אגב:
פסיכאלאגיע האט גארנישט מיטן אמת
פסיכאלאגיע האט גארנישט מיטן אמת
שלום דיןדער אינגערמאן האט א פסיכאלאגישע אינטערעס (און איז מודה דערצו) צו בלייבן מיט זיין איצטיגן לעבנסשטייגער, און ממילא וויל ער נישט אריינגיין אין קיין חקירות. ער איז נישט פרום ווייל ער איז איבערצייגט מיט שכל אז אין דעם פרומקייט ליגט דעם אמת. ער איז פרום ווייל אזוי איז אים באקוועם, ווייל נאר פון דעם ווייסט ער, און אזוי וויל ער בלייבן. והא ראי', ער וויל ניטאמאל הערן א צווייטער צד.
דאס מיינט אז א מענטש ארבעט מיט בלויז פסיכאלאגישע מאטיוון.
boxcoverדיין נישט באטיילונגען זיך איז ווייל די האסט מורא אז דיין אמונה וועט ווערן אויפגעוויזען אז עס איז לייכטזוניג .שלום דיןדער אינגערמאן האט א פסיכאלאגישע אינטערעס (און איז מודה דערצו) צו בלייבן מיט זיין איצטיגן לעבנסשטייגער, און ממילא וויל ער נישט אריינגיין אין קיין חקירות. ער איז נישט פרום ווייל ער איז איבערצייגט מיט שכל אז אין דעם פרומקייט ליגט דעם אמת. ער איז פרום ווייל אזוי איז אים באקוועם, ווייל נאר פון דעם ווייסט ער, און אזוי וויל ער בלייבן. והא ראי', ער וויל ניטאמאל הערן א צווייטער צד.
דאס מיינט אז א מענטש ארבעט מיט בלויז פסיכאלאגישע מאטיוון.
@matovu און @שמעקעדיג האבען שוין מסביר געווען איז פארהאן א מענטאליטעט נישט צו דיסקוסירן אמונה מיט אן אפיקורס, די אמונה פשוטה און די נישט וועלן די קאפ פארדרייט. אבער עס איז פארהאן נאך א מענטאליטעט וואס איז נאך נישט אויפגעברענגט געווארן דא.
איך האב נישט מורא צו דעבאטירן עניני אמונה מיט "די אנדערע זייט" אזוי לאנג ווי מען רעדט אליבא דאמת, ס'הייסט קיינער פראבירט נישט איבערצורעדן דעם אנדערן, נאר "מען איז זיך מסביר". פארוואס האב איך נישט מורא? ווייל איך האב צוויי שיכטעס פון פארטיידיגונג:
1) איך שפיר זיך היפש באקוועם צו די פראגעס און טענות, ווייל איך האב זיך אנגעלייענט מיט פאזיטיווע ספרים און ביכער, גענוג צו זיין באקוועם-זיכער;
2) צו מיר איז אמונה נישט א טענה אדער באווייז נאר א פאקט וואס - כאטש מען קען טעאלאגעזירן פון נעכטן ביז מארגן - איז א נושא למעלה מהשגותינו, און ווען מען מיינט אז מען האט א קשיא, איז באמת נאר א שאלה. ס'איז אקעי נישט צו פארשטיין עפעס אזוי הויעכס.
עם כל זה, וועל איך זיך נישט באטייליגען אין א אפיקורס'ישע דרשה אדער פארום וואס די מטרה איז צו אויפקלערן, ווייל, אפגעזעהן ווי זיכער און קלאר א מענטש איז מיט א מציאות, קען מען אייביג פארדרייען די מענטש מיט די ריכטיגע מיטלען (לאו דוקא קאנווענציאנאלע). א מענטש קען זעהן די זון בחצות היום, אבער מיט היפנאסיס קען מען אים איבערצייגען אז ס׳איז צייט פאר תיקון חצות. די נקודה איז אז קיין שום בר נש איז נישט קאמפליטלי אימיונד צו פראפאגאנדע און ברעין-וואש, אשר על כן, דארף מען באשוצען זיך און זיינע פרינציפן פון משפיעי חוב (איז פארהאן אזא שפריכווארט?). דאס האט נישט צו טוהן אז דער מענטש האט נישט געטוען זיין היימארבייט, אדער פראקטיצירט עפעס וואס ער גלויבט נישט אדער פארשטייט נישט.
רביה''ק זי''עקיינער פארט נישט אפ פון קשיות, יעדע קשיא קען מען פארענטפערן און יעדע ראיה קען מען אפפרעגן, איך האב קשיות פון ווען אן איך געדענק מיך און ביזדערוויל בין איך נאך דא. צו איך גלייב איז שוין א צווייטע שאלה, עכ"פ ווילאנג ס'מיר נישט געווען הונדערט פראצענט קלאר אז ס'נישט דא קיין שום מצוה צו גלייבן האבן די אלע קשיות מיך נישט גערירט, ווייל אפילו דו האסט טויזענט קשיות האסטו נאך אלץ א מצוה צו גלייבן.
מי אנידי survey געט א גוטע (און, ווי נישט, די מערסטע overall objective) סיבות פאר זייער גיין OTD. (איך פארשטיי אז עס באלאנגט ענדערש דא, אבער יענע אשכול איז שוין פארשפארט.)
<a class="postlink" href="http://nishmaresearch.com/assets/pdf/Report_Survey_of_Those_Who_Left_Orthodoxy_Nishma_Research_June_2016.pdf">http://nishmaresearch.com/assets/pdf/Re ... e_2016.pdf</a>
מי אני
מי אני
berlbalagulehאיך ווילל נאר צו געבן אז ווען איינע/ר לאזט איבער די רעליגיע ווייל די צערעמאניעס זענען צו שטארק באשרענקענד (Restrictive) וועט ער/זי סוכ"ס צוריקקומען. נאר אן די אלע איבריגע שטותים און צוקוועטשונגען מיט וואס זיי זענען אויפגעוואקסן. ווייל א יעדער דארף האבן אן עמאציאנאלע אויסדרוק. און א גלייבונג אין א העכער'ן כח. ספעציעל אויב מ'איז אויפגעוואסן מיט דעם...!
פון א פסיכאלאגישן שטאנדפונקט קענמען מסביר זיין אז אפילו דערקלערטע אטעאיסטן גלייבן אויך אין א העכער'ן כח. נאר זיי טוען אונטערדריקן (Suppressing) זייערע רעליגיעזע און מעטא פיזישע פיהלינגס. אבער אין א שוואכע מאמענט זענען זיי אויך מודה אז ס'איז דא א העכערע כח...!
Apostasy and conversion can both be seen as a rebellion
against one's parents (see p. 117). In both cases there is a rejection
of parental identity and parental beliefs. It 'might well be symptomatic of
familial strain and dissociation from parents ... apostasy is to be viewed as
a form of rebellion against parents' (Caplovitz and Sherrow, 1977, p. 50).
The alienation may be not just from the parents, but from the community of
origin. Ferenczi (1926) stated that disillusionment about the omnipotence
and perfection of one's parents and significant others leads to scepticism.
Findings regarding those who come from religious homes and then
give up religion show that they have had more distant relations with their
parents (Hunsberger, 1980, 1983; Hunsberger and Brown, 1984). Caplovitz
and Sherrow (1977) found that the quality of relations with parents was a
crucial variable, as well as a commitment to intellectualism. Hunsberger
and Brown (1984) found that lesser emphasis placed on religion in the
home, especially by the mother, and self-reported intellectual orientation
had a positive impact on rejecting the family's religiosity as a young
adult. Dudley (1987) found that alienation from religion in Seventh-Day
Adventist adolescents was correlated (0.72) with the quality of their
relationship with their parents and other authority figures. Alienation was
tied to authoritarianism and harshness on the part of the parents.
כבד את אביך ואת אמך, ונאמר...
השוה הכתוב כבוד אב ואם לכבוד המקום
נאמר (ויקרא יט, ג) איש אמו ואביו תיראו
ונאמר את ה' אלהיך תירא ואותו תעבוד השוה הכתוב מוראת אב ואם למוראת המקום
קאווע טרינקעראל תדון את חברך עד שתגיע למקומו.
