הרב אברהם יצחק הכהן קוק

.

ליטוואק פון בודאפעסט

אימעדזשינעישען קען מיינען עפעס וואס שטימט דוקא נישט מיט די מציאות. וויזשען מיינט א בליק אויף א מציאות וואס גייט קומען. הרב קוק האט געהאט איינער פון זיי, מיר ווייסען נאר נישט וועלכע.

imagination און vision קענען אויך מיינען די זעלבע זאך, נוצן די כח המדמה (imagination) און געפילן, צו האבן געפילן צו א געוויסע זאך. (דו קענסט די סארט מענטשן וואס פילן די אורות פון די חנוכה ליכט? אדער די סארט מענטשן וואס ווערן זייער איבערגענומען ווען זיי רעדן וועגן די צען מכות אדער די גרויסקייט פון שובבי"ם.)

אקעי, אריין אין שפראך און גראמאטיק

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק פון בודאפעסט

אקעי, אריין אין שפראך און גראמאטיק

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ווען איינער נוצט צוויי ווערטער צו מסביר זיין איין זאך, פשט איז, אז יעדע ווארט פאר זיך האט אפאר מיינונגען, וועגן דעם זאגט ער אפאר ווערטער, אז מ'זאל קענען מאכן א צד השוה פון אלע ווערטער, אזוי וועט מען פארשטיין וואס ער וויל ארויסברענגען.

איך וואונדער מיך נאר אויף דיר אז דו האסט נישט גלייך געכאפט.

איך בין געווארען פארלאנגווייליגט פון א שמועס וואס איז נישט געווידמעט צום נושא.

ברענגט׳ס אראפ פון הרב קוק א משל וועגען דיין סארט דמיונות, ווייז אויף עפעס. דאס זיך ארום טענה׳ן אויף דער טייטש פון א ווארט איז זינלאז

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק פון בודאפעסט

ברענגט׳ס אראפ פון הרב קוק א משל וועגען דיין סארט דמיונות

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ער האט גערעדט זייער אסאך קבלה.
זיינע ספרים זענען זייער פאעטיש און געפיליש געשריבן
ער פלעגט האבן אקעגן איבער זיין בעט אין ישיבת וואלאז'ין א טאוול אויף וואס ס'איז געשטאנען די שם הוי"ה, און פלעגט איינשלאפן אזוי קוקנדיג אויף דעם.
די עיקר רושם האב איך טאקע נישט באקומען פון איהם, נאר פון זיינע תלמידים כמבואר לעיל.

במאמר המוסגר, במחילת כבודכם, די סבה פארוואס דו פארשטייסט נישט וואס איך זאג איז ווייל דו מיינסט אז איך האב עפעס קעגן הרב קוק און איך זוך איהם צו אטאקירן, און דו ווילסט זיך/איהם באשיצן פון מיינע אטאקעס.
לו חכמו ישכילו זאת, איך האב גארנישט קעגן איהם, אדרבה ער איז איינע פון מיינע role models טאקע אויך אין וויאזוי צו נוצן די כח המדמה, און איך האב נישט קיין שום פראבלעם מיט דמיון, אדרבה איך האלט אז איינער וואס איז פארנומען אגאנצן טאג נאר מיט קאלטע שכל ענדזויט זיין לעבן אזויווי א ראבאט.

ווען מ׳האט געזאגט אויף איהם ׳בעל דמיון׳, האט מען געמיינט אז זיין מחשבות זענען נישט באזירט אויף דער עולם, און ווען ער דינט אין א פראקאישע אמט אלס א רב, קען עס זיין א סכנה. למשל, זיין גלויבונג אז אלע אידען אין א"י זענען א חלק פון די תחיה לאומית, און די פרייע זענען נאכאלס באהאפטען צום קוואל ווייל זיי בויען אויף די יסודות פון די מרכבה לשכינה. אלס פיין און וואויל. ווען אבער מ׳לאזט זיי בויען א רבנות, דארף מען טראכטען בלויז די פראקטישע חלק. ווען דורך דעם ווערט א האוילסעיל גניבה אפאראט פון ירושת הבת און ירושת האשה את בעלה, ווערט עס נישט פארענטפערט דורך ׳נשמות דעולם התהו׳. טאמער עס איז נישט דא קיין פראקטישע תירוץ צו די טענות אויף דער רבנות, איז די דמיון א פראבלעם.

אגב, איך האב פונקט געבליקט צוריק פון אנהייב אשכול. עס איז א וואונדער צו זע׳ען וויאזוי מיינונגען טוישען זיך מיט די צייט. אין אנהייב איז די אשכול אלס געווען קעגען הרב קוק, מיט אלע סאטמארער לאזונגען. יעצט איז עס שוין א נארמאלען נושא. זאלען די ניקס (נישט אלע) צוריק קומען און אריין רעדען יעצט, ווען ביידע מיינונגען זענען דא.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק פון בודאפעסט

ווען מ׳האט געזאגט אויף איהם ׳בעל דמיון׳, האט מען געמיינט אז זיין מחשבות זענען נישט באזירט אויף דער עולם, און ווען ער דינט אין א פראקאישע אמט אלס א רב, קען עס זיין א סכנה.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

טאקע ווייל ער איז געווען אזויווי איך האב איהם אראפגעלייגט, האט ער געמאכט אזא איינדרוק. וואס זיינע קעגנער האבן נישט געוואוסט (וואס וויבאלד זיי האבן איהם נישט געקענט, האבן זיי נישט געהאט קיין שום וועג צו וואוסן),אז ער איז געווען פון די מערסט פראקטישע מענטשן אין היסטאריע פון אידישקייט, אפשר די מערסטע, און ווען די היינטיגע רבנים זאלן צוגיין צו אידישקייט אזויווי איהם, וואלטן נישט געווען אזויפיל פראבלעמען. (אז מ'רעדט שוין יא, הרב קוק האט געזאגט אז ער וואלט געקענט מחזיר בתשובה זיין ברוך שפינוזה...)

ברוך שפינוזה

ליטוואק פון בודאפעסט

ווען מ׳האט געזאגט אויף איהם ׳בעל דמיון׳, האט מען געמיינט אז זיין מחשבות זענען נישט באזירט אויף דער עולם, און ווען ער דינט אין א פראקאישע אמט אלס א רב, קען עס זיין א סכנה.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

טאקע ווייל ער איז געווען אזויווי איך האב איהם אראפגעלייגט, האט ער געמאכט אזא איינדרוק. וואס זיינע קעגנער האבן נישט געוואוסט (וואס וויבאלד זיי האבן איהם נישט געקענט, האבן זיי נישט געהאט קיין שום וועג צו וואוסן),אז ער איז געווען פון די מערסט פראקטישע מענטשן אין היסטאריע פון אידישקייט, אפשר די מערסטע, און ווען די היינטיגע רבנים זאלן צוגיין צו אידישקייט אזויווי איהם, וואלטן נישט געווען אזויפיל פראבלעמען. (אז מ'רעדט שוין יא, הרב קוק האט געזאגט אז ער וואלט געקענט מחזיר בתשובה זיין ברוך שפינוזה...)

