די כוזרי ארגומענט

מאנטריאל

קען זיין עס איז שוין דא אזא אשכול אבער איך מיין אז נישט מיט דעס קעפל
דע כוזרי ארגומענט גייט מער ווייניגער אזוי אז עס איז דא צוויי אפשאנס איבער די מעשיות וואס שטייט אין די תורהַ.
אפשאן איין, אז אלעס איז אמת ווייל מען קען נישט אויספאפן 600 טויזענט מענטשן וואס זיי האבן אלעס געזעהן.
אפשאן צוויי, אז ערגעץ ווי האט מען עס אראפַ געשריבן און דער עולם גולם האט אלעס אנגעהויבן גלייבן, קומט די כוזרי זאגן אז עס קען נישט זיין אז מען קען קומען צו א פאלק און זאגן היסטאריע איבער ענק אליינס און זיי זאגן פון ווי ענקערע באבעס און זיידעס קומען פון מצרים, אויב וואלטן זיי עס נישט געהערט פון זייערע באבעס וואלטן זיי זיכער עס נישט אנגענומען. מוז זיין אז אפשאן נומער איינס איז גערעכט און אלעס וואס שטייט איז אמת.
די ערשטע שאלה וואס מיך האט אלס געמוטשעט, איז ווער זאגט אז דער עולם האט עס געקויפט, מאן יימר, אפשר די עולם האט געלאכט פוו דעם, מיט די יארן האט א קליין חלק פונעם עולם אנגעהויבן גלייבן, ביז מער און מער ביז מען איז שוין געווארן א שגץ אויב מען גלייבט נישטַ איי די מצות וואס מען פלעגט טוהן ווי למשל סוכות עס שטייט דאך אין פסוק אז בית ראשון האט מען ליידער נישט געמאכט סוכות, מיט די יארן האט מען אנגעהויבן גלייבן, אויך ווי יעדער ווייסט אז אין נך שטייט אז עזרא האט געטראפן די ספר תורה ווי קוקט אויס איז נישט געווען אזוי פאפולער די תורה אין יענע צייטן ליידער,
עס איז א לאנגע נושא אבער אויב איינער קען אריינברענגן די שמועס און מאכן קלאר.

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

מאנטריאל

עס איז א לאנגע נושא אבער אויב איינער קען אריינברענגן די שמועס און מאכן קלאר.

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

ליב צו וויסן

מאנטריאל

עס איז א לאנגע נושא אבער אויב איינער קען אריינברענגן די שמועס און מאכן קלאר.

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

ס'איז נישט אזא לאנגע נושא ווי ס'זעהט אויס...
די ראיה צופאלט ווי נאר מען קוקט אביסל אריין אין נ"ך (ווי דו אליינס ברענגסט ארויס).

זכרתי ימים מקדם.. ווען מערערע שאלות האבן מיר געקנאקט אין קאפ, אבער "די" כוזרי איז מיר געשטאנען און מיר געהיטן פון פאלן ווייטער [emoji38]
(כ'האב עס נישט אליינס געזעהן אינעם כוזרי.. נאר צו בארואיגן מיינע שאלות האב איך געהערט א שיעור פון א "הרב סעיפירמאן" פון טאראנטא, און דער האט עס געברענגט און געבויעט דערויף פיתום ורעמסס)

ליידער האט זיך מיר צוביסלעך אנגעהויבן וועבן אין קאפ פארשידענע וועגן וויאזוי אזא זאך האט געקענט פאסירן -אנדערש ווי די כוזרי-.

(למשל:
-פאראן א פאלק וואס דרייט זיך ארום מיט מערערע לעגענדעס איבער זייער שטארקער פירער משה.
-צווישן די לעגענדעס, איז א מעשה ווי משה זאל זיך האבן געטראפן מיט גאט אליינס.
-די פאלק -ווי אלע אנדערע פעלקער בימיהם- האט מערערע Do's און Dont's זיך צו האלטן גוט מיט גאט.
-דאן קומט א כאריזמאטישער פירער און דעקט אויף א ספר מיט עטליכע "פארגעסענע" Do's, צולייגנדיג דערביי די דעטאלן וויאזוי די מעשה פון משה און גאט איז פארגעקומען.)

