שואל כענין - קושיות ותמיהות

אין גמרא סנהדרין צ"ב: אמר ר' אלעזר כל אדם שאין בו דעה אסור לרחם עליו. לכאורה ברויך אביסל ביאור אמער די סברא גיט מיט פארקערט איינער אן דעת האב אויף רחמנות ער'ט נעבעך נישט באקומען שכל. א קלוגער שוין נישט ער'ט זיך אן עצה געבן. וואס איז פשט רבותי?

צו זיין סטופיד איז אויך א בחירה, ווייל ער ווייסט אז ער זאגט אין פירט זיך נישט שכל'דיג אבער ער האט דאס ליעב, בקיצור דאס איז אן עטיטאד, א מין השקפה. ויגעתי ומצאתי שכן הוא...י

. ואמר ר' אלעזר, כל אדם שאין בו דעה [שאינו רוצה ליתן לב לידע ולהתבונן בדבר. רגל ישרה] אסור לרחם עליו, שנאמר ישעיה כז כִּי לֹא עַם־בִּינוֹת הוּא, עַל־כֵּן לֹֽא־יְרַֽחֲמֶנּוּ עֹשֵֹהוּ, וְיֹֽצְרוֹ לֹא יְחֻנֶּֽנּוּ,

בן תמליון

אין גמרא סנהדרין צ"ב: אמר ר' אלעזר כל אדם שאין בו דעה אסור לרחם עליו. לכאורה ברויך אביסל ביאור אמער די סברא גיט מיט פארקערט איינער אן דעת האב אויף רחמנות ער'ט נעבעך נישט באקומען שכל. א קלוגער שוין נישט ער'ט זיך אן עצה געבן. וואס איז פשט רבותי?

אזויווי 'משכיל' האט שוין צוגעברענגט רעדט מען נישט דא פון א מענטש וואס איז נעבעך "סלאו" אן שכל, נאר איינער וואס וויל נישט משים לב זיין און טראכטן אביסל איידער ער טוט א זאך, און נאכדעם קומט ער וויינען פאר רחמנות. לכאורה איז דער פשט אז אויב גייסטו אים אין אזא צייט העלפן וועט ער זיך נישט לערנען א לעקציע און וועט מארגן ווייטער נישט טראכטן פאר ער טוט א נארישקייט, דעריבער וועט ער זיך צוגעוואוינען צו גיין אין א שלעכטן וועג. בערך אזא בחינה ווי דער איסור צו בארגן געלט אן א שטר, ווייל דעמאלטס געוואוינסטו איין דעם מענטש נישט צו באצאלן.

some people believe that ignorance is a virtue,

די וואס זוכען חכמה זיינען אויפגעקלערטע משכילים רח"ל

שמואל הלוי

די זון שיינט אויף אמאל פונקטליך מזרח (תשרי, ניסן), און אמאל מער צו מזרחית דרומית (מיטעלע זומער חדשים), און אמאל מער צו מזרחית צפונית (ווינטער חדשים).

עניוועי די טייטש פון "ממזרח שמש" איז פון זון אויפגאנג, "עד מבואו" ביזן אונטערגאנג, דא קומט בכלל נישט אריין מזרח אדער מערב, נאר מזרח זייט הייסט "מזרח" וואס איז א לשון פון שיינען ע"ש וואס אויף יענע זייט שיינט אויף די זון, און מערב זייט הייסט "מערב" וואס איז מלשון "ערב" ווייל דארט גייט די זון אונטער און עס ווערט נאכט.

יישר כח שמואל,
איך האב שוין פאר אסאך מענטשען געדארפט מסביר זיין די (לכאורה זייער פשוט'ע) פשט.
לעצם הענין, אסאך פון די לשונות זענען פשוט א מליצת הלשון און עס האט נישט קיין פשט צו מדקדק זיין און די פונקטליכע טייטש פון די ווערטער.