ברוך: לייק לייק לייק! פיין געזאגט, כ'האב נישט פארשטאנען וואס דו שרייבסט וועגן דמיון, אבער דאס האט גארנישט מיט דמיון, דאס איז פראקטיש, פינקט פארקערט פון דמיוו

דער גאלדענער אדלער

ברוך: לייק לייק לייק! פיין געזאגט, כ'האב נישט פארשטאנען וואס דו שרייבסט וועגן דמיון, אבער דאס האט גארנישט מיט דמיון, דאס איז פראקטיש, פינקט פארקערט פון דמיוו

האב איך שוין געזאגט אז ס'נישט קיין סתירה, סתם פאר א דוגמא, (איך ווייס נישט ווי שטארק די צושטעל איז, מסתם זייער שוואך) אויב דו קענסט ר' מאטל זילבער וועסטו פארשטיין, ער איז פון די מערסטע פראקטישע מענטשן וואס איך קען, און ער לעבט אין עולם הדמיון

ברוך שפינוזה

דער גאלדענער אדלער

ברוך: לייק לייק לייק! פיין געזאגט, כ'האב נישט פארשטאנען וואס דו שרייבסט וועגן דמיון, אבער דאס האט גארנישט מיט דמיון, דאס איז פראקטיש, פינקט פארקערט פון דמיוו

האב איך שוין געזאגט אז ס'נישט קיין סתירה, סתם פאר א דוגמא, (איך ווייס נישט ווי שטארק די צושטעל איז, מסתם זייער שוואך) אויב דו קענסט ר' מאטל זילבער וועסטו פארשטיין, ער איז פון די מערסטע פראקטישע מענטשן וואס איך קען, און ער לעבט אין עולם הדמיון

געהערט פון עם, אבער כ'קאן עם נישט

יעצט הער איך מער וואס דו זאגסט. דו זאגסט אז גופא די סתירה צווישען די פשטים אין דמיון, האט פארדרייט זיין קעגענער.

דער אמת איז, אז ער אליינס זאגט אז זיין שיטה איז נישט ווי דער חת"ס ותלמידיו. עס איז גאנץ שווער אוועק צו מאכען יענער מיינונג

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

זייער שיין.
די שרייבסט דארט אז ס'קען זיין אז דו ביזט נישט יורד לסוף דעתו, די ענטפער איז יא און נישט, כדי עס אינגאנצן צו פארשטיין דארפסטו קענען אזעלכע סארט מענטשן.
רוב מענטשן האבן א געוויסע קַו אויף וואס זיי פארן אפילו ווען ס'קומט נישט אריין, ווייל דאס איז זייער פערסאנעליטי, הרב קןק איז געווען פונקט די היפך פון דעם. הרב קוק, למשל, האט נישט געהאט קיין פראבלעם צו, סיי זיין א פרומער און סיי אנערקענען אז די פרייע געבן אויך עפעס צו פאר די וועלט, משא"כ רוב פרומע קענען עס נישט אנערקענען, ווייל זיי זענען פרום, און... און... אזוי גייט עס.

סאטמאר רב זי"ע האט געוואלט אמאל קומען באזוכן דעם אמרי אמת, כ'ווייס, מסתמא זיך אדורכרעדן וועגן דברים העומדים על הפרק. האט די אמרי אמת געזאגט פאר זיין גבאי, אז ער וויל איהם נישט זען, האט די גבאי געפרעגט פארוואס, האט די אמרי אמת געענטפערט, "ווייל לעצטע מאל ער איז געווען דא, האט ער מיך געבעטן אז ער וויל ארויסקומען מיט א חרם אויף הרב קוק, און איך זאל איהם העלפן, האב איך איהם געפרעגט, האסט איהם שוין אמאל געזען, האט ער געזאגט ניין, איז אזא איינער וואס קען מחרים זיין א מענטש וואס ער קען נישט, וויל איך איהם נישט זעהן".

ווערט ערגעץ געברענגט וויאזוי די גדו"י וואס זענען געווען נישט אויף זיין זייט האבן אויפגענימען די בשורה אז רב קוק איז אוועק ?

<!-- l --><a class="postlink-local" href="/post/392607">viewtopic.php?p=392607#p392607</a><!-- l -->

איש את רעהו

ווערט ערגעץ געברענגט וויאזוי די גדו"י וואס זענען געווען נישט אויף זיין זייט האבן אויפגענימען די בשורה אז רב קוק איז אוועק ?

אלבערט

מיללער אויף אייוועלט ברענגט אן אינטערעסאנטע קול קורא פון די רבנים אז מען זאל מתפלל זיין לרפואת הרב קוק.

פארענטפערט? אויב מ'האט דיך נאכנישט אויסגעשפארט...

שמעקעדיג

אזוי קוקענדיג אויף אייוועלט ביי מיללער'ס אויבנדערמאנטע קול-קורא, האב איך געליינט די דארטיגע - מער סאטמאר געשטימט - ויכוח איבער אים.

אויב זענט איר אינטערעסירט, גיבט דא א קליק און לייענט מיט הנאה.

די ערשטע מאל וואס איך ליין אייוועלט, רחמנא לישזבן, גוט האבן די רעבנים געטון אז זיי האבן עס געאסרט...

פערינא

געזען אין א ביאגרעפי פון רב שלמה זלמן אויערבאך,  און זיינע יונגע יארן האט ער נישט געוואלט פארברענען צייט מיט ספרי מוסר.  אבער א איד דארף דאך עפעס א דאוז דערפון,  פלעגט ער יעדן טאג פאר עטליעכע רגעים זיך אפשטעלען און אריין קוקען דורך די שליסעל לאך ווי רב קוק לערנט תורה. דאס איז געווען זיין מוסר. די מעשה איז געווען געשריבען אגב,  ארויסציברענגען רב אויערבאך'ס התמדה.

עס עס מיט א שפריצעל זאלץ. 

איך בין גאנץ א קנאפער מר בר רב אשי,  אדער א שרייבער,  אלס א הערה בעלמה,  איך פארשטיי די רוגעטשאווער איז געווען איינשטיינס קאנטער פארטי און זיין דור, ווער בין איך מגיב צי זיין. איך קוק זיין בריוו, ער זאגט א שיינע מליצה אבער ציזאם ווארפען אלע מראה מקומות פון ש"ס ווי מ'טרעפט די נאמען פון די פייגעל טמאה איז עפעס,  -איך קלאפ אויף מיין מויל- קינדיש,  ניין? 

