דולה ומשקהנאך דער פטירה פון בעלזא רב, איז געווארען אויף איהם ארויף געלייגט כאילו ער איז געוועהן "מלאך" א 'מלאך אלקים'...
דער בריסקע רב הגרי"ז זצ"ל וועלעכע האט נישט געקענט דערליידען קיין אויסגעלופטערטע גוזמאות צוליב זיין געוואלדיגע אמת, [בפרט אויף חסידישע רבי'ס...] האט רעאגירט: דו, איך און זיי האבן נישט קיין השגה וואס דאס איז א מלאך, אבער איין זאך איז הכל מודים אז א "אינו מן הברואים" איז ער זיכער געוועהן...
שארף!!
בן אדםר' בערל, פריי דיך אז דו האסט נישט געוואוינט אין דעם זעלבן לאנד און דער זעלבער צייט פון חיה מושקא'ן ווייל דו ווייסט נישט צו וואלסט געווען אזוי ווי איר אדער נאך ערגער.
מיש-נייעסדער הייליגער בעלזע רב זי"ע האט געבעטן דעם הייליגער קלויזענבורגע רב זי"ע
ער זאל ארויסקומען מיט א פסק: אז מען דארף נישט מאכן קיין "ברכת הגומל" ווען מ'פליעט מיט א עראפלאן,
היות עס איז געווען א נייע טראנספערטאציע מיטל וואס מען האט דאמאלטס אנגעהויבן צו ניצן,
און ער האט דעמיט געוואלט אז א פוסק וואס זיינע פסקים ווערן אנכגענומען אין הימל
זאל פסק'ענען אז מען דארף נישט גומל בענטשן ווייל עס איז נישט בחזקת סכנה, כך שמעתי
ליטוואק פון בודאפעסטאין אגרות משה האט ער א תשובה אז מ׳דארף יא בענטשען גומל. דער אמת איז, ווען איינער גייט אויף א שיף אין ים, מאכט ער א ברכה. ווען דח שיף איז טויזענטער מילל העכער דער ים, זאל ער עס פלוצלונג נישט זאגען?
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
ליטוואק פון בודאפעסטדי חשבונות האבען גארנישט מיט טשאנסעס, און די סברות פון תורה האבען געווענדליך נישט מיט טשאנסעס. א מענטש אין די וואסער איז טויט. מיט א שיף צווישען איהם און די וואסער, איז ער באשיצט פון די טויט אין וואס ער געפונט זיך. פאר׳ן ארויסגייען פון די סכנה דארף ער ברענגען א קרבן תודה. דער שיף אין די הייך איז נישט אנדערש.
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
ליטוואק פון בודאפעסטמ'האט דיר אויך איינגערעדט אז דער בעלזער רב איז נישט געווען קיין מענטש מיט מענטשליכע געברויכען און געפיהלען? איך האב נישט קיין אינטערעס אזוי צו גלייבען.
שמו יגעראין די זעלבע ספר בקודש פנימה שרייבט ער אז עס איז אמאל געווען א שבת וואס דער רב ז״ל איז געלעגן אין בעט מיט דעם שטריימיל גאנצע 17 שעה פון שבת צופרי ביז זונטאג פארטאג אין זיך נישט גערורט פון ארט די גאנצע צייט
דעת תורהאיין זאך, מען קען זאגן עס איז א כבוד פאר בעלזער רב אז יאיר מאכט ליצנות פון אים. ווייל דאס שטעלט אים אין איין קאטעגאריע מיט פיל פריערדיגע קדושי עליון שרפי מעלה תלמידי בעל שם זי"ע.
רביה''ק זי''עדעת תורהאיין זאך, מען קען זאגן עס איז א כבוד פאר בעלזער רב אז יאיר מאכט ליצנות פון אים. ווייל דאס שטעלט אים אין איין קאטעגאריע מיט פיל פריערדיגע קדושי עליון שרפי מעלה תלמידי בעל שם זי"ע.
בחייו איז ער שוין געווען א ליצנות אין גאס, ס'בכלל נישט קיין נייע זאך.
רביה''ק זי''עמ'האט איהם רעספעקטירט, און מ'האט חוזק געמאכט. איך זעה נישט די סתירה.
לויט ווי עס איז דערציילן די היסטאריקער און אפילו די בעלזע ווירזיע (Rescuing the Rebbe of Belz, 2005, Chapter 11) האט זיך דער בעלזער רב געראטעוועט דורך זיך חנפ'נן צו א אידישן מסור אין געטא שמעון שפיץ און דער הויפט פון די אידישע פאליציי שמחה שפירא וואס לויט די ווירזיע זאל דער בילגורייער רב געהאבן געזאגט צו שפיץ וואס איז געווען אנ'ארכי-מערדער (איבער זיין רשעות ליין The Crakow Ghetto Pharmacy), אז צוליב דאס טובות טוהן פאר דעם בעלזער רב וועט ער האבן טובת הנאה, מער מאכט און איינפלוס איבער די חסידי'שן עולם אין געטא.
