זיבן יאר טורמע פאר סקווערער צינדער

הם אמרו פן ירבה ואנו אומרים כן ירבו

מנשה צו הער (ליין) איך גיט? שטאלצירסטו טאקע מיט שאולי אקט?

האסטו א ספק דערין, צו ווייסטו נישט פון דעם אז איך שטיי עהם צו די רעכטע האנט?
און אויב ווילסטו וויסן פארוואס, וועסטו מיר אויסהערן, און גלייבן וואס איך ווייס ממקור ראשון, דאן וועסטו גוט פארשטיין, 'אויב דיין קאפ איז נישט פארדרייעט מיט פרעמדע ווינטן, פארוואס איך האלט, אז דידן נצח.

מנשה לוסטיג

, פארוואס איך האלט, אז דידן נצח.

זייער פשוט פארוואס, ער איז שוין אנגעקימען צי די לעצטע סטאפ ווי אלע סקווירא קימען אן- אין תפיסה....

ער וועט ארויסקומען איין טאג, און די אפעראציע איז וועל דאן געלונגען, דער דבר אחר און זיין קליקע האבן אפגעקראכן פונעם שטח, ושלום על ישראל.
יעדע אפעראציע קאסט אביסל, אבער די ווארצל דארף מען מעביר זיין, און ברוך השם מ'הערט נישט קיין מוק פון די שמוציגע.. קיין פיפס הערט מען נישט זינט דאן

מנשה
האסט שוין איבער געצויגן דער שטריק ווען די רעדסט אזוינע שטותים
איך ריף מיר געווענליך נישט אן איך פארשטיי באופן עיקרוני ביידע צדדים

אבער אזוי צו זאגן עד כאן..................
טרייבסט איבער....

ער טרייבט גארנישט איבער, ער ברענגט ארויס א גוטע נקודה, אפשר אביסל צו שארף געשריבן.
ער זאגט סך-הכל, אז למעשה האט מען אזוי ארויסדערזען ראטנבערג און זיינע חברים פון שטעטל, און דאס האט זיך געלוינט, אפילו פארן פרייז פון א בחור וואס זאל גיין זיצן אין תפיסה.

נישט אז איך האלט מיט מנשה, נאר דאס איז וואס ער זאגט, ער ברענגט עס נאר ארויס אביסל צו שארף, דערפאר פארשטייט מען נישט וואס ער זאגט.

מנשה, כ'האף אז מיין סארקאזם דיטעקטאר איז צעבראכן.

זייער פיין אז מ'זעט פרצופם האמיתי פון די חברה וואס 'זייער קעפ איז נאך נישט פארדרייט פון פרעמדע רוחות'.
פרעמד מיינט תורה ומצוות מיט מענטשליכקייט און דרך ארץ.
טאמער דער שפיצער האט נישט געלערנט לקח אין טורמע, האב איך טאקע קיין רחמנות אויף איהם. ווי דער מדרש זאגט 'קשה יום, הרי מחתרת חתורה לפניך איך לא נמלטת על נפשך?'

איך פארשטיי אז מיט "מגדולי מקדשי ה' '' מיינען זיי דאס וואס ער האט זיך גלייך דערקלערט שולדיג אין אלע'ם, כדי מ'זאל נישט קענען רופן דעם רבי'ן אין קארט. נישט דעם עצם מעשה שריפה.

דא קען מען זעהן ווי זיי שרייבן מער באריכות איבער דער גרויס ארטיגער סיום

געוואלדיג..!!!! 👍 👍 👍

ושפתים קישאק....

די באריכט איז אויך אינעם בחצר הקודש

ליטוואק פון בודאפעסט

זייער פיין אז מ'זעט פרצופם האמיתי פון די חברה וואס 'זייער קעפ איז נאך נישט פארדרייט פון פרעמדע רוחות'.
פרעמד מיינט תורה ומצוות מיט מענטשליכקייט און דרך ארץ.
טאמער דער שפיצער האט נישט געלערנט לקח אין טורמע, האב איך טאקע קיין רחמנות אויף איהם. ווי דער מדרש זאגט 'קשה יום, הרי מחתרת חתורה לפניך איך לא נמלטת על נפשך?'

פארוואס העלפסטו מנשה פארקויפן זיינע שטותים? די גלייבסט יעדע פיפס פון זיין פענע?

ווער ס׳איז אפילו נאר איינמאל געווען באזוכן דעם בחור אין תפיסה ווייסט אז ער איז שוין לאנג נישט אינטערעסירט און גיהאד, קנאות, וכו׳.