רב קוק ספרים, די תחום,  די פעדער, די טאפיקס וואס ער טעקעלט אזוי שיין, די ברייטע פלייצעס וואס ער האט, פאר איינער וואס האט אינטערעסע אין די מקצועת, והוא באחד, און עס איז נישט דא צוויי. גיט למשל א קוק ווי אנעים זמירות,  ידען,  יאנקל,  בן תמליון מיטשען זיך ארום אין שכניתדיגע אשכול צי מאראל איז פון רעליגיע  אדער קדמון,  אפשר גאר רעליגיע גייט פארקערט ווי מאראל וכו' זעעט די ווערטער פול מיט טעם פון רב קוק:


הצד הבריא של היושר מצוי הוא באנשים גסים יותר ויותר ממה שהוא מצוי במלומדים ומוסריים בעלי מחשבה..  האנשים הטבעיים שאינם מלומדים, יש להם יתרון בהרבה דברים על המלומדים, בזה שלא נתטשטש אצלם השכל הטבעי והמוסר העצמי..
והמלומדים צריכים תמיד לסגל לעצמם כפי האפשרי להם את הכשרון הטבעי של עמי הארץ, בין בהשקפת החיים, בין בהכרת המוסר מצד טעביותו (morality) ואז יתעלו הם בפיתוח שכלם יותר ויותר

שרייבט ער קלאר,  נישט נאר מאראל עקזעסטירט אן רעליגיע,  נאך מער גאר,  די אויסגעקאכטע שארפע לומדישע ת"ח מיט זייער דעת תורה דארף גאר גיין קלאפען אין טיר ביי די אנשים טבייעם,  מגושמדיגע עמך יידען וואס האבן דעת בעל בית און א וועלטליכע אויסקוק. נישט אז אונז היימישע יונגלעך דארף נעמען זיינע ווערטער ווי תורה מפי הגבורה, אלל איך זאג איז,  ער אדרעסירט טאפיקס וואס אונזערע רעביס האבן נישט זיך געבאדערט מיט. מיילא שווער צינעמען זייער קריטיק,  האט ער איבער געבליקט יוזל'ס נייע בונד, מדארף דאך קוקען צו קענען ענטפערן אויף זיי, נישט אזוי? ער טארערט דאך און א תחום וואס זיי האבען נישט קיין עסק דערין. זיינע באולד סטעטמעינטס איז טאקע שווער צו ליינען פאר די איסטניס רבנים אבער ס'איז גארנישט אזוי אףף.  וואס איז די רעש אז יאשקע איז געווען א Man of love and peace.  סאיז נישט עפעס וואס ער מאכט אים פאר א צדיק.   איך קען נישט די קאנטעקסט פון זיינע ווערטער אויף די טאפיק, אבער די סטעיטמענט איז א פאקט.  און איז גארנישט מעלה אדער מוריד און יאשקע'ס סטעטוס ער קען נאך אלץ זיין א הלכדיגע מורידין ולא מעלין.

איך קען מיך נישט איינהאלטן פון מגיב זיין אויף א תגובה פון יארן צוריק. איך מיין במחילת כבודך אז דו פארטיישט פאלש דער מאמר. וואו רעדט ער דא פון רעליגיע? לדעתי באציהט ער זיך לדוגמא צו דאס וואס אן איש פשוט וועט מחמת זיינע געפיהלן, אלצדינג אויפגעבן פאר די וואוילזיין פון פאמיליע מיטגלידער ווען זיי זענען אין א צרה, אפילו נאציאנאליזם וכדומה, וואס איז דער אמת'ער מוסר, משא"כ א געלערנטער וועט אנהויבן לערנען תורה'לעך איבער טרייהייט צו די טרייב וכדומה באזירט אויף ארטיפישעל פארמאלירטע עטיקס, וואו מען טייטעט אפ און מען פרובט ראצינאליזירן איינגעבוירענע געזונטע אימפולסן, כדוגמה די גרמנים. בקיצור דאס ברעינוואשן צו טראכטן ווען טראכטן איז נישט געזונט.

היינט איז די יארצייט פון הרב קוק ז"ל

אינטערעסאנט צוצוברענגען א קול קורא פאר א יום תפילה כללי פאררופן דורך די רבנות הראשית געציילטע וואכן פאר זיין פטירה, צווישן די חותמים זעהט זיך אן א פאר וועלכע זענען היבש פארהייליגט אין די סאטמארע קרייזן ווצב"ש ר' איסר זלמן מלצר זצ"ל, דער טעפליקע רב זצ"ל, און הרה"ק ר' שלמה'קע זוועהילער זצ"ל.

Wow. נישט געוויסט אז ער האט אויך געהייסן יחזקיהו

מ'האט עס מסתמא צוגעלייגט ווען ער איז נישט געווען געזונט.

שיבת מרכז הרב, יסוד הישיבה המרכזית העולמית, הוקמה כאנטיתזה לאוניברסיטה העברית בהר הצופים. הרעיון היה קדום, אך הביצוע וההגשמה נעשו על רקע הקמת האוניברסיטה.
שנת תרפ"ד (1924). הרב קוק פחד שצעירים דתיים מובחרים יתפתו ללכת וללמוד באוניברסיטה, וכן שיווצר מצב שהמקום יהפך למוקד של יצירה מחקרית-תורנית, ולכן הקים את 'מרכז הרב' כדי למשוך אליו את הכוחות הצעירים.
הדבר נחשף רק לאחרונה, בכתביו של הראי"ה קוק ששכבו מאובקים במשך 80 שנה, וזכינו עתה לפרסומם.

מחד, רואים כאן את יחסו המסתייג של הרב קוק מהאוניברסיטה, ומהרוח שהיא ייצגה אז (ויש להזכיר את הסוגיה של ביקורת המקרא שהחלה אז להנשב במוסד, והתייחסותו של הרב קוק לכך במעשה ובכתב). אך מבין השיטין עולה דווקא ההערכה הרבה של הרב קוק למוסד זה, וביקורתו, החצי סמויה, על עולם הישיבות בארץ ובעולם, שלא השכיל לשלב בתוך תוכנית הלימודים את כל המגוון הגדול של "חכמת ישראל", המחקר התורני והיצירה.

מבחינה זו 'מרכז הרב', אם הישיבות הדתיות-לאומיות, שונה מיתר הישיבות החרדיות שפעלו בתקופתה, בכך שבבסיסה מונחת ההכרה בחשיבות ונחיצות הלימודים שמעבר ללימוד התלמוד הבבלי וההלכה.
מתוך כך מובנת יותר תוכנית הלימודים המקיפה והעשירה שהכין הרב דוד כהן 'הנזיר' בהוראת הראי"ה קוק, לישיבת 'מרכז הרב', אשר כללה גם לימודי של הירושלמי, חכמת ישראל, ספרי מחקר תורניים, היסטוריה עברית, ועוד. כל זה כתמונת-מראה של האוניברסיטה העברית, שהיא המודל - הרצוי או שאינו - שעמד מול עיניו של הראי"ה בהקימו את 'מרכז הרב'.

מתוך העיון במקורות שנחשפו, מתברר שהרב קוק רחש כבוד גדול לאוניברסיטה, ומשום כך הוא מבקר את חוסר יראת-השמים שעלול להתלוות ללימודים בה. הדבר בולט כשמשווים את יחסו של הרב, ליחסם של רבני הישוב הישן, שראו את הקמת האוניברסיטה כפורענות גמורה, ובוודאי שלא התלהבו מהקמתה.

