אשכול אן א טיטל #6218

למשל?

ליין עס

שכויעח.

למשל דארט ווי א שרייבער וועט נארמאל אפטיילן מיט דאס - - לייגן זיי קאמע'ס.
דוגמה: משה גרויס האט אן אנדערע מיינונג. עסן צופיל פרוכט - טענה'ט משה - איז נישט געזונט

מאמענט וועט שרייבן אזוי:
משה גרויס האט אן אנדערע מיינונג. עסן צופיל פרוכט, טענה'ט משה, איז נישט געזונט.

און דאס איז שוין אין צוגאב צו די קאמע'ס וואס גיסן זיך דארט לרחץ צי ס'קומט אריין אדער נישט.

דער כלל איז, כל המרבה בקאמעט הרי זה משובח. כאפ איך נישט וואס דיר באדערט.

איך, הער, וואס, דו, זאגסט,.

ד, ו, ב, י, ז, ט, ס, ת, ם, א, ל, ץ.

בשבילי!

למשל דארט ווי א שרייבער וועט נארמאל אפטיילן מיט דאס - - לייגן זיי קאמע'ס.
דוגמה: משה גרויס האט אן אנדערע מיינונג. עסן צופיל פרוכט - טענה'ט משה - איז נישט געזונט

מאמענט וועט שרייבן אזוי:
משה גרויס האט אן אנדערע מיינונג. עסן צופיל פרוכט, טענה'ט משה, איז נישט געזונט.

און דאס איז שוין אין צוגאב צו די קאמע'ס וואס גיסן זיך דארט לרחץ צי ס'קומט אריין אדער נישט.

שלמה וואלף,  איז געוויס פון צווישן די מערסט-פראפעסינאלע שרייבער, וועלכע זענען פארהאן אויף דער היימישער אידישער שפראך. זיין שרייבעריי אין אלגעמיין גייט דווקא יא אין שפאן מיט די ריכטיגע כללים אין גראמאטיק. ער איז זייער גוט אין ספעללינג; איבער נוצן דעם ריכטיגן מין, און איז גאר פארזיכטיג אין פאל א זאך-ווארט ברויך נעמען א דאטיוו, אדער אקוזאטיוו .

אינעם אויבנדערמאנטן פאל, וואלט איך ווען אויך גענוצט קאממאס, ווי איידער דעשעס. די סיבה דערצו איז,  ווייל למעשה טון די צוויי ווערטער נישט צו לייגן סיי וואספארא פרישע אינפארמאציע, נישט דירעקט אין פארבינדונג צו דעם דאזיגן זאץ.

ס'איז יא אמת, אז ער נוצט א סך קאממאס. דאס מיינט אבער נישט אז ס'איז גרייזיג. נאר ליבערשט אז אנדערע וואלטן אפשר באוויזן צו קענען אויסשטעלן דעם זעלבן זאץ, מיט ווייניגער קאממאס.

למעשה אבער, איז דווקא נישט גערעכט פארצוווארפן א שרייבער, באזירט אויף וויאזוי אנדערע שרייבער באנוצן זיך. איבערהויפט ווען ס'האנדלט זיך פון "היימישע" שרייבער. איך וואלט דיך גע'עצה'ט צו נעמען א טעקסט-בוך איבער punctuation, אלע מארקס וויאזוי און ווען צו נוצן.

מיר -- ווי בשבילי -- האט אויך געשטערט געוויסע פרטים אין וואלפ'ס שרייבן [נישט אוועקצונעמען פון די געוואלדיגע מעלות זיינע].

דא האט איהר די ערשטע דריי פאראגראפן.

א. ווערטן / ווערדן / ווירדן

ב. אלוקית / אלוקות

ג. 'בקיצור, איז אזוי.' געהערט א פינטל נאך 'איז אזוי'?

ד. 'קבלה וויל זען דעם מענטש צושניידן דאם לעבן וואס נאענטער צום מהלך פון מלאכים', וואלט נישט בעסער געווען 'צו-שניידן' [מלשון צופאסן]?

ה. א קאמע פאר די ווארט 'און'?

דאס איז חוץ פון צוויי טעויות הדפוס.

יש''כ פארן ארויפלייגן. מיר האט אויך געגריצעלט דאס ''איינער'' מיט וואס ער הייבט אן, קומט נישט ענדערש ''איינע''?
גערעכט צו נישט, די קאממעס שווינדלען די אויגן. למשל די קאממע צווישן העכער און לויטער
,האט יענער געזאגט,
,זאגט יענער,
זייער שיין אבער טו מאטש סארי.