געווען איז עס אין די זעלבע תקופה וואס מיין אינטערעסע אין תנ"ך "אן די מפרשים" איז געווען אויפן העכסטן גראד, כ'האב געשלינגען פסוק נאך פסוק, און קאפיטל נאך קאפיטל.
דאס לערנען נ"ך, האט געטוישט מיין בליק אויף אייביג. סיי כלפי מערערע פון אונזערע נ"ך העלדן, סיי כלפי אונזער תושבע"פ ועוד ועוד.

און דאן האט עס פאסירט!! (דראם ראול.....)
-גראדע נאך נישט אנקומענדיג אליינס אהין- האב איך געזעהן נאכברענגען די מעשה פון עזרא (אין נחמיה ח), און אריינקוקענדיג אינווייניג איז מיר א סקרוך אריבער די ביינער...
מיין טענה אויפן כוזרי איז גערעכט געווען...!
כ'דארף זיך מער נישט מוטשען אז "אפשר" האט אזאנס געקענט פאסירן, עזרא האט אונז א טובה געטוהן און פארציילט אז דאס האט "Acctually" פאסירט (לכה"פ למחצה ולשליש).

פון דא און ווייטער איז היסטאריע... [emoji38]

מאנטריאל

ליב צו וויסן

מאנטריאל

עס איז א לאנגע נושא אבער אויב איינער קען אריינברענגן די שמועס און מאכן קלאר.

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

ס'איז נישט אזא לאנגע נושא ווי ס'זעהט אויס...
די ראיה צופאלט ווי נאר מען קוקט אביסל אריין אין נ"ך (ווי דו אליינס ברענגסט ארויס).

זכרתי ימים מקדם.. ווען מערערע שאלות האבן מיר געקנאקט אין קאפ, אבער "די" כוזרי איז מיר געשטאנען און מיר געהיטן פון פאלן ווייטער [emoji38]
(כ'האב עס נישט אליינס געזעהן אינעם כוזרי.. נאר צו בארואיגן מיינע שאלות האב איך געהערט א שיעור פון א "הרב סעיפירמאן" פון טאראנטא, און דער האט עס געברענגט און געבויעט דערויף פיתום ורעמסס)

ליידער האט זיך מיר צוביסלעך אנגעהויבן וועבן אין קאפ פארשידענע וועגן וויאזוי אזא זאך האט געקענט פאסירן -אנדערש ווי די כוזרי-.

(למשל:
-פאראן א פאלק וואס דרייט זיך ארום מיט מערערע לעגענדעס איבער זייער שטארקער פירער משה.
-צווישן די לעגענדעס, איז א מעשה ווי משה זאל זיך האבן געטראפן מיט גאט אליינס.
-די פאלק -ווי אלע אנדערע פעלקער בימיהם- האט מערערע Do's און Dont's זיך צו האלטן גוט מיט גאט.
-דאן קומט א כאריזמאטישער פירער און דעקט אויף א ספר מיט עטליכע "פארגעסענע" Do's, צולייגנדיג דערביי די דעטאלן וויאזוי די מעשה פון משה און גאט איז פארגעקומען.)

געווען איז עס אין די זעלבע תקופה וואס מיין אינטערעסע אין תנ"ך "אן די מפרשים" איז געווען אויפן העכסטן גראד, כ'האב געשלינגען פסוק נאך פסוק, און קאפיטל נאך קאפיטל.
דאס לערנען נ"ך, האט געטוישט מיין בליק אויף אייביג. סיי כלפי מערערע פון אונזערע נ"ך העלדן, סיי כלפי אונזער תושבע"פ ועוד ועוד.

און דאן האט עס פאסירט!! (דראם ראול.....)
-גראדע נאך נישט אנקומענדיג אליינס אהין- האב איך געזעהן נאכברענגען די מעשה פון עזרא (אין נחמיה ח), און אריינקוקענדיג אינווייניג איז מיר א סקרוך אריבער די ביינער...
מיין טענה אויפן כוזרי איז גערעכט געווען...!
כ'דארף זיך מער נישט מוטשען אז "אפשר" האט אזאנס געקענט פאסירן, עזרא האט אונז א טובה געטוהן און פארציילט אז דאס האט "Acctually" פאסירט (לכה"פ למחצה ולשליש).