עד כאן היסטוריה. וכעת נותר לדון האם כיום 'מרכז הרב' ובנותיה עמדו בציפיותיו של הרב קוק, אם לאו.
----
הערות:
א. גם בישיבתו של הראי"ה ביפו, אותה הקים עבור העילויים המובחרים בארץ ובעולם, למדו לימודים מיוחדים החורגים ממה שהיה מקובל בישיבות דאז. בין היתר למדו מקצועות חול כמו מתימטיקה, שפות זרות (צרפתית למשל, ואולי גם ערבית וגרמנית) ועוד. על כך ראו: ר' שם טוב גפן, פרקי חיים אגרות ומאמרים, מטולה תשע"ו, מאת ידידיה ונגרובר​.
ב. יש הטוענים שגם הקמת הישיבה ביפו הייתה קשורה לפחד של הרב קוק מהקמת הגימנסיה (לימים "הרצליה") ביפו, ומחששו שתלמידים מצויינים ינהרו לשם. ויש עוד מה להאריך בכך, גם בהקשר של "התחכמוני" ביפו שהרב תמך בו.
ג. פרשיה זו מזכירה את פרשיית ה'מכתב גלוי' שפרסם הראי"ה כנגד דבריו של אליעזר בן יהודה, בשנת תרס"ה 1905. בשעה שרבני הישוב הישן בכלל לא טרחו להתייחס לדבריו הפרובוקטיביים, כביכול, של בן יהודה, הרי שהרב קוק השקיע ופרסם מכתב גלוי בו הוא מבקר את דבריו. הבדל זה שבין עמדת רבני הישוב הישן לרב קוק, בא לידי ביטוי בחוברת שהם הדפיסו, בשם 'מכתב גלוי'. וכבר עסקנו בכך במקום אחר בהרחבה.

ציטוטים מכתבי הרב:
לא נוכל בשום אופן להסתפק באוניברסיטה לבדה אפילו אם תהיה נאמנה לרוחנו... אנחנו צריכים לתורה שלמה שתצא מציון, תורה כמשמעה וכעומק קדשה, אבל עם זזה רחבה ומקיפה...

מעיקרי כוונתי בהכנסת צעירים מובחרים בירושלים בתור עוסקים בתורה... היא גם כן הכרעת המשקל נגד תלמידי האוניברסיטה, שחלק גדול מאלה הנועדים לכך הלא אינם משוקים כראוי בטל תורה ויראה... וכמדומה אני שגם רק בשביל המטרה הההגנית הזאת גם כן כדאי הדבר שכל גדולי ישראל יחזקו את ידינו במפעלנו הקדוש.

יסודה של האוניברסיטה ודאי לא מילא את התפקיד הזה, ובשביל כך הסכמתי להתחיל ביסודה של הישיבה המרכזית העולמית.

איך וויל נאר דא מאכן א קליינע הערה: לאור דעם וואס עטליכע חשוב'ע שרייבערס האבן א טענה צו מר. באדדי אז ער ברענגט רוב פון זיינע מאמרים אין עברית/לשה"ק. און נישט אין אידיש. דער תירוץ איז פשוט. ער זאגט דאך נישט זיינע אייגענע חידושים. ער ברענגט נאר נאך פון אנדערע. אין דעם אריגינאלן לשון. אייניגע רופן איהם אפילו אן א טראלל. וואס ער איז זיכער נישט.

אפשר וואלט כדאי געווען אז מר. באדדי , ווען ער ברענגט אראפ א לענגערן מאמר צי פון די גדולי המשגיחים. אדער פון הרב קוק. זאלל ער אויך ברענגען א קורצן איבערזיכט אויף אידיש. דאס וועט זיכער א סאך צוהעלפן פאר די ליינערס/שרייבערס וועלכע באנוצן זיך נישט אפט מיט לשון הקודש. אז זיי זאללן אויך הנאה האבן...!

פאר הדור

קרעמער1

משה געציל

פון די אמרי אמת איז דא א בריוו ווי ער שרייבט אויף אים גאר גרויס און ער לייגט צו אז ״חביבתו לעם ישראל קלקל השורה״.

די בריוו איז ארויס פון קאנטעקסט! קוק די גאנצע בריוו וויפיל כבוד און הערצה די אמרי אמת שרייבט אויף אים, און ער וויל קומען צו א פשרה, און ער שרייבט דארט ווייטער קעגן די קנאים פונקט אזוי אויף זייערע שוואכקייטן!

די חריידישע "פעיק ניוז" איז מבהיל הרעיון!

און זעה דא נאכמער:
האדמו"ר רבי אברהם מרדכי אלתר- "האמרי אמת"