מנשה לוסטיג

אויב איינער האט א ספדוואס שאולי האלט היינט, זאל ער זיך מטריח זיין, אן עהם גיין באזוכן, און אלע וועט איר הערן יקליפ און קלאר אז ער איז א שטאלץ פאר סקווירא.
נאך אביסל, הפענטליך נאך שנעלער, וועט ער ארויסקומען, און ס'וועט נאך זיין בעסער פון בעסער, ער האט געמאכט א גוד דזשאב, און די איבריגע סוררים זענען נעלם, און די פארבליבענע שטיל און פארשטעקט אין זייערע זויער לעכער.
איין זאך שטייט נישט אין 'בחצר', גיי ווייס פארוואס. אז ס'געווען א הוק'אפ פון תפיסה, ווי ער האט גערעדט צו זיינע חברים און אלע אמת'ע חסידים, זיך צו האלטן פעסט און זיך נישט שרעקן פון די ערב רב וואס זענען פארהאנען בכל דור ודור.

מנשה כהאב קיינמאל נישט פארשטאנען פאאוואס די האלסט זיך פאר א לץ, פאר א בדחן. יעצט אבער איז געווען די ערשטע מאל כהאב געלאכט פון דיינע ווערטער,

מנשה לוסטיג

אויב איינער האט א ספק וואס שאולי האלט היינט, זאל ער זיך מטריח זיין, אן עהם גיין באזוכן, און אלע וועט איר הערן קליפ און קלאר אז ער איז א שטאלץ פאר סקווירא.
נאך אביסל, הפענטליך נאך שנעלער, וועט ער ארויסקומען, און ס'וועט נאך זיין בעסער פון בעסער, ער האט געמאכט א גוד דזשאב, און די איבריגע סוררים זענען נעלם, און די פארבליבענע שטיל און פארשטעקט אין זייערע זויער לעכער.
איין זאך שטייט נישט אין 'בחצר', גיי ווייס פארוואס. אז ס'געווען א הוק'אפ פון תפיסה, ווי ער האט גערעדט צו זיינע חברים און אלע אמת'ע חסידים, זיך צו האלטן פעסט און זיך נישט שרעקן פון די ערב רב וואס זענען פארהאנען בכל דור ודור.

גערעדט דורך א הוק-אפ? פארוואס?
ער איז למעשה געגאנגן זיצן אין טורמע?

מנשה'לע דו האסט דאך געשריגען אז עצת השם היא תקום, שפיצער וועטט נישט זיצן און ראטענבערג וועט נישט מוציא שנתו זיין.

קוקט אויס אז נישט אלעמאל ווייסטו וואס דו רעדסט...

ווען איך זעה דיינע נארישע געשרייבעכצער פיל מיט רשעות און עקסטרעמע פאנאטישקייט דערמאנסטו מיך פון די אידישע קאפאוס וועלכע האבן געפייניגט זייערע אייגענע ברודער און שוועסטער כדי צו געפעלן פארן דייטש צו ראטעווען זייער אייגענע הויט פון די קרעמטאריומס, די גלייבסט נישט פאר א סעקונדע די ווערטער וואס די פרעדיגסט דא אויפן פארום, דאס איז איינע פון דיינע כאראקטערס וואס די שפילסט כדי זיך צו ראטעווען פון די בלוטיגע נעגל פון די ניו סקווירא קאמיוניסטישע רעזשים.

די באהערדע דארט אין ניו סקווער זענען זייער נישט צופרידן פון דיינע התנהגות, ספעציעל נאכן טאנצן מיט שאפינג בעגס ביים משמח זיין א צובראכענע נשמה... וד"ל
דיינע סידי'ס זענען פארבאטן צו ווערן פארקויפט אינערהאלב די גרעניצן פונעם העיליגען שטעטל, די מיינסט אז מיטן קושן אחוריים דא אויפן פארום וועלן זיי דיך צורו לאזן...
ווארט נאר ווארט, ס'וועט קומען א טאג וואס זיי וועלן דיך אויך אונטערברענגן.