איך בין נישט קיין שופט; איך בין קיינעם נישט דן; צופיל פאקטן ווייסעך נישט; פסיכלאגיע האב איך נישט שטודירט, און איבער אלעם: קיינער האט מיר נישט געפרעגט.
אבער אז ס'טוט וויי, שריי(ב)ט מען.
היינטיגע צייטען פארעמען זיך גרופעס פאר יעדע מצב וואס א מענטש קען זיך נאר (אדער זאל זיך נישט) געפונען. ס'הייבט זיך אן מיט א meeting אין א שבע-ברכות-זאל ע"ד ותשועה ברוב יועץ, ביז מ'מאכט א logo און מ'פראוועט שבתונ'ס. ווען אט די מענשטען קומען זיך צוזאם, איז דא איין זאך וואס איז זיי מאחד. אלע פון זיי מוטשען זיך צו פרוכטבארן; אלע פון זיי האבן ליידער פארלוירען א קינד; אלע פון זיי האבן ליידער א געוויסע מחלה, וכדומה. אויסער די איין זאך וואס זיי זענען גלייך, זענען זיי אבער, און וועלן בלייבן, צוטיילט אין אלע אנדערע דברים העומדים על הפרק.
אויפן געדאנק קומט ארויף א תורה'לע אויף פרשת בשלח און יתרו. אויפן פסוק "והנה מצרים נוסע אחריהם", זאגט רש"י "בלב אחד כאיש אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "נוסע" בלשון יחיד. אלע מצרים זענען געווען אין איין מיינונג אקעגן די אידן. אין פרשת יתרו אויפן פסוק "ויחן שם ישראל נגד ההר", זאגט רש"י "כאיש אחד בלב אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "ויחן" בלשון יחיד, ווייל אלע אידן זענען געווען איינס. מ'קען אנמערקען אז אויף די מצריים לייגט רש"י אויס "בלב אחד" איידער "כאיש אחד". משא"כ ביי די אידן. האב איך געזעהן אין טללי אורות (הרב רובין ע"ה) בשם אנאנים (פארגעסען די מקור), אז אידן זענען בעצם "איש אחד" (פרעג מיך נישט וואס דאס מיינט), "לב אחד" איז פשוט א ממילא'דיגע תוצאה פון דעם. משא"כ די מצריים זענען בעצם צוטיילט (מעלמא דפירודא. לעיקוואד, איך זאג עס גוט?), ס'איז נאר די "לב אחד", די איין רצון, אנטקעגן אידן, וואס מאכט זיי כ"איש אחד".
צוריק צום ענין.
ס'איז געווארן אזא מנהג, אז מ'זעצט אראפ עטליכע OTD מיטגעלידער און זיי לאזען זיך וואויל גיין, זאגענדיג זייערע מיינונגען כחפץ לבם. פארשטייט זיך אז זיי פארפעלען נישט נעגעטיווע זאצן אויף דעם "סיסטעם", ווארום, אויב די סיסטעם איז האניג און צוקער, וועלען זיי מוזן ענטעפערן די שווערע שאלה "פארוואס האט איר געטוישט?". פארשטייט זיך אז ס'האט נישט קיין זינען זיך איינצוטענה'נען אויף יעדע פון זייערע טענות באזונדער. באופן כללי, די טענות שפייזען נישט גענוג אויף צו נישט גלייבן אין בורא עולם ותורתו.
די גוישע וועלט וועט אייביג זיין (און אוודאי אויסקוקען) בעסער און געשמאקער ווי די אידישע וועלט, ווי אפען און לינק מ'זאל נאר זיין. ס'איז אסאך מער גרינגער צו זיין א גוי, אוי ווי מ'האקט א לעבן (אויב איז מען נארמאל)! מ'איז מקיים שמח בחור בילדותך מיט אלע מפרשים. והראיה, לויט ווי כ'האב מברר געווען, זענען דא אפגעפארענע אפילו פון אזעלכע קרייזען ווי מ'צענזורט נישט קיין ביכער, שטודירען איז אנגענומען, ענגליש איז די מאמע שפראך, מ'שערט נישט די האר, און מ'date'ט א רויעך, מפלאנט די משפחה, מ'עסט כמעט אלעס, מ'טרינקט ממש אלעס, וכו'.
וואס מיר שטערט איז, אז בעצם יעדער אפגעפארענער האט זיך זיין פערזענדליכע פרשה. איינער איז נשפע געווארן פון א שלעכטע חבר, ביי איינעם האט די תאוה געברענט אזוי שטארק אז ס'האט זיך דערקייטעלט ביז מ'האט אים געמוזט ארויסווארפען פון שטוב וכו' וכו'. איינעם האט געפעלט ווארימקייט אינדערהיים. א צווייטער האט שלעכט חתונה געהאט, א דריטער האט מען גע'רודפ'ט פאר זיין אויפגעקלערטקייט. לא הרי שפרה לאווין כפרידא וויזעל, ולא הרי שאולי פייערוועקער כ[נאמען באהאלטן] וואס האט געטראפן א רלב"ג וואס זאגט - לויט ווי יענער האט פארשטאנען - אז מ'דארף נישט גלייבן אין גאט. הצד השוה שבהם?
וואס איז די "צד השוה"? basically גארנישט, ווען נישט די שם הכולל "OTD". האבן זיי עפעס אין common? ווען נישט Footsteps איז שטארק מעגליך אז זיי וואלטען זיך ניטמאל געקענט. - יעצט אז מ'זעצט זיי אראפ ארום א טיש, און זיי רעכענען אויס די שוואכקייטן פון אונזער סיסטעם, כאילו דאס האט זיי געברענגט צו ווי זיי זענען יעצט. יסכר פיהם! ס'רעגט מיך אויף. טייערע זיסע שיינע מיידעלע, נישט דו און נישט דיין חבר'תה זענען אפגעפארן ווייל מ'לערנט נישט קיין ענגליש אין חדר, אדער ווייל א גרויסע היימישע עולם האט 7-8 קינדער פון וועם זיי שעפען נחת.
אז ס'רעגט מיך מיינט דאס אז איך האלט אז די סיסטעם perfect? ניין, Absolutely נישט! ס'דא סאך וואס צו מתקן זיין. מ'דארף eliminate'ען דאס גאנצע רביסטעווע יחידי'שע authority ; בתי חינוך דארפן טוישן די סדר הלימודים; שידוכים סיסטעם דארף ווערן געטוישט אינגאנצען; creative מענטשען, נישט נאר חזנים, דארפן מעגן ארויסגעבען זייער talent; און בכלל דארף געטוישט ווערן די tolerance level אויף אסאך נידריגער.
אבער ענק טייערע ברידער און שוועסטער, וואס זענען זיך דוגל אונטערן OTD ראשי תיבות, ראו חיים עם הדרך אשר בחרתם, אז איר האט אן עצה וויאזוי צו פארעכטען אונזער סיסטעם, אדברה, מיר זענען גרייט צו הערן. אבער ביטע זאגט דעם אמת ווען מ'פרעגט אייך פארוואס איר האט פארלאזט אידישקייט, פארציילט אייערע שוועריקייטן און מיטמאכענישן, פארציילט וויאזוי ס'האט זיך אנגעהויבן, פארצייל אז דו ביסט אפגעפארן ווייל דיין טאטע איז א משוגע'ער, נישט ווייל דו האסט נישט געזען גאט'ס שטרענגע האנט ווען דו האסט גערויכערט שבת. א.א.וו. - אדער plead the fifth. (די בעסטע Option)
'ך האף איר פארשטייט וואס 'ך רעדט (=סגולה צו באקומען א לייק פון דבילה)
קאווע טרינקעראיך האלט זיך פערזענליך פאר OTD, כאטש איך לערן אין ישיבה צוויי סדרים, און נישט ווייל איך בין א troubled teenager אויפן וועג אראפ , איך בין שוין עלטער פון דעם און זייער סטאביל,איך בין אוועק נאר אויף ווי ווייט עס האט מיר געלוינט, און ר געוויסע קרייזן זענען גענוג ברייט דיך צו לאזן אין ישיבה אזוי לאנג וו דו לערנסט פלייסיג.אל תדון את חברך עד שתגיע למקומו.
