קאמענטירערווען לייגט מען די קאמע{,} ? מקען עס לייגען אפי׳ אינמיטען פון א זאץ?
כאטש איך האלט אינמיטען א זאץ, דאך לייג איז אריין די קאמע (פסיק).
קאמענטירעראון אויב איינער האט געדולד זאל ביטע מסביר זיין וואו סקומט און די נעמען פון די סימבאלען: ; , :, /, {}, [ ], ־,- ,׳
פאר כ'נעם זיך צו די ארבייט, דארף איך קלאר-מאכן אז איך גיי נאר רעדן פון לשון הקודש, יודיש און ענגליש. אין אנדערע שפראכן האבען איטליכער פונקטואציע אן אנדערע באדייט.
; - א סעמיקאלאן (נקודה-פסיק). ווערט גענוצט אלץ א הפסק צווישען א זאץ און א נייע זאץ וואס איז באהאפטן צו די פריערדיגע זאץ. אין ענגליש וועט די נייע זאץ מיטאמאל זיך אנהויבן מיט א אפפערקעיס (גרויסע אלפאבעט), אויסער אז סקומט פארן ווארט (למשל א נאמען פון א מענטש\שטאט). למשל עס איז פארהאן ידועה; עס נעמט גארנישט אוועק פון די בחירה.
עס ווערט אויך גענוצט אלס א העכערע אפשייד ווי די אלגעמיינע קאמע. למשל: ביי די אסיפה, איז געווען - צווישען אנדערע: משה רבינו, דער עבד נאמן; אהרן הכהן, א עלטערען ברידער; און יהושע בן נן, א תלמיד.
עס קען אויך גענוצט ווערן אן אנדערע וועג; איך ווייס נישט פונקטליך וויאזוי...
: - א קאלאן (נקודתיים). ווערט גענוצט אין לשה"ק אלץ א פסיק נאך א פסוק. אין יודיש, ענגליש און נאך ווערט דאס גענוצט צו אנווייזען פאר א ציטיר (quote). למשל ער האט געשריגען: האלט! אדער צו אנווייזען פאר א ליסטע. למשל די ארבעה אבות נזיקין: שור, בור, מבעה והבער. אדער צו אנגרייטן פאר א דראמאטישע זאץ. למשל איך האב נאר איין ברירה: איך וועל דיך מוזען קנס'ן. אויך אין א שמועס צווישען עטליכע באטייליגטע. למשל זרח: העלא? משה: איז דאס די ארבייטס-פארמיטלונג?
/ - א סלעש אדער בעק-סלעש (לוכסן אדער קו נטוי). ווערט גענוצט אנשטאט די ווארט "אדער." למשל רוף מיך ווער ער\זי קומט אהיים.
{} און [] - ברעקעטס (סוגריים). די {} הייסט א געקראזעלטע ברעקעטס, און די [] הייסט עקעדיגע ברעקעטס. אין ענגליש ווערט די לינקע חלק פון יעדע סעט גערופן די עפענונג ברעקעט, און די לינקע: שלוסיג\ענדע; אין לשה"ק און אידיש איז פארקערט, כמובן. (באמערק ווי אין די פארגאנגענע זאץ, האב איך גענוצט די קאלאן, סעמיקאלאן, סלעש, קאמע און - זעלבספארשטענדליך די פינטל. אאפס: יעצט גענוצט די דעש)
דאס איז אויסער די <> וואס זענען שפיציגע ברעקעטס (ווערן אויך גענוצט איינצעלדיג אלס ווייניגער-פון אדער מער-פון סימבאלן).
- - דעש (קו מפריד). עס ברעכט אמאל איבער א זאץ, און גיבט א געלעגענהייט צו אטעמען. למשל די א.ד. משל ביי די אסיפה, איז געווען - צווישען אנדערע. אדער צו באהעפטן צוויי וערטער. למשל בעק-סלעש אדער ארבייטס-פארמיטלונג. אויך איז די דעש (נאר די ען-דעש) גענוצט פאר א רענדזש (וויאזוי זאגט מען דאס אין אידיש). למשל די רמב"ם זצ"ל (ד'תתצ"ח-ד'תתקס"ד).
עס זענען פארהאן א עם-דעש (M) און א ען-דעש (N); א M איז ברייטער ווי א N, און די עם-דעש איז אביסל ברייטער\לענגער ווי די ען-דעש. די מער-באנוצטע ען-דעש ווערט באקומט א ליידיגע-אָרט (space) פאר און נאך די דעש. די עם-דעש—וואס ווערט כמעט נישט גענוצט ביי די אלגעמיינער עולם—איז ממש מחובר, אזוי ווי איך האב עס גענוצט אין די דאזיגע זאץ.