הרב רונן טמיר

תמונה ללא תיאורהאדמו"ר רבי אברהם מרדכי אלתר- "האמרי אמת" חנוכה ה'תרכ"ה. האדמו"ר הראשון מגור, ר' יצחק מאיר אלתר הידוע בכינויו "חידושי הרי"מ", מקיים כמנהגו מעמד חלוקת דמי חנוכה לנכדיו. משהגיע תורו של נכדו האהוב ר' יהודה אריה לייב (לימים בעל ה"שפת אמת")- חרג ממנהגו והבטיח לו בן זכר כדמי חנוכה. ואכן, לאחר שנה נולד בנו בכורו- ויקרא שמו בישראל אברהם מרדכי על שם סבו, אבי ה"שפת אמת". הסנדק, כמובן, היה אבי סבו, ר' יצחק מאיר, שחיבב מאוד את נינו וביקש שיכניסו אליו לחדרו את התינוק מדי יום. מילדותו ניכר היה אברהם מרדכי בשקדנותו, בשנינות, בפיקחות ובזיכרון מופלא. בהיותו בן 6 שכר לו אביו מלמד שלמד עמו בעליית הגג. פעם התלונן אברהם מרדכי כי אינו מצליח לכתוב ללא שגיאות. אמו יעצה לו לעצום את עיניו ולצייר ברוחו את המילה כפי שהיא כתובה בספר, אך הוא השיב לה כי בשעה שהוא עוצם עיניו הוא רואה לפניו רק את שם ה' המפורש, ואינו מסוגל לצייר ברוחו שום תיבה אחרת... ר' אברהם מרדכי היה מפורסם באוצר הספרים העצום שהחזיק. דרכו בלימוד הייתה ללמוד היטב על בוריו (ויש אומרים בעל פה ממש!) כל ספר ורק לאחר מכן לשים אותו בספריה, שהייתה אחת הגדולות בעולם.
בשנת ה'תרמ"ו שלח לו אביו, ה"שפת אמת", אגרת, בה נכתב בין השאר: "ותיקח לך מידת הזריזות...כי ברגע אחד בזריזות- יעלה לך יותר מכל אלו החשבונות (=התבוננות ומחשבות וחשבון נפש)". ואכן, ידוע היה ה"אמרי אמת" במידת הזריזות שלו- היה דייקן ודאג שלא לאבד אפילו שנייה מזמנו, מידה שמאפיינת גם היום את חסידי גור.
בשנת ה'תרס"ה נפטר ה"שפת אמת", ור' אברהם מרדכי סירב בתחילה לקבל עליו את עול האדמו"ריות. אך החסידים לא הרפו, ובחג השבועות ה'תרס"ה החל לנהל "שולחן" כאדמו"ר. הוא העניק תשומת לב מיוחדת לילדי החסידות, ואף נהג לומר: "לגור נוסעים כעשרת אלפים חסידים שאוכלים ביום הכיפורים ואינם מניחים תפילין..."
האדמו"ר "אמרי אמת" הנהיג בחסידות תפילת שחרית בזמן, והפסקה בין שחרית ומוסף בשבת כדי ללמוד תורה. הוא גם קבע שיעור גמרא בכל יום בין מנחה לערבית, וכתב לחסידיו: "ולא יראה ולא ימצא על כל פנים בשעה זו בבתי החסידים שום הולך בטל, ואפילו הקובעים עתים לתורה שעות הרבה בלילה- אל יוציאו את עצמם מהכלל בשעה זו".
אהבה עזה חש ה"אמרי אמת" לארץ ישראל. בשנת ה'תרפ"א הגיע לביקור ראשון בארץ הקודש, בו נפגש עם אישים שונים ובהם מרא דאתרא הראי"ה קוק זצ"ל. בשובו מהביקור כתב איגרת מפורסמת לחסידיו "מעל הספינה" ובה תיאר את שחווה: "הנה פחד ורחב לבבי והתענגתי מזיו כבודה... הנני שבע רצון מאוד בראותי כי יכולים גם לבוא אל המנוחה ולהתענג שמה בדרכי היהדות כאשר הורונו אבותינו ואבות אבותינו. ומי אשר חננו השי"ת בהון, יוכל בלי שום ספק למצוא שם פרנסתו במנוחה שלמה, ולשמור היהדות כראוי באין מעצור. אולם גם אלו שאין יכולים ואין חפצים להשתקע בארץ הקודש, דעתי - כדי לעזור לאחיהם בני ישראל החרדים להתיישב שמה - יפרישו כל אחד מהונו סכום מסוים ולהקנות לו שם חבל ונחלה, והוא נושא פירות גם בעולם הזה... ולקשט עצמי מקודם- עשיתי מיד השתתפות על יסוד חברת מניות וקנינו בעיר יפו חלקת אדמה כעשרים אלף אמה לבנות שמה בנינים וחנויות...לכן אבקש שממני יראו וכן יעשו- כי הגיעה השעה לעשות דברים ממשיים בפועל...וכן היא באמת דעתי, אשר מצוות יישוב ארץ ישראל איננה דבר התלוי בזמן, רק ביכולת ובאפשרות- ולכן גם עתה צריכים להשתמש באפשרות של עכשיו ולעבוד בכל עוז, כי בריבוי העולים החרדים לארץ ישראל תגדל השפעתם שמה, וזה יגרום שמירת קדושת הארץ". בהמשך עלו מאות משפחות מחסידי גור, בעידודו ובהשפעתו של האדמו"ר והיו חלק מ"העליה הרביעית". לאחר מספר ביקורים נוספים, עלה ה"אמרי אמת" בשנת ה'תרצ"ה לארץ ישראל על מנת להשתקע בה, ובפסח ה'תרצ"ו אף ראה עצמו כתושב קבע בארץ ישראל ונמנע מלנהוג יו"ט שני של גלויות, אך לאחר לחץ כבד של חסידיו נאלץ לחזור לפולין, ממנה הצליח להימלט עם פרוץ מלחמת העולם השנייה, במבצע הצלה מורכב דרך איטליה. כתבי יד רבים שכתב ה"אמרי אמת" במשך למעלה מיובל שנים, נטמנו באדמת וורשה, ולמרות חיפושים רבים שנערכו במקום מאז- הם לא נמצאו עד עצם היום הזה.
הערכה רבה רחש ה"אמרי אמת" למרן הרב קוק זצ"ל, ולאחר שנפגשו לראשונה כתב אודותיו: "והרב הגאון רבי אברהם קוק שיחי' הוא איש אשכולות בתורה ומידות תרומיות, גם רבים אומרים כי הוא שונא בצע". לאחר ביקורן השני בארץ, נכנס אליו רבינו הרצי"ה לדרוש בשלום אביו, וה"אמרי אמת " השיבו: "הלא הוא מלא קדושה! כבוד מעלת אביו הוא איש אמת וכל מעשיו לשם שמיים". כאשר היה ה"אמרי אמת" באלול ה'תרצ"ה בדרכו לארץ ישראל, ושמע על פטירתו של הרב קוק- געה בבכי גדול, בשונה ממנהגו שכמעט ולא היה בוכה. לאחר מכן כאב את העובדה שלא זכה להשתתף בהלוויית הרב קוק, ואמר שאם היה בירושלים היה צועד ברגל אחר מיטתו עד הר הזיתים. באחרית ימיו היה ה"אמרי אמת" חולה, ועם הכרזת המדינה ופרוץ מלחמת העצמאות הלך ונחלש.
בחג השבועות ה'תש"ח, בדיוק ביום בו קיבל את האדמו"ריות 43 שנה קודם לכן- נתבקש ה"אמרי אמת" לישיבה של מעלה. עקב המלחמה וההפגזות היה מן הנמנע לקברו ב"מערת גור" שבהר הזיתים, והוא נקבר בחצר ישיבת "שפת אמת". בנו וממשיך דרכו, ר' ישראל, ה"בית ישראל", אמר בהספדו כי "לא היה בדורות האחרונים כמוהו, שהכניס כל כך הרבה אמונה בליבות כל כך הרבה המונים". לימים, גם שני בניו הנוספים- ר' שמחה בונים "לב שמחה", ור' פנחס מנחם "פני מנחם"- כיהנו כאדמו"רים אחריו.
על שמו נקרא היישוב בני רא"ם שבסמוך לאשדוד.
האדמו"ר ר' אברהם מרדכי אלתר, ה"אמרי אמת" זצ"ל, זכותו תגן עלינו, אמן

📎 על הספינה רש''י.pdf
📎 על הספינה פרנק.pdf
קרעדיט
א חלק פונעם נוסח המכתב האט איהר דא:

דער אמרי אמת אין בריוו

והנה בחו"ל הי' מושג וציור אחר ממה שהוא באמת. כי עפ"י הידיעות הי' נחשב הרה"ג הרא"ק שי' כאלו הי' רב נאור ורודף שלמונים, ויצאו נגדו בחרמות וגדופים. וגם מערכות ה"יוד" ו"הדרך" הביאו לפעמים מידיעות האלו שיצאו מצד אחד. ואולם לא זה הדרך לשמוע רק מצד אחד, יהי' מי שיהי'.
והרה"ג ר' אברהם קוק שי' הוא איש האשכולות בתורה ומדות תרומיות. גם רבים אומרים כי הוא שונא בצע אולם אהבתו לציון עוברת כל גבול ואומר על טמא טהור ומראה לו פנים כאותו שאמרו חז"ל בפ"ק דעירובין על מי שלא הי' בדורו כמותו [*] ומטעם זה לא נקבע הלכה כמותו. ומזה באו דברים הזרים שבחבוריו. והרבה התוכחתי עמו, כי אם כונתו רצוי, אבל מעשיו וכו', שנותן יד לפושעים, כל עוד שעומדים במרדם ומחללים כל קודש, ואשר הוא אומר: כי בזה הוא דבוק במדותיו כמ"ש אתה נותן יד לפושעים וכו' – אני אומר כי ע"ז מתוודים, מפני היד שנשתלחה במקדשך ובנין נערים סתירה ואפילו בבנין ביהמ"ק כמ"ש רש"י.
אמת כי הוחלט גם בוויען לבל לגרום נזק להבטחת הזכיות שנתנו לנו בא"י, ואפי' ח"ו לאחרם, כי יבא הטוב מכל מקום. אבל להגדיל התעמלות פושעים ולהחניפם באופן נבהל לקרות להם שלום עליכם מלאכי השרת וכו' מלאכי עליון. זה מרגיז החרדים באופן שא"א לתארו. גם שיטתו בענין העלאת הניצוצות הוא דרך מסוכן כל עוד שאינם שבים מפשע, אז הניצוצות הוא דרך מסוכן כל עוד שאינם שבים מפשע, אז הנצוצות אין בהם ממש, ומביא בזה סכנה לנפשות טהורות ונקיות, שיתחברו עי"ז לפושעים בכח יפיפותו של יפת, גם סכנה על העוסק בזה, כאשר הורונו רבותינו זצ"ל. והרי החכם מכל אדם עסק בזה, כדרש המדרש לאהובם לאביהם שבשמים, המה הניצוצות הללו, שנאמר ע"ז "היחתה איש אש בחיקו וכו'" ולכן הורונו חז"ל חכמים הזהרו בדבריכם וכו' ועל החכם מכל אדם אמרו בקשו לגנוז ס' קהלת, הגם שאמרו אח"כ יפה אמר שלמה, ולמה הודיעונו שבקשו לגנזו, והכל ללמוד דעת גם על איש דגול מרבבה.
האריכות דברים קשה להעלות על הכתב ולכן אקצר, כי התחלתי בשלום ופעלתי אצל הרה"ג רא"ק שי' ונתן לי כתוב וחתום בחת"י לאמור, שהגם שכוונותיו הי' לש"ש, עכ"ז, כאשר שמע שיש ח"ו חלול השם ומיעוט כבוד שמים ע"י לשונות שבספריו, ולזאת למען כבוד שמים הוא מבטל לשונות ודברים הללו.
אח"כ נתראיתי עם הרבנים הזקנים הרה"ג ר' חיים זאנענפעלד והרה"ג ר' ירוחם דיסקין שי' שיבטלו את קול השופר והחרם והגידופים והם מוכנים לחתום ע"ז, כאשר גם הרה"ג ר' אברהם קוק שי' כתב כנ"ל. אולם הם מוסיפים, שכתבו רק מכתבים לרבנים לדון על לשונות הללו, אם כשרים לבוא בקהל, אך סביבם נסערה מאוד ובלתי ידיעתם נדפס סביב למכתבם את קול השופר והחרם. אולם גם למחות באלו לא חפצו, כל זמן שלא נתבטלו לשונות הזרים והמרים.
והנה גם באלו הקנאים יש הרבה שכונתם לשם שמים, ובהם רבים אשר כרתי עמהם ברית אהבה, כי חברתם נעימה. אולם מבואר בעקדת יצחק פר' פנחס ע"פ לא ברעש ה' וכו' כי לא יתכן דרך כזה. וכשהי' באים בנחת להרה"ג רא"ק שי' בראשונה ג"כ בטוב בי' יכלו לפעול אצלו לבטל הלשונות הללו ולא הוצרך להיות בזיון ת"ח ולהבת אש המחלוקת, ולכל הצדדים נצרך כעת שיבואו שמה חרדים להתיישב שם, מובן כי נצרך התאחדות כל יראי ה' שמה, למען כי יוכלו העולים שמה להתרכז כראוי ולשמור היהדות לבלי להתערב עם שונים.
ולכן התקרבות השלום נחוצה ביותר ואם כי לא גמרתיו עוד אבל התחלה עשיתי, וכאשר יבואו שמה בהמשך הזמן רבנים וצדיקים – כאשר הובטח בהאספה בווארשא – המה יוכלו לגמור גם ביתר הפרטים, כי אני שמעתי מהרה"ג ר' אברהם קוק שי' כי איננו לא ציוני ולא מזרחי, אולם בתור רב כללי מוכרח הוא לקרב בימין. והוא יודע כי איש אחד חרדי שיבוא שמה, עולה יותר מהתיישבות אלף חפשיים.
גם כל עוד שלא נגמר השלום בשלימות עכ"ז כאשר יחדלו הזלזולים משני הצדדים הנהו הרה"ג ר' אברהם קוק מכיר בבית דינם של הרה"ג, ר' חיים זאנענפעלד שי' ור' ירוחם דיסקין שי' – ועוד חושב את זה לדבר מועיל. יען כי יש לו מגע ומשא גם עם החפשיים, בתור רב כללי. ולכן טוב שיהי' מי שיוכל לעורר אותו באיזה דבר ולענות על רב. מובן, בלי חרפות וגדופים, רק בדרך השלום.
והנה מדברי הרה"ג ר' אברהם קוק שי' הנ"ל תכירו מדותיו – כי הגם שרוב מאנשי עיר הקדושה והרבה מהרבנים עומדים על צדו, עכ"ז חולק כבוד להרבנים הזקנים.

והוסיף שם

מרן ראש הממשלה שליט''א

[*] א"ר אחא בר חנינא גלוי וידוע לפני מי שאמר והיה העולם שאין בדורו של רבי מאיר כמותו ומפני מה לא קבעו הלכה כמותו שלא יכלו חביריו לעמוד על סוף דעתו שהוא אומר על טמא טהור ומראה לו פנים על טהור טמא ומראה לו פנים תנא לא ר"מ שמו אלא רבי נהוראי שמו ולמה נקרא שמו ר"מ שהוא מאיר עיני חכמים בהלכה ולא נהוראי שמו אלא רבי נחמיה שמו ואמרי לה רבי אלעזר בן ערך שמו ולמה נקרא שמו נהוראי שמנהיר עיני חכמים בהלכה אמר רבי האי דמחדדנא מחבראי דחזיתיה לר' מאיר מאחוריה ואילו חזיתיה מקמיה הוה מחדדנא טפי דכתיב (ישעיהו ל) והיו עיניך רואות את מוריך
(עירובין יג,ב)
ראו למי השווהו אחר כל הערותיו עליו ועל השקפתו!!

נקודת אמת: דער לייק איז געווען פאר די ווערטער פונ'ם הייליגן אמרי אמת זצוק"ל...!

מ׳באשולדיגט הרב קוק מיט זיין א בעל דמיון, מיט וואס ער האט געטראכט אויפצוטון ביי די פרייער וכדו׳. די בריוו פון דער גערער רבי זעט מיר אויס אויך היבש נאאיוו. אז די קנאים וואלטען געקענט רעדען איידעל מיט הרב קוק, דער ׳ביטול הלשונות׳ וואטעווער דעט מיענס, און בכלל זיין צוגאנג צו ירושלים פון דעמאלס, זעט אויס שטארק איבערגענומן מיט די כח פון זיין מסע השלום. גם כוונתו רצויה וכו׳.

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

ליטוואק פון בודאפעסט: אבער אפילו דער גערער רבי האט אליינס אויך געהאלטן אז הרב קוק'ס סטעיטמענטס און דערקלערונגען האבן נישט געטויגט. כשהם לעצמם. דאס האט דאך גארנישט צו טון מיט די בייזוויליגע אזוי-גערופענע קנאים. די בעלי מחלוקת ומחרחרי ריב ומדון...!

נקודת-אמת

דער אמרי אמת אין בריוו

אבל להגדיל התעמלות פושעים ולהחניפם באופן נבהל לקרות להם שלום עליכם מלאכי השרת וכו' מלאכי עליון. זה מרגיז החרדים באופן שא"א לתארו.