מבקר, דאס אז ער איז נישט אינטרעסירט אין דזשיהאד איז נישט דער ישועה. פונ'ם זיין אין תפיסה האט ער געדארפט לערנען אז ס'איז דא א סאך מענטשען אין דער וועלט, און ס'קען נישט אזוי אנגייען אז איש כל הישר בעיניו יעשה. דאס נוצען דער כח האגרוף און אז דער מטרה פארהייליגט אלע מיטלען איז אין קעגענזאץ צו לעבען אין דער וועלט. מ'זוכט נישט אז ער זאל דארט לערנען וואס פארא באשעפעניש זיין רעבע איז. פאר דעם דארף ער דורכגייען א קירוב פראגרא''ם. אבער קנאות איז נישט געווען דער פראבלעם.
און לגבי דער גוף הענין. נאכ'ן אביסל לערנען דער סוגיא. טאמער א. דער תקנה וואלט געווען געמאכט בהסכמת כל אנשי העיר (נישט רוב און נישט נאר דער רעבע), ב. א ב''ד געוועלט פונ'ם שטאט אדער באי כחם וואלט געפסקנ'ט אז ס'קומט חא''ר אזא עונש, און ג. זיי וואלטען פעסט געשטאנען אונטער די פסק, וואלט אפשר געווען אויסגעהאלטען דער מעשה. נאר ווייל מ'האט עס געטוהן באופן טעמפע''ר טאנטרו''ם נישט אויסגעהאלטענעהייט, איז דאס אזוי געפערליך. און טאקע דער לקח דארף ער לערנען אין תפיסה.

ליטוואק פון בודאפעסט

מבקר, דאס אז ער איז נישט אינטרעסירט אין דזשיהאד איז נישט דער ישועה. פונ'ם זיין אין תפיסה האט ער געדארפט לערנען אז ס'איז דא א סאך מענטשען אין דער וועלט, און ס'קען נישט אזוי אנגייען אז איש כל הישר בעיניו יעשה. דאס נוצען דער כח האגרוף און אז דער מטרה פארהייליגט אלע מיטלען איז אין קעגענזאץ צו לעבען אין דער וועלט. מ'זוכט נישט אז ער זאל דארט לערנען וואס פארא באשעפעניש זיין רעבע איז. פאר דעם דארף ער דורכגייען א קירוב פראגרא''ם. אבער קנאות איז נישט געווען דער פראבלעם.

די טייטש פון קנאות איז פונקטליך דאס וואס דו זאגסט אז ער'ט זיך געדארפט אויסלערנען.

קען זיין דו האסט אויפגעוועקט דיין בודאפעסטע אפשטאם, און זיך פארדעם צומישט צוויישן קנאות און אנטי מדינת ישראל, אבער און די ליטווישע וועלט איז דאס זיכער צוויי דינים 😂

קנאות מיינט עקסטרעם. אז ער וויל האלטען אז דער סקווערער קוגעל טיילער המכונה האדמו''ר איז גאט'ס רעכטע האנט, זאל ער גלויבען,הגם ס'איז עקסטרעם. ער מוז אבער וויסען אז א צווייטע איז פונקט אזא מענטש ווי איהם, און ער מעג האלטען אנדעריש. דער טעות פון די וואס פאסטען היינט מיט ויחל איז עקסטרעמיזם, נישט דער נישט קענען לעבען מיט א צווייטען. קאפיש?

ליטוואק פון בודאפעסט

קנאות מיינט עקסטרעם

א נייע זאך, אפשר זאגט איר אינז פין ווי די נעמסט עס?

איך האב געפרעגט א סקווערע. ער איז נישט קיין גלויביגער. וואס איז פשט אין די ווערטער מגדולי מקדשי השם? האט ער מיר געזאגט אז מען מיינט זיין התנהגות אין די תפיסה. ווי ער איז מקדש שם שמים ער האלט זיך שטארק אידיש און זיצט און לערנט דארט וכדומה. מען האט בכלל נישט אינזין געהאט זיין ערשטע מצוה פון שריפה.

ראש הישיבה

איך האב געפרעגט א סקווערע. ער איז נישט קיין גלויביגער. וואס איז פשט אין די ווערטער מגדולי מקדשי השם? האט ער מיר געזאגט אז מען מיינט זיין התנהגות אין די תפיסה. ווי ער איז מקדש שם שמים ער האלט זיך שטארק אידיש און זיצט און לערנט דארט וכדומה. מען האט בכלל נישט אינזין געהאט זיין ערשטע מצוה פון שריפה.

די דזשויק פון יאר

ראש ישיבה, האט מען געשריבן אזוי אויך אין די טיטלען אויף די בחורים וואס זענען געזיצן אין יאפאן? אדער אויף סיי וועלכע אנדערע אידישע ארעסטאנטן וואס זענען נישט אנגעקומען אין תפיסה דורך ענליכע "העראאישע מעשים"? פארגעס נישט אז אונזער בחור איז נישט בלויז א מקדש שם שמים, נאר ממקדשי השם המופלאים... ס'איז ליידער נישטא ווער ס'זאל לאכן (כאטש ס'קען טאקע זיין אז די וואס האבן אויסגעשטעלט דעם נוסח האבן אינזין געהאט אז דאס זאל זיין דער תירוץ אין פאל אז ס'ווערט אן איבערקערעניש פון דעם).