אדרבה זאל יעדער דא אפליינען דעם שטיקל פון ונבנתה און שטימען צי די מיליאנען קאממעס מאכט נערוועז אדער נישט.

מיר גרילצט דער "אילו ואילו". די י' קומט נישט אריין.

אלו, מיט א צירי, קומט אן א י'. אלו דברים שאין להם שיעור.
אילו מיט א חירוק. קומט מיט א י'. אילו הי' שם לא הי' נגאל.

בשבילי, 'איינע' איז א לשון נקבה.

שמעקעדיג, גערעכט.

אקעי, מעגליך אז ס'הערט זיך אביסל קלעשי ווייל 'די' איז מער לשון נקיבה ווי זכר, שטימט עס בעסער מיט 'איינע'. אולי

רבתי זייטס ביזי מיט תוכן. לאז דער איד און בלאט שרייבן מדיוק.
דער מאמענט האט דאך גוטע נושאים. הו קעירס אויב סקומט א כ אדער ח

און וואס איז מיט די "אינספירירנדע מאמענטען פאר דער אידישער בעל-הבית'טע"?

מ גפני

און וואס איז מיט די "אינספירירנדע מאמענטען פאר דער אידישער בעל-הבית'טע"?

יאפ, אנשטאט זוכן שרייבער וואלטן זיי קודם געקענט נוצן א פראפעשען מגיה

עס איז יא אויסגעהאלטן, כידוע ליודעי כללי פרעפאזיציע, און 'פאר' איז א פרעפאזיציע.

ביטע זיי מסביר

דא וועסטו טרעפן ביאורים פון עטליכע שרייבער.

<!-- l --><a class="postlink-local" href="http://www.kaveshtiebel.com/search.php?keywords=%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%90%D7%96%D7%99%D7%A6%D7%99%D7%A2">search.php?keywords=%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%90%D7%96%D7%99%D7%A6%D7%99%D7%A2</a><!-- l -->

אלעס האט א תירוץ... גראדע גריצעלט דאס טאקע נישט, אבער זיי שוין נישט אזוי גערעכט און שטעל זיך צו צו רוב ליינער'ס, די גאר אינטעליגענטע זענען א מיעוט.

אבי גערעדט. אפשר זאלן זיי אויך שרייבן מיט גראבע גרייזן וויבאלד רוב מנין ובנין חרדי'שע אידן קענען נישט די בעיסיקס?

'די אידישע באלעבוסטע' איז א גרייז?

בעצם יא

כ'רעד, נישט בעצם

ס'איז א גרייז. יא. אבער אסאך היימישע פאבליקאציעס האלטן זיך נישט צו די כללי פרעפאזיציע

דאס ווארט, אגב, איז גרילצט, נישט גריצעלט.

אבער גרילצט גריצעלט

בשבילי!

'די אידישע באלעבוסטע' איז א גרייז?

ניין, ס'איז סתם אזוי "נישט"  גרייזיג.

 "די" איז לשון נקיבה, און באלעבוסטע באציט זיך אויף א פרוי. מילא שרייבט מען אויך "אידישע",  מיט אן עי"ן אלס נאכזילבע.
אבער אין אונזער פאל, ווי כוכב האט ערווענט, איז פארהאן א פרעפאזיציע בעפאר דעם באשטימטן ארטיקל, מילא נעמט דאס אן א דאטיוו, וואס ביי א לשון נקיבה, ווערט דאס איבערגעדרייט צו א לשון זכר - - נאמינאטיוו.

גוט, רעד איך נישט פון 'גראבע גרייזן'

און יעצט העלין מיר בעטן בשבילי זאל צוריקגיין צו די בא'חנ'טע קליפס אשכול און זיך אפשאקלען פון גראמאטיק.
עס איז נישט אייער פעלד.

בשבילי, האסט גראדע נישט פארשטאנען וואס כ'האב געזאגט. כ'האב געפרעגט אז אפשר זאלן זיי "אויך" שרייבן מיט גראבע גרייזן וויבאלד רוב עולם קען ניטאמאל דאס.

נישט זיך האלטן צו די כללי פרעפאזיציע איז א זאך וואס איז שטארק פארשפרייט אין די היימישע אויסגאבעס און כ'וואלט עס דערפאר נישט גערופן א גראבע גרייז, אבער ס'איז אוודאי פיל בעסער זיך צו האלטן דערצו. והבן.