פארוואס מעג מען בלאזן שופר אין חודש אלול
און מצות טאר מען נישט עסן אין חודש ניסן, בעפאר פסח?

ווייל מצות דארף מען עסן לתיאבון, אבער ביי שופר איז עס נישט שייך.

דער בני יששכר אויף חדש אלול אין מאמר ברית כרותה דאכט זיך רעדט ארום איבער דעם, ער איז אויך דן איבער דאונאטס אום חודש כסליו בעפאר חנוכה. עי"ש.

זר זהב

ער איז אויך דן איבער דאונאטס אום חודש כסליו בעפאר חנוכה. עי"ש.

פארגעס נישט אז דא איז נישט שמייכל פארום.

אז קאווע האט פארגעסן פארוואס טאר איך נישט?...

קאווע טרינקער

פארוואס מעג מען בלאזן שופר אין חודש אלול
און מצות טאר מען נישט עסן אין חודש ניסן, בעפאר פסח?

און אישי האט איינער גע'ענטפערט
ווייל זיך אויפצווועקן פון שלאף, עורו ישנים משינתכם, נעמט א חודש צייט.

בן תמליון

אין גמרא סנהדרין צ"ב: אמר ר' אלעזר כל אדם שאין בו דעה אסור לרחם עליו. לכאורה ברויך אביסל ביאור אמער די סברא גיט מיט פארקערט איינער אן דעת האב אויף רחמנות ער'ט נעבעך נישט באקומען שכל. א קלוגער שוין נישט ער'ט זיך אן עצה געבן. וואס איז פשט רבותי?

איך האב אמאהל געזעהן א פשט (אך געדענק שוין נישט ווי), כל מי שאין בו דעת, 'אסור' - איז מען צוגעבינדען (מלשון מלך אסור ברהטים) לרחם עליו
דהיינו עס איז א חיוב אים צו העלפען... אבער דאס איז נישט פשוט פשט

פשוט פשט איז אזוי ווי עס ווערט שוין געברענגט אין מסילת ישרים וזל"ק ופשוט הוא שאפילו אם יפקח האדם על עצמו אין בכוחו להינצל אילולי הקדוש ברוך הוא עוזרו , כי היצר הרע תקיף מאוד. וכמאמר הכתוב "צופה רשע לצדיק ומבקש להמיתו ה' לא יעזבנו וגו'".
אך אם האדם מפקח על עצמו, אז הקדוש ברוך הוא עוזרו וניצול מן היצר הרע. אבל אם אינו מפקח הוא על עצמו, וודאי שהקדוש ברוך הוא לא יפקח עליו, כי אם הוא אינו חס מי ייחוס עליו? והוא כעניין מה שאמרו ז"ל "כל מי שאין בו דעה אסור לרחם עליו". והוא מה שאמרו "אם אין אני לי מי לי".

קאווע טרינקער

פארוואס מעג מען בלאזן שופר אין חודש אלול
און מצות טאר מען נישט עסן אין חודש ניסן, בעפאר פסח?

קענסטו אויך פרעגען פארוואס מעג מען פאסטען צום גדליה, עס איז דאך אין די שלושים יום קודם יוהכ"פ וואס עס איז א מצוות עשה צו פאסטען, ומאי שנא ממצה

אבער דאס איז פארשטייט זיך נישט קיין קשיא, ווייל די סיבה פארוואס חז"ל האבען גע'אסרט צי עסן מצה חודש ניסן איז כדאי שיאכלו מצה לתיאבון אין דאס איז נאר שייך ביי מצה אין נישט ביי אנדערע מצוות

נאך א מזל ס'שטייט נישט "מותר לרחם עליו" , דאן וואלט מען געקענט טייטשן 'מותר' (מלשון מותרות) ס'איבעריג זיך מרחם צו זיין דהיינו מ'דארף זיך נישט מרחם זיין. (א משוגענע וועלט) -- איך וויל ווערן א ליטוואק.