מען האט געמאכט א מסיבה צו מחזק זיין אים וואס זיצט שוין אזויפיל יאהרן אין תפיסה און צו מחזק זיין זיינע עלטערן. עס זענען זיך צוזאם געקומען א גרויסע ציבור וואס העלפן ארויס די משפחה מיט דעם בחור אין דעם שווערן מצב. זיי האבן אלעס געטוהן נאר פאר דעם. דער אהנפירערס פון דעם מסיבה זענען געווען עסקנים וואס טוהן חסד כל היום אינקלאדינג אים צו שיקן באזיכעיר וכדומה.

כאטש עס קען זיין אז סקווער האט געמיינט אים אויסצולויבן, זעהט אבער אויס אז דא איז דאס נישט געווען די כוונה. על כל פנים עס מוז נישט זיין אז זיי האבן דאס געמיינט.

לאמיר עס מאכן נאך קלארער, ער זאגט אז עס איז אקעי צו פארברענען א הויז און מעגליך אויך מענטשן פאר די פרייז פון ארויס זעהן פון שטעטל די וועמען מען וויל.

שטילע אינגערמאן

מנשה כהאב קיינמאל נישט פארשטאנען פארוואס די האלסט זיך פאר א לץ, פאר א בדחן.

איך וואלט מיך קיינמאל נישט געהאלטן פאר א לץ און פאר קיין בדחן, אויב נישט ענק וואס שטיצן מיר..
הערט אויף צו לאכן אויף מיינע שטיק!
און ערנסט גערעדט, בין איך א גלייביגע יוד ברמ''ח ושס''ה, כאטש איך טוה נישט אלעס וואס כ'וואלט געדארפט טון צודעם, אבער די אלע לאכערייקעס זענען פשוט א סייד דזשאב, נישט מיין לעבנס ציל, מיין לעבענס ציל איז 'למצוא חן בעיני אלוקים ואדם - אדם מיינט מען דעם צדיק, און טאמער איז ער צעפרידן פון מיר, דארף איך גארנישט מער.

וואס מיינט אדם ווייס איך. אבער וואס מיינט אלקים?

מנשה לוסטיג

אדם מיינט מען דעם צדיק, און טאמער איז ער צעפרידן פון מיר, דארף איך גארנישט מער.

פון וואנעט ווייסטו אז ער איז טאקע צופרידן פון דיר?

והשנית, לשיטתך פארוואס דארף זיין נמצא חן בעיני אלקים ואדם, דהיינו סיי פון אלקים און סיי פון אדם וואס מיינט די צדיק, זאל שטיין נאר בעיני אדם פונעם צדיק און נאכדעם דארף מען שוין גארנישט?

מנשה לוסטיג

שטילע אינגערמאן

מנשה כהאב קיינמאל נישט פארשטאנען פארוואס די האלסט זיך פאר א לץ, פאר א בדחן.

איך וואלט מיך קיינמאל נישט געהאלטן פאר א לץ און פאר קיין בדחן, אויב נישט ענק וואס שטיצן מיר..
הערט אויף צו לאכן אויף מיינע שטיק!
און ערנסט גערעדט, בין איך א גלייביגע יוד ברמ''ח ושס''ה, כאטש איך טוה נישט אלעס וואס כ'וואלט געדארפט טון צודעם, אבער די אלע לאכערייקעס זענען פשוט א סייד דזשאב, נישט מיין לעבנס ציל, מיין לעבענס ציל איז 'למצוא חן בעיני אלוקים ואדם - אדם מיינט מען דעם צדיק, און טאמער איז ער צעפרידן פון מיר, דארף איך גארנישט מער.

'אדם' מיינט מען געווענליכע מענטשן, פיר דיך אויף ווי א נארמאלער מענטש צווישן מענטשן אז זאלסט זיין באליבט אין די אויגן פון מענטשן.
דא אויף קאווע שטיבל ביזטו נישט זייער סוקסעספול...

רבוש"ע יהי רצון שתהפןך לב ליטוואק מלב אבן קשה ללב בשר

אזויפיל רשעות האבן אין זיך ? אנבעליוויבעל די בחור האט אויף זיך קיין שום שולד איך וויל דיר פרעגן ווען ער האט איין הו"א אז ער גייט זיין די ערשטע וואס גייט זיצן פאר אזא זאך וואלט ער עס געטון ?