איך בין נישט קיין שופט; איך בין קיינעם נישט דן; צופיל פאקטן ווייסעך נישט; פסיכלאגיע האב איך נישט שטודירט, און איבער אלעם: קיינער האט מיר נישט געפרעגט.
אבער אז ס'טוט וויי, שריי(ב)ט מען.
היינטיגע צייטען פארעמען זיך גרופעס פאר יעדע מצב וואס א מענטש קען זיך נאר (אדער זאל זיך נישט) געפונען. ס'הייבט זיך אן מיט א meeting אין א שבע-ברכות-זאל ע"ד ותשועה ברוב יועץ, ביז מ'מאכט א logo און מ'פראוועט שבתונ'ס. ווען אט די מענשטען קומען זיך צוזאם, איז דא איין זאך וואס איז זיי מאחד. אלע פון זיי מוטשען זיך צו פרוכטבארן; אלע פון זיי האבן ליידער פארלוירען א קינד; אלע פון זיי האבן ליידער א געוויסע מחלה, וכדומה. אויסער די איין זאך וואס זיי זענען גלייך, זענען זיי אבער, און וועלן בלייבן, צוטיילט אין אלע אנדערע דברים העומדים על הפרק.
אויפן געדאנק קומט ארויף א תורה'לע אויף פרשת בשלח און יתרו. אויפן פסוק "והנה מצרים נוסע אחריהם", זאגט רש"י "בלב אחד כאיש אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "נוסע" בלשון יחיד. אלע מצרים זענען געווען אין איין מיינונג אקעגן די אידן. אין פרשת יתרו אויפן פסוק "ויחן שם ישראל נגד ההר", זאגט רש"י "כאיש אחד בלב אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "ויחן" בלשון יחיד, ווייל אלע אידן זענען געווען איינס. מ'קען אנמערקען אז אויף די מצריים לייגט רש"י אויס "בלב אחד" איידער "כאיש אחד". משא"כ ביי די אידן. האב איך געזעהן אין טללי אורות (הרב רובין ע"ה) בשם אנאנים (פארגעסען די מקור), אז אידן זענען בעצם "איש אחד" (פרעג מיך נישט וואס דאס מיינט), "לב אחד" איז פשוט א ממילא'דיגע תוצאה פון דעם. משא"כ די מצריים זענען בעצם צוטיילט (מעלמא דפירודא. לעיקוואד, איך זאג עס גוט?), ס'איז נאר די "לב אחד", די איין רצון, אנטקעגן אידן, וואס מאכט זיי כ"איש אחד".
צוריק צום ענין.
ס'איז געווארן אזא מנהג, אז מ'זעצט אראפ עטליכע OTD מיטגעלידער און זיי לאזען זיך וואויל גיין, זאגענדיג זייערע מיינונגען כחפץ לבם. פארשטייט זיך אז זיי פארפעלען נישט נעגעטיווע זאצן אויף דעם "סיסטעם", ווארום, אויב די סיסטעם איז האניג און צוקער, וועלען זיי מוזן ענטעפערן די שווערע שאלה "פארוואס האט איר געטוישט?". פארשטייט זיך אז ס'האט נישט קיין זינען זיך איינצוטענה'נען אויף יעדע פון זייערע טענות באזונדער. באופן כללי, די טענות שפייזען נישט גענוג אויף צו נישט גלייבן אין בורא עולם ותורתו.
די גוישע וועלט וועט אייביג זיין (און אוודאי אויסקוקען) בעסער און געשמאקער ווי די אידישע וועלט, ווי אפען און לינק מ'זאל נאר זיין. ס'איז אסאך מער גרינגער צו זיין א גוי, אוי ווי מ'האקט א לעבן (אויב איז מען נארמאל)! מ'איז מקיים שמח בחור בילדותך מיט אלע מפרשים. והראיה, לויט ווי כ'האב מברר געווען, זענען דא אפגעפארענע אפילו פון אזעלכע קרייזען ווי מ'צענזורט נישט קיין ביכער, שטודירען איז אנגענומען, ענגליש איז די מאמע שפראך, מ'שערט נישט די האר, און מ'date'ט א רויעך, מפלאנט די משפחה, מ'עסט כמעט אלעס, מ'טרינקט ממש אלעס, וכו'.
וואס מיר שטערט איז, אז בעצם יעדער אפגעפארענער האט זיך זיין פערזענדליכע פרשה. איינער איז נשפע געווארן פון א שלעכטע חבר, ביי איינעם האט די תאוה געברענט אזוי שטארק אז ס'האט זיך דערקייטעלט ביז מ'האט אים געמוזט ארויסווארפען פון שטוב וכו' וכו'. איינעם האט געפעלט ווארימקייט אינדערהיים. א צווייטער האט שלעכט חתונה געהאט, א דריטער האט מען גע'רודפ'ט פאר זיין אויפגעקלערטקייט. לא הרי שפרה לאווין כפרידא וויזעל, ולא הרי שאולי פייערוועקער כ[נאמען באהאלטן] וואס האט געטראפן א רלב"ג וואס זאגט - לויט ווי יענער האט פארשטאנען - אז מ'דארף נישט גלייבן אין גאט. הצד השוה שבהם?
וואס איז די "צד השוה"? basically גארנישט, ווען נישט די שם הכולל "OTD". האבן זיי עפעס אין common? ווען נישט Footsteps איז שטארק מעגליך אז זיי וואלטען זיך ניטמאל געקענט. - יעצט אז מ'זעצט זיי אראפ ארום א טיש, און זיי רעכענען אויס די שוואכקייטן פון אונזער סיסטעם, כאילו דאס האט זיי געברענגט צו ווי זיי זענען יעצט. יסכר פיהם! ס'רעגט מיך אויף. טייערע זיסע שיינע מיידעלע, נישט דו און נישט דיין חבר'תה זענען אפגעפארן ווייל מ'לערנט נישט קיין ענגליש אין חדר, אדער ווייל א גרויסע היימישע עולם האט 7-8 קינדער פון וועם זיי שעפען נחת.
אז ס'רעגט מיך מיינט דאס אז איך האלט אז די סיסטעם perfect? ניין, Absolutely נישט! ס'דא סאך וואס צו מתקן זיין. מ'דארף eliminate'ען דאס גאנצע רביסטעווע יחידי'שע authority ; בתי חינוך דארפן טוישן די סדר הלימודים; שידוכים סיסטעם דארף ווערן געטוישט אינגאנצען; creative מענטשען, נישט נאר חזנים, דארפן מעגן ארויסגעבען זייער talent; און בכלל דארף געטוישט ווערן די tolerance level אויף אסאך נידריגער.
אבער ענק טייערע ברידער און שוועסטער, וואס זענען זיך דוגל אונטערן OTD ראשי תיבות, ראו חיים עם הדרך אשר בחרתם, אז איר האט אן עצה וויאזוי צו פארעכטען אונזער סיסטעם, אדברה, מיר זענען גרייט צו הערן. אבער ביטע זאגט דעם אמת ווען מ'פרעגט אייך פארוואס איר האט פארלאזט אידישקייט, פארציילט אייערע שוועריקייטן און מיטמאכענישן, פארציילט וויאזוי ס'האט זיך אנגעהויבן, פארצייל אז דו ביסט אפגעפארן ווייל דיין טאטע איז א משוגע'ער, נישט ווייל דו האסט נישט געזען גאט'ס שטרענגע האנט ווען דו האסט גערויכערט שבת. א.א.וו. - אדער plead the fifth. (די בעסטע Option)
'ך האף איר פארשטייט וואס 'ך רעדט (=סגולה צו באקומען א לייק פון דבילה)
פרנס החודש1. ביזט זיכער באהאוונט וויאזוי מען מאכט אן סערוועי אויב די קענסט באשליסן וואס 80 פראצענט פון א ציבור פון עטליכע מיליאנען האלטן בעיסד אויף 'רעדן מיט די עולם'.ערשטנס דאנקע פארן מיר גיבן The benefit of the doubt .