על המחיה

קאווע טרינקער

פארוואס מעג מען בלאזן שופר אין חודש אלול
און מצות טאר מען נישט עסן אין חודש ניסן, בעפאר פסח?

קענסטו אויך פרעגען פארוואס מעג מען פאסטען צום גדליה, עס איז דאך אין די שלושים יום קודם יוהכ"פ וואס עס איז א מצוות עשה צו פאסטען, ומאי שנא ממצה

אבער דאס איז פארשטייט זיך נישט קיין קשיא, ווייל די סיבה פארוואס חז"ל האבען גע'אסרט צי עסן מצה חודש ניסן איז כדאי שיאכלו מצה לתיאבון אין דאס איז נאר שייך ביי מצה אין נישט ביי אנדערע מצוות

שמואל הלוי האט שוין דאס געענטפערט פריער

דער היינטיגער דף איז נישט אין ברכות? יענער ברענגט דאך פון סנהדרין

מ'זעהט די ביסט נישט קיין ש"ס איד
יעדע מימרא שטייט לכה"פ צוויי מאהל..

דאס איז נישט מיין שולד, איך בין א שוגג.

(בד"וו, טויש דיין חבר ותיק צו 3000)

קאווע טרינקער

(בד"וו, טויש דיין חבר ותיק צו 3000)

רעד צום מנהל

קאווע טרינקער

זר האט בטעות געלערנט דף היומי!!!!!!

תמליון האט געברעגנט א גמרא אין סנהדרין "דינסטאג יולי 03" אבער מורי ורבותי
ס'שטייט אין היינטיגן דף!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

שמעקעדיג

אוי געוואלד!!!
אוי לנו מיום הדין ואוי לנו מיום התוכחה!!!!!

אפשר דאס פארענטפערט על המחיה'ס קשיא, ווי אזוי מען מעג פאסטען צום גדליה, ווייל אויף אזאליכע גרויסע עבירות מעג מען פאסטען אבל אין די שלושים קודם יוהכ"פ. 😂

דא רעדט זיך אפ זר איבערן מכשול

אוקי, ס'פארפארט
לאמיר זיך צוריק זעצען לערנען

שאלה: איינער האט?

קאווע טרינקער

דא רעדט זיך אפ זר איבערן מכשול

דו מיינסט דא

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

דער עיקר פון ראש השנה
איז קבלת מלכותו לכבוד דעם נייעם יאר

יום הדין, איז שוין א טפל

קאווע טרינקער

דער עיקר פון ראש השנה
איז קבלת מלכותו לכבוד דעם נייעם יאר

יום הדין, איז שוין א טפל

אבער למעשה איז דאך ר"ה אויך א יום הדין. אפילו לשיטתך וואלט מען חוץ קבלת מלכותו ר"ה געדארפט האבן אן עקסטערע יום הדין נאך יום כיפור

נאך א פשט

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

פארקערט, דער אייבערשטער ווייזט מיט דעם זיין רחמנות און ליבשאפט צום יודישן פאלק.
שוין נאכן יום הדין, וואס נארמאל וואלט מען שוין אויפגעגעבן, זאגט דיר דער באשעפער מיט זיין גרויס אהבה, ניין מיין קינד, געב נישט אויף, איך גיב דיר נאך א טאג פאר תשובה!!

zurich

נאך א פשט

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

פארקערט, דער אייבערשטער ווייזט מיט דעם זיין רחמנות און ליבשאפט צום יודישן פאלק.
שוין נאכן יום הדין, וואס נארמאל וואלט מען שוין אויפגעגעבן, זאגט דיר דער באשעפער מיט זיין גרויס אהבה, ניין מיין קינד, געב נישט אויף, איך גיב דיר נאך א טאג פאר תשובה!!

איך הער. אבער לענ"ד איז די קשיא בעסער ווי די תירוץ.

קודם כל איז די ערשטע מקור אז ראש השנה, "יום תרועה", איז אויך א יום הדין ערשט אין משנה, שנית, איז דאך דאס די סדר, ראש השנה איז דיכ יבה, עשי"ת תות מעל תשובה מטה צו זיין די דין לטובה, און יוה"כ איז די חתימה.