מאמענט וועט אונטערגיין אויב זיי שטעלן זיך נאר צו צו ענק עליטע. אויסנוצן יעדע לופהאל אין גראמאטיג צו ווייזן וואס עכט ריכטיג איז וועט זיי נישט ברענגען קונים. אויב די קאממעס האלטן אן האבן זיי מיר פארלוירן

😂

אפטעמיסט, כ'מיין אז די שאצט אונטער אידישע ליינער. קיינער וועט נישט טאלערירן גראבע גרייזן, זיי נארמאל ווי דער איד. זיי נישט פרומער ווי מעלות! און פאר עפעס א סיבה גרילצט נישט מעלות

סהדי במרומים אז רוב חרדי'שע אידן ווייסן נישט קיין חילוק פון "און" און "אין".

אפטעמיסט

סהדי במרומים אז רוב חרדי'שע אידן ווייסן נישט קיין חילוק פון "און" און "אין".

רוב חסידישע אידן אדער ליינער?

ביידע

K but I disagree

אפטעמיסט

סהדי במרומים אז רוב חרדי'שע אידן ווייסן נישט קיין חילוק פון "און" און "אין".

געב א בעסערע משל ווייל די חילוק ווייסן אסאך

מאמענט דארף א גוטן עדיטער, ספעשילי פאר ספעלינג, און די צייטונג מעג זיך שוין אויך אויסלערנען געהעריג אידיש

כוכב

דאס ווארט, אגב, איז גרילצט, נישט גריצעלט.

גרילצט, מלשון גריל (grasshopper)

די נאכט אזוי שטיל,
מען הערט נישט קיין גריל,
עס שלאפט שוין די דארף, די בערג, און די מיל,

ונבנתה העיר

מיר -- ווי בשבילי -- האט אויך געשטערט געוויסע פרטים אין וואלפ'ס שרייבן [נישט אוועקצונעמען פון די געוואלדיגע מעלות זיינע].

דא האט איהר די ערשטע דריי פאראגראפן.

א. ווערטן / ווערדן / ווירדן

ב. אלוקית / אלוקות

ג. 'בקיצור, איז אזוי.' געהערט א פינטל נאך 'איז אזוי'?

ד. 'קבלה וויל זען דעם מענטש צושניידן דאם לעבן וואס נאענטער צום מהלך פון מלאכים', וואלט נישט בעסער געווען 'צו-שניידן' [מלשון צופאסן]?

ה. א קאמע פאר די ווארט 'און'?

דאס איז חוץ פון צוויי טעויות הדפוס.

כלפי נוצן א קאממא בעפאר "און", ווייס איך נישט פונקטליך פון וועלכער שורה דו רעדסט. אבער דער כלל איז, אז בעפאר'ן צוטשעפען אן independent clause, לייגט מען יא צו א קאממא. אין א פאל וואס מ'נוצט "און" פארצושטעלן דריי צו מער זאכן, איז פארהאן א מחלוקת הפוסקים, באוויסט אלס The Oxford Comma. מילא גרייזיג איז דאס זיכער נישט. וואס יא, אויב דער זעלבער שרייבער לייגט אמאל יא, און אמאל נישט, דאן איז אפשר נישט גערעכט דאס, אז ער זעלבס האלט זיך נישט צו זיין אייגנעם מהלך.

א פינטל נאך "איז אזוי", איז בעיני דווקא יא אויסגעהאלטן. וואס וואלסטו ווען געלייגט, א colon?

ווערטן איז אויך נישט גרייזיג, הגם "ווערד" איז אפשר מער וואס מ'נוצט אויף דער היימישער אידישער שפראך. זע "דער פארווערטס" לדוגמא, דארט נוצט מען גאר א סך "ווערטן".

נישט לייגן א hyphen אינעם ווארט "צושניידן", וואלט איך געזאגט איז יא גרעמעטיקלי קאררעקט,  הגם דער שרייבער האט לכאורה געזאלט נוצן א בעסער ווארט. דאס אז ער האט געשריבן "צו", און נישט "צע", ברויך צו אילוסטרירן דעם חילוק.

