ענטפערס אין אמונה

צומישט און צוחישט #

הרב אורי זוהר ז"ל האט געזאגט אז די זאך וואס האט עם די מערסטע אויפגעשאקלט און געמאכט טראכטען אז תורה מן השמים, איז ווען ער האט אריינגעטראכט אין כמה דיני התורה און געזעהן די פילע דקותדיגע דינים דערין, האט ער געטראכט וועלכע ילוד אשה וואס האט געוואלט שאפן א רעליגיע, וואלט געהאט א אינטערעסע צו מאכן א חילוק אז שבת אויב נייעט מען שתי תכופות איז מען חייב און ביי איינס נישט, און אזוי ווייטער נעם יעדע עשה אדער לא תעשה און קוק אין רמב"ם אדער סיי ווי, די פילע חילוקי דינים אין יעדע זאך, דיני איסור והיתר, דיני שינוי מקום ביי ברכות הנהנין, וכו' ווי פאלט ביי פאר א מענטש אזוינע מאדנע זאכן אין א רעליגיע, וואס וועט אים עס ברענגען כבוד אדער געלט??
אגב אני הקטן גלייך זייער שטארק לימוד העיון, און ווען ס'קומען די הרהורים פון דעם אשכול, לייג איך מיר אריין אין א סוגיא אין נשים אדער נזיקין, און ווען איינער אקערט דורך א סוגיא אהן איבערלאזן א שטיינדל אומאיבערגעקערט און ער נעמט עס צאם נאכדעם, ווער רעדט נאך אז ער קלארט עס אויס בכתב, איז נישט מעגליך נאכדעם צו לייקענען תורה מן השמים, מיינע ברודער איך בין ליידער נישט די גרעסטע יר"ש,, אבער די תורה איז עמוק עמוק מי ימצאנו, ס'נישט שייך בעולם די זאכן זאלן זיין מיוסד אויף מענטשליכע טראכטונגען,,

צומישט און צוחישט #

הרב אורי זוהר ז"ל האט געזאגט אז די זאך וואס האט עם די מערסטע אויפגעשאקלט און געמאכט טראכטען אז תורה מן השמים, איז ווען ער האט אריינגעטראכט אין כמה דיני התורה און געזעהן די פילע דקותדיגע דינים דערין, האט ער געטראכט וועלכע ילוד אשה וואס האט געוואלט שאפן א רעליגיע, וואלט געהאט א אינטערעסע צו מאכן א חילוק אז שבת אויב נייעט מען שתי תכופות איז מען חייב און ביי איינס נישט, און אזוי ווייטער נעם יעדע עשה אדער לא תעשה און קוק אין רמב"ם אדער סיי ווי, די פילע חילוקי דינים אין יעדע זאך, דיני איסור והיתר, דיני שינוי מקום ביי ברכות הנהנין, וכו' ווי פאלט ביי פאר א מענטש אזוינע מאדנע זאכן אין א רעליגיע, וואס וועט אים עס ברענגען כבוד אדער געלט??
אגב אני הקטן גלייך זייער שטארק לימוד העיון, און ווען ס'קומען די הרהורים פון דעם אשכול, לייג איך מיר אריין אין א סוגיא אין נשים אדער נזיקין, און ווען איינער אקערט דורך א סוגיא אהן איבערלאזן א שטיינדל אומאיבערגעקערט און ער נעמט עס צאם נאכדעם, ווער רעדט נאך אז ער קלארט עס אויס בכתב, איז נישט מעגליך נאכדעם צו לייקענען תורה מן השמים, מיינע ברודער איך בין ליידער נישט די גרעסטע יר"ש,, אבער די תורה איז עמוק עמוק מי ימצאנו, ס'נישט שייך בעולם די זאכן זאלן זיין מיוסד אויף מענטשליכע טראכטונגען,,

שמן למאור #

צומישט און צוחישט

שמן למאור

צומישט און צוחישט

הרב אורי זוהר ז"ל האט געזאגט אז די זאך וואס האט עם די מערסטע אויפגעשאקלט און געמאכט טראכטען אז תורה מן השמים, איז ווען ער האט אריינגעטראכט אין כמה דיני התורה און געזעהן די פילע דקותדיגע דינים דערין, האט ער געטראכט וועלכע ילוד אשה וואס האט געוואלט שאפן א רעליגיע, וואלט געהאט א אינטערעסע צו מאכן א חילוק אז שבת אויב נייעט מען שתי תכופות איז מען חייב און ביי איינס נישט, און אזוי ווייטער נעם יעדע עשה אדער לא תעשה און קוק אין רמב"ם אדער סיי ווי, די פילע חילוקי דינים אין יעדע זאך, דיני איסור והיתר, דיני שינוי מקום ביי ברכות הנהנין, וכו' ווי פאלט ביי פאר א מענטש אזוינע מאדנע זאכן אין א רעליגיע, וואס וועט אים עס ברענגען כבוד אדער געלט??
אגב אני הקטן גלייך זייער שטארק לימוד העיון, און ווען ס'קומען די הרהורים פון דעם אשכול, לייג איך מיר אריין אין א סוגיא אין נשים אדער נזיקין, און ווען איינער אקערט דורך א סוגיא אהן איבערלאזן א שטיינדל אומאיבערגעקערט און ער נעמט עס צאם נאכדעם, ווער רעדט נאך אז ער קלארט עס אויס בכתב, איז נישט מעגליך נאכדעם צו לייקענען תורה מן השמים, מיינע ברודער איך בין ליידער נישט די גרעסטע יר"ש,, אבער די תורה איז עמוק עמוק מי ימצאנו, ס'נישט שייך בעולם די זאכן זאלן זיין מיוסד אויף מענטשליכע טראכטונגען,,

אי משום הא דארף מען בלויז קוקן אין די ספרים פון אנדערע רעליגיעס און זען אז ביי זיי איז פונקט אזוי דא חכמות מיט געוואלדיגע טיפע שרייבווערק וואס איז אויך עמוק עמוק. אלע רעליגיעס האבן געהאט דורכאויס די יארן געוואלדיגע קעפ און טיפזיניגע דענקערס וואס האבן איבערגעלאזט נאך זיך א טיץ פון טיפזיניגע חיבורים. דא האט איר א בילד פון די בודאהיסטישע ש"ס, כ'בין נייגעריג אויב דו וואלסט געמאכט א שיעור עיון דערין, צו וואלסטו אפשר אויך צוגעקומען אז עס מוז זיין מן השמים.