עשה עצמו כאילו לא ידע איז א מדה פון פרעה פארוואס מאכסטוך ווי דו קענסט נישט קיין טבעיות פון אומדורכגעטראכטע און אובערגעאיילטע מעשה פון א בחור ? די טערם טינעיזשערס פארלייקנסטו אויך ? כדי צו קענען ווייזן דיין עקסטרעמקייט קעגן סקווירא ? א מין רשעות עשה עצמו כאילו לא ידע אויף יענעםס חשבון

איי די פארוקטע מנשה שרייבט אזעלכע מבהילדיגע שטותים קוק נישט אויף זיין זייט ער איז צודרייט לא עלינו און שוין

א מדינה און א סאסייעט"י מוז האבען געזעצען. מ'קען נישט צולאזען אז א טינעידזשע"ר זאל זיך קענען צו היצען און מיינען ער וועט זיך קענען באהאלטען נאך דעם. אזוי ווי אלע עונשים, דאס איז למען ישמעו ויראו.
ווען ער וואלט עפעס חרטה געהאט, וואלט איך אפשר אביסל רחמנות געהאט. אבער אויב מנשה איז גערעכט און ער האלט נאך ביי זיינס, האב איך טאקע נישט קיין רחמנות. ער איז געבוירען א מענטש און ער מעג נאך האבען אביסל אויגען אין קאפ צו לערנען פון זין איבערלעבענישען וויאזוי די וועלט דרייט זיך.

און הרב @הבא ללמד, איך ווייס נישט קלאר וואס דו ווילסט, אבער ווי דו ווילסט עס אנרופן, איז פארהאנען א חילוק צווישען דאס אז ער 'גלויבט שוין נישט אין דזישהאד', דאס הייסט אז ער גייט שוין נישט שלאגען אנדערע, אדער ער וועט אנערקענען אז דער וועלט דרייט זיך נישט ארום איהם, און א צווייטען האט פונקט אזא רעכט צו א דעה ווי ער האט.
אינטרעסאנט אז הרב חיים אהרן רט"ב איז אויפגעהאדעוועט אינ'ם סרחון פון סקווער, מ'האט איהם דערפיטערט דער זעלבע לאקשען תורות וואס מ'דערפיטערט יעדער. אבער למעשה חביבין יסורים. ווען מ'האט איהם צו קלאפט האט ער געזאגט א דרשה פונ'ם שפיטאל. מענטשען זענען נשתומם געווארען. מ'קען איהם אפשר נישט פערזענליך און נישט זיין מעשים, אבער ער האט קלאר ארויסגעהאט דער טענה אויפ'ן סקווערע מנהיג\רעבע. "ער האט זיך קיינמאל נישט פאררופען אויפ'ן תורה. ער וועט קיינמאל ניזט זאגען אזוי דארף מען טוהן ווייל אזוי שטייט אין תורה. אייביג רעדט ער פון שטעטעל, טאטע וכדו', אבער נישט פונ'ם תורה". אוי האט ער גוט געזאגט. אונזער מנשה'לע פלוידערט דער זעלבע. ער קען רעדען פון כאסידעס, פון מסורה, פון הייליגקייט אונ'ם מדרגה פון רבי'ן, אבער פון תורה וועט ער קיינמאל נישט ברענגען קיין מקור. ער סטראשעט אז ער גייט זאגען, אבער למעשה קיין ווארט נישט.

ווי איז די מקור פון די תורה, פון מסורה, ווי איז די מקור פון מסורה, פון מנהיג צו מנהיג, אבער אז מיר זאלן אויסהערן וואס דעת בעל הבית זאגט, וועלן מיר זיך דערטרעפן מיט אזעלכע שטאפ גענז, ווי דיין 'הרב'.

מנשה, אז דו פארשטייסט נישט אן יסורין.......

ליטוואק פון בודאפעסט

א מדינה און א סאסייעט"י מוז האבען געזעצען. מ'קען נישט צולאזען אז א טינעידזשע"ר זאל זיך קענען צו היצען און מיינען ער וועט זיך קענען באהאלטען נאך דעם. אזוי ווי אלע עונשים, דאס איז למען ישמעו ויראו.

כ'האב מיך אלס געוואונדערט ווער די שוטרי בני ישראל אין מצרים זענען געווען .......

ווען ער וואלט עפעס חרטה געהאט, וואלט איך אפשר אביסל רחמנות געהאט. אבער אויב מנהש איז גערעכט און ער האלט נאך ביי זיינס, האב איך טאקע נישט קיין רחמנות. ער איז געבוירען א מענטש און ער מעג נאך האבען אביסל אויגען אין קאפ צו לערנען פון זין איבערלעבענישען וויאזוי די וועלט דרייט זיך.