פון דא און ווייטער איז היסטאריע... [emoji38]

,רבי yy jacobson אין זיין series אויף אמונה number 13 פרעגט ער אביסל אפ און זאגט אויב א צווייטער פאר עזרא האט שויף געשריבן דאס פארוואס ווייסן מיר נישט און האבן נישט א נאמען ווער דער שרייבער איז.
דאכט זיך מיא אז די מגילת ים במלח איז די עלטסטע גאנצע דאקומענט ווער ווייסט וואס אי די עלסטע דאקומענט

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

מאנטריאל

רבי yy jacobson אין זיין series אויף אמונה number 13 פרעגט ער אביסל אפ און זאגט אויב א צווייטער פאר עזרא האט שויף געשריבן דאס פארוואס ווייסן מיר נישט און האבן נישט א נאמען ווער דער שרייבער איז.
דאכט זיך מיא אז די מגילת ים במלח איז די עלטסטע גאנצע דאקומענט ווער ווייסט וואס אי די עלסטע דאקומענט

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

היסטאריע

אן אנדערע פראבלעם מיט דער הוכחה, וויאזוי קען זיין מחלוקת לגבי דער מעמד וואס יעדער האט געזעהן. ווען חכמים קריגן וואס איז געוועהן, האט דער אויבערשטער געזאגט דער גאנצע נאר דער ערשטער צוויי, אדער נאר דער ערשטער אות. עס האט דאך יעדער געהערט. ווי אויך די חוקרים וואס האלטען אז די עשרת הדברות זענען גאר אנדערע צען וואס שטייען ערגעץ אנדרעש. ווען עס וואלט געוועהן א קבלה וואס מען קען נישט אויפמאכן וואלט נישט געווען קיין איין ספק.

Nanach

היסטאריע

אן אנדערע פראבלעם מיט דער הוכחה, וויאזוי קען זיין מחלוקת לגבי דער מעמד וואס יעדער האט געזעהן. ווען חכמים קריגן וואס איז געוועהן, האט דער אויבערשטער געזאגט דער גאנצע נאר דער ערשטער צוויי, אדער נאר דער ערשטער אות. עס האט דאך יעדער געהערט. ווי אויך די חוקרים וואס האלטען אז די עשרת הדברות זענען גאר אנדערע צען וואס שטייען ערגעץ אנדרעש. ווען עס וואלט געוועהן א קבלה וואס מען קען נישט אויפמאכן וואלט נישט געווען קיין איין ספק.

דאס אליינס זאגט גארנישט ווייל עס קען זיין יעדער האט געזעהן, און שפעטער במשך די דורות איז געווארן ספיקות לגבי פרטים, פון טאטעס וואס האבן איבערגעגעבן נישט מדיוק

מאנטריאל

אויכעט נאך א שאלה אויב איז עס שוין געשריבן געווארן פאר עזרא פארוואס האבן נישט די עשרת השבטים די תורה אפשר ווייס איך נישט קיין זיין די פאלאשן זענען יא א פרוף ווייל זיי האבן עס יא

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

היסטאריע

Nanach

היסטאריע

אן אנדערע פראבלעם מיט דער הוכחה, וויאזוי קען זיין מחלוקת לגבי דער מעמד וואס יעדער האט געזעהן. ווען חכמים קריגן וואס איז געוועהן, האט דער אויבערשטער געזאגט דער גאנצע נאר דער ערשטער צוויי, אדער נאר דער ערשטער אות. עס האט דאך יעדער געהערט. ווי אויך די חוקרים וואס האלטען אז די עשרת הדברות זענען גאר אנדערע צען וואס שטייען ערגעץ אנדרעש. ווען עס וואלט געוועהן א קבלה וואס מען קען נישט אויפמאכן וואלט נישט געווען קיין איין ספק.

דאס אליינס זאגט גארנישט ווייל עס קען זיין יעדער האט געזעהן, און שפעטער במשך די דורות איז געווארן ספיקות לגבי פרטים, פון טאטעס וואס האבן איבערגעגעבן נישט מדיוק

דעמאלס איז דער גאנצער זאך מוטל בספק. נישט מדויק שטעלט זיך נישט אפ.