נאך א זאך וואס איז כדי צו אריינצוקלערן דערין. די פסוקי התורה זענען נישט עפעס ספעציעל טיף, אזוי אויך די משניות זענען אויך נישט זייער טיף, ווי עס הייבט אן צו ווערן קאמפלעצירט איז ווען די אמוראים הייבן אן צו פרעגן קשיות מיט סתירות און מען מוז איינזעצן פשטים און פשט'לעך עס צו פארענטפערן, און דאן קומט תוספות מיט די מפורשים און פרעגן ווייטער וכ' וכ' וואס דארט איז ווי עס ווערט טיף. אבער דאס איז שוין ווייטער די טראכטונגען פון מענטשן. (פיין... קענסט זאגן אז כל מה שתלמוד עתיד לחדש... וכ' אבער דא זענען מיר דן צו פון די טיפקייט פון די ווערטער אליין מוז זיין אז עס קומט פון הימל... און אויף דעם זעט מען קלאר אז ס'איז די תוצאה פון גוטע קעפ וואס האבן געקענט גוט דרייען, שוין אפגערעדט פון די שפעטערדיגע טיפע אחרונים) און מיט דעם אלעם בלייבט אויף יעדע בלאט גמרא צענדליגע זאכן וואס מען מוז ווארטן אז תושבי זאל פארענטפערן...

איך האב געשריבן צוויי נקודות, אויף די ערשטע חלק וואס כ'האב ארויסגעברענגט אז וועלכע מענטש האט געהאט א אינטערעסע אז ווען מ'קאכט א זאך שבת, אדער ווען מ'קאכט א איסור מיט א היתר, זאל ביי א כלי ראשון יא זיין א פראבלעם און ביי א כלי שני נישט,אדער די דין פון שומע כעונה, וכדומה ואטו כי רוכל ניזל ונחשוב, און איך רעד נישט פון א דין אליינס אויף דעם ברענגסטו זייער גוט די משל פון מהר"א, נאר איך רעד פון די פרטים אין די דין כנ"ל, נעם יעדע פון די זאכן וואס איז דא אויף יעדע פון זיי אזויפיל חילוקי דינים און שו"ת ספרים, איז שייך צו זאגן אז די אלע זאכן האט א מענטש געהאט א מבצע צו פאברעצירן? אויף דעם זעה איך נישט וואס דו האסט מיר געענפערט,

און לגבי די חלק פון טיפקייט, איך רעד נישט פון טיפקייט אין אידאלאגיע אדער גלויבונג, נאר פון טיפקייט אין דיני תורה, און מיין ראי' איז טאקע פון די משניות (וואס איז אגב יא טיף,כ'קען דיר פארהערן מס'כלאים, מקוואות,קנים,וכו' ?) און פון תלמוד בבלי, און אויף דעם די ראשונים, ווען מ'לערנט זייערע ווערטער זעהט מען אז די זאכן קענען נישט זיין געבויעט אויף לופט, דעיס איז מער געפיל ווי ראי' און א געפיל קען איך נישט אזוי גוט מסביר זיין, אבער איינער וואס האט שוין געלערנט אפאר בלאט גמ' תוס' בעיון שפירט אז דא ליגט עפעס העכערס,(כ'געדענק אז דער חזו"א אין די אגרות לייגט גוט אראפ די געפיל, כ'האב עס נישט ביי מיר יעצט מעתיק צו זיין,,) און איך מיין אז דו וועסט אפציילן אין אוצר החכמה וויפיל ספרים ס'דא נאר אויף ביאורים אין ש"ס און הלכה, -נישט חסידות אדער קבלה ,אמונה, וכדומה-וועסטו נישט טרעפן נאך א אומה ולשון וואס האט עס בכמות ובאיכות.

איך מיין אז כ'האב זיך שוין זייער גוט ארויסגעברענט אין מיינע פריערדיגע ווערטער, לאמיך נאר פראבירן אביסל בעסער מסביר זיין.

דיין ערשטע ראיה איז, אז היות די תורה האט אזוי פיל חילוקי דינים און פרטים, מוז זיין אז ס'איז פון גאט, ווייל א מענטש וואלט נישט געהאט קיין אינטערעסע צו אויסטראכטן אזעלכע זאכן.

יעצט, איך זע פון דיינע ווערטער אז דו ביסט מסכים אז סתם דינים קענען מענטשן אויסטראכטן, די רעדסט נישט פונעם דין אליינס ווי דו זאגסט קלאר. מיר זעען טאקע אז די מוסלאמענער האבן אויסגעטראכט א גאנצע ראמאדאן, אפילו עס האט נישט קיין ניצן פאר קיינעם, וואס שטערט דיר איז די פרטי הדינים...

אויף דעם האב איך דיר געברענגט א קלארע אפענע ראיה אז אזעלכע זאכן 'האבן פאקטיש פאסירט'!!! די גאנצע מצווה פון צינדן חנוכה לעכט איז א זאך וואס מענטשן האבן אויסגעטראפן...! און דאך זענען זיי געווען ביזי אז העכער 10 טפחים איז עס נישט גוט, און עס מוז זיין דווקא אינטער 10 טפחים, אבער העכער 3 טפחים, דווקא ביים טיר אדער ביים פענסטער, פינקטליך וועלכע סדר צו צינדען, ווען צו צינדן, וועלכע אויל איז גוט וכ' וכ' הגם אלעס האבן מענטשן אויסגעטראכט, דאך זענען זיי קלאר געווען ביזי מיט פרטים און פרטי פרטים. האסטו פשוט א קלארע ראיה אז מענטשן מאכן הלכות מיט פרטים. איי וועסטו טענה'ן אז מען קען זאגן פשטים אויף די אלע גדרים? פיין.. אויף די אלע פרטים אין די תורה קען מען אויך זאגן סיבות מיט פשט'לעך... דיין סברה איז אבער געווען אז עס וואלט נישט אינטערסירט פאר קיין מענטשן צו מאכן דינים מיט אזוי פיל פרטים, און אויף דעם האב איך דיר געוויזן אז יא.

וואס איז די סיבה דערפאר? פארוואס זאלן מענטשן זיכן צו מאכן אזעלכע חילוקים וואס עס מאכט נישט אויס פאר קיינעם סייווי? מען קען זאגן סברות, קען זיין אז זיי ווילן מאכן א קאמפליט זאך פון אלע זייטן. מען גייט אסר'ן צו קאכן שבת, וועט מען נאר אסר'ן ווען עס קאכט טאקע, אבער א כלי שני וואס קאכט שוין נישט איז יא מותר וכדומה. אז מען מאכט שוין יא הלכות, זאל מען עס מאכן גוט מיט אלע פיטשיווקעס. מען קען זאגן סברות... אבער ווי אויפגעוויזן געווארן אויבן, איז דאס א פאקט אז אזוי טוען מענטשן.