דאס הייסט דיין גאנצע זאך וואס דו האסט נישט רחמנות אויף דעם בחור איז געבויעט אויף מנשה'ס אייגענע בויך סברות וואס ער האט געשריבען און ניטאמאל טראכסטו צוויי מינוט אז וואס מנשה שרייבט האט ניקס מיט דעם בחור צו טון

צוויי זאכן איז קלאר איינס אז א בחור וועט מער אזעלכע זאכן נישט טון און אז סקווירא איז פטור געווארן פון אזעלכע הר' חיים אהרן ראטענבערגס וואס האט פראבירט -מיט א ווידיאוי געכאפט דורך זיין שותף דער צווייטער פארזארגער פון כלל ישראל יוסף וואלדמאן- זיך אהער צו שטעלן ווי גאר א נארמאלער אומשולדיער גוטער פערזאן קיין איינער איז נאר נישט איבערגענומען געווארן פון זיין פאלשע געמויזעכץ חוץ דער איבערגעקלוגטער טיפער ארייןטראכטער און בלויז אמת זעיער ליטוואק

איך קען נישט זיין מעשים און נישט דער מענטש. איך האב געהערט דער דרשה און ער האט גוט געזאגט. איך האב אסאך געליינט אין דער בחצר הקודש אויסגאבע און דער סקווערער רעבע רעדט פוסטע שטותים. מער ווי דעם האב איך נישט געהנדל'ט

אה איך זעי שוין א גאנצע צייט אז דו ווייסט בכלל נישט וואס דא טוט זיך (כמנהג סקווירא לומר איך וועיס נישט ) אלנפאלס איך בעט דיך איבער אז דו ווייסט נישט ווייסטו דאך נישט

גאנצל

צוויי זאכן איז קלאר איינס אז א בחור וועט מער אזעלכע זאכן נישט טון און אז סקווירא איז פטור געווארן פון אזעלכע הר' חיים אהרן ראטענבערגס וואס האט פראבירט -מיט א ווידיאוי געכאפט דורך זיין שותף דער צווייטער פארזארגער פון כלל ישראל יוסף וואלדמאן- זיך אהער צו שטעלן ווי גאר א נארמאלער אומשולדיער גוטער פערזאן קיין איינער איז נאר נישט איבערגענומען געווארן פון זיין פאלשע געמויזעכץ חוץ דער איבערגעקלוגטער טיפער ארייןטראכטער און בלויז אמת זעיער ליטוואק

גאנצל טייערער, זיי מיר מוחל, אבער פון דער מינוט וואס דו רעדסט וועגן דעם וואס מ'איז "פטור געווארן פון ראטנבערג" ביסטו פסול צו רעדן א ווארט אין דעם גאנצן ענין. ס'טוט מיר לייד דיר צו זאגן אין פנים, אבער פון דיינע ווערטער איז משתמע אז דו ביסט צופרידן פונעם טעראר וואס איז אפגעטון געווארן. איך בין טאקע נישט באקאנט מיט דער אינערליכער סקווערער פאליטיק, אבער פון דער מינוט וואס מ'האט פארברענט א מענטש האט איבערהויפט נישט קיין זין צו רעדן וועגן זיינע אנגעבליכע עבירות.

פון דיינע ווערטער, ווי אויך פון מנשה (חוץ אויב ער איז סארקאסטיש), פארשטיי איך אז די פראבלעם איז פיל טיפער פון וואס מ'קען זיך נאר פארשטעלן. איר זעט אויס ווי פארשטענדליכע מענטשן, אבער מיט א סימפאטיע אויף געפערליכע מעשים. בין איך זיך ערגעץ טועה?

מנשה זעט דיר אויס ווי א פארשטענליכער מענטש?

יא א פארשטענדליכער סקווירא'ער מענטש.

זייער פאסיג טאקע צו שרייבן: ביים פייערדיגען סיום..

"ער איז מקיים דעם להאיר מתוך החשיכה"... גענוי ווי פאר דעם..

גאנצל

סקווירא איז פטור געווארן פון אזעלכע הר' חארא ראטענבערגס וואס האט פראבירט -מיט א ווידיאוי געכאפט דורך זיין שותף דער צווייטער פארזארגער פון כלל ישראל יוסף וואלדמאן- זיך אהער צו שטעלן ווי גאר א נארמאלער אומשולדיער גוטער פערזאן קיין איינער איז נאר נישט איבערגענומען געווארן פון זיין פאלשע געמויזעכץ חוץ דער איבערגעקלוגטער טיפער ארייןטראכטער און בלויז אמת זעיער ליטוואק

