הויפט זייט » פארברענגען » געזעלשאפט » ווען Off The Derech גייט Off Track

ווען Off The Derech גייט Off Track

357 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #4150

מתבודד » פרייטאג אקטאבער 28, 2022 4:17 pm

· #510815

לאמיר טאקע אנקוקן די צוויי דוגמאות וואס די ברענגסט, מענדעלע און חב’’ד.
אויב קענסטו אביסל די היסטארי”ע אין וויזניץ, די טעראר וואס די מענדעליסטן, ובתוכם אים אליינס האבן געטון אויף די חסידים האט קוקט אויס נישט געהאט די ריכטיגע השפעה גענוג, ווי די נאבערס ווייזן אז בעת וואס ער האט א נישטיגע עולם פון זיבן אכט הונדערט מענטשן האט זיין ברודער צען מאל אזוי פיל. (כאפ מיר נישט אויפן ווארט יעצט). קוקט אויס מענטשן האבן נאך יא עפעס שכל.
און איך רעד שוין נישט פון וויפיל פון זיינע אייגענע מענטשן וואלטן זיך געוואונטשן אפצולאזן נאר האבן נישט די שטארקייט צו צוברעכן זייער משפחה וכו’ אבער לאכן פון די גאנצע זאך פונקט ווי מיר און דיר.
לגבי חב’’ד ווייס איך נישט וואס פונקטליך מאכט אים פאר יאשקע, געבן דאלערס פאר פרויען? גיין אין קאלעזש? ווייסע הענטשוך? אבער אויב רעדסטו פון משיחיזים איז משם ראי’, וויפיל מענטשן האלטן אז ער לעבט נאך?? א מיעוט. ס’’ה מאכן זיי נויז קוקט עס אויס ווי יעדער איז אזוי.

אבער די האלסט אז יעדע חסידות טרעט אויף עקרי הדת, זיי מיר נאר מסביר פארוואס וועלן מיר רעדן.

איך פארשטיי אויך אז ס’פעלט ביים מעינסטרים אמת’ע אידישקייט אזויווי @דוד ברענגט ארויס, אבער פון דארט ביז טרעטן אויף עקרים אדער יאשקעאיזם אזש א ערליכע איד זאל מוזן אנטלויפן איז א שטיקל מהלך.

היסטאריע » פרייטאג אקטאבער 28, 2022 5:33 pm

· #510818

הוא הדבר, לגבי מענדל ביסטו מודה, אבער דיין געטשקע פארענטפערט איר. ואין קץ לדברי הבל, קיינער וועט נישט מודה זיין, נאר ליבערשט פארענטפערן און פארגיטיגן, פארוואס? ווייל עס איז גרינגער.

קיינער גייט נישט אוועק, קיינער וויל נישט מקיים זיין לך לך, ווייל עס איז זייער זייער שווער.

אבער דער אט"ד'ניק, וואס האט יא מיט געמאכט גענוג צרות, און קען שוין נישט דערהייבן דער פרעשור, און מאכט יא לך לך, ווייזט עס זיך הכל אויף דער גרויסע צרות.

אין הכי נמי, ער גייט נישט ווייל ער גלייבט אנדרעש, ווען ער וויל בלייבן א כופר בלייבט ער דא.

מי אני » דינסטאג מערץ 21, 2023 10:00 pm

· #519285

דער רס"ג אין סוף פונעם הקדמה פון זיין האמונות והדעות געבט 8 סיבות פארוואס אידן ווערן כופרים:

1). האמת היא כבידה און עס איז א טירחא דאס דורכצוטוהן, און זיי ווילן ענדערש חירות

2). סכלות

3). תאוה

4). חוסר סבלנות דורכצוטוהן עניני אמונה לגמרי

5). עזות וגאוה אז עס איז יתכן אז עס איז דא עפעס העכער וכו'

6). ער האט געהערט עפעס פון א כופר וואס האט געמאכט אַן איינדרוק אויף אים און דאס בלייבט שוין תקוע בתוכו

7). ער האט געהערט א שוואכע ראיה וכדומה פון א מאמין, און מיינט אז די גאנצע סיסטעם איז בעצם אזוי

8). ער האט א פערזענליכע שנאה און אפשיי, מאיזה סיבה, צו (א) מאמינ(ים) און וויל זיך נישט אידענטיפיצירן מיט זיי

ער זאגט אז דאס איז נישט אַן עקזאָסטיוו ליסטע.