און אויף דיין צווייטע פראגע... דו דארפסט פשוט מער קוקן די גויאישע ספרים צו זען אז זיי האבן פונקט אזעלכע טיפע ספרים, זיי זענען טאקע נישט אזוי ביזי מיט הלכה אבער דאס נעמט נישט אוועק פון די טיפקייט פון וואס זיי רעדן. מען קען פינקט אזוי נתפעל ווערן פון א גויאישע ספר און שפירן אז ס'איז ממש הימליש, ווי @לעיקוואד האט געשפירט אויף פידריך ניטשע'ס בוך. טיפע מוחות וועלן מאכן טיפע בוכער, אז דו וועסט פראבירן צו ליינען אביסל סייענטיפישע פאפירן פון איינשטיין און אביסל אנעלוזירן וואס ער האט אלס ערפינדן, וועסטו אויך פילן אז עס מוז זיין אז גאט האט דאס געשריבן. כמובן אז די גרויסע מוחות ביי אידן האבן געפילעוועט אין די תורה, און דארטן איז וויי זייער חידושים ליגן.

דו ווייסט פשוט נישט וואס עס גייט פאר אין אנדערע רעליגיעס, ווערסטו נתפעל פון אונזער אוצר החכמה. אין די קריסטליכע רעליגיע איז דא פונקט אזוי פיל ספרים און בוכער ווי ביי אונז, און אזוי אויך אין איסלאם א.א.וו. מיינסט נאר ביי אונז זענען דא שארפע קעפ וואס זענען ביזי פארטייטשן און אריינלערנען און פארשטיין די רייד פון די קדמונים? ביי זיי איז עס פונקט די זעלבע. און דער קריסט וואס איז זיך מעמיק אין די רייד פון א פריערדיגע קדמון וואס פארטייטשט א שטיקל ברית החדשה שפירט אויך אז דאס איז די רייד פון די הייליגע גייסט. איך זע נישט פארוואס די קוקסט אן אונזער ריבוי ספרי הלכה אז דאס צייגט אויף עפעס שטערקער כלפי געטליכקייט.

שפילער #

שמן למאור #

צומישט און צוחישט

שמן למאור

אי משום הא דארף מען בלויז קוקן אין די ספרים פון אנדערע רעליגיעס און זען אז ביי זיי איז פונקט אזוי דא חכמות מיט געוואלדיגע טיפע שרייבווערק וואס איז אויך עמוק עמוק. אלע רעליגיעס האבן געהאט דורכאויס די יארן געוואלדיגע קעפ און טיפזיניגע דענקערס וואס האבן איבערגעלאזט נאך זיך א טיץ פון טיפזיניגע חיבורים. דא האט איר א בילד פון די בודאהיסטישע ש"ס, כ'בין נייגעריג אויב דו וואלסט געמאכט א שיעור עיון דערין, צו וואלסטו אפשר אויך צוגעקומען אז עס מוז זיין מן השמים.

נאך א זאך וואס איז כדי צו אריינצוקלערן דערין. די פסוקי התורה זענען נישט עפעס ספעציעל טיף, אזוי אויך די משניות זענען אויך נישט זייער טיף, ווי עס הייבט אן צו ווערן קאמפלעצירט איז ווען די אמוראים הייבן אן צו פרעגן קשיות מיט סתירות און מען מוז איינזעצן פשטים און פשט'לעך עס צו פארענטפערן, און דאן קומט תוספות מיט די מפורשים און פרעגן ווייטער וכ' וכ' וואס דארט איז ווי עס ווערט טיף. אבער דאס איז שוין ווייטער די טראכטונגען פון מענטשן. (פיין... קענסט זאגן אז כל מה שתלמוד עתיד לחדש... וכ' אבער דא זענען מיר דן צו פון די טיפקייט פון די ווערטער אליין מוז זיין אז עס קומט פון הימל... און אויף דעם זעט מען קלאר אז ס'איז די תוצאה פון גוטע קעפ וואס האבן געקענט גוט דרייען, שוין אפגערעדט פון די שפעטערדיגע טיפע אחרונים) און מיט דעם אלעם בלייבט אויף יעדע בלאט גמרא צענדליגע זאכן וואס מען מוז ווארטן אז תושבי זאל פארענטפערן...

איך האב געשריבן צוויי נקודות, אויף די ערשטע חלק וואס כ'האב ארויסגעברענגט אז וועלכע מענטש האט געהאט א אינטערעסע אז ווען מ'קאכט א זאך שבת, אדער ווען מ'קאכט א איסור מיט א היתר, זאל ביי א כלי ראשון יא זיין א פראבלעם און ביי א כלי שני נישט,אדער די דין פון שומע כעונה, וכדומה ואטו כי רוכל ניזל ונחשוב, און איך רעד נישט פון א דין אליינס אויף דעם ברענגסטו זייער גוט די משל פון מהר"א, נאר איך רעד פון די פרטים אין די דין כנ"ל, נעם יעדע פון די זאכן וואס איז דא אויף יעדע פון זיי אזויפיל חילוקי דינים און שו"ת ספרים, איז שייך צו זאגן אז די אלע זאכן האט א מענטש געהאט א מבצע צו פאברעצירן? אויף דעם זעה איך נישט וואס דו האסט מיר געענפערט,

און לגבי די חלק פון טיפקייט, איך רעד נישט פון טיפקייט אין אידאלאגיע אדער גלויבונג, נאר פון טיפקייט אין דיני תורה, און מיין ראי' איז טאקע פון די משניות (וואס איז אגב יא טיף,כ'קען דיר פארהערן מס'כלאים, מקוואות,קנים,וכו' ?) און פון תלמוד בבלי, און אויף דעם די ראשונים, ווען מ'לערנט זייערע ווערטער זעהט מען אז די זאכן קענען נישט זיין געבויעט אויף לופט, דעיס איז מער געפיל ווי ראי' און א געפיל קען איך נישט אזוי גוט מסביר זיין, אבער איינער וואס האט שוין געלערנט אפאר בלאט גמ' תוס' בעיון שפירט אז דא ליגט עפעס העכערס,(כ'געדענק אז דער חזו"א אין די אגרות לייגט גוט אראפ די געפיל, כ'האב עס נישט ביי מיר יעצט מעתיק צו זיין,,) און איך מיין אז דו וועסט אפציילן אין אוצר החכמה וויפיל ספרים ס'דא נאר אויף ביאורים אין ש"ס און הלכה, -נישט חסידות אדער קבלה ,אמונה, וכדומה-וועסטו נישט טרעפן נאך א אומה ולשון וואס האט עס בכמות ובאיכות.

איך מיין אז כ'האב זיך שוין זייער גוט ארויסגעברענט אין מיינע פריערדיגע ווערטער, לאמיך נאר פראבירן אביסל בעסער מסביר זיין.

דיין ערשטע ראיה איז, אז היות די תורה האט אזוי פיל חילוקי דינים און פרטים, מוז זיין אז ס'איז פון גאט, ווייל א מענטש וואלט נישט געהאט קיין אינטערעסע צו אויסטראכטן אזעלכע זאכן.