אילו ואילו איז טאקע א ווייטאגליכער גרייז. איין מעגליכקייט פארוואס אזא טעות האט בכלל פאסירט, איז די פארזוך פון א סך שרייבער - - ובתוכם ערעב וואלף - - צו נעמען ווערטער פון לשון קודש, און זיי פאראידישן אויף ווי ווייט מעגליך. צולייגן א ו' אדער י', צו איינצלע לשון קודש'דיגע ווערטער, וועלכע ווערן אריינגעפלאכטן צווישן אידישע ווערטער. דאס איז סתם א השערה,  אבער בוודאי איז דאס אן ערנסטער טעות.

איך ארבעט נישט פאר דעם מאמענט, איך פראביר נאר אויסקלארן דעטאלן לפענ"ד.
אין דעם דאזיגן אשכול אליינס, האב איך שוין געלאזט פאלן שווערע קריטיק אויף זייער גראמאטיק און ספעללינג  אין אלגעמיין.  שלמה וואלף אבער איז דווקא יא א גוטער שרייבער. ס'קען יעדער זעען אז דער זכר קאן גראמאטיק. קלאר ווי דעם טאג אז ער מאכט טעותים, ביודעים ובלא יודעים. נאר דאס אז אנדערע וועלכע האבן נישט א השגה וואטס פלייאינג, באצייכנען זייער אייגנע גרייזן, אלס יענעמס גרייז, דאס ווייזט בלויז אויף שמאלקעפיגקייט.

ליינענדיג שלמה וואלף'ס ארטיקל תורת חסידות און טעארעטישע פיזיקס, האב איך הנאנה געהאט ווי ער לייגט שיין אראפ די וויסענשאפט פון אז אלע ממשתדיגע זאכן זענען באמת ענערגיע.
אבער זיין מעטאד פון, היות ס'דא זאכן און פיזיקס וואס זענען א סתירה מניה וביה,קען שוין אלו ואלו דברי אלקים חיים מיינען אז ביידע זענען אמת לאמתו, אפי פאר אונז זעט דאס אויס ווי א סתירה. דאס מאכט מיר נישט קיים סענס. וויבאלד סאיז דא א מקום ווי סתירה איז נישט קיין פראבלעם ווערט נאכט נישט איינס פלאס דריי.
זיין תורה אז היות מיר ווייסען דאך היינט אז אלעס איז ענערגיע, אינפוא, דאטא. שטימט שוין זייער גוט וואס די ספר יצירה שרייבט אז די וועלט איז באשאפן געווארן מיט אותית, וואס דאס איז דאך דאטא.
שיינע תורה אבער כגלייב שווער אז דאס האט אדם הראשון אדער אברהם אבינו געמיינט.
וואלט נישט געווען שענער די ארטיקעל טעארעטישע פיזיקס אן די תורת החסידות?

גאלדפינגער פון משפחה האט אן ענליכע מהלך פון לערנען פשט אין מגלה עמוקות מיט ניעל באהר'ס אנטדעקונגען. לכאורה גיבט דאס א גוטע געפיל פאר דעם מענטש אז ליכא מידי דלא רמיזא באורייתא (וואס מיינט, לאגיש גערעדט, אז ליכא מידי דרמיזא באורייתא).

א שנעלער בליק אריין אינעם נייעם איבערגעמאכטן "מאמענט" צייגט אויף אן איבערראשנדע טריט פאראויס מיט קוואליטעט און פראפעסיאנאליטעט פון העכסטן קאליבער.
איך האב שוין מורא צו ווערן צו שנעל אנטציקט נאך די מערערע דורכפעלער די וועלט פון אידישע לייען מאטעריאל האט שוין געליטן, אבער עס איז מיין טיפסטער וואונטש אז זיי זאלן מצליח זיין און זאלן איינמאל פאר אלעמאל מאכן א סוף פאר די סקעפטיזם און אומזיכערקייט עס שלאגט דעם אידיש-רעדנדער עולם, צי מ'קען בכלל אהערשטעלן א רייכע און תוכנ'פולע אויסגאבע אין דער אידישער שפראך, און הויפטזעכליך, צי ס'דא דערפאר א באדייטנדע קליענטעל אז ס'זאל זיך לוינען די מי.

'יש אומרים' איז צוקער זיסע און געניאל. א חידוש פון א קאלום פאר דער אידישער שפראך.

פארוואס שוין די ראש השנה'דיגע אויסגאבע?

ישראל קאפקע

פארוואס שוין די ראש השנה'דיגע אויסגאבע?

לערבב את השטן.