לגבי די פערטע סיבה, שרייבט הרב דר. מיכאל אברהם בבדיחות אז עס זענען דא מענטשן וואס זענען יוצאים בשאלה מכח דעם טשולענט בשבת…

ער זאגט דאס אינעם קאנטעקסט פונעם השגת הראב״ד על הרמב״ם בהל׳ תשובה (פ״ה ה״ה) לגבי די קשיא פון ידיעת אלקים מכחשת הבחירה. דער ראב״ד איז משיג:

לא נהג זה המחבר מנהג החכמים שאין אדם מתחיל בדבר ולא ידע להשלימו והוא החל בשאלות קושיות והניח הדבר בקושיא והחזירו לאמונה וטוב היה לו להניח הדבר בתמימות התמימים ולא יעורר לבם ויניח דעתם בספק ואולי שעה אחת יבא הרהור בלבם על זה.

און אויף דעם פרעגט הרב דר. אברהם:

הראב"ד כאן מניח שלא נכון להציג קשיים שאין לנו יישוב עבורם. האם נכון באמת לנהוג כך? וכי אם אין לנו תשובות לא ראוי להציב את הקושיות? זו גישה בעייתית מאד. מעבר לפטרנליזם שכרוך בה, כאילו אני אמור לגבש עמדות עבור כלל הציבור ולא לתת לו אפשרות לגבש לבד את עמדתו, יש כאן בעייתיות נוספת: אולי באמת הקושי הזה צריך היה להוביל גם את הרמב"ם והראב"ד עצמם למסקנה שאין אלוקים, או שהוא לא כל יכול, או שאין לנו רצון חופשי? כיצד מרשה לעצמו הראב"ד להתעלם מקושי או סתירה לוגית שאין לו תירוץ עבורה?

ניתן אולי להבין טענה כזאת דווקא ביחס לקושי שיש לנו יישוב עבורו. במצב כזה אנחנו יודעים את האמת, אבל יש חשש שהטיפשים לא יבינו את התירוץ ויישארו בקושיא ויסיקו ממנה מסקנות לא נכונות. ראוי להזכיר הבדיחה על כך שיש אנשים שיוצאים בשאלה בגלל הצ'ולנט של שבת. הם קוראים את האברבנאל על הפרשה, והוא מתחיל כידוע כל קטע שלו עם ערימה גדולה של קושיות, ואז הצ'ולנט מתגבר עליהם והם נרדמים ולא זוכים להגיע לקריאת התשובות. המסקנה היא שדווקא קושי כזה שיש לנו תשובה עליו ניתן לטעון לגביו שלא כדאי להציג אותו לציבור (לפחות כשהתשובה היא מורכבת וקשה להבנה). אבל קושי שאין לנו תשובה עליו, הרי אולי הוא מעיד שהמסקנה שלנו לא נכונה. אז מדוע ראוי להסתיר אותו מההמון? יתר על כן, למה אנחנו מסתירים אותו מעצמנו? הרי גם אנחנו לא מסיקים ממנו את המסקנות המתבקשות, והשאלה היא למה. הראב"ד עצמו, שכנראה חשב שאין תשובה טובה לשאלה הזאת, היה אמור לראות בה הוכחה לכך שהקב"ה איננו יודע מראש. במקום להסיק את המסקנה המתבקשת, הוא דורש להסתיר את השאלה מההמון.

כמובן האט דאס אויך א שייכות צום שמועס איבער אמונות הכרחיות/שקרים קדושים.