נישט יוסל וואלד-חזיר האט געכאפט די קליפס אין שפיטאל, נאר א צווייטער וואס כ'האב נאך א פיצל רחמנות, און כ'וויל נישט פורש בשמו זיין 'דערווייל', ווייל ער איז נאך א בחור, אבער דער יעניגער מיטן ראשי תיבות מ.ס. פון די דבר אח''ר גרופע, אויך פון מיר האט ער פראבירט מיט אלע שטיקעס אפצוכאפן א אוידיו, אבער מנשה איז דאך נישט קיין פרעמדער אין די ריקארדען וועלט, און כ'האב דער ווידיאו כאפער פיין מסדר געווען 'מענטאליש' [מיין אויפגאבע איז מענטאליש, ווייל פיזיש איז א צווייטע בריגאדע געשטעלט, בתוכם הקדוש שאולי שפיצער גיבור החיל.]
און דאס וואס מ'האט אזוי רחמנות אויפן בחור, זיבן יאר נעבעך, ווער פון אייך איז עהם בכלל געגאנגען באזוכן דארט? ווער פון אייך האט עהם בכלל אמאל געשיקט א בריוו, ווער פון אייך האט בכלל עפעס שייכות מיטן גאנצן ספעקטאקל אז איר עפענט אויף א מויל ווי דער תהום, און זאגט א מיינונג לריב לא לכם.
א מסור איז מחויב מיתה, און מ'טאר עהם נישט שוינען, און א פורש מן הציבור איז סתם אין חרם, און א מבזה תלמידי חכמים, סיי דעם דיין שליט''א, סיי ר' שלום פאללאק שליט''א, סיי פיעלע עסקנים וואס האבן דעם ראצנבערג מיט שיינעם געבעטן נישט צען מאל נאר הונדערט מאל, ביז בא פנחס וקינא למען השם.
צו מנשה איז יא קלוג צו נישט, דארף מען זיין א שוטה צו זען די קאנסעקווענצן, ווי איז סקווער און ווי איז ראצצנבער מיט זיינע טאכטוירים.
פארוואס אויב ער איז אזא רחמנות און בן תורה און דעת ישר, נעמט קיינער נישט זיינע שרצים פאר איידעם צו שנירן? פארוואס איז יוסל וואלד חזיר זיך נישט משדך מיט עהם? פארוואס האט סוס פערד שטיל געשוויגן קורץ נאכן פאסירונג?
פארוואס איז א. פ. נישט גוט פאר א איידעם זיינע, אויב אויף אויסלערנען מאראל און עבודת השם איז ער עהם יא גוט געווען אינעם מושב זקינים האוים וואס אויסער פעמפערס גערוך איז דאר קיינמאל קיין מקום תורה נישט געווען, און פלוצים זארגט ער זיך נישט פאר די האוים יעצט? פארווואס.
דער בחור וואס האט גענומען אויף זיך גלות אבי מסדר זיין וואס מ'דארף, נו, ער קומט שוין אט אט ארויס, נאך א צוויי האלב יאר, אבער אלעס ליגט אין פלאץ, אלעס פארט ווייטער ווי געפלאנט און געוואונטשן, מיר שפירן נישט בכלל קיין חרטה דא. ס'איז געווען דאס בעסטע אקט וואס שייך. און נאך מיט די זיידענסטע הענטשעך וואס שייך אינעם היסטאריע פון מלחמה לה' בעמלק בכל דור ודור.

גאנצל

אה איך זעי שוין א גאנצע צייט אז דו ווייסט בכלל נישט וואס דא טוט זיך (כמנהג סקווירא לומר איך וועיס נישט ) אלנפאלס איך בעט דיך איבער אז דו ווייסט נישט ווייסטו דאך נישט

אוודאי זעט מען ווי דער עולם דא הייבט נישט אן צו וויסן, נישט קיין פרטים און אוודאי נישט די היסטאריע און ווייטערע באהאנדלונגען.
אבער דאס וואס איר רינגעלט איין בדרך אגב, (כמנהג סקווירא לומר איך וועיס נישט ) דאס איז נישט ממש א מנהג, און נישט ממש אנגעהויבן אין סקווער, סאיז א חז''ל אין מס' ברכות דף ד. דאמר מר, למד לשונך לומר איני יודע

מנשה, איז ער געווען א מסור פאר די שריפה?, א פורש מן הציבור איז אין חרם, א מקור ביטע, א מבזה ת"ח מעג מען הרג'ענען, א מקור ביטע, א דאנק.