לגבי דיין ערשטע פראגע : עס קומט פון אבסערווירן דעם ציבור און רעדן מיטן עולם, א געדאנק פון ויצא אל אחיו וירא בסבלותם.
לגבי דיין צווייטע פראגע : איש על מחנהו ואיש על דגלו, יעדער מענטש איז אנדערש.
קהל'ס נערכ'גלייב נישט אז סאיז די ריכטיגע וועג פון נעמען א סערוועי. אויב 99 פראצענט ענטפערן אז די ריזען פארוואס זיי גייען נישט OTD איז "ווייל סאיז דא באשעפער", מיינט עס אז די ריזען איז אט דאס ווייל זיי "גלייבן" אז סאיז דא באשפעפער.זייער א פשוטע וועג וויאזוי מען מאכט דאס, פרעיג א מענטש.
פארוואס ווערסטו נישט אט"ד?
ווייל ס'דא א אייבערשטער!
אויב סאמהאוו ווייז איך דיר אויף אז ס'נישטא קיין אייבערשטער ווערסטו אט"ד?
דא גייען 99% מענטשן ענטפערן אז ניין, ס'מיר באקוועים דא איך זיך מיך נישט קיין נייע גליקן.
דאס מיינט אז בעצם וואלט 99% מענטשן געווארען אט"ד, אבער ווילאנג ס'איז באקוועם צי זיין אין די סיסטעם איז גיט, אבער איינמאל ס'איז שוין נישט באקוועים דא עד כדי כך אז מ'איז גרייט צי פארלירן אלעס, דעמאלטס פליט די "אייבערשטער קארטל" גלייך אוועק.
לסיכום, יעדער טיט וואס איז עים באקוועים, מיך לוינט זיך בעסער צי זיין אין די סיסטעם, פאר די אט"ד לוינט זיך בעסער צי אפלאזן די סיסטעם, יעצט נעמט מען די אייבערשטער אין מ'ספינט עים כחומר ביד היוצר, פארוואס בין איך אין די סיסטעם? ווייל ס'דא א אייבערשטער. פארוואס האסטו אפגעלאזט די סיסטעם? ווייל ס'נישט דא קיין אייבערשטער.
שאלתיאלווייל אויב וויל איך טוישן לייפסטייל דארף איך אויפגעבען מיין ווייב, קינדער, פרנסה, חברים, מען דארף אלעס אנהייבן פון פריש, פאר רוב מענטשן לוינט זיך נישט דעיס אלעס צי פארלירן, ובפרט אז מען האט שכל און מען ווייסט וויאזוי צי מאנאווערן די סיסטעם.שטעלט זיך די פראגע, איז פארוואס זאל איינער וועלן זיין א איד? קלאר אז צו זיין אן איד איז דאך אסאך ווייניגער באקוועם. סיי ביזט פארהאקט און פארקנאקט אויף יעדן טריט און שריט מיט א גאנצע סיסטעם פון מצוות און עבירות וכו' און סיי ביזט פארהאסט ביי יעדן אנשטענדיגן מענטש. טא, וואסזשע פשט פון די מיליאנען ערליכע אידן ?
קהל'ס נעראויב דאס מיינט אט"ד דיין ביסטו הייליג גערעכט. אבער בדרך כלל רופט מען נישט אזא מענטש אט"ד.שאלתיאלקודם לאמיר אפשיידן צווישן אידישקייט און דער 'סיסטעם' (איך ווייס נישט פונקטליך וואס איז דער פונקטליכע דעפיניציע פון דער הייליגע 'סיסטעם') אן אט"ד פארלאזט אידישקייט.
ווראנג.
אוירינגלעך אין די נאז, קורצע ערמל, שערן די בארד, זאגן האלאו, דראגס, האבן א אינסטעגרעם אקאונט, גיין אן טייץ פאר פרויען, וכו' זענען נישט קעיגן הלכה, ס'איז קעיגן סיסטעם.
משא"כ סוף זמן קריאת שמע, לשון הרע, ישן וכו זענען קעיגען הלכה.
זאג די מיר ווער איז אט"ד?
שאלתיאלדו ביסט לכאורה פון די אכציג פראצענט, די רגע די ״פארשידענארטיגע סיבות״ פאלען אוועק גייסטו דיר דיין וועג…קודם לאמיר אפשיידן צווישן אידישקייט און דער 'סיסטעם' (איך ווייס נישט פונקטליך וואס איז דער פונקטליכע דעפיניציע פון דער הייליגע 'סיסטעם') אן אט"ד פארלאזט אידישקייט.
ער לייגט אראפ כאילו 80 פראצענט פון די ארטדאקסישע געמיינדע פירן אזא סארט לעבן צוליב א צינישע קאלטע החלטה אז אויף דער מינוט איז איז זיי מער באקוועם צו לעבן אזוי אבער דער מינוט וואס ס'וועט זיי ווערן אויס באקוועם וועלן זיי אפלאזן אידישקייט. דאס הייסט אז דאס וואס מען זעט היינט מיליאנען אידן וואס פירן אן ערליכן לעבנסשטייגער איז אלץ אן אילוזיע, וויבאלד אויב מארגן צוליב איזה סיבה שהיא וועט מער נישט זיין באקוועם צו לעבן אזוי וועט 80 פראצענט פארלאזן אידישקייט.
איך וויל נישט רעדן אין קיינעמ'ס נאמען אבער די סיבה פארוואס איך האב דעסייד צו בלייבן א פרומע איד און לעבן אין אונזער קאמיוניטי איז נישט נאר ווייל ''ס'דא א באשעפער'' און אויך נישט ווייל ''ס'מיר באקוועם'' אדער ווייל איך 'האב משפחה' דא, נאר וויבאלד איך בין געקומען צו דער מסקנה געבויעט אויף פארשידענארטיגע סיבות אז דאס איז דער בעסטע און ריכטיגסטע וועג צו לעבן (צווישן אלע אפציעס וואס זענען דא)
פרנס החודשכ'האף ביסט נישט ערנסט. אונטער יעדער החלטה, השקפה, אידעאלאגיע ליגן 'פארשידענארטיגע סיבות' וואס אויב זיי פאלן אוועק איז גארנישט דא. חוץ איינער וואס טראכט נישט אריין פארוואס ער טוט זאכן ביי אים איז נישטא קיין סיבות..שאלתיאלדו ביסט לכאורה פון די אכציג פראצענט, די רגע די ״פארשידענארטיגע סיבות״ פאלען אוועק גייסטו דיר דיין וועג…קודם לאמיר אפשיידן צווישן אידישקייט און דער 'סיסטעם' (איך ווייס נישט פונקטליך וואס איז דער פונקטליכע דעפיניציע פון דער הייליגע 'סיסטעם') אן אט"ד פארלאזט אידישקייט.
ער לייגט אראפ כאילו 80 פראצענט פון די ארטדאקסישע געמיינדע פירן אזא סארט לעבן צוליב א צינישע קאלטע החלטה אז אויף דער מינוט איז איז זיי מער באקוועם צו לעבן אזוי אבער דער מינוט וואס ס'וועט זיי ווערן אויס באקוועם וועלן זיי אפלאזן אידישקייט. דאס הייסט אז דאס וואס מען זעט היינט מיליאנען אידן וואס פירן אן ערליכן לעבנסשטייגער איז אלץ אן אילוזיע, וויבאלד אויב מארגן צוליב איזה סיבה שהיא וועט מער נישט זיין באקוועם צו לעבן אזוי וועט 80 פראצענט פארלאזן אידישקייט.