יעצט, איך זע פון דיינע ווערטער אז דו ביסט מסכים אז סתם דינים קענען מענטשן אויסטראכטן, די רעדסט נישט פונעם דין אליינס ווי דו זאגסט קלאר. מיר זעען טאקע אז די מוסלאמענער האבן אויסגעטראכט א גאנצע ראמאדאן, אפילו עס האט נישט קיין ניצן פאר קיינעם, וואס שטערט דיר איז די פרטי הדינים...

אויף דעם האב איך דיר געברענגט א קלארע אפענע ראיה אז אזעלכע זאכן 'האבן פאקטיש פאסירט'!!! די גאנצע מצווה פון צינדן חנוכה לעכט איז א זאך וואס מענטשן האבן אויסגעטראפן...! און דאך זענען זיי געווען ביזי אז העכער 10 טפחים איז עס נישט גוט, און עס מוז זיין דווקא אינטער 10 טפחים, אבער העכער 3 טפחים, דווקא ביים טיר אדער ביים פענסטער, פינקטליך וועלכע סדר צו צינדען, ווען צו צינדן, וועלכע אויל איז גוט וכ' וכ' הגם אלעס האבן מענטשן אויסגעטראכט, דאך זענען זיי קלאר געווען ביזי מיט פרטים און פרטי פרטים. האסטו פשוט א קלארע ראיה אז מענטשן מאכן הלכות מיט פרטים. איי וועסטו טענה'ן אז מען קען זאגן פשטים אויף די אלע גדרים? פיין.. אויף די אלע פרטים אין די תורה קען מען אויך זאגן סיבות מיט פשט'לעך... דיין סברה איז אבער געווען אז עס וואלט נישט אינטערסירט פאר קיין מענטשן צו מאכן דינים מיט אזוי פיל פרטים, און אויף דעם האב איך דיר געוויזן אז יא.

וואס איז די סיבה דערפאר? פארוואס זאלן מענטשן זיכן צו מאכן אזעלכע חילוקים וואס עס מאכט נישט אויס פאר קיינעם סייווי? מען קען זאגן סברות, קען זיין אז זיי ווילן מאכן א קאמפליט זאך פון אלע זייטן. מען גייט אסר'ן צו קאכן שבת, וועט מען נאר אסר'ן ווען עס קאכט טאקע, אבער א כלי שני וואס קאכט שוין נישט איז יא מותר וכדומה. אז מען מאכט שוין יא הלכות, זאל מען עס מאכן גוט מיט אלע פיטשיווקעס. מען קען זאגן סברות... אבער ווי אויפגעוויזן געווארן אויבן, איז דאס א פאקט אז אזוי טוען מענטשן.

און אויף דיין צווייטע פראגע... דו דארפסט פשוט מער קוקן די גויאישע ספרים צו זען אז זיי האבן פונקט אזעלכע טיפע ספרים, זיי זענען טאקע נישט אזוי ביזי מיט הלכה אבער דאס נעמט נישט אוועק פון די טיפקייט פון וואס זיי רעדן. מען קען פינקט אזוי נתפעל ווערן פון א גויאישע ספר און שפירן אז ס'איז ממש הימליש, ווי @לעיקוואד האט געשפירט אויף פידריך ניטשע'ס בוך. טיפע מוחות וועלן מאכן טיפע בוכער, אז דו וועסט פראבירן צו ליינען אביסל סייענטיפישע פאפירן פון איינשטיין און אביסל אנעלוזירן וואס ער האט אלס ערפינדן, וועסטו אויך פילן אז עס מוז זיין אז גאט האט דאס געשריבן. כמובן אז די גרויסע מוחות ביי אידן האבן געפילעוועט אין די תורה, און דארטן איז וויי זייער חידושים ליגן.

דו ווייסט פשוט נישט וואס עס גייט פאר אין אנדערע רעליגיעס, ווערסטו נתפעל פון אונזער אוצר החכמה. אין די קריסטליכע רעליגיע איז דא פונקט אזוי פיל ספרים און בוכער ווי ביי אונז, און אזוי אויך אין איסלאם א.א.וו. מיינסט נאר ביי אונז זענען דא שארפע קעפ וואס זענען ביזי פארטייטשן און אריינלערנען און פארשטיין די רייד פון די קדמונים? ביי זיי איז עס פונקט די זעלבע. און דער קריסט וואס איז זיך מעמיק אין די רייד פון א פריערדיגע קדמון וואס פארטייטשט א שטיקל ברית החדשה שפירט אויך אז דאס איז די רייד פון די הייליגע גייסט. איך זע נישט פארוואס די קוקסט אן אונזער ריבוי ספרי הלכה אז דאס צייגט אויף עפעס שטערקער כלפי געטליכקייט.

איך בין שפעט סארי... אבער ביסט נישט איננגאנצן גערעכט @שמן למאור דו ברענגסט א ראיה אז מענטשן טון עס יא ממילה איז עס נישט קיין גיטע ראיה אז א גאט האט עס געמאכט וועל איך דיר ענטפערן אז איינמאל סאיז דא א תורה מיט פרטי דינים האבן די חכמים שוין געקאפיעט און ווען זיי מאכן הלכות מאכן זיי עס אויך מיט פרטי פרטי דינים

יאנקל בעל העגלה #

די ערשטע מאל וואס איך זעה די אשכול איז אפשר טאקע וועל איך דא קלארער ווערן, איך האב אים אפאר קשיות וואס שטערן מיר אז ס'לאזט מיר נישט זיין רוהיג אין אויב איינער האט תירוצים אדער ווייסט פון איינער וואס קען מיר אויסקלארן איין וועג צו די אנדערע ביטע לאז מיר וויסן

צווישן מיינע קשיות זענען...

א. פארוואס בין איך א איד?

ב. סדא נאך אפאר טויזנט רעליגיעס, וואס שרייען אז זיי פארמאגן די אמת, בין איך פונקט געבוירן ביי די אמתע?

ג. וויאזוי קען זיין אז סאיז נישט דא קיין איין סייענטיסט וואס האלט אז די וועלט איז אלט אינטער מיליאנען יאר?

ד. האלטן א מענטש פארקנעכטעט אנטקעגן זיין ווילן איז אומראליש! די תורה לאזט דאס.

ה. שניידן קעפ פון בעיביס אין פרויען איז אומראליש, די תורה האט געהייסן דאס טוען

כגיי זיין העפי צו הערן ענטפערס אין הלוואי גיי איך קלאר ווערן

שמן למאור #

יאנקל בעל העגלה #

די ערשטע מאל וואס איך זעה די אשכול איז אפשר טאקע וועל איך דא קלארער ווערן, איך האב אים אפאר קשיות וואס שטערן מיר אז ס'לאזט מיר נישט זיין רוהיג אין אויב איינער האט תירוצים אדער ווייסט פון איינער וואס קען מיר אויסקלארן איין וועג צו די אנדערע ביטע לאז מיר וויסן

צווישן מיינע קשיות זענען...