לויט א ווערזיע פון אנ'איבערלעבער (זעה דעם בוך Prisoner 69145) איז אויף די ווארט פון שפיץ, זאל דער בעלזער רב געהאט געוואונטשן הצלחה פאר א דייטש וואס האט דערנאך געמאכט א פאגראם.
בעלז נכבשה על ידי הגרמנים כשבועיים לאחר תחילת המלחמה. ואולם, לפי הסכם ריבנטרופ-מולוטוב הייתה בעלז שייכת לאזור הרוסי, ולפיכך הועברה לידי הרוסים. חסידי הרבי ראו סכנה לחייו דווקא מצד השלטון הקומוניסטי האתאיסטי. בעקבות זאת ברח הרבי, יחד עם אחיו, לעיירות בסביבת בעלז, שהיו בשליטת הגרמנים[3]. הם שהו בעיירה סוקאל, שבה שימש כאדמו"ר דודו וחותנו של רבי אהרן, רבי שמואל רוקח, עד שבועות שנת ת"ש - אמצע יוני 1940, ובעיירה פרמישלני עד שבועות תש"א - תחילת יוני 1941. תמונתו של הרבי פורסמה בעיתון הגרמני "דר שטירמר" והנאצים חיפשו אחריו. לאחר פלישת הגרמנים לפולין המזרחית (מבצע ברברוסה, יוני 1941), שרפו הנאצים ב-8 ביולי את בית הכנסת בפרמישלני, שריפה שבה נספו בנו של הרבי וחלק גדול ממשפחתו[4]. חסידיו של הרבי הצליחו להבריח אותו ואת אחיו לאזור קרקוב. הרבי שהה כשבעה חודשים בזהות בדויה בגטו בעיירה וישניצה עד לתחילת השילוחים ההמוניים למחנות ההשמדה מאזור זה בקיץ 1942. אז הועברו הרבי ואחיו לקרקוב עצמה, שם שהו במסתור כחמישה חודשים בעזרת חסיון ראש המשטרה היהודית שמחה שפירא ווסוכן גסטפו יהודי שמעון שפיץ ששיתפו פעולה עם הנאצים בחיסול הגטו[5]. הרבי אף כיבד לשמחה שפירא, בליל שמחת תורה בגטו כיבדוהו הרבי בעלייה לתורה למרות היותו משתף פעולה עם הנאצים דבר שעוררה ביקורת רב נגד הרבי בגטו ולאחר השואה[6] . למרות המסתור הפך ביתו של הרבי בקרקוב למקום עלייה לרגל של החסידים. עם חיסול גטו קרקוב הועברו הרבי ואחיו לגטו בוכניה בספטמבר 1942. גטו בוכניה שימש כמחנה עבודה, והיה מקום מסתור עבור אדמו"רים נוספים. שם שימשו הרבי ואחיו כחייטים, והרבי הסתתר תחת השם אהרון זינגר[7]. לאור הסכנה הגוברת לחיי הרבי, הועברו הוא ואחיו לבודפשט במבצע מסובך, במכוניתו של קצין פולני שמילא תפקיד גם בשירות הביטחון ההונגרי (מאי 1943)[1].
Belz was occupied by the Germans about two weeks after the beginning of the war. However, according to the Ribbentrop-Molotov agreement, Belz belonged to the Russian region and was therefore transferred to the Russians. The Rebbe's followers saw a danger to his life precisely from the atheist communist regime. As a result, the Rebbe fled, together with his brother, to towns in the vicinity of Belz, which were controlled by the Germans. They lived in the town of Sokal, where he served as Admor, uncle and father-in-law of Rabbi Aharon, Rabbi Shmuel Rokach, until the weeks of 1940 - mid June 1940 and in the town of Premishlany until the weeks of 5701-1941. After the German invasion of eastern Poland (Operation Barbarossa, June 1941), the Nazis burned the synagogue in Premishlany on July 8, a fire in which the rabbi's son and a large part of his family were killed. [4] The Rebbe's followers managed to smuggle him And his brother to Krakow, where he spent seven months under a false identity in the ghetto in the town of Vishnitsa until the mass deportations to the extermination camps began in the summer of 1942. At that time, And his brother to Krakow, where they stayed in hiding for about five months with the help of the Jewish police chief Simcha Shapira and the Jewish Gestapo, Simon Spitz, who collaborated with the Nazis in the liquidation of the ghetto.5 The Rebbe also honored Simcha Torah, A Nazi action which aroused great criticism against the Rebbe in the ghetto and after the Holocaust. [6] Despite the hiding place, the Rebbe's home in Krakow became a place of pilgrimage for the Hasidim, and with the liquidation of the Krakow Ghetto, the Rebbe and his brothers were transferred to the Bochnia Ghetto in September 1942. The Bochnia Ghetto served as a labor camp, For other Admorim. Where the Rebbe and his brothers served as tailors, and the Rebbe hid under the name Aharon Singer [7]. In light of the growing danger to the Rebbe's life, he and his brothers were transferred to Budapest in a complicated operation in the car of a Polish officer who also served in the Hungarian Security Service (May 194)
בן אדםאיך האב פארשטאנען פון ר' שאול הוטערער'ס רשימות אז די סיבה פון זיי מכבד זיין ש"ת ביינאכט איז ווייל מ'האט נישט געהאט קיין ברירה, מ'האט פשוט מורא געהאט זיי נישט צו מכבד זיין...