היסטאריע

Nanach

היסטאריע

אן אנדערע פראבלעם מיט דער הוכחה, וויאזוי קען זיין מחלוקת לגבי דער מעמד וואס יעדער האט געזעהן. ווען חכמים קריגן וואס איז געוועהן, האט דער אויבערשטער געזאגט דער גאנצע נאר דער ערשטער צוויי, אדער נאר דער ערשטער אות. עס האט דאך יעדער געהערט. ווי אויך די חוקרים וואס האלטען אז די עשרת הדברות זענען גאר אנדערע צען וואס שטייען ערגעץ אנדרעש. ווען עס וואלט געוועהן א קבלה וואס מען קען נישט אויפמאכן וואלט נישט געווען קיין איין ספק.

דאס אליינס זאגט גארנישט ווייל עס קען זיין יעדער האט געזעהן, און שפעטער במשך די דורות איז געווארן ספיקות לגבי פרטים, פון טאטעס וואס האבן איבערגעגעבן נישט מדיוק

דעמאלס איז דער גאנצער זאך מוטל בספק. נישט מדויק שטעלט זיך נישט אפ.

Nanach

היסטאריע

Nanach

היסטאריע

אן אנדערע פראבלעם מיט דער הוכחה, וויאזוי קען זיין מחלוקת לגבי דער מעמד וואס יעדער האט געזעהן. ווען חכמים קריגן וואס איז געוועהן, האט דער אויבערשטער געזאגט דער גאנצע נאר דער ערשטער צוויי, אדער נאר דער ערשטער אות. עס האט דאך יעדער געהערט. ווי אויך די חוקרים וואס האלטען אז די עשרת הדברות זענען גאר אנדערע צען וואס שטייען ערגעץ אנדרעש. ווען עס וואלט געוועהן א קבלה וואס מען קען נישט אויפמאכן וואלט נישט געווען קיין איין ספק.

דאס אליינס זאגט גארנישט ווייל עס קען זיין יעדער האט געזעהן, און שפעטער במשך די דורות איז געווארן ספיקות לגבי פרטים, פון טאטעס וואס האבן איבערגעגעבן נישט מדיוק

דעמאלס איז דער גאנצער זאך מוטל בספק. נישט מדויק שטעלט זיך נישט אפ.

דאס טאקע האב איך געמיינט צו ארויסברענגען

מאנטריאל

עס מאכט מיך אזויפיל קאפ וויי פארוואס קען מען נישט האבן אין מאל פאר אלעמאל קלאר מאכן און פראווןנאז משה האט געשריבן די תורה און פארטיג

Sent from my SM-G930W8 using Tapatalk

he is thinking of it [oral transmission] in comparison with the child's game of Telephone where one child whispers something in the ear of another and then they pass on the message. The fun of the game is that by the time you get to the end it is so totally garbled that it is utterly unlike what was initially said. That is an anachronistic and inappropriate model to use for understanding the Jewish transmission of traditions, particularly sacred traditions. In an oral culture, the ability to memorize and to pass on accurately and faithfully large tracts of tradition is a highly developed and highly prized skill – one that we in a literary culture have largely lost, quite honestly

And it is inconceivable to us that people at that time could have had whole books memorized and speeches memorized. Because in an oral culture, this skill is highly developed. Particularly in a Jewish world, in the synagogue, in the home, and in schools, children were trained on the skill of memorizing and transmitting faithfully large blocks of oral tradition

As I say, in our culture we don't have something really parallel to this. About the closest that would come to it would be the telling of a joke where, as different people tell the same joke, they may vary the details a little bit here and there, but typically the punchline will be memorized accurately and will be the same

קהל'ס נער

טאקע פאר די סיבה האלט איך שוין לאנג אז ס'איז נישטא קיין הוכחה אויף תורה מסיני, און טאקע וועיגן דעים מיז מען האבן אדער אמונה פשוטה אדער נישט גלייבן בכלל.
.

עצי שטים

קהל'ס נער

טאקע פאר די סיבה האלט איך שוין לאנג אז ס'איז נישטא קיין הוכחה אויף תורה מסיני, און טאקע וועיגן דעים מיז מען האבן אדער אמונה פשוטה אדער נישט גלייבן בכלל.
.