א. פארוואס בין איך א איד?

ב. סדא נאך אפאר טויזנט רעליגיעס, וואס שרייען אז זיי פארמאגן די אמת, בין איך פונקט געבוירן ביי די אמתע?

ג. וויאזוי קען זיין אז סאיז נישט דא קיין איין סייענטיסט וואס האלט אז די וועלט איז אלט אינטער מיליאנען יאר?

ד. האלטן א מענטש פארקנעכטעט אנטקעגן זיין ווילן איז אומראליש! די תורה לאזט דאס.

ה. שניידן קעפ פון בעיביס אין פרויען איז אומראליש, די תורה האט געהייסן דאס טוען

כגיי זיין העפי צו הערן ענטפערס אין הלוואי גיי איך קלאר ווערן

א. ווייל ביסט געבוירן צו א אידישע מאמע.

ב. אידישקייט איז די איינציגסטע רעליגיע וואס קלעימט אז ס'האט זיך אנגעפאנגען מיט א גילוי אלוקים פארנט פון מיליאנען מענטשן. דאס איז אן אדווענטידזש וואס אידישקייט האט איבער סיי וועלכע אנדערע רעליגיע.

ג. ס'איז יא דא געציילטע, אלעמאל זענען דא סייענטיסטן וואס גייען קעגן די שטראם. אבער באמת קען מען האלטן סיי אז די תורה איז אמת, און אויך האלטן אז די וועלט איז מער ווי 6,000 יאר. ס'איז דא פארשידענע מהלכים, זיך נאר אביסל ארום אין די קאווע שטיבל אשכולות, מען האט שוין גאר אסאך אויסגעשמועסט דא.

ד. קודם כל, אפילו ס'איז טאקע אוממאראליש, אין יענע צייטן האט יעדער געהאט קנעכט און זיך אויפגעפירט גאר ברוטאל צו די קנעכט. די תורה איז כאטש געקומען און געמאכט געזעצן זיך אויפצופירן שיין צו זיי. זאת ועוד, וואס איז טייטש אז ס'איז אוממאראליש? אז די תורה זאגט אז מען מעג, דאן איז עס יא מאראליש. אן תורה און גאט זענען מיר דאך סתם צעלן וואס זענען דא ביי עקסידענט, און מאראל איז סתם א אויסגעטראכטע זאך וואס אונז מענטשן מיט געפילן האבן ערפינדן.

ה. שוין פארענטפערט מיט די פריערדיגע אות ד.

יאנקל בעל העגלה #

שמן למאור #

יאנקל בעל העגלה #

די ערשטע מאל וואס איך זעה די אשכול איז אפשר טאקע וועל איך דא קלארער ווערן, איך האב אים אפאר קשיות וואס שטערן מיר אז ס'לאזט מיר נישט זיין רוהיג אין אויב איינער האט תירוצים אדער ווייסט פון איינער וואס קען מיר אויסקלארן איין וועג צו די אנדערע ביטע לאז מיר וויסן

צווישן מיינע קשיות זענען...

א. פארוואס בין איך א איד?

ב. סדא נאך אפאר טויזנט רעליגיעס, וואס שרייען אז זיי פארמאגן די אמת, בין איך פונקט געבוירן ביי די אמתע?

ג. וויאזוי קען זיין אז סאיז נישט דא קיין איין סייענטיסט וואס האלט אז די וועלט איז אלט אינטער מיליאנען יאר?

ד. האלטן א מענטש פארקנעכטעט אנטקעגן זיין ווילן איז אומראליש! די תורה לאזט דאס.

ה. שניידן קעפ פון בעיביס אין פרויען איז אומראליש, די תורה האט געהייסן דאס טוען

כגיי זיין העפי צו הערן ענטפערס אין הלוואי גיי איך קלאר ווערן

א. ווייל ביסט געבוירן צו א אידישע מאמע.

ב. אידישקייט איז די איינציגסטע רעליגיע וואס קלעימט אז ס'האט זיך אנגעפאנגען מיט א גילוי אלוקים פארנט פון מיליאנען מענטשן. דאס איז אן אדווענטידזש וואס אידישקייט האט איבער סיי וועלכע אנדערע רעליגיע.

ג. ס'איז יא דא געציילטע, אלעמאל זענען דא סייענטיסטן וואס גייען קעגן די שטראם. אבער באמת קען מען האלטן סיי אז די תורה איז אמת, און אויך האלטן אז די וועלט איז מער ווי 6,000 יאר. ס'איז דא פארשידענע מהלכים, זיך נאר אביסל ארום אין די קאווע שטיבל אשכולות, מען האט שוין גאר אסאך אויסגעשמועסט דא.

ד. קודם כל, אפילו ס'איז טאקע אוממאראליש, אין יענע צייטן האט יעדער געהאט קנעכט און זיך אויפגעפירט גאר ברוטאל צו די קנעכט. די תורה איז כאטש געקומען און געמאכט געזעצן זיך אויפצופירן שיין צו זיי. זאת ועוד, וואס איז טייטש אז ס'איז אוממאראליש? אז די תורה זאגט אז מען מעג, דאן איז עס יא מאראליש. אן תורה און גאט זענען מיר דאך סתם צעלן וואס זענען דא ביי עקסידענט, און מאראל איז סתם א אויסגעטראכטע זאך וואס אונז מענטשן מיט געפילן האבן ערפינדן.

ה. שוין פארענטפערט מיט די פריערדיגע אות ד.

סוי אויב איך וואלט ווען געבוירן געווארן צו א קריסטליכע מאמע וואלט איך ווען געווען א קריסט? אין געהאלטן אז דאס איז די אמתע רעליגיע?

יאנקל בעל העגלה #

שמן למאור #

יאנקל בעל העגלה #

די ערשטע מאל וואס איך זעה די אשכול איז אפשר טאקע וועל איך דא קלארער ווערן, איך האב אים אפאר קשיות וואס שטערן מיר אז ס'לאזט מיר נישט זיין רוהיג אין אויב איינער האט תירוצים אדער ווייסט פון איינער וואס קען מיר אויסקלארן איין וועג צו די אנדערע ביטע לאז מיר וויסן

צווישן מיינע קשיות זענען...

א. פארוואס בין איך א איד?

ב. סדא נאך אפאר טויזנט רעליגיעס, וואס שרייען אז זיי פארמאגן די אמת, בין איך פונקט געבוירן ביי די אמתע?

ג. וויאזוי קען זיין אז סאיז נישט דא קיין איין סייענטיסט וואס האלט אז די וועלט איז אלט אינטער מיליאנען יאר?