cictimברענג אויך הערש וואלף פרידמאן אויף דער נושא.
cictimטשיקאווע ענינים פון ספר תפארת משה לר' משה אורטנר ז"ל משב"ק הרה"ק מבעלזא זי"ע.
cictim
cictim
ליטוואק פון בודאפעסטcictim
דאס איז א מאמר פון אפולגטיקה פארוואס בעלזא האט צענזארירט די ווערטער פון דער בילגרוייער רב אז עס גייט גארנישט פאסירען אין אונגארן און די נאציס גיין נישט אנקומען. עס איז זיס, אבער נישט גלויביג. אפילו לויט זייער ווערזיע פון די דרשה קענען זיי נישט זאגען אז דער רוה"ק האט געארבעט ווי די מעשה ביכער ווילען שילדערן. גאנץ א שוואכע קשיא לדעתי, אבער גאר א שוואכע תשובה.
ער זאגט אז דער בילגאריי רב האט קיינמאל געזאגט אז עס גייט גארנישט פאסירען, ער האט געזאגט א 'ברכה בלשון הבטחה' בשם זיין ברודער און זיי ברענגן די ווערטער פון דער פיאסעצנער ולשונו אלס א ראיה. דאס פאלט איהם נישט ביי אז דער פיאסעצנער האט מעגליך אויך נישט געוואוסט וואס קומט. און עפעס א טענה האט ער אז דער עולם האט סיי ווי נישט געהאט קיין ברירה, עס איז נישט געווען ווי צו אנטלויפען. דאס איז אבער נישט אמת. יא, ריכטיג, דער גאנצע עולם האט נישט געהאט קיין ברירה, אבער יעדער וואס האט געהאט אביסל שכל און שטארקקייט האט געקענט עפעס טון, דער קען בויען א בונקער, דער קען אנטלויפן קיין רומעניען, דער קען זיך באהאלטן ביי א גוי פאר געלט, עס איז געווען פתחי הצלה פאר אסאך יחידים. נאר ווען די נאציס זענען געקומען און אין א פאר געציילטע טעג איבערגעפלייצט אלסדינג, איז עס שוין צו שפעט.
און איך האב נאך נייעס פאר ענק. די נאציס האבען נישט געהאט קיין סאך מענטשן אין אונגארן. ווען דער עולם וואלט געוואוסט וואס ווארט זיי, וואלט עס זיי געלוינט זיך קעגען צו שטעלן, א ברירה וואס האט נישט עגזיסטירט אין פולין. ווען זיי וואלטען זיך קעגען געשטעלט וואלטען די נאציס געשאסען אסאך מענטשן, אבער אסאך מער וואלטן איבערגעלעבט דער קריג. די ערשטע דריי יאר אין פולין האט מען אזוי דערנידרגיט דער עולם און מ'האט זיי איינגערעדט אז גוטע צייטען קומען באלד, מ'דארף עס נאר איבערלעבן. דעריבער האבען זיי די לעבן נישט איינגעשטעלט ביז עס איז געווען צו שפעט. אבער אין אונגארן האט מען דאך יא געקענט. נאר די ציונים און עסקנים האבען איינגערעדט דער עולם אז עס איז גארנישט מיט נישט, נאר א שטיקל פראבלעם וואס מ'קען דורכלעבן. און מ'האט נישט געדארפט קיין יארען פון פייניגען, נאר איין צוויי אין גאס קאמערן אריין.
ווען דער בעלזער אפאראט וואלט ליארמירט דער עולם, ווער ווייסט וואס וואלט געווען?
נאר כאמור, מיר שטערט נישט דער קשיא. דער רבוש"ע האט זיין וועגען, און ווען ער וויל, העלפט גארנישט. איך האב לעצטענס איבערגעליינט די בוך (אום תשעה באה) און איך האב געזען די השגחה אלקית פון דער האלאקאוסט באופן מבהיל ווי ער האט אויסגעפיהרט זיין רצון לוויט זיין לא מחשבותיכם מחשבותי, ומי יעמוד לפניך מאז אפיך.