ווען וועלן מיר זיך שוין נישט אויפרעגן? זענען מיר א באנדע רעגערס? קענען מיר אריבערטראגן א שוואך קינד נאר ווען ס'איז אייגנס? א קינד פון באשעפער וואס ממוז גלעטען און זיי מקרב זיין מוז אונז אלץ אויפרעגן און ארויסנעמן פון די כלים??

יא רוף אלע אידן צדיקים! מלאכים! וואטעווער איט טעיקס, אבער לאמיר נישט זיין קיין קליינע קינדער פון קינדערגארטן וואס ווען די רבי געט אטענשען פאר די שוואכערע קינד ווערט מען אינגאנצן איבערגענומען!

און גאר באלערנד שיעור

[quote="פאר הדור"]מרן הג"ר שמואל סלנט זצוק"ל שלח דרך הרב הלל ריבלין מכתב תנחומים לוינה על פטירת הרצל ואף תמך בהספד להרצל בביה"כ החורבה ע"ש רבי יהודה החסיד, שפוצצו הקנאים; מרן הג"ר מרדכי אלישברג זצוק"ל תמך בתנועה הציונית; מרן הג"ר אלכסנדר משה לפידות זצוק"ל (מתלמידי הר"י מסלנט) אמר שהתנועה הציונית היא אתחלתא דגאולה והקונגרס הציוני הראשון הוא "שופר גדול אשר תקע לחרותנו"; מרן הג"ר מרדכי גימפל-יפה זצוק"ל ומרן הג"ר שמואל מוהליבר זצוק"ל הקימו אגודה ליישוב הארץ שבעזרתה הוקמה מזכרת בתיה - עקרון; מרן הג"ר יצחק פייגנבוים מוורשה זצוק"ל (מחשובי תלמדי מרנן הג"ר יצחק מאיר אלתר מגור ['חידושי הרי"ם'] והג"ר אברהם בורנשטיין מסוכצ'וב ["אבני נזר"] זצוק"ל), כתב שייסוד המושבות בידי התנועה הציונית הוא מצווה גדולה; 67 גדולי תורה מרחבי אירופה חתמו על הכרוז התומך ב"מזרחי" שפורסם לאחר אספת הייסוד של התנועה וביניהם מרנן הג"ר יצחק יהודה שמלקיש (ה"בית יצחק") מלבוב, הג"ר שלמה הכהן (ה"חשק שלמה") מוילנה והגאון חנוך הניך אייגש (ה"מרחשת") מוילנה, זצוק"ל, כשר' שלמה ברך בברכת כהנים את הרצל בביקורו בוילנה והאחרון הקים את מחלקת החרדים בקק"ל בתרצ"ה; מרן הג"ר אברהם אבא יעקב הכהן בורוכוב (ה"חבל יעקב") זצוק"ל היה מגדולי דורו הנודעים ומהרבנים הראשונים שהצטרפו ל"מזרחי"; מרן הג"ר יצחק יעקב ריינס זצוק"ל, מייסד ה"מזרחי" שנודע לפני כן כאחד מגדולי רבני פולין; מרן הג"ר משה שמואל גלזנר זצוק"ל שהיה מגדולי רבני הונגריה ומהמעטים משם שהצטרפו ל"מזרחי"; מרן הג"ר מנחם נתן נטע אוירבך ("אורח נאמן") זצוק"ל שהיה מגדולי ירושלים הצטרף ל"מזרחי" לאחר מלה"ע הראשונה; מרן הג"ר יקותיאל אריה קמלהר ("דור דעה") זצוק"ל, שלח מכתב תמיכה לרב קוק על מאמר "תחית הקודש"; מרן הג"ר אליעזר הלוי סג"ל-מישל מטורקה (ה"משנת אליעזר") זצוק"ל היה מגדולי הפוסקים וציוני נלהב ואף שיבח את הרצל;מרן הג"ר משה-כלפון הכהן (הרמ"ך) זצוק"ל, מגדולי יהדות המזרח שהיה רבה של ג'רבה ותמך בציונות ואף שיבח את הרצל; [quote]

זעה מעראיבער די אויפריכטיגקייט פון הרצל גדל בבית תלמיד הרב אלקלעי

היינט ג' אלול איז די יארצייט פונעם ערשטן ירושלימ'ר רב זצ"ל, רבינו הגדול אברהם יצחק בן ר'שלמה זלמן הכהן זצ"ל ת.נ.צ.ב.ה.

זכותו יגן עליהם

איש צר ואויב לדת תורתינו הקדושה ולעיקרי האמונה דרך קשתו כאויב להפר ברית עולם, הנקוב בשם אברהם יצחק קוק, הוא הגבר אשר הרחיב גבול הטומאה ר"ל, היא העדה הרעה המכנים עצמם בשם ציונים, אשר הן המה בעתים הללו האבני נגף לבית ישראל ומחריבים ארה"ק וכל הארצות בכלל, האומרים ערו ערו עד היסוד בה הוא קיום תוה"ק והאמונה המסורה לנו, שהוא היסוד לקיום כל ישראל בכלל ובפרט, ומבלעדי זאת הוסיף פשעים על פשעים, להדפיס בספריו הטמאים, גלויים וידועים, דברי מינות וכפירה, בעזות מצח וחוצפה יתירה, את ה' הוא מגדף ביד רמה, אשר לא נראה ולא נשמע כזאת מימים ימימה... (שו"ת דברי יואל חו"מ סי' קל"א - קל"ב)

אין הימל ווייסט דער בעל דברי יואל דער אמת. דער וואס זארגט פאר זיין וואוילזיין וואלט געמעגט איהם א טובה טון און באהאלטען זיין גרייזן

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

@יהודי פשוט: דעם חרם פונעם גר"א קעגן די כת האסטו אויך? און וואס איז מיט'ן חרם אויפ'ן רמב"ם? די קללות פונעם יעב"ץ אויף ר' יהונתן? כ'מיין אז די לשונות דארט זענען אסאך שארפער, און גראדע ווייס איך פון מענטשן וועלכע האבן געטראפן אפיקורסת אינעם ויואל משה אויך...