ד. האלטן א מענטש פארקנעכטעט אנטקעגן זיין ווילן איז אומראליש! די תורה לאזט דאס.

ה. שניידן קעפ פון בעיביס אין פרויען איז אומראליש, די תורה האט געהייסן דאס טוען

כגיי זיין העפי צו הערן ענטפערס אין הלוואי גיי איך קלאר ווערן

א. ווייל ביסט געבוירן צו א אידישע מאמע.

ב. אידישקייט איז די איינציגסטע רעליגיע וואס קלעימט אז ס'האט זיך אנגעפאנגען מיט א גילוי אלוקים פארנט פון מיליאנען מענטשן. דאס איז אן אדווענטידזש וואס אידישקייט האט איבער סיי וועלכע אנדערע רעליגיע.

ג. ס'איז יא דא געציילטע, אלעמאל זענען דא סייענטיסטן וואס גייען קעגן די שטראם. אבער באמת קען מען האלטן סיי אז די תורה איז אמת, און אויך האלטן אז די וועלט איז מער ווי 6,000 יאר. ס'איז דא פארשידענע מהלכים, זיך נאר אביסל ארום אין די קאווע שטיבל אשכולות, מען האט שוין גאר אסאך אויסגעשמועסט דא.

ד. קודם כל, אפילו ס'איז טאקע אוממאראליש, אין יענע צייטן האט יעדער געהאט קנעכט און זיך אויפגעפירט גאר ברוטאל צו די קנעכט. די תורה איז כאטש געקומען און געמאכט געזעצן זיך אויפצופירן שיין צו זיי. זאת ועוד, וואס איז טייטש אז ס'איז אוממאראליש? אז די תורה זאגט אז מען מעג, דאן איז עס יא מאראליש. אן תורה און גאט זענען מיר דאך סתם צעלן וואס זענען דא ביי עקסידענט, און מאראל איז סתם א אויסגעטראכטע זאך וואס אונז מענטשן מיט געפילן האבן ערפינדן.

ה. שוין פארענטפערט מיט די פריערדיגע אות ד.

א. סוי אויב איך וואלט ווען געבוירן געווארן צו א קריסטליכע מאמע וואלט איך ווען געווען א קריסט? אין געהאלטן אז דאס איז די אמתע רעליגיע?

ב. אויב איך עפען יעצט א נייע רעליגיע אין איך טענה אז דריי טויזנט יאר צוריק האבן ביליאנען מענטשן געזעהן גאט מיינט דאס אז מיין רעליגיע איז די אמתע?

ג. וואס די ענטפערסט איז נישט די נארמע, אין רוב פוסקים נעמען נישט אן אזוי

ד. סוי וויאזוי קען מען האבן טענות אויף אייסעס זיי האלטן אז גאט הייסט הארגענען אלע אינפעדעלס?!

שמן למאור #

יאנקל בעל העגלה #

שמן למאור #

יאנקל בעל העגלה #

די ערשטע מאל וואס איך זעה די אשכול איז אפשר טאקע וועל איך דא קלארער ווערן, איך האב אים אפאר קשיות וואס שטערן מיר אז ס'לאזט מיר נישט זיין רוהיג אין אויב איינער האט תירוצים אדער ווייסט פון איינער וואס קען מיר אויסקלארן איין וועג צו די אנדערע ביטע לאז מיר וויסן

צווישן מיינע קשיות זענען...

א. פארוואס בין איך א איד?

ב. סדא נאך אפאר טויזנט רעליגיעס, וואס שרייען אז זיי פארמאגן די אמת, בין איך פונקט געבוירן ביי די אמתע?

ג. וויאזוי קען זיין אז סאיז נישט דא קיין איין סייענטיסט וואס האלט אז די וועלט איז אלט אינטער מיליאנען יאר?

ד. האלטן א מענטש פארקנעכטעט אנטקעגן זיין ווילן איז אומראליש! די תורה לאזט דאס.

ה. שניידן קעפ פון בעיביס אין פרויען איז אומראליש, די תורה האט געהייסן דאס טוען

כגיי זיין העפי צו הערן ענטפערס אין הלוואי גיי איך קלאר ווערן

א. ווייל ביסט געבוירן צו א אידישע מאמע.

ב. אידישקייט איז די איינציגסטע רעליגיע וואס קלעימט אז ס'האט זיך אנגעפאנגען מיט א גילוי אלוקים פארנט פון מיליאנען מענטשן. דאס איז אן אדווענטידזש וואס אידישקייט האט איבער סיי וועלכע אנדערע רעליגיע.

ג. ס'איז יא דא געציילטע, אלעמאל זענען דא סייענטיסטן וואס גייען קעגן די שטראם. אבער באמת קען מען האלטן סיי אז די תורה איז אמת, און אויך האלטן אז די וועלט איז מער ווי 6,000 יאר. ס'איז דא פארשידענע מהלכים, זיך נאר אביסל ארום אין די קאווע שטיבל אשכולות, מען האט שוין גאר אסאך אויסגעשמועסט דא.

ד. קודם כל, אפילו ס'איז טאקע אוממאראליש, אין יענע צייטן האט יעדער געהאט קנעכט און זיך אויפגעפירט גאר ברוטאל צו די קנעכט. די תורה איז כאטש געקומען און געמאכט געזעצן זיך אויפצופירן שיין צו זיי. זאת ועוד, וואס איז טייטש אז ס'איז אוממאראליש? אז די תורה זאגט אז מען מעג, דאן איז עס יא מאראליש. אן תורה און גאט זענען מיר דאך סתם צעלן וואס זענען דא ביי עקסידענט, און מאראל איז סתם א אויסגעטראכטע זאך וואס אונז מענטשן מיט געפילן האבן ערפינדן.

ה. שוין פארענטפערט מיט די פריערדיגע אות ד.

א. סוי אויב איך וואלט ווען געבוירן געווארן צו א קריסטליכע מאמע וואלט איך ווען געווען א קריסט? אין געהאלטן אז דאס איז די אמתע רעליגיע?

ב. אויב איך עפען יעצט א נייע רעליגיע אין איך טענה אז דריי טויזנט יאר צוריק האבן ביליאנען מענטשן געזעהן גאט מיינט דאס אז מיין רעליגיע איז די אמתע?

ג. וואס די ענטפערסט איז נישט די נארמע, אין רוב פוסקים נעמען נישט אן אזוי

ד. סוי וויאזוי קען מען האבן טענות אויף אייסעס זיי האלטן אז גאט הייסט הארגענען אלע אינפעדעלס?!

אבער אויב וואלט זיי גאט טאקע יא געהייסן אזא זאך דאן וואלטן זיי גערעכט געווען מיטן דאס טון.

יאנקל בעל העגלה #

די וואלסט ווען געדינט אזא גאט?