עס איז מיר שוין לאנג שווער געווען דאס וואס מען זאגט ביי די סליחות 'מי שענה לאברהם אבינו בהר המוריה הוא יעננו'

ווי טרעפט מען און די תורה אז אברהם אבינו האט מתפלל געווען בהר המוריה אין אז זיינע תפלות זענען דארט נתקבל געווארען?

נאך א פשט

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

גוטע קשיא
די אמתע תירוץ, דער יום הדין איז פין ראש השנה ביז נאך יום כפור.

על המחיה

עס איז מיר שוין לאנג שווער געווען דאס וואס מען זאגט ביי די סליחות 'מי שענה לאברהם אבינו בהר המוריה הוא יעננו'

ווי טרעפט מען און די תורה אז אברהם אבינו האט מתפלל געווען בהר המוריה אין אז זיינע תפלות זענען דארט נתקבל געווארען?

ער איז געהאלפן געווארן מיט א קינד....
אפילו ער האט נישט געבעהטען

ביים הר המוריה איז ער געהאלפען געווארען מיט א קינד?

מהיכי תיתי לן?

יצחק איז געבליבן לעבן

נאך א פשט

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

ראש השנה איז תשובה מיראה און יום כיפור איז תשובה מאהבה.

שמואל הלוי

נאך א פשט

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

ראש השנה איז תשובה מיראה און יום כיפור איז תשובה מאהבה.

ניין, סוכות אין מאהבה
לכך ראשון לחשבון עונות, כי אז קראצט מען אפיר חטאים ישנים כדי שיתהפכו לזכיות

קאווע טרינקער

יצחק איז געבליבן לעבן

זאגסט נישט שלעכט

אט דאס האב איך געטראפען און של"ה הק' פר' וירא

אמנם כי דייקת שפיר תמצא בפסוק ובדברי רבותינו ז"ל שהיו אב ובנו מצדדים ליפטר ממיתה זו, אם בפסוק כתיב 'ויאמר אברהם אלהים יראה לו השה', וזו היה תפלה ממנו שימציא השם יתברך שה במקומו, וסיים אחר כך ואם לא ימציא לו השם יתברך שה אזי 'לעלה בני', מכל מקום התפלל הוא שיעשה לו השם יתברך נס, ושעל זה אנו אומרים 'מי שענה לאברהם אבינו בהר המוריה הוא יעננו', כי הוא נענה על תפלתו.

שכוח
כ'האב אלץ געוואוסט אז כ'האב א הויכע נשמה.

נאך א קשיא

וויאזוי קען א פרוי זאגען ביים בענטשען ברכת המזון די ווערטער 'ועל בריתך שחתמת בבשרינו'?

תוספות
אפאר בלאט צוריק רעד וועגן דעם.
אויך די ראשונים אין הלכות ברכת המזון
ס'מיינט צו זאגן, אז בזכות דעם האבן די זכרים באקומען ארץ ישראל

נשים ווערן פארעכנט אלס נולד מהול, אזוי שטייט פון פריערדיגע, כ'בין אויך געווען סורפרייזד ווען איך האב עס געזעהן די ערשטע מאל, אבער איך דענק קלאר אז ס'ווערט אזוי געברענגט

אדער קען זיין אז נשים מל'ט מען אויף די אויערן (לעכער פאר די אויעררינגלעך 😉 )

ייש"כ למשיבים

איך האב מיך נישט געפוילט און גע'עפענט א שולחן ערוך הל' ברהמ"ז (או"ח סי' קפ"ז ס"ג) שטייט דארט און רמ"א ונשים ועבדים לא יאמרו ברית ותורה דנשים לאו בני ברית נינהו ועבדים לאו בני תורה נינהו