איך וויל נישט רעדן אין קיינעמ'ס נאמען אבער די סיבה פארוואס איך האב דעסייד צו בלייבן א פרומע איד און לעבן אין אונזער קאמיוניטי איז נישט נאר ווייל ''ס'דא א באשעפער'' און אויך נישט ווייל ''ס'מיר באקוועם'' אדער ווייל איך 'האב משפחה' דא, נאר וויבאלד איך בין געקומען צו דער מסקנה געבויעט אויף פארשידענארטיגע סיבות אז דאס איז דער בעסטע און ריכטיגסטע וועג צו לעבן (צווישן אלע אפציעס וואס זענען דא)
שאלתיאלכ׳בין זייער ערנסט, און איך בין מיט דיר הונדערט פראצענט[emoji3166][emoji3166][emoji848][emoji39][emoji3526]פרנס החודשכ'האף ביסט נישט ערנסט. אונטער יעדער החלטה, השקפה, אידעאלאגיע ליגן 'פארשידענארטיגע סיבות' וואס אויב זיי פאלן אוועק איז גארנישט דא. חוץ איינער וואס טראכט נישט אריין פארוואס ער טוט זאכן ביי אים איז נישטא קיין סיבות..שאלתיאלדו ביסט לכאורה פון די אכציג פראצענט, די רגע די ״פארשידענארטיגע סיבות״ פאלען אוועק גייסטו דיר דיין וועג…קודם לאמיר אפשיידן צווישן אידישקייט און דער 'סיסטעם' (איך ווייס נישט פונקטליך וואס איז דער פונקטליכע דעפיניציע פון דער הייליגע 'סיסטעם') אן אט"ד פארלאזט אידישקייט.
ער לייגט אראפ כאילו 80 פראצענט פון די ארטדאקסישע געמיינדע פירן אזא סארט לעבן צוליב א צינישע קאלטע החלטה אז אויף דער מינוט איז איז זיי מער באקוועם צו לעבן אזוי אבער דער מינוט וואס ס'וועט זיי ווערן אויס באקוועם וועלן זיי אפלאזן אידישקייט. דאס הייסט אז דאס וואס מען זעט היינט מיליאנען אידן וואס פירן אן ערליכן לעבנסשטייגער איז אלץ אן אילוזיע, וויבאלד אויב מארגן צוליב איזה סיבה שהיא וועט מער נישט זיין באקוועם צו לעבן אזוי וועט 80 פראצענט פארלאזן אידישקייט.
איך וויל נישט רעדן אין קיינעמ'ס נאמען אבער די סיבה פארוואס איך האב דעסייד צו בלייבן א פרומע איד און לעבן אין אונזער קאמיוניטי איז נישט נאר ווייל ''ס'דא א באשעפער'' און אויך נישט ווייל ''ס'מיר באקוועם'' אדער ווייל איך 'האב משפחה' דא, נאר וויבאלד איך בין געקומען צו דער מסקנה געבויעט אויף פארשידענארטיגע סיבות אז דאס איז דער בעסטע און ריכטיגסטע וועג צו לעבן (צווישן אלע אפציעס וואס זענען דא)
פרנס החודשאיך זעי עס אויך אויף די וועג. [emoji106]קאווע טרינקעראל תדון את חברך עד שתגיע למקומו.
איך בין נישט קיין שופט; איך בין קיינעם נישט דן; צופיל פאקטן ווייסעך נישט; פסיכלאגיע האב איך נישט שטודירט, און איבער אלעם: קיינער האט מיר נישט געפרעגט.
אבער אז ס'טוט וויי, שריי(ב)ט מען.
היינטיגע צייטען פארעמען זיך גרופעס פאר יעדע מצב וואס א מענטש קען זיך נאר (אדער זאל זיך נישט) געפונען. ס'הייבט זיך אן מיט א meeting אין א שבע-ברכות-זאל ע"ד ותשועה ברוב יועץ, ביז מ'מאכט א logo און מ'פראוועט שבתונ'ס. ווען אט די מענשטען קומען זיך צוזאם, איז דא איין זאך וואס איז זיי מאחד. אלע פון זיי מוטשען זיך צו פרוכטבארן; אלע פון זיי האבן ליידער פארלוירען א קינד; אלע פון זיי האבן ליידער א געוויסע מחלה, וכדומה. אויסער די איין זאך וואס זיי זענען גלייך, זענען זיי אבער, און וועלן בלייבן, צוטיילט אין אלע אנדערע דברים העומדים על הפרק.
אויפן געדאנק קומט ארויף א תורה'לע אויף פרשת בשלח און יתרו. אויפן פסוק "והנה מצרים נוסע אחריהם", זאגט רש"י "בלב אחד כאיש אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "נוסע" בלשון יחיד. אלע מצרים זענען געווען אין איין מיינונג אקעגן די אידן. אין פרשת יתרו אויפן פסוק "ויחן שם ישראל נגד ההר", זאגט רש"י "כאיש אחד בלב אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "ויחן" בלשון יחיד, ווייל אלע אידן זענען געווען איינס. מ'קען אנמערקען אז אויף די מצריים לייגט רש"י אויס "בלב אחד" איידער "כאיש אחד". משא"כ ביי די אידן. האב איך געזעהן אין טללי אורות (הרב רובין ע"ה) בשם אנאנים (פארגעסען די מקור), אז אידן זענען בעצם "איש אחד" (פרעג מיך נישט וואס דאס מיינט), "לב אחד" איז פשוט א ממילא'דיגע תוצאה פון דעם. משא"כ די מצריים זענען בעצם צוטיילט (מעלמא דפירודא. לעיקוואד, איך זאג עס גוט?), ס'איז נאר די "לב אחד", די איין רצון, אנטקעגן אידן, וואס מאכט זיי כ"איש אחד".
צוריק צום ענין.
ס'איז געווארן אזא מנהג, אז מ'זעצט אראפ עטליכע OTD מיטגעלידער און זיי לאזען זיך וואויל גיין, זאגענדיג זייערע מיינונגען כחפץ לבם. פארשטייט זיך אז זיי פארפעלען נישט נעגעטיווע זאצן אויף דעם "סיסטעם", ווארום, אויב די סיסטעם איז האניג און צוקער, וועלען זיי מוזן ענטעפערן די שווערע שאלה "פארוואס האט איר געטוישט?". פארשטייט זיך אז ס'האט נישט קיין זינען זיך איינצוטענה'נען אויף יעדע פון זייערע טענות באזונדער. באופן כללי, די טענות שפייזען נישט גענוג אויף צו נישט גלייבן אין בורא עולם ותורתו.
די גוישע וועלט וועט אייביג זיין (און אוודאי אויסקוקען) בעסער און געשמאקער ווי די אידישע וועלט, ווי אפען און לינק מ'זאל נאר זיין. ס'איז אסאך מער גרינגער צו זיין א גוי, אוי ווי מ'האקט א לעבן (אויב איז מען נארמאל)! מ'איז מקיים שמח בחור בילדותך מיט אלע מפרשים. והראיה, לויט ווי כ'האב מברר געווען, זענען דא אפגעפארענע אפילו פון אזעלכע קרייזען ווי מ'צענזורט נישט קיין ביכער, שטודירען איז אנגענומען, ענגליש איז די מאמע שפראך, מ'שערט נישט די האר, און מ'date'ט א רויעך, מפלאנט די משפחה, מ'עסט כמעט אלעס, מ'טרינקט ממש אלעס, וכו'.
וואס מיר שטערט איז, אז בעצם יעדער אפגעפארענער האט זיך זיין פערזענדליכע פרשה. איינער איז נשפע געווארן פון א שלעכטע חבר, ביי איינעם האט די תאוה געברענט אזוי שטארק אז ס'האט זיך דערקייטעלט ביז מ'האט אים געמוזט ארויסווארפען פון שטוב וכו' וכו'. איינעם האט געפעלט ווארימקייט אינדערהיים. א צווייטער האט שלעכט חתונה געהאט, א דריטער האט מען גע'רודפ'ט פאר זיין אויפגעקלערטקייט. לא הרי שפרה לאווין כפרידא וויזעל, ולא הרי שאולי פייערוועקער כ[נאמען באהאלטן] וואס האט געטראפן א רלב"ג וואס זאגט - לויט ווי יענער האט פארשטאנען - אז מ'דארף נישט גלייבן אין גאט. הצד השוה שבהם?