יאנקל בעל העגלה #

שמן למאור #

אבער אויב וואלט זיי גאט טאקע יא געהייסן אזא זאך דאן וואלטן זיי גערעכט געווען מיטן דאס טון.

די וואלסט ווען געדינט אזא גאט?

יאנקל בעל העגלה #

די וואלסט ווען געדינט אזא גאט?

הכנה דרבה #

יאנקל בעל העגלה #

די וואלסט ווען געדינט אזא גאט?

איך וואלט טאקע נישט אבער דו יא.

שמן למאור #

ליסן, אונז האבן מזל אז אונזער גאט איז פעצופאל א רחום וחנון, א טוב ומיטב לכל, רחמיו על כל מעשיו, יו נעים איט. אזוי טוט ער נאר גוטס צו אונז, און די אלע צרות און ליידן וואס מיר זעען אויפן וועלט איז נאר זאכן וואס מיר פארשטייען נישט, און גיהנם איז נאר געמאכט אונז צו אויסלייטערן אנצוקומען צו גן עדן, ווייל קיין אנדערע מהלך אונז אויסצולייטערן איז פשוט נישטא. אבער באמת איז עס אלעס נאר גוט...

וחי בהם #

אז מה הרבש"ע דורש מעימנו שנצמצם המוח?

הכנה דרבה #

וחי בהם #

אז מה הרבש"ע דורש מעימנו שנצמצם המוח?

הוא רוצה שנבין אחת ולתמיד שאלוקים הוא לא הנכס הפרטי של הרבנים, זה הנסיון של הדור שלנו, ועד שלא נבין את זה אנחנו נמשיך לסבול.

וחי בהם #

פעם הייתי עובד ה' צדיקל תמים. עברתי כל מיני צרות צרורות בחיי, וחיפשתי תשובות וחיזוק באמונה, וה' הסתיר פני ממני.

אדהכי, בכל מיני עניינים וחיבורים תורניים שעסקתי הייתי צריך להסתכל בויקיפדיה וכו', ולבי חלל בקרבי ותתחלחל נפשי מאוד, נוכחתי אחר שקצת חקרתי שכל החוקרים מודים שהעולם גם הכדור הארץ הוא בן מליוני שנים, שהנחש אין העפר לחמו, שאין רקיע ומים עליונים כהבנת חז"ל, חוקי התורה דומים לחמורבי, המחלל שבת אינו נכרת וחי חיים ארוכים, בשנה השישית העצים לא משלישים פירותיהם. הזוהר כתבו ר' משה ליאון בזמן הראשונים ולא רשב"י, ועוד מאות קושיות ופירכות, שגם חוקרים המתקרים דתיים מתמודדים עימם.

אז מה הרבש"ע דורש מעימנו שנצמצם המוח? שנחיה בכחש? ומאידך לעזוב חלילה חיי תורה ומצוות לא עלתה על ליבי, אני בטוח שעוד אלפים ורבבות מעם ישראל עוברים הניסיון המר ממות הזה כשהאינטרט פתוח לכל אחד כמעט בביתו.

כיצד ממשיכים הלאה? צדיקים אמרו שטרם משיח יבוא תהא האמונה קשה כמו לטפס על קיר חלק. אז לצפות שמשיח יבוא בקרוב לתרץ קושיות ואיבעיות או שגם לזה אין מה לצפות. אנא נחמוני!

וחי בהם #

הרבנים כתבו את התורה? להם יש יותר כח להאמין כי יש להם פרנסה וכבוד מזה ומסתמא גם לא חשבו על השאלות הללו.

וחי בהם #

הבורא בהחלט יצר באדם צורך ברוחניות ומוסריות וקדושה הגלומה בעיקר בעשרת הדברות וזה מה שמשכנע להישאר דתי, לתת לאדם כח להילחם עם היצרים האפלים והלכלוך המתירני שבחוץ, וכן עם כל הקידמה עדיין האדם שחייו קצובים חי בפחד המוות ומעונש הגיהנום ותקווה טובה למייחלים. על אף שאם רואים את כל הסתירות לגיל העולם ומבנה העולם ושכר ועונש ועוד הרבה בשכל קשה להישאר נאמן למסורת, אלא כאמור הדת היא חלק מהצורך של האדם בין אם אפשר להוכיח קדמותה ואמינותה. הוה אומר הדת והרחוניות היא צורך בסיסי לאדם הרוחני והמוסרי. ולכן יועיל מאוד אם אלוקים יתגלה בבקשה שוב.

וחי בהם #

הרבנים כתבו את התורה? להם יש יותר כח להאמין כי יש להם פרנסה וכבוד מזה ומסתמא גם לא חשבו על השאלות הללו.

שפילער #

וחי בהם #

הבורא בהחלט יצר באדם צורך ברוחניות ומוסריות וקדושה הגלומה בעיקר בעשרת הדברות וזה מה שמשכנע להישאר דתי, לתת לאדם כח להילחם עם היצרים האפלים והלכלוך המתירני שבחוץ, וכן עם כל הקידמה עדיין האדם שחייו קצובים חי בפחד המוות ומעונש הגיהנום ותקווה טובה למייחלים. על אף שאם רואים את כל הסתירות לגיל העולם ומבנה העולם ושכר ועונש ועוד הרבה בשכל קשה להישאר נאמן למסורת, אלא כאמור הדת היא חלק מהצורך של האדם בין אם אפשר להוכיח קדמותה ואמינותה. הוה אומר הדת והרחוניות היא צורך בסיסי לאדם הרוחני והמוסרי. ולכן יועיל מאוד אם אלוקים יתגלה בבקשה שוב.

איך בין בכלל נישט אזוי מוחרח אז דער מענטש איז באשאפן געווארן מיט אזא צורך יא אוודאי נאכן ברענוואשן דארף מען אמונה ווי ליפט צו אטעמען אדער וואסער צו טרינקן

אבער אויב א מענטש ווערט געבוירן אין א פלאץ וואס די מענטשן דארט האבן נאכניטאמאל א קאנצעפט פון א גאט וועלן זיי האבן דעי צורך איך גלייב ניט

וחי בהם #

מעיק עלי שאני מצד אחד שמרן ואוהב להיות צייתן ומצד שני אני אמיתי עם עצמי ולא מסוגל ללמוד ולהתפלל כמעט אחרי שהצצתי בטעות בוקיפדיה וכו' ונודעתי שאין תירוצים למאות הסתירות. איך מתמודדים עם זה?