אין און מגן אברהם אויף'ן פלאץ שטייט אז פרויען זאלען יא זאגען ווייל כמאן דמהילו דמי ('גאלד' הנה המקור) עיי"ש ובנו"כ

שמואל הלוי

אדער קען זיין אז נשים מל'ט מען אויף די אויערן (לעכער פאר די אויעררינגלעך 😉 )

מען פארציילט אויף הרה"ח ר' מעשיל געלבשטיין ז"ל פון די חשובע קאצקע חסידים און ירושלים, אז ער איז אמאהל אריינגעקומען אין בית המדרש און געזאגט מיט א שמייכל אז היינט זאל מען נישט זאגען קיין תחנון

ווייל עס איז דאך באוויסט פון צדיקים אז די הו"א פון די גמרא איז אויך אמת, און די גמרא זאגט דאך ומנין למילה שהוא באותו מקום ודילמא באזניה? און היינט האב איך געכאפט א שניט און די אויער מילא בין איך א בעל ברית לפי די הו"א פון די גמרא...

א איד וואס דאווענט נישט מיט מנין קיינמאל אינדערוואכן, איז ער א בעל עבירה? (ער איז נישט קיין אונס)

כווייס נישט דער ת' אויף דעם אויבער דער תפלתו נשמעת לוינט זיך נישט צו פארפאסן

איחוד פעלד

נאך א פשט

נייע שאלה.
פארוואס איז ראש השנה פאר יוה"כ? לכאורה וואלט מען געדארפט קודם האבן א יום תשובה און מחילה און דערנאך א יום הדין.

גוטע קשיא
די אמתע תירוץ, דער יום הדין איז פין ראש השנה ביז נאך יום כפור.

אזוי זאגט מען אין ונתנה תקף, בר"ה יכתבון וביום צום כפור יחתמון. ס'איז א גמ' אין ר"ה טז. אדם נידון בר"ה וגזר דין שלו נחתם ביוה"כ.

די טעם בפשטות פארוואס דווקא ר"ה, איז וואס מ'זאגט ר"ה זה היום תחלת מעשיך, זכרון ליום ראשון, כי חוק לישראל הוא, משפט לאלקי יעקב. וז"ל האבודרהם (סדר תפילת ר"ה) מפני שבראש השנה נברא אדם הראשון כמו שנפרש לקמן, רצה הבורא יתברך להשגיח ולדרוש מעשה כולם, ולדון על פי מעשיהם ביום הבריאה הראשונה, דין כל אותה שנה. עכ"ד.

דער ר"ן אין מס' ר"ה זאגט אויך די טעם און ער ברענגט א פסיקתא בר"ה נברא אדה"ר וכו' ובו ביום חטא ובו ביום יצא בדימוס, אמר לו הקב"ה זה סימן לבניך כשם שעמדת לפני בדין ביום זה ויצאת בדימוס כך עתידין בניך להיות עומדים לפני בדין ביום זה ויוצאין בדימוס, עכד.

איי פרעגט דער ר"ן לויט ר' יהושע וואס זאגט בניסן נברא העולם פארוואס פונקט ר"ה יותר משאר ימים, ונ"ל שרצה המקום לזכות את ישראל בדינם ורצה לדון את ישראל בזמן שהוקבה לכפרה ולסליחה שלפי שנתרצה הקב"ה ביוה"כ הוקבע יום סליחה לדורות לפיכך גזר השם שיהא אדם נידון בר"ה שצדיקים גמורים נכתבים ונחתמים לאלתר לחיים ובינונים הרי גזר דין שלהם אינו נחתם אלא עד יוה"כ שהוא יום סליחה וכפרה הרי נתנה תורה זמן כדי שוב יפשפשו מעשיהם וישובו אל השם, ואפשר עוד שמראש השנה ועד יוה"כ התחיל השם להתרצות למשה וביוה"כ נתרצה לא לגמרי ולפיכך רצה הקב"ה לדון בריותיו בזמן שהוקבע לכפרה וסליחה, עכ"ד.