לפענ''ד איז אמונה פשוטה א נארישע זאך, אויב מען מעג אזוי זאגן, חוץ אויב איך האב נישט ריכטיג ארויס וואס אמונה פשוטה איז,

אויב איך קום צו דיר און איך זאג דיר, גיב מיר שוין הונדרעט דולער, ווייל אזוי האט די אייבישטער באפוילן, און טאמער נישט וועסטו האבן א שלעכטע טאג, די קוקסט מיר אהן און זאגסט מיר, וואס עפעס זאל איך דיר גלייבן? זאג איך דיר, דארפט האבן אמונה פשוטה, און גלייבן אז וואס איך האב דיר נארוואס געזאגט איז אמת,
טאמער גיבסטו מיר די געלט ביסטו דען נישט נאריש?

אויב קען איך נישט מיט מיין אייגענע שכל צוקומען אז ס'דא א באשעפער אויפן וועלט, און אז אידישקייט איז די אמת'ע רעליגיע, דאן וואס בין איך אנדערש ווי די קריסטן אדער די מוסלאמענער, וואס גלייבן די לערנונגען פון זיין גייסטליכער, און די 'מסורה' פון זייערע עלטערן?

און עס מוז זיין אז איינער איז גערעכט און די אנדערע נאר'ן זיך, ווייל אדער איז די אטעאיסט גערעכט אז די באשעפער עקזעסטירט בכלל נישט, אדער איז די איד גערעכט, אדער, די קריסט, אדער די מוסלאמענער וכ', יעדע איינס פון די מהלכים צייגט אן אז די אנדערע זענען שטיתים, נו.. דאן ווייל איך בין געבוירן ביי אידישע עלטערן, 'מוז' זיין אז מיין מהלך איז גערעכט? און איך מיז נאך אזוי גלייבן מיט 'אמונה פשוטה' אהן פארשטיין און אזוי ארויסהאבן אויף הונדרעט פראצענט?

פארפאס איך עפעס? אדרבה איך וויל פארשטיין

רביה''ק זי''ע

מ׳טענה׳ט זיך דא ארום כאילו ס׳נאר דא צוויי אפציעס 😂 😂 און דאס הייסט זיך נישט גענארט...

און דער אמת איז אז אמונה איז נאר געמאכט פאר ווער ס׳וויל גלייבן, אסאך מענטשן ווילן נישט גלייבן און זיי גלייבן טאקע נישט און ס׳פעלט זיי נישט גארנישט, ווער ס׳וויל נישט גלייבן איז מכובד זיך מצטרף צו זיין צו זיי. אז איינער קומט מיר זאגן אז איך דארף איהם געבן הונדערט דאללער ווייל גאט האט באפוילן און אז נישט וועל איך שטארבן גיי איך איהם נישט גלייבן ווייל איך האב נישט קיין שום incentive עס צו גלייבן, אבער אז דער מלמד אין חדר וועט מיר זאגן אז מיין זוהן אז דאס קלוגסטע קינד אין קלאס וועל איך שוין איינמאל גלייבן און ער קען זיך רעכטן פאר א פעטן קאנווערט חנוכה געלד. ר׳ חיים שמואלביץ פלעגט זאגן אז ווען ער קומט אריין אין היכל הישיבה און ער הערט איינעם שרייען צו זיין חברותא מיט׳ן גאנצען ריתחא דאורייתא ״אז אומר רבי חיים...״ פילט ער גוט טראץ דעם וואס ער ווייסט אז מ׳רעדט נישט פון איהם נאר רבי חיים בריסקער, איי מיט וואס ביזטו בעסער פון חיים שטינקאוויטש וואס פילט אויך גוט? ווער זאגט אז ער דארף זיין בעסער פון איינעם? ס׳דא גענוג פאר יעדעם, דער איד קען זיך קלאפן אין בייכל מיט זיין אתה בחרתנו, דער קריסט קען זיך קלאפן אין פלייצע מיט זיין טשיזעס קרייסט, און דער וועלט גייט ווייטער אן, א שטורעם אין א פילאזאפ׳ס skull.

קהל'ס נער

עצי שטים

קהל'ס נער

טאקע פאר די סיבה האלט איך שוין לאנג אז ס'איז נישטא קיין הוכחה אויף תורה מסיני, און טאקע וועיגן דעים מיז מען האבן אדער אמונה פשוטה אדער נישט גלייבן בכלל.
.