וואס איז די "צד השוה"? basically גארנישט, ווען נישט די שם הכולל "OTD". האבן זיי עפעס אין common? ווען נישט Footsteps איז שטארק מעגליך אז זיי וואלטען זיך ניטמאל געקענט. - יעצט אז מ'זעצט זיי אראפ ארום א טיש, און זיי רעכענען אויס די שוואכקייטן פון אונזער סיסטעם, כאילו דאס האט זיי געברענגט צו ווי זיי זענען יעצט. יסכר פיהם! ס'רעגט מיך אויף. טייערע זיסע שיינע מיידעלע, נישט דו און נישט דיין חבר'תה זענען אפגעפארן ווייל מ'לערנט נישט קיין ענגליש אין חדר, אדער ווייל א גרויסע היימישע עולם האט 7-8 קינדער פון וועם זיי שעפען נחת.
אז ס'רעגט מיך מיינט דאס אז איך האלט אז די סיסטעם perfect? ניין, Absolutely נישט! ס'דא סאך וואס צו מתקן זיין. מ'דארף eliminate'ען דאס גאנצע רביסטעווע יחידי'שע authority ; בתי חינוך דארפן טוישן די סדר הלימודים; שידוכים סיסטעם דארף ווערן געטוישט אינגאנצען; creative מענטשען, נישט נאר חזנים, דארפן מעגן ארויסגעבען זייער talent; און בכלל דארף געטוישט ווערן די tolerance level אויף אסאך נידריגער.
אבער ענק טייערע ברידער און שוועסטער, וואס זענען זיך דוגל אונטערן OTD ראשי תיבות, ראו חיים עם הדרך אשר בחרתם, אז איר האט אן עצה וויאזוי צו פארעכטען אונזער סיסטעם, אדברה, מיר זענען גרייט צו הערן. אבער ביטע זאגט דעם אמת ווען מ'פרעגט אייך פארוואס איר האט פארלאזט אידישקייט, פארציילט אייערע שוועריקייטן און מיטמאכענישן, פארציילט וויאזוי ס'האט זיך אנגעהויבן, פארצייל אז דו ביסט אפגעפארן ווייל דיין טאטע איז א משוגע'ער, נישט ווייל דו האסט נישט געזען גאט'ס שטרענגע האנט ווען דו האסט גערויכערט שבת. א.א.וו. - אדער plead the fifth. (די בעסטע Option)
'ך האף איר פארשטייט וואס 'ך רעדט (=סגולה צו באקומען א לייק פון דבילה)קאווע טרינקעראיך האלט זיך פערזענליך פאר OTD, כאטש איך לערן אין ישיבה צוויי סדרים, און נישט ווייל איך בין א troubled teenager אויפן וועג אראפ , איך בין שוין עלטער פון דעם און זייער סטאביל,איך בין אוועק נאר אויף ווי ווייט עס האט מיר געלוינט, און ר געוויסע קרייזן זענען גענוג ברייט דיך צו לאזן אין ישיבה אזוי לאנג וו דו לערנסט פלייסיג.אל תדון את חברך עד שתגיע למקומו.
איך בין נישט קיין שופט; איך בין קיינעם נישט דן; צופיל פאקטן ווייסעך נישט; פסיכלאגיע האב איך נישט שטודירט, און איבער אלעם: קיינער האט מיר נישט געפרעגט.
אבער אז ס'טוט וויי, שריי(ב)ט מען.
היינטיגע צייטען פארעמען זיך גרופעס פאר יעדע מצב וואס א מענטש קען זיך נאר (אדער זאל זיך נישט) געפונען. ס'הייבט זיך אן מיט א meeting אין א שבע-ברכות-זאל ע"ד ותשועה ברוב יועץ, ביז מ'מאכט א logo און מ'פראוועט שבתונ'ס. ווען אט די מענשטען קומען זיך צוזאם, איז דא איין זאך וואס איז זיי מאחד. אלע פון זיי מוטשען זיך צו פרוכטבארן; אלע פון זיי האבן ליידער פארלוירען א קינד; אלע פון זיי האבן ליידער א געוויסע מחלה, וכדומה. אויסער די איין זאך וואס זיי זענען גלייך, זענען זיי אבער, און וועלן בלייבן, צוטיילט אין אלע אנדערע דברים העומדים על הפרק.
אויפן געדאנק קומט ארויף א תורה'לע אויף פרשת בשלח און יתרו. אויפן פסוק "והנה מצרים נוסע אחריהם", זאגט רש"י "בלב אחד כאיש אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "נוסע" בלשון יחיד. אלע מצרים זענען געווען אין איין מיינונג אקעגן די אידן. אין פרשת יתרו אויפן פסוק "ויחן שם ישראל נגד ההר", זאגט רש"י "כאיש אחד בלב אחד", צוליב דעם זאגט דער פסוק "ויחן" בלשון יחיד, ווייל אלע אידן זענען געווען איינס. מ'קען אנמערקען אז אויף די מצריים לייגט רש"י אויס "בלב אחד" איידער "כאיש אחד". משא"כ ביי די אידן. האב איך געזעהן אין טללי אורות (הרב רובין ע"ה) בשם אנאנים (פארגעסען די מקור), אז אידן זענען בעצם "איש אחד" (פרעג מיך נישט וואס דאס מיינט), "לב אחד" איז פשוט א ממילא'דיגע תוצאה פון דעם. משא"כ די מצריים זענען בעצם צוטיילט (מעלמא דפירודא. לעיקוואד, איך זאג עס גוט?), ס'איז נאר די "לב אחד", די איין רצון, אנטקעגן אידן, וואס מאכט זיי כ"איש אחד".
צוריק צום ענין.
ס'איז געווארן אזא מנהג, אז מ'זעצט אראפ עטליכע OTD מיטגעלידער און זיי לאזען זיך וואויל גיין, זאגענדיג זייערע מיינונגען כחפץ לבם. פארשטייט זיך אז זיי פארפעלען נישט נעגעטיווע זאצן אויף דעם "סיסטעם", ווארום, אויב די סיסטעם איז האניג און צוקער, וועלען זיי מוזן ענטעפערן די שווערע שאלה "פארוואס האט איר געטוישט?". פארשטייט זיך אז ס'האט נישט קיין זינען זיך איינצוטענה'נען אויף יעדע פון זייערע טענות באזונדער. באופן כללי, די טענות שפייזען נישט גענוג אויף צו נישט גלייבן אין בורא עולם ותורתו.
די גוישע וועלט וועט אייביג זיין (און אוודאי אויסקוקען) בעסער און געשמאקער ווי די אידישע וועלט, ווי אפען און לינק מ'זאל נאר זיין. ס'איז אסאך מער גרינגער צו זיין א גוי, אוי ווי מ'האקט א לעבן (אויב איז מען נארמאל)! מ'איז מקיים שמח בחור בילדותך מיט אלע מפרשים. והראיה, לויט ווי כ'האב מברר געווען, זענען דא אפגעפארענע אפילו פון אזעלכע קרייזען ווי מ'צענזורט נישט קיין ביכער, שטודירען איז אנגענומען, ענגליש איז די מאמע שפראך, מ'שערט נישט די האר, און מ'date'ט א רויעך, מפלאנט די משפחה, מ'עסט כמעט אלעס, מ'טרינקט ממש אלעס, וכו'.
וואס מיר שטערט איז, אז בעצם יעדער אפגעפארענער האט זיך זיין פערזענדליכע פרשה. איינער איז נשפע געווארן פון א שלעכטע חבר, ביי איינעם האט די תאוה געברענט אזוי שטארק אז ס'האט זיך דערקייטעלט ביז מ'האט אים געמוזט ארויסווארפען פון שטוב וכו' וכו'. איינעם האט געפעלט ווארימקייט אינדערהיים. א צווייטער האט שלעכט חתונה געהאט, א דריטער האט מען גע'רודפ'ט פאר זיין אויפגעקלערטקייט. לא הרי שפרה לאווין כפרידא וויזעל, ולא הרי שאולי פייערוועקער כ[נאמען באהאלטן] וואס האט געטראפן א רלב"ג וואס זאגט - לויט ווי יענער האט פארשטאנען - אז מ'דארף נישט גלייבן אין גאט. הצד השוה שבהם?
