ער האט געוואלט מאכן געלט פון פארקויפן די ירושה חפיצים פון הייליגן מנח"א זי"ע, די מונקאטשע חסידים בראשם פון האדמו"ר מ'מונקאטש שליט"א האבן דאס נישט געקענט צוקוקן האבן זיי דאס אפגעהאלטן מיטן טענה'נען אז ער איז דער מונקאטשע רבי און אלעס באלאנגט פאר אים.
עס דארף ארויסגעברענגט ווערן אז די מלחמה איז נישט געווען מיטן טאטן, נאר מיט די ווייב. זי האט נעבעך אראפגעפירט דעם מאן און זי האט אים נישט געלאזט זיך פירן ברבנות, זי האט גע'רודפ'ט די קינדער נכדי המנ"א זי"ע און זיי ארויסגעווארפן פון שטוב, די קינדער האבן נעבעך געוואלגערט פון איין בית יתומים צו די אנדערע די עלצטע זון הערשי ע"ה האט אליינס קעיר גענומען פון די געשוויסטער און שפעטער געכאפט א הארץ אטאקע ל"ע פון וואס ער איז שוין געבליבן א אינוואליד עד יום מותו. ער האט מיט איר חתונה געהאט נאך די מלחמה ווען ער איז געקומען אויף אר"י שבור ורצוץ מיט א שטוב מיט 5 קליינע קינדער ער האט זיך געפרייט איינער קוקט אויף אים און ער איז נעבעך אריינגעפאלן מיט א סאברא. סוף ימיו האט ער נעבעך באוויינט זיין ביטערע גורל.
דאס איז איין זייט פון די מעשה. די אנדערע איז אז די מונקאטשער אונגארישע האבן פיינט געהאט רבי ברוך כל ימיו און אים געצאפט די בלוט סוף ימיו. די אינסיידס פון א שטוב , ווי עס איז פארמישט א געוואלד מיט רגש און אינטימע פרטים וועט א דרויסנדיגער קיינמאל נישט וויסן באמת
ער האט געוואלט מאכן געלט פון פארקויפן די ירושה חפיצים פון הייליגן מנח"א זי"ע, די מונקאטשע חסידים בראשם פון האדמו"ר מ'מונקאטש שליט"א האבן דאס נישט געקענט צוקוקן האבן זיי דאס אפגעהאלטן מיטן טענה'נען אז ער איז דער מונקאטשע רבי און אלעס באלאנגט פאר אים.
עס דארף ארויסגעברענגט ווערן אז די מלחמה איז נישט געווען מיטן טאטן, נאר מיט די ווייב. זי האט נעבעך אראפגעפירט דעם מאן און זי האט אים נישט געלאזט זיך פירן ברבנות, זי האט גע'רודפ'ט די קינדער נכדי המנ"א זי"ע און זיי ארויסגעווארפן פון שטוב, די קינדער האבן נעבעך געוואלגערט פון איין בית יתומים צו די אנדערע די עלצטע זון הערשי ע"ה האט אליינס קעיר גענומען פון די געשוויסטער און שפעטער געכאפט א הארץ אטאקע ל"ע פון וואס ער איז שוין געבליבן א אינוואליד עד יום מותו. ער האט מיט איר חתונה געהאט נאך די מלחמה ווען ער איז געקומען אויף אר"י שבור ורצוץ מיט א שטוב מיט 5 קליינע קינדער ער האט זיך געפרייט איינער קוקט אויף אים און ער איז נעבעך אריינגעפאלן מיט א סאברא. סוף ימיו האט ער נעבעך באוויינט זיין ביטערע גורל.