וחי בהם #

שפילער #

וחי בהם #

הבורא בהחלט יצר באדם צורך ברוחניות ומוסריות וקדושה הגלומה בעיקר בעשרת הדברות וזה מה שמשכנע להישאר דתי, לתת לאדם כח להילחם עם היצרים האפלים והלכלוך המתירני שבחוץ, וכן עם כל הקידמה עדיין האדם שחייו קצובים חי בפחד המוות ומעונש הגיהנום ותקווה טובה למייחלים. על אף שאם רואים את כל הסתירות לגיל העולם ומבנה העולם ושכר ועונש ועוד הרבה בשכל קשה להישאר נאמן למסורת, אלא כאמור הדת היא חלק מהצורך של האדם בין אם אפשר להוכיח קדמותה ואמינותה. הוה אומר הדת והרחוניות היא צורך בסיסי לאדם הרוחני והמוסרי. ולכן יועיל מאוד אם אלוקים יתגלה בבקשה שוב.

איך בין בכלל נישט אזוי מוחרח אז דער מענטש איז באשאפן געווארן מיט אזא צורך יא אוודאי נאכן ברענוואשן דארף מען אמונה ווי ליפט צו אטעמען אדער וואסער צו טרינקן

אבער אויב א מענטש ווערט געבוירן אין א פלאץ וואס די מענטשן דארט האבן נאכניטאמאל א קאנצעפט פון א גאט וועלן זיי האבן דעי צורך איך גלייב ניט

אז למה הרבה אנשים רודפים צדק ורוצים לעזור לשני,ויש הרבה אנשים שהחלק הרוחני בהם נותן להם משמעות בחיים, אלא שמי שנולד דתי יש לו יותר מודעות וחיבור לחלק הזה בנפשו, הוה אומר הבורא יצר את האדם באופן שיהיה לו מעלה יותר מבעלי חיים שרודפים רק אחרי אנוכיות ותאוות. ולדת יש צורך גדול בבריאה.

וחי בהם #

פה בארץ ישראל רוב החרדים לא הכניסו אינטרנט לביתם עד לפני עשר שנים בערך, עכשיו יש את זה בכל בית בעיקר מזמן הקורונה. אמנם יש חסימות יותר חזקות אך וליקיפדיה וכו' אפשר להגיע בקלות, ולא מצאתי פה בפורומים מי שנותן עצות להיות "משכיל ומאמין". ולכן פניתי לקאווע שטיבל ששם באמריקה האינטרנט פתוח לרווחה כבר עשרים שנה ופה יכולים להעלות הכל השלחן, ומסתמא יש לאנשים כאן בשטיבל יותר ניסיון חיים איך להתמודד עם השאלות הקיומיות הללו.

הכנה דרבה #

וחי בהם #

פה בארץ ישראל רוב החרדים לא הכניסו אינטרנט לביתם עד לפני עשר שנים בערך, עכשיו יש את זה בכל בית בעיקר מזמן הקורונה. אמנם יש חסימות יותר חזקות אך וליקיפדיה וכו' אפשר להגיע בקלות, ולא מצאתי פה בפורומים מי שנותן עצות להיות "משכיל ומאמין". ולכן פניתי לקאווע שטיבל ששם באמריקה האינטרנט פתוח לרווחה כבר עשרים שנה ופה יכולים להעלות הכל השלחן, ומסתמא יש לאנשים כאן בשטיבל יותר ניסיון חיים איך להתמודד עם השאלות הקיומיות הללו.

האמת היא שפה בקאווע שטיבל כבר העלו את כל השאלות על השולחן לפני עשר שנים, האשכולות הישנות מלאות וגדושות בשאלות עמוקות ותירוצים לא פחות, הדור החדש פה באמריקה כבר עבר את השלב הזה וזה כבר לא ממש מעניין אותם.

אני אגיד לך עוד סוד קטנ'ציק על הפורום שלנו, בתחילת דרכנו כשהתחילו לפתוח את כל השאלות הקשות על השולחן היה איזה משתמש אחד שקרא לעצמו לעיקוואד והוא היה ראש המדברים הן מצד המאמינים והן מצד המשכילים, כנראה שהוא מצא איזה דרך להיות גם מאמין וגם משכיל. בסופו של דבר הוא חצה את הקו למחצה והיום הוא מוסר שיעורים במורה נבוכים וגם יש לו אתר משלו

אלפא #

שמן למאור #

ליסן, אונז האבן מזל אז אונזער גאט איז פעצופאל א רחום וחנון, א טוב ומיטב לכל, רחמיו על כל מעשיו, יו נעים איט. אזוי טוט ער נאר גוטס צו אונז, און די אלע צרות און ליידן וואס מיר זעען אויפן וועלט איז נאר זאכן וואס מיר פארשטייען נישט, און גיהנם איז נאר געמאכט אונז צו אויסלייטערן אנצוקומען צו גן עדן, ווייל קיין אנדערע מהלך אונז אויסצולייטערן איז פשוט נישטא. אבער באמת איז עס אלעס נאר גוט...

סופרייז סופרייז.
די ג-ט פון די תורה איז נישט אזוי וואויל ווי אונז קענען אים היינט.
אונז האבן מזל אז מיר האבן געהאט א חז"ל און א דזשאנרע פון ראשונים ואחרונים וואס האבן אויף אלע פיר פראבירט צו נוטראלייזן יעדע 'שלעכטע' חלק פון ג-ט, און א בינטל פון אפאלאדזשעטיקס וועלכע האבן ארויפגערוקט ג-ט צו די פלאץ וואו מיר קענען אים היינט.

ממילא בין איך נישט זיכער צו מיט א מוחמד'יען ג-ט וואלטן מיר געווען צופיל ערגער...

שמן למאור #

אקעי, רבותי, דאס איווריט געשרייבעכץ מוז זיך זאפארט אפשטעלן! אידיש פליז.

פאר עברית איז דאך דא די פארום עצכ"ח ווי מען האט שוין מיט יארן צוריק דורכגעטון די אלע נושאים בעניני אמונה והשכלה, גאר אפילו אויף א העכערע לעוועל ווי דא.

וחי בהם #

החוקרים מסכימים שהאדם המשכיל שידע לקרוא ולכתוב נברא לפני שש אלפים שנה לערך.

מנחם מנדל #

קען זיין עס איז א נארישע שאלה,
אויב לויט די סייענטיסטן שטייט שוין די בריה סאך לענגער ווי 6000 יאר, פארוואס ווייסט מען נישט פון קיין איין רעליגיע פאר 4000 יאר צירוק?

דערהויבענע איד #

אז מ'רעדט שוין פון אמונה, בין איך נייגעריג צו ס'איז דא היינט זאכן וואס פארשער זאגן אז ס'איז זעקס זיבן אכט טויזענט יאר אלט, נישט אדער דריי טויזענט, אדער מיליאן-ביליאן יאר, ווייל לכאורה פונקט ווי ס'איז דא זאכן וואס זענען טויזענט, צוויי טויזענט יאר אלט, דארף דאך אויכעט זיין עפעס וואס איז אביסל מער, נישט גיין גראד צו ביליאן.