מנשה, לו יהא כדבריך, פארוואס האט דער רבי אליין פארדאמט דעם אקט? דער בחור האט דאך גוט געטון?!
וויי פאר'ן טאג וואס דער בחור וועט זיך כאפן אויף וועלכן מזבח ער האט מקריב געווען עטליכע פון זיינע שענסטע יארן. איך וויל נישט זען די נאכפאלגן.
נעבעך פאר דעם בחור, און נעבעך אויף מנשה. ווי קומט צו א מענטש אזעלכע פארקרומטע דעות ווי מ'ליינט זיך דא אן אין דער אשכול, דאס איז א טראגעדיע פאר זיך.

מסירת אינפורמציה לשלטונות, לגרום לו למאסר, נקרא "מסור"
מסור אפילו בלא התראה פסול לעדות ולשבועה (הריב"ש סי' תע"ג).

תני רבי אבהו קמיה דר' יוחנן:
הגויים ורועי בהמה דקה לא מעלין ולא מורידין,
אבל המינין והמסורות וכו' מורידין (לבור) ולא מעלין וכו' (ע"ז כ"ו.).
כי לדעתם הוא חייב מיתה.

המוסרים היו עוכרי ישראל והרעו להם יותר מהגויים, ולכן התירו את דמם כמו שהתירו דם הרודף אחר חברו להרגו, מטעם הבא להרגך השכם להרגו. מסור אחד מסוגל להרוג כמה אלפים נפשות מבני ישראל, או לגרום לעונשם בייסורים ולפגוע בממונם.
הרמב"ם פוסק (הל' חובל פ"ח):
שהיו צריכים להזהירו מקודם בהתראה קלה: "השמר ולא תמסור". ואם העיז פניו מותר להרגו. ומעשים בכל יום שהיו מוסרים המוסרים בארצות המערב (מורוקא) לידי גויים להריגה (שם).
האומר למסור את חברו. וקדם הוא והלשינו. הדין עמו (משפטי שמואל סי' צ"ד).
עונש המוסרים בספרד
המלשינות התפשטה מאד בארצות ספרד ופורטוגאל בעת ששררה שם ממלכת הכמרים, לכן הורו הרבנים להתיר דמם, ולענשם במיתות משונות כדי רשעתם.

ר' יוסף מיגאש ציווה לסקול מסור אחד ביוה"כ שחל בשבת לפני נעילה (ר"י אשרי, זכרון יהודה נ"ה:).

הריבי"ש מעיד כי מאז הדורות הראשונים ועד זמנו היו מתירים להרוג המוסרים בקהילות ספרד (רשב"א).

גם השלטונות נתנו רשות לבית הדין היהודי לדון דיני נפשות למלשינים (שו"ת הרא"ש כלל י"ג א').

בקהלת טולדו תקנו להחרים את המוסרים בבתי כנסיות, ולענוש עונש מיתה ואין צריכים לכך הסכמת המלך.

בפולין דנו את המוסרים באכזריות: חתכו את לשונם ואזניהם,

איך גיי מיך נישט אריינמישן על ריב לא לי, כדברך. אבער א ווארט נאר צום צושטעל פון אמאליגע מוסרים וועלכע זענען געווען די אפפאל פון כלל ישראל אןן געזוכט צו פייניגן זייערע אייגענע אמאליגע ברודער, זיי זענען טאקע געווען אמת'ע רשעים און חייב מיתה, אבער אויב איינער מסר'ט בלויז כדי להציל את עצמו איז גאר אן אנדערע מעשה און דער דין איז אויך אנדערש,

ביי קריעת ים סוף האט דער מקטרג אויך גע'טענה'ט הללו והללו עוע"ז, האט אים הקב"ה געגעבן א בייזן בליק, שמא אתה דן שוגג כמזיד, אונס כרצון... עכ"פ אם יש דעת דאן פארשטייט מען דעם נפק"מ, אבער אם אין דעת הבדלה מנין.

ס'איז א שאד זיך צו טענה'ן מיט מנשה ווייל דו פרעגסט אים עפעס ענטפערט ער א צווייטע זאך אינגאנצן. ער אליין מיינט נישט ערענסט וואס ער שרייבט נאר זיכט אנצידרייען דעם עולם.

ס'איז מורא'דיג צו ליינען פון מנשה. ס'גיט א קלארען בליק אויף די עמהארצות פון סקווער וכו'. ער האט שוין געשריבען וועגען דער פסק ב''ד איהם צו שחט'ען. הייסט'ס דער דיין איז אויפגעקומען מיט אט די נערישקייטען. און ר' חיים אהרן איז נאך מבזה תלמידי חכמים?! א פאק חצי שיעור עם הארצים וליתר שאת עי' בכתביהם על כל מקצועות התורה. און דאס איז נאך די גרעסטע ת''ח דארט!