לפענ''ד איז אמונה פשוטה א נארישע זאך, אויב מען מעג אזוי זאגן, חוץ אויב איך האב נישט ריכטיג ארויס וואס אמונה פשוטה איז,

אויב איך קום צו דיר און איך זאג דיר, גיב מיר שוין הונדרעט דולער, ווייל אזוי האט די אייבישטער באפוילן, און טאמער נישט וועסטו האבן א שלעכטע טאג, די קוקסט מיר אהן און זאגסט מיר, וואס עפעס זאל איך דיר גלייבן? זאג איך דיר, דארפט האבן אמונה פשוטה, און גלייבן אז וואס איך האב דיר נארוואס געזאגט איז אמת,
טאמער גיבסטו מיר די געלט ביסטו דען נישט נאריש?

אויב קען איך נישט מיט מיין אייגענע שכל צוקומען אז ס'דא א באשעפער אויפן וועלט, און אז אידישקייט איז די אמת'ע רעליגיע, דאן וואס בין איך אנדערש ווי די קריסטן אדער די מוסלאמענער, וואס גלייבן די לערנונגען פון זיין גייסטליכער, און די 'מסורה' פון זייערע עלטערן?

און עס מוז זיין אז איינער איז גערעכט און די אנדערע נאר'ן זיך, ווייל אדער איז די אטעאיסט גערעכט אז די באשעפער עקזעסטירט בכלל נישט, אדער איז די איד גערעכט, אדער, די קריסט, אדער די מוסלאמענער וכ', יעדע איינס פון די מהלכים צייגט אן אז די אנדערע זענען שטיתים, נו.. דאן ווייל איך בין געבוירן ביי אידישע עלטערן, 'מוז' זיין אז מיין מהלך איז גערעכט? און איך מיז נאך אזוי גלייבן מיט 'אמונה פשוטה' אהן פארשטיין און אזוי ארויסהאבן אויף הונדרעט פראצענט?

פארפאס איך עפעס? אדרבה איך וויל פארשטיין

גיט געפרעיגט.
די פראבלעים מיט אמונה ע"י חקירה איז אז מען נער'ט זיך אליין, כמו שכתבתי לעיל.
איי די האסט א פראבלעים מיט אמונה פשוטה, ס'מאכט דאך נישט קעין סענס, גיט געפרעיגט אבער עט ליסט נער'סט זיל נישט אליין.

עצי שטים

ממילא די געשמאקע סעודה פרייטאג צונאכטס, און די תיקון ביים רבין'ס יארצייט וכדו' פארשטיי איך, אבער פארוואס רירסטו נישט אן דיין ווייב האלב חודש, און די פאסט פינעף טעג א יאר, און די עסט נאר מיט א הכשר, וכ'
די האלטסט זיך איין טאג טעגליך פון אסאך הנאות עולם הזה, נאר ווייל די 'ווילסט גלייבן' אין עפעס וואס קען זיין איז פאלש?

עצי שטים

רביה''ק זי''ע

ממילא די געשמאקע סעודה פרייטאג צונאכטס, און די תיקון ביים רבין'ס יארצייט וכדו' פארשטיי איך, אבער פארוואס רירסטו נישט אן דיין ווייב האלב חודש, און די פאסט פינעף טעג א יאר, און די עסט נאר מיט א הכשר, וכ'
די האלטסט זיך איין טאג טעגליך פון אסאך הנאות עולם הזה, נאר ווייל די 'ווילסט גלייבן' אין עפעס וואס קען זיין איז פאלש?

רביה''ק זי''ע

עצי שטים

ממילא די געשמאקע סעודה פרייטאג צונאכטס, און די תיקון ביים רבין'ס יארצייט וכדו' פארשטיי איך, אבער פארוואס רירסטו נישט אן דיין ווייב האלב חודש, און די פאסט פינעף טעג א יאר, און די עסט נאר מיט א הכשר, וכ'
די האלטסט זיך איין טאג טעגליך פון אסאך הנאות עולם הזה, נאר ווייל די 'ווילסט גלייבן' אין עפעס וואס קען זיין איז פאלש?