קהל'ס נער » דינסטאג מערץ 21, 2023 11:05 pm

· #519293

מי אני
דער רס"ג אין סוף פונעם הקדמה פון זיין האמונות והדעות געבט 8 סיבות פארוואס אידן ווערן כופרים:

1). האמת היא כבידה און עס איז א טירחא דאס דורכצוטוהן, און זיי ווילן ענדערש חירות

2). סכלות

3). תאוה

4). חוסר סבלנות דורכצוטוהן עניני אמונה לגמרי

5). עזות וגאוה אז עס איז יתכן אז עס איז דא עפעס העכער וכו'

6). ער האט געהערט עפעס פון א כופר וואס האט געמאכט אַן איינדרוק אויף אים און דאס בלייבט שוין תקוע בתוכו

7). ער האט געהערט א שוואכע ראיה וכדומה פון א מאמין, און מיינט אז די גאנצע סיסטעם איז בעצם אזוי

8). ער האט א פערזענליכע שנאה און אפשיי, מאיזה סיבה, צו (א) מאמינ(ים) און וויל זיך נישט אידענטיפיצירן מיט זיי

ער זאגט אז דאס איז נישט אַן עקזאָסטיוו ליסטע.

אינטערעסאנט אז די פשוט'סטע סיבה, דהיינו חקירה איז עים נישט איינגעפאלן.....

מי אני » מאנטאג מאי 8, 2023 7:58 pm

· #524065

דר. עלען טשארלס קאָרס שרייבט אין זיין רעצענזיע אויף דר. אלעק רייריִ'ס בוך, וואס טוהט דורך די היסטארישע סיבות פארוואס קריסטליכע מדינות אין אייראפע זענען געווארן סעקולאר:

people do not believe because they are persuaded by arguments and reasons. They choose beliefs on an "emotional" — that is, arational — level and then [afterwards] adopt available arguments to supply their reasons. Intellectual historians seeking to solve the mystery of the death of God in our culture — as Ryrie's Nietzsche had understood the modern age — were operating from false epistemological and psychological premises. Metaphysicians, natural philosophers, heterodox theologians, freethinkers, and savants indeed provided the cognitive building blocks of religious unbelief, but saying that does not explain why anyone appropriated those arguments. The history of unbelief in early modern Europe was not a history of ideas, but a history of emotions. Early modern religious life led to anger at ecclesiastical corruption and anxiety over salvation, which led to a lived doubt. Unbelief in practice preceded unbelief in theory

When Ryrie writes of anger at God, he almost always means, as he himself acknowledges, anger at those who have claimed to be God's agents

ועיין בהרעצענזיע מדר. פּיטער היינעג.

ווי דר. רייריִ שרייבט דארט, גייט דאס אין איינקלאנג מיט וואס דער שרייבער דזשוּליען בּאַרנס האט געשריבן:

Most of us I suspect... make an instinctive decision, then build up an infrastructure of reason to justify it. And call the result common sense

מי אני » מאנטאג יוני 12, 2023 1:33 pm

· #528059

הרב דר. מיכאל אברהם שרייבט:

נניח שאדם חוזר בתשובה. חבריו הקודמים, החילוניים, נוטים להסביר זאת במישור הפסיכולוגי (הוא עבר משבר, סבתו נפטרה, נפרד מחברתו וכו'). חבריו הדתיים, החדשים, מסבירים זאת במישור הפילוסופי. הוא גילה את "אור האורות של האמת" (ביטוי שלקוח מאגרות החזו"א). מה לגבי יוצא בשאלה? שם המצב מתהפך: חבריו הקודמים, הדתיים, מציעים לכך הסברים פסיכולוגיים (רצה להתיר לעצמו את העריות), ואילו חבריו החילוניים, החדשים, מסבירים זאת במישור הפילוסופי (הוא הבין שהוא חי בטעות והחליט סוף סוף לנטוש את התפיסות הפרימיטיביות והמגוחכות שאחז בהן).