איך האב געהערט א אינטערסאנטע אנעקדאט וואס איינער האט מיר פארציילט אז ער האט געהערט פון א רעקארדינג פון הה’’צ ר’ ברוכ’ל ממונקאטש, אז ער האט פארציילט אזוי,
די מנחת אלעזר זי’’ע איז אמאל געווען אין קארלסבאד אויף אפרוה ביי די בעדער, איז דארט אויך געווען א נאנטע מענטש צו רב קוק וואס האט זיכער געמאכט זיך נישט צו טרעפן מיטן מונקאטשע רב ווייל ער האט מורא געהאט אז ער וועט כאפן פונעם, למעשה האבן זיי זיך באגעגנט שבת אויף א שפאציר, און די מנח’’א האט אים געפרעגט וואס זוכסטו דא? קוקסט נישט אויס ווי א פארמעגליכע מענטש, און אויך נישט ווי א משולח וואס איז געקומען פאר געלט? האט ער געענטפערט אז ער איז געלעגן אין בעט מיט א מחלה און רבו הרב קוק איז אים געקומען מבקר חולה זיין, און האט אים געפרעגט צו עס איז דא א רפואה פאר זיין מחלה האט ער געענטפערט אז נישט, שפעטער איז הרב קוק צוריקגעקומען זאגן אז ער האט געהערט אז עס יא דא א רפואה, אז מ’קען פארן קיין קארלסבאד וואס די לופט איז זייער געזונט, האט דער תלמיד געענטפערט אז ער האט נישט פארציילט דערוועגן ווייל ער האט געוואוסט אז ער קען זיך עס נישט ערלויבן סייווי, אפאר טעג שפעטער איז הרב קוק געקומען מיט די געלט און אים געשיקט קיין קארלסבאד, האט די מנח’’א אויסגעדרוקט מיט התפעלות או ווא! או ווא! אויף אזוי ווייט האב איך נישט געוויסט!
למעשה האט דער איד פארשטאנען אז ס’איז נישט דא וואס מורא צו האבן איז ער געקומען צום מנח’’א’ס של’’ס, אבער דארט האט ער זיך ביי די של’’ס תורה גענומען גיסן פעך און שוועבל אויף הרב קוק כדרכו בקודש, ע’’כ המעשה.
האט ר’ ברוכל צוגעלייגט זיין פרשנות צו די מעשה, אז זיין הייליגע שווער האט געהאלטן אז טאקע ווייל הרב קוק איז אזא גרויסע איד, דארף מען טאקע זיכער מאכן אז קיינער גייט נישט נאך זיינע קרומע שיטות.

קען זיין אז איינער האט עס שוין געשריבן, אבער לויט ווי א ידיד האט מיר דערציילט האט הגה"ק פאפא'ער רבי זצ"ל זיך איינמאל אויסגעדריקט אויף איהם, אז "ביי אינז איז ער איז אן 'אפגעפסקנטער אפיקורס!'"
מיז נישט זיין ס'איז אמת בכלל, אין קען זיין אז ער האט עס נאר געזאגט צופרידנצישטעלן די כת הידועה וואס האט דאן געוועלטיגט איבער וויליאמסבורג ווי ער האט געוואינט!

קען זיין אז איינער האט עס שוין געשריבן, אבער לויט ווי א ידיד האט מיר דערציילט האט הגה"ק פאפא'ער רבי זצ"ל זיך איינמאל אויסגעדריקט אויף איהם, אז "ביי אינז איז ער איז אן 'אפגעפסקנטער אפיקורס!'"
מיז נישט זיין ס'איז אמת בכלל, אין קען זיין אז ער האט עס נאר געזאגט צופרידנצישטעלן די כת הידועה וואס האט דאן געוועלטיגט איבער וויליאמסבורג ווי ער האט געוואינט!

קען זיין אז איינער האט עס שוין געשריבן, אבער לויט ווי א ידיד האט מיר דערציילט האט הגה"ק פאפא'ער רבי זצ"ל זיך איינמאל אויסגעדריקט אויף איהם, אז "ביי אינז איז ער איז אן 'אפגעפסקנטער אפיקורס!'"
מיז נישט זיין ס'איז אמת בכלל, אין קען זיין אז ער האט עס נאר געזאגט צופרידנצישטעלן די כת הידועה וואס האט דאן געוועלטיגט איבער וויליאמסבורג ווי ער האט געוואינט!

אם יש לך כבר ידידים בפאפא, תשאל אותו למה דווקא
האדמור שלהם השתמש במילים ימח שמו שאף רבינו הקדוש (האמיתי לא מפה) לא השתמש בזה אף פעם?

אפגעפסקנט האט ער לכאורה געמיינט, אז עס אפגעפסקנט פון סאטמאר נאך.

הוא אמר "ביי אונז" אולי שנתכוין לבלז, כידוע שפאפא זה תולדה והמשך מהם

גיב א שמייכעל

קען זיין אז איינער האט עס שוין געשריבן, אבער לויט ווי א ידיד האט מיר דערציילט האט הגה"ק פאפא'ער רבי זצ"ל זיך איינמאל אויסגעדריקט אויף איהם, אז "ביי אינז איז ער איז אן 'אפגעפסקנטער אפיקורס!'"
מיז נישט זיין ס'איז אמת בכלל, אין קען זיין אז ער האט עס נאר געזאגט צופרידנצישטעלן די כת הידועה וואס האט דאן געוועלטיגט איבער וויליאמסבורג ווי ער האט געוואינט!

וואספארא כת הידועה אויב מעג איך פרעגן?

צד שכנגד, ווער עס פארשטייט פארשטייט ...
כל מה שהם עושים הם תולים ברבה"ק, למען האמת לא היה אוהב ישראל כמותו בדור האחרון

זופ מיט מאנדלען

גיב א שמייכעל

קען זיין אז איינער האט עס שוין געשריבן, אבער לויט ווי א ידיד האט מיר דערציילט האט הגה"ק פאפא'ער רבי זצ"ל זיך איינמאל אויסגעדריקט אויף איהם, אז "ביי אינז איז ער איז אן 'אפגעפסקנטער אפיקורס!'"
מיז נישט זיין ס'איז אמת בכלל, אין קען זיין אז ער האט עס נאר געזאגט צופרידנצישטעלן די כת הידועה וואס האט דאן געוועלטיגט איבער וויליאמסבורג ווי ער האט געוואינט!

וואספארא כת הידועה אויב מעג איך פרעגן?

די נאר זאל ביטע ארויסקימען פון מקוה...

yesiknow

צד שכנגד, ווער עס פארשטייט פארשטייט ...
כל מה שהם עושים הם תולים ברבה"ק, למען האמת לא היה אוהב ישראל כמותו בדור האחרון

קיינער רעדט נישט וועגן איהם פארזענליך, מ'רעדט וועגן די ארימיגע...!

yesiknow

אם יש לך כבר ידידים בפאפא, תשאל אותו למה דווקא
האדמור שלהם השתמש במילים ימח שמו שאף רבינו הקדוש (האמיתי לא מפה) לא השתמש בזה אף פעם?

דאס איז אויך א חלק פון די סאטמארע פראפאגאנדע! ער האט געזאגט די ווערטער "אויף איינער וואס גלייבט נישט אינעם דרייצענטע אני מאמין (תחיית המתים) קען מען זאגן ימח שמו"

איך האב געהערט אז אמאל איז די נוסח אין סאטמאר געווען, אז די רבי האט נאר געזאגט ימ’’ש אויף צוויי מענטשן, אויף היטלער ימ’’ש, און אויף הערצל, אבער די נוסח האט זיך געטוישט צו הערצל און הרב קוק.

יעצט האב איך געכאפט...

כאניש געחלומט אז מען מיינט סאטמאר פשוט ווייל די ווארט כת האט מיך עפעס דערמאנט לב טהור אדג.

תרמב

איך האב געהערט אז אמאל איז די נוסח אין סאטמאר געווען, אז די רבי האט נאר געזאגט ימ’’ש אויף צוויי מענטשן, אויף היטלער ימ’’ש, און אויף הערצל, אבער די נוסח האט זיך געטוישט צו הערצל און הרב קוק.

yesiknow

במילים ימח שמו שאף רבינו הקדוש (האמיתי לא מפה) לא השתמש בזה אף פעם?

וכאן הבן שואל, לכאורה איז זיך דאס סותר 🙄 😕 ???