די פראגע איז געבויט אויפ׳ן assumption אז אויב וועל איך מארגן טרעפן א גר״א וואס זאגט אז מעיקר הדין דארף מען נישט גיין קיין קאפל און רעזשוואלקע, אדער א בריוו פון בעלזער רב אז מ׳מעג (דארף) גיין צו בחירות, אדער א תשובה פון יששכר כ״ץ אז פרויען מעגן עולה זיין לתורה גיי איך אהיימקומען און זאגן פאר די קינדער ״פון היינט און ווייטער זאלט איר וואוסן אזוי און אזוי.״, wrong assumption.

ברוינשטיין

עצי שטים

רביה''ק זי''ע

ממילא די געשמאקע סעודה פרייטאג צונאכטס, און די תיקון ביים רבין'ס יארצייט וכדו' פארשטיי איך, אבער פארוואס רירסטו נישט אן דיין ווייב האלב חודש, און די פאסט פינעף טעג א יאר, און די עסט נאר מיט א הכשר, וכ'
די האלטסט זיך איין טאג טעגליך פון אסאך הנאות עולם הזה, נאר ווייל די 'ווילסט גלייבן' אין עפעס וואס קען זיין איז פאלש?

קודם כל דעי אלע מענטשן וואס גלייבן יא און האבן קיינמאל נישט געהאט די מינדערסטע ספקות נאר זענען תמימות'דיג, פארוואס זינדיגן זיי? זיי ווייסן קלאר ביי זיך אין קאפ אז די שווארצע מאנסטערס אויבן אין הימל טאנצן אין פייער און גליען שוין די שארפע שפיזן אזוי אז עס זאל זיין ברענעדיג הייס און אים דערמיט אָפּ-בראטן ווען ער קומט ארויף אין עולם האמת.

נאר וואס דען זינדיגן אדער נישט זינדיגן האט נישט צו טאן מיט ווי שטארק מען גלייבט, עס איז וואס מ'לייגט זיך אריין אין קאפ!

יעדער האט ערגעץ ווי ער ברעכט זיך אינטער צום ייצר, איינער ביי א לשון הרע און א צווייטער וועט נאר דורכפאלן ביי תאווה'ס נשים, ווידער א דריטער וועט זיך פאר א צוואנציגער פארלירן, אפילו דער וואס גלויבט אן קיין חכמות וועט אלץ זיך קענען פארפירן אז גאט פארגיבט אים, אדער אז ער וועט לויפן צו ר'נחמן, וכדו'

עצי שיטים

איך כאפ נישט פארוואס מען דארף זיך נאר'ן, מען קען דורכטון די זאך מיט א אפענע קאפ אנצוקומען צום אמת,
אויב וויל מען אנקימען צים אמת דארף מען טאקע דורך טין מיט א אפענע קאפ, אבער אויב האט מען שוין די מסקנה פאר מען האט אנגעהויבען חקר'נן, דאן זיכט מען נישט די אמת, מען זיכט ראיות צי א מסקנה וואס האסט שוין אפגעמאכט נאך פאר די חקירה האט זיך אנגעהויבן
איך בין א איד ווייל דאס איז די אמת, נישט ווייל איך בין געבוירן א איד,
לא נכון, ביסט א יוד ווייל אזוי ביסטו געבוירען, (נישט אז יודישקייט איז נישט אמת, אבער די סיבה פארוואס די ביסט א יוד איז נישט ווייל יודישקייט איז אמת, והראיה אויב די געפינסט יעצא אויס אז דיין מאמע'ס מאמע פאר 5 דורות ציריק איז געוועין א אונגערישע גויטע, וואלסטו געווארען א גוי? ניין, פארוואס? ווייל ביסט א יוד ווייל אזוי ביסטו געבוירען גארנישט ציטין מיט אמת אדער שקר)
אויב איבערצייגסטו זיך אויף זיכער אז אידישקייט איז פאלש, דאן פארוואס זאלסטו בלייבן מיט א פאלשע רעליגיע?
איך בין נישט איבערצייגט אז ס'איז פאלש, ס'איז פשוט נישטא קיין הוכחה ע"י חקירה אז ס'איז עכט

אויב זענען די למשל די קריסטן גערעכט, דאן וואס איז די פוינט פון זיין א איד?
ס'פינקט אזוי נישטא קיין ראיה ע"י חקירה אז די ברית החדשה איז מסיני

ברוינשטיין

עס פעלט מענטשן וואס גלייבן און זענען מיט דעם אלעם אפגעפארן און זיי היטן זילטש?