הצבעתי לא פעם על המגמתיות בפרשנויות הללו. כל אחד מאיתנו חובש את כובע הפסיכולוג או הפילוסוף לפי הפוזיציה. מה שיותר נוח ומתאים לנו. ועדיין ניתן לשאול: אז מי צודק? לכאורה שני הצדדים צודקים. כל מעשה של אדם יכול להתפרש גם במישור הפילוסופי וגם במישור הפסיכולוגי ואין סתירה בין השניים. אלו מישורי הסבר מקבילים (ראו על כך בהרחבה בשער הרביעי של ספרי, את אשר ישנו ואשר איננו), ושניהם יכולים להיות נכונים גם יחד. כשמסתכלים על המניעים הפסיכולוגיים מקבלים הסבר במישור הזה וכשמתמקדים במישור הפילוסופי מקבלים הסברים פילוסופיים.

***

ס'איז מיר געווען אינטרעסאנט צו ליינען ווי דר. מארק זעלצער, איינער וואס איז געגאנגען OTD, שרייבט אז זיינע סיבות זענען למעשה נישט געווען קיינע אינטעלעקטשואלע: ער האט פשוט קיינמאל נישט געהאלטן דערביי זייט זיין בר מצוה. און דאס איז על אף ער איז כהיום א פּראפעסיאנאלע פילאזאף. (ענליך צו וואס ארי הערשקאוויטש זאגט אין זיין אינטערוויוּ אין וועקער 11. ועיין בתגובתו של @שרגא.)

דר. דוד בּעלפאן שרייבט לגבי זיין דיסערטעישאן/קעיס-סטאָדי איבער 20 OTD מענטשן:

Losing faith in God and the authority of the Torah was cited as significant in a minority of leavetaker narratives, with the majority of respondents relating instead that criticism towards and from the Jewish community were intrinsic to their leavetaking

פון א לעצטיגע שטודיע דערין זעהט יא אויס אז, עכ"פ ביי מענער, זאגן זיי אליין אז די עיקר סיבות פאר'ן ווערן OTD זענען אינטעלעקטשואלע. (את"י.)

מתבודד » זונטאג יוני 18, 2023 2:35 am

· #528730

מי אני
הרב דר. מיכאל אברהם שרייבט: נניח שאדם חוזר בתשובה. חבריו הקודמים, החילוניים, נוטים להסביר זאת במישור הפסיכולוגי....

ענליכע נקודה אנגעכאפט פונעם אנדערען עק, שרייבט דא @יאיר

אינטערעסאנט ווי די אלע וואס פרעגן קשיות און זוכן תירוצים, אויב זענען זיי צוגעקומען צו די אנגעבליכע נישט ריכטיגע מסקנות דאן מוז זיין אז זיי ווערן געטריבן פון ריינע תאוות, אבער די אלע וואס ווערן געבוירן אויף ראדני סטריט און ווערן באגראבן אין קרית יואל'ער בית החיים און אינצווישן האבן זיי ניטאמאל זיך גענומען די מיה דורכגעטון אויף וואספארא יסודות זייערע אני מאמין'ס שטייען, אט די אלע זענען צוגעקומען דערצו מחמת זייער אייגענעם שכל, מדעתם הצלולה והברורה ומתוך בחירה חפשית.

נאכמער אינטערעסאנט ווי די זעלבע וואס פארפירן אז אלע אפיקורסים זענען פשוט'ע בעלי תאוה זענען געווענליך אויך ביי די מיינונג אז מען טאר נישט לערנען חקירה ספרים, מען דארף זיך בלויז פארלאזן אויף די מסורה פון די עלטערן, אין אנדערע ווערטער, זיי אליין זענען מאמינים צוליב די תאוה פון זיין באקוועם און בלייבן אויפ'ן זעלבן פלאץ וואו זיי זענען געבוירן געווארן.