וואס איז די "צד השוה"? basically גארנישט, ווען נישט די שם הכולל "OTD". האבן זיי עפעס אין common? ווען נישט Footsteps איז שטארק מעגליך אז זיי וואלטען זיך ניטמאל געקענט. - יעצט אז מ'זעצט זיי אראפ ארום א טיש, און זיי רעכענען אויס די שוואכקייטן פון אונזער סיסטעם, כאילו דאס האט זיי געברענגט צו ווי זיי זענען יעצט. יסכר פיהם! ס'רעגט מיך אויף. טייערע זיסע שיינע מיידעלע, נישט דו און נישט דיין חבר'תה זענען אפגעפארן ווייל מ'לערנט נישט קיין ענגליש אין חדר, אדער ווייל א גרויסע היימישע עולם האט 7-8 קינדער פון וועם זיי שעפען נחת.
אז ס'רעגט מיך מיינט דאס אז איך האלט אז די סיסטעם perfect? ניין, Absolutely נישט! ס'דא סאך וואס צו מתקן זיין. מ'דארף eliminate'ען דאס גאנצע רביסטעווע יחידי'שע authority ; בתי חינוך דארפן טוישן די סדר הלימודים; שידוכים סיסטעם דארף ווערן געטוישט אינגאנצען; creative מענטשען, נישט נאר חזנים, דארפן מעגן ארויסגעבען זייער talent; און בכלל דארף געטוישט ווערן די tolerance level אויף אסאך נידריגער.
אבער ענק טייערע ברידער און שוועסטער, וואס זענען זיך דוגל אונטערן OTD ראשי תיבות, ראו חיים עם הדרך אשר בחרתם, אז איר האט אן עצה וויאזוי צו פארעכטען אונזער סיסטעם, אדברה, מיר זענען גרייט צו הערן. אבער ביטע זאגט דעם אמת ווען מ'פרעגט אייך פארוואס איר האט פארלאזט אידישקייט, פארציילט אייערע שוועריקייטן און מיטמאכענישן, פארציילט וויאזוי ס'האט זיך אנגעהויבן, פארצייל אז דו ביסט אפגעפארן ווייל דיין טאטע איז א משוגע'ער, נישט ווייל דו האסט נישט געזען גאט'ס שטרענגע האנט ווען דו האסט גערויכערט שבת. א.א.וו. - אדער plead the fifth. (די בעסטע Option)
'ך האף איר פארשטייט וואס 'ך רעדט (=סגולה צו באקומען א לייק פון דבילה)
ממילא איך בין יא אין א מצב צו דן זיין , און איך האב יא שטודירט פסיכאלאגיע, ממילא וועל איך אלס אל תמנע טוב מבעליו צולייגן וואס איך פארשטיי
איך פערזענליך קום פון זייער א געזונטע שטוב, פארוואס בין איך אראפ פון וועג? איך ווייס נישט!! אבער לבי אומר לי אז ווען איך וואלט געטראפן א שידוך ביי די אכצן-צוואנציג וואלט איך געבליבן פרום. און אראפ פון וועג בין איך אויך נישט מחמת יצרו תקפו , ווייל למעשה בין איך תורתו אומנתו ותורה משמרתו. נאר וואס דען ???
איך בין געווען אין א מצב ווי איך האב נישט געהאט וואס צו פארלירן
נישט צו פיל מענטשן קענען זאגען אז זיי זענען געווען אין א מצב ווי זיי וואלטן גארנישט פארלוירן דורך איבערלאזן אידישקייט/סיסטעם.
לדעתי ווען זיי האבן ווען די מעגליכקייט וואלט אכציג פראצענט פון אונזער ציבור געגאנגען OTD, פארוואס??? פשוט פאר באקוועמליכקייט, פונקט אזוי ווי יעצט איז באקוועם די אנדערע וועג מחמת שווער/שוויגער/פארטיי/ קהילה/ משפחה/שטאט/ משמרת הצניעות/ארבייט וכו׳
גיין OTD ברויך בכלל נישט קיין justification איך גיי פשוט ווייל איך וויל אזוי!!
ווען מען רעדט פון סיבות רעדט מען געווענליך נישט פון justifications, נאר פון פראקטישע אומשטענדן וואס האט איינעם ארויסגעשטופט פון אונזער ציבור.
לאמיר מסביר זיין וואס איר זאגט, ווען מיין גאנצע קהילה גייט אראפ פין וועג, און הייבט אהן גלייבן אין יאשקע רח"ל, וואלט אכציג פראצענט געבליבן.לדעתי ווען זיי האבן ווען די מעגליכקייט וואלט אכציג פראצענט פון אונזער ציבור געגאנגען OTD, פארוואס??? פשוט פאר באקוועמליכקייט, פונקט אזוי ווי יעצט איז באקוועם די אנדערע וועג מחמת שווער/שוויגער/פארטיי/ קהילה/ משפחה/שטאט/ משמרת הצניעות/ארבייט וכו׳
גיין OTD ברויך בכלל נישט קיין justification איך גיי פשוט ווייל איך וויל אזוי!!
ווען מען רעדט פון סיבות רעדט מען געווענליך נישט פון justifications, נאר פון פראקטישע אומשטענדן וואס האט איינעם ארויסגעשטופט פון אונזער ציבור
היסטאריע
א אינטרעסאנטע קשיא איז דא, פארוואס פארלאזט נישט קיינער אויף פארקערט, צו ווערען פרום. זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
פאלט דיר נישט איין אז אפשר איז די סיבה, ווייל מ’קען יא זיין א אמת’ע ארטאדאקס טאקע בתוך די חסידות’ער (סארי, ”אלע” חסידות’ער...) וואס טרעטן אויף די עקרי הדת?!זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
היסטאריעלאמיר מסביר זיין וואס איר זאגט, ווען מיין גאנצע קהילה גייט אראפ פין וועג, און הייבט אהן גלייבן אין יאשקע רח"ל, וואלט אכציג פראצענט געבליבן..לדעתי ווען זיי האבן ווען די מעגליכקייט וואלט אכציג פראצענט פון אונזער ציבור געגאנגען OTD, פארוואס??? פשוט פאר באקוועמליכקייט, פונקט אזוי ווי יעצט איז באקוועם די אנדערע וועג מחמת שווער/שוויגער/פארטיי/ קהילה/ משפחה/שטאט/ משמרת הצניעות/ארבייט וכו׳
גיין OTD ברויך בכלל נישט קיין justification איך גיי פשוט ווייל איך וויל אזוי!!
ווען מען רעדט פון סיבות רעדט מען געווענליך נישט פון justifications, נאר פון פראקטישע אומשטענדן וואס האט איינעם ארויסגעשטופט פון אונזער ציבור
רעדנדיג אמאל צו א חבדסקער וועגן דעם האט ער עס אנגערופן פלעסטיג אידשקייט
דאס איז אמת, און איז שוין געשעהן. כמעט יעדע חסידות האט שוין עובר געוועהן אין יסודות הדת בפרהסיא, און יעדער בלייבט. אפאר מענטשן טוט עס וויי, אפאר יחידים פארלאזן, דער רעשט בלייבט. וויזניץ (מענדל) איז דער שפיץ ראי', אבער במדה מסוימת איז עס שייך פאר יעדע קהילה. די וואס פארענטפערן די עבירות איז עס ווייל עס איז גרינגער אזוי, ווי זיך דארפען ספראווען מיט דער שווערע ידיעה אז מיין קהילה איז נישט עכט פרום.
ממילא, ווען איינער מאכט מיט א שווערע גט, צו א בחור וואס ווערט מרוחק, איז פשוט, אז טאמער די יסודות פין אמונה זענען נישט ביי אים שטארק, האט ער נישט קיין סיבה צו בלייבן א שומ"ת, און פארלאזט.