ברוינשטיין

עפעס זאגסטו, די גייסט מיך באלד מאכן טון עבירות, ווייל איך גלייב בלויז מיט אמינא פשיטא, נו אדרבא דערצייל מיך וויאזוי די קומסט איבער די ניסיונות, אדער אפשר קענסטו מיט לאגיק איבערצייגן אין וואס די גלויבסט.

עצי שטים

קהל'ס נאר: ביסט גערעכט, איך בין א איד ווייל אזוי בין איך געבוירן,
וואס איך האב געמיינט צו זאגן איז, אז טאקע דאס איז א פראבלעם, און מען 'דארף' זיין א איד ווייל דאס איז די אמת, און 'נישט' ווייל איך בין אזוי געבוירן,

לויט ווי די זאגסט (כבין נישט אזוי זיכער אז די ביסט גערעכט) אז ס'נישט דא קיין ריאה ע''פ חקירה אז אידישקייט איז ריכטיג, דאן הדר קשיא לדוכתיה, פארוואס זאל איך נישט עסן יו''כ ווען קיינער זעט נישט? בלויז ווייל איינער האט מיר געהייסן עפעס צו גלייבן? און ער קען עס מיר נישט אויפווייזן?

berlbalaguleh

קהל'ס נער: איך האב אמונה ע"י חקירה. אבער חקירה קען מיך טראגן ביז צו א געוויסן פונקט. ווייטער פון דעם פונקט גלייב איך באמונה פשוטה. ווייל די הוכחות ביז אהער זענען אלע געווען אמת. און עפ"י היגיון. ס'איז פונקט אזוי ווי א מענטש וואס פארט מיט א שיף אדער אן עראפלאן. און ס'ברעכט אויס א שטורעם. דער קאפיטאן וועלכער איז אלט און געלערנט, מיט א אסאך עקסיפירענס פיהרט די שיף אדער עראפלאן מיט גרויס געניטשאפט. שפעטער, ווען ס'קומט נאך א שטורם, ביניך בארואיגט. ווייל איך ווייס אז דער קאפיטאן איז זייער שטארק געניט...!

קהל'ס נער

עצי שיטים

איך כאפ נישט פארוואס מען דארף זיך נאר'ן, מען קען דורכטון די זאך מיט א אפענע קאפ אנצוקומען צום אמת,
אויב וויל מען אנקימען צים אמת דארף מען טאקע דורך טין מיט א אפענע קאפ, אבער אויב האט מען שוין די מסקנה פאר מען האט אנגעהויבען חקר'נן, דאן זיכט מען נישט די אמת, מען זיכט ראיות צי א מסקנה וואס האסט שוין אפגעמאכט נאך פאר די חקירה האט זיך אנגעהויבן
איך בין א איד ווייל דאס איז די אמת, נישט ווייל איך בין געבוירן א איד,
לא נכון, ביסט א יוד ווייל אזוי ביסטו געבוירען, (נישט אז יודישקייט איז נישט אמת, אבער די סיבה פארוואס די ביסט א יוד איז נישט ווייל יודישקייט איז אמת, והראיה אויב די געפינסט יעצא אויס אז דיין מאמע'ס מאמע פאר 5 דורות ציריק איז געוועין א אונגערישע גויטע, וואלסטו געווארען א גוי? ניין, פארוואס? ווייל ביסט א יוד ווייל אזוי ביסטו געבוירען גארנישט ציטין מיט אמת אדער שקר)
אויב איבערצייגסטו זיך אויף זיכער אז אידישקייט איז פאלש, דאן פארוואס זאלסטו בלייבן מיט א פאלשע רעליגיע?
איך בין נישט איבערצייגט אז ס'איז פאלש, ס'איז פשוט נישטא קיין הוכחה ע"י חקירה אז ס'איז עכט

אויב זענען די למשל די קריסטן גערעכט, דאן וואס איז די פוינט פון זיין א איד?
ס'פינקט אזוי נישטא קיין ראיה ע"י חקירה אז די ברית החדשה איז מסיני