א אינטרעסאנטע קשיא איז דא, פארוואס פארלאזט נישט קיינער אויף פארקערט, צו ווערען פרום. זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
דוד שריפטליךאיך האב אמאל צו א חבדסקער וועגן די פארווייטאגטע נושא האט ער געזאגט אז די אידישקייט וואס מען לערנט אין די פלעצער איז פלעסטיג אידישקייט...היסטאריעלאמיר מסביר זיין וואס איר זאגט, ווען מיין גאנצע קהילה גייט אראפ פין וועג, און הייבט אהן גלייבן אין יאשקע רח"ל, וואלט אכציג פראצענט געבליבן..לדעתי ווען זיי האבן ווען די מעגליכקייט וואלט אכציג פראצענט פון אונזער ציבור געגאנגען OTD, פארוואס??? פשוט פאר באקוועמליכקייט, פונקט אזוי ווי יעצט איז באקוועם די אנדערע וועג מחמת שווער/שוויגער/פארטיי/ קהילה/ משפחה/שטאט/ משמרת הצניעות/ארבייט וכו׳
גיין OTD ברויך בכלל נישט קיין justification איך גיי פשוט ווייל איך וויל אזוי!!
ווען מען רעדט פון סיבות רעדט מען געווענליך נישט פון justifications, נאר פון פראקטישע אומשטענדן וואס האט איינעם ארויסגעשטופט פון אונזער ציבור
רעדנדיג אמאל צו א חבדסקער וועגן דעם האט ער עס אנגערופן פלעסטיג אידשקייט
דאס איז אמת, און איז שוין געשעהן. כמעט יעדע חסידות האט שוין עובר געוועהן אין יסודות הדת בפרהסיא, און יעדער בלייבט. אפאר מענטשן טוט עס וויי, אפאר יחידים פארלאזן, דער רעשט בלייבט. וויזניץ (מענדל) איז דער שפיץ ראי', אבער במדה מסוימת איז עס שייך פאר יעדע קהילה. די וואס פארענטפערן די עבירות איז עס ווייל עס איז גרינגער אזוי, ווי זיך דארפען ספראווען מיט דער שווערע ידיעה אז מיין קהילה איז נישט עכט פרום.
ממילא, ווען איינער מאכט מיט א שווערע גט, צו א בחור וואס ווערט מרוחק, איז פשוט, אז טאמער די יסודות פין אמונה זענען נישט ביי אים שטארק, האט ער נישט קיין סיבה צו בלייבן א שומ"ת, און פארלאזט.
א אינטרעסאנטע קשיא איז דא, פארוואס פארלאזט נישט קיינער אויף פארקערט, צו ווערען פרום. זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
מי ימצאמען טאר אויך נישט פארגעסן אז אין די אלגעמיינע וועלט היינט, צו לעבן אין די סיטי/צענטער, דארט וואו די פאָן געשעהט, און נאך קענען עפפארדן א באקוועמע פאמיליע לעבן, ברויכן ביידע, מאן און ווייב ארבעטן.היסטאריעפונקט יעצט בינעך צוריק געקומען פון א חתונה, די חתן און כלה קומען פון א גענצליך פרייע שטוב, געווארן קנאים ביזן סוף, און אפילו אנגעטאהן די גאנצע ירושליםער לבוש.
א אינטרעסאנטע קשיא איז דא, פארוואס פארלאזט נישט קיינער אויף פארקערט, צו ווערען פרום. זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
סוי ווער טראכסטו האט געטאנצען דארטן? נאר אזעלכע וואס האבן קשיות אויפן סיסטעם?! זיי נישט סופרייזט אז דארטן האב איך געטראפן אפאר צענדליגע פרויען וואס האבן אנערקענט אז בעסער ווי אונזער חינוך איז נישטא. און אלע פון זיי קומען נישט פון די בעקראונד פון וואו אונז קומען.
אז אויגן זענען אפען צו זעהן אאאאאלעעעעעס, וועסטו אלעס זעהן.
דוד שריפטליךביי אונז איז עס פלעסטיג אידישקייט און ביי זיי איז עס וואדקע אידישקייט….דוד שריפטליךאיך האב אמאל צו א חבדסקער וועגן די פארווייטאגטע נושא האט ער געזאגט אז די אידישקייט וואס מען לערנט אין די פלעצער איז פלעסטיג אידישקייט...היסטאריעלאמיר מסביר זיין וואס איר זאגט, ווען מיין גאנצע קהילה גייט אראפ פין וועג, און הייבט אהן גלייבן אין יאשקע רח"ל, וואלט אכציג פראצענט געבליבן..לדעתי ווען זיי האבן ווען די מעגליכקייט וואלט אכציג פראצענט פון אונזער ציבור געגאנגען OTD, פארוואס??? פשוט פאר באקוועמליכקייט, פונקט אזוי ווי יעצט איז באקוועם די אנדערע וועג מחמת שווער/שוויגער/פארטיי/ קהילה/ משפחה/שטאט/ משמרת הצניעות/ארבייט וכו׳
גיין OTD ברויך בכלל נישט קיין justification איך גיי פשוט ווייל איך וויל אזוי!!
ווען מען רעדט פון סיבות רעדט מען געווענליך נישט פון justifications, נאר פון פראקטישע אומשטענדן וואס האט איינעם ארויסגעשטופט פון אונזער ציבור
רעדנדיג אמאל צו א חבדסקער וועגן דעם האט ער עס אנגערופן פלעסטיג אידשקייט
דאס איז אמת, און איז שוין געשעהן. כמעט יעדע חסידות האט שוין עובר געוועהן אין יסודות הדת בפרהסיא, און יעדער בלייבט. אפאר מענטשן טוט עס וויי, אפאר יחידים פארלאזן, דער רעשט בלייבט. וויזניץ (מענדל) איז דער שפיץ ראי', אבער במדה מסוימת איז עס שייך פאר יעדע קהילה. די וואס פארענטפערן די עבירות איז עס ווייל עס איז גרינגער אזוי, ווי זיך דארפען ספראווען מיט דער שווערע ידיעה אז מיין קהילה איז נישט עכט פרום.
ממילא, ווען איינער מאכט מיט א שווערע גט, צו א בחור וואס ווערט מרוחק, איז פשוט, אז טאמער די יסודות פין אמונה זענען נישט ביי אים שטארק, האט ער נישט קיין סיבה צו בלייבן א שומ"ת, און פארלאזט.
א אינטרעסאנטע קשיא איז דא, פארוואס פארלאזט נישט קיינער אויף פארקערט, צו ווערען פרום. זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
מתבודדאון מי ימצא האט געשריבןרופט זיך אויף אידיש ’בייעס’.
אט למשל דאס:פאלט דיר נישט איין אז אפשר איז די סיבה, ווייל מ’קען יא זיין א אמת’ע ארטאדאקס טאקע בתוך די חסידות’ער (סארי, ”אלע” חסידות’ער...) וואס טרעטן אויף די עקרי הדת?!זעהט אויס אז דער אמונה ביי אונז איז אזוי שוואך, אז עס איז נישטא קיינער וואס איז גרייט צו פארלאזן זיין קהילה אויף צו ווערען א אמת'ע פרומער איד.
ניין. טעמא דמילתא איז ווייל קיינער האט נישט קיין אמונה.
עני סטאטיסטיקס? סייענס? פרוף? אדער סתם ווייל ס’איז דיר געשמאקער צו טראכטן אזוי?
קומט א חבד'סקער און דרייט א קאפ, העלאו? חב"ד איז די ראיה, מען גלייבט דארט אין א געטשקע כמשמעו, און ער טענה'ט נאך אז איך דארף ברענגען א ראיה סייענס פרוף סטאטיסטיק וכו'.זעהט אויס אז דו דרייסטעך מיט מענשטען וואס... פיל ארייין וואס דו ווילסט, במילא זעהסטע וואס דו לערנסט אפ.