דאס איז איין זייט פון די מעשה. די אנדערע איז אז די מונקאטשער אונגארישע האבן פיינט געהאט רבי ברוך כל ימיו און אים געצאפט די בלוט סוף ימיו. די אינסיידס פון א שטוב , ווי עס איז פארמישט א געוואלד מיט רגש און אינטימע פרטים וועט א דרויסנדיגער קיינמאל נישט וויסן באמת
פעסקא פרידמאן, די שוועסטער פון ר' ברוכ'ל און די מחבר פון די געוואלדיגע בוך going forward, שרייבט די מעשה אינגאנצן אנדערש און עס איז זייער מסתבר איז די מעשה איז ווי זי פארציילט. אן אריינגיין וואס איז פארגעקומען אין מונקאטש פאר און בשעת די קריג, נאכן אנקומען קיין ארץ ישראל איז ער געווען שבור ורצוץ, מיט א משפחה פון קליינע קינדערלעך. זיין רעביצן, די מאמע פון די קינדערלעך איז ליידער יונגערהייט אוועק. ווען די יונגערע שוועסטער פעסקא איז אנגעקומען פון שווייץ קיין ארץ ישראל (נאכן ווערן געראטעוועט מיט די זעלבע קאסטנער באן ווי די סאטמארער רב ז"ל) האט זיך געפונען איר ברודער'ס משפחה אין א שרעקליכע צושטאנד. זי האט זיך באלד אריינגעלייגט בעובי הקורה צו ווערן די מאמע פון די קינדער, זיי פיטערן, ארויסנעמען שפאצירן, שוקן אין חדר, נעמען צום דאקטאר וכו'. אין די זעלבע צייט האט זי קוים מיט צרות געטראפן אפאר יודן זיך צו דערבארעמען אויף די משפחה מיט אפאר גרייצער, אז זיי זאלן נישט אויסגיין פאר הונגער. אבער נאך א שטיק צייט האט זי געמוזט אוועקפארן פון דארט און גיין אויפשטעלן איר אייגענע שטוב. אין דער קאנטאקסט איז געשעהן די איבעריגע חלק פון די מעשה. רבי ברוכ'ל האט פשוט נישט געקענט צושטעלן פאר זיינע קינדער די מינדעסטע באדערפענישן, און צוליב דעם האט ער (און אנדערע נאנטע) געהאלטן אז ס'איז לטובה פאר די קינדער אויב ער שוקט זיי וואוינען דארט וואו מען יא קער נעמען פון זיי. צו טייטלן אויף א איד וואס האט קוים איבערגעלעבט די קריג, זיין ווייב איז אוועק, נישט געקענט צושטעלן די מינדעסטע באדערפינישן פאר זיינע קינדער וכו' אז ער איז שלעכטע פארן שוקן זיינע קינדער אין א בית יתומים, איז אן אכזריות גדולה!!! פון וואו נעמט זיך די שטיינערנע הארץ צו מאכן אזא accusation? ביזט נאך א צדיק אז דו ווארפסט ארויף די שולד אויף די צווייטע ווייב! ביזט אמאל געווען אין זיינע שיך? עס איז פארשטענדליך אויך אז די קינדער זעלבסט זאלן האבן ריזענטמענט צו זייער טאטע, אבער ווער ביסטו?
פעסקא פרידמאן, די שוועסטער פון ר' ברוכ'ל און די מחבר פון די געוואלדיגע בוך going forward, שרייבט די מעשה אינגאנצן אנדערש און עס איז זייער מסתבר איז די מעשה איז ווי זי פארציילט. אן אריינגיין וואס איז פארגעקומען אין מונקאטש פאר און בשעת די קריג, נאכן אנקומען קיין ארץ ישראל איז ער געווען שבור ורצוץ, מיט א משפחה פון קליינע קינדערלעך. זיין רעביצן, די מאמע פון די קינדערלעך איז ליידער יונגערהייט אוועק. ווען די יונגערע שוועסטער פעסקא איז אנגעקומען פון שווייץ קיין ארץ ישראל (נאכן ווערן געראטעוועט מיט די זעלבע קאסטנער באן ווי די סאטמארער רב ז"ל) האט זיך געפונען איר ברודער'ס משפחה אין א שרעקליכע צושטאנד. זי האט זיך באלד אריינגעלייגט בעובי הקורה צו ווערן די מאמע פון די קינדער, זיי פיטערן, ארויסנעמען שפאצירן, שוקן אין חדר, נעמען צום דאקטאר וכו'. אין די זעלבע צייט האט זי קוים מיט צרות געטראפן אפאר יודן זיך צו דערבארעמען אויף די משפחה מיט אפאר גרייצער, אז זיי זאלן נישט אויסגיין פאר הונגער. אבער נאך א שטיק צייט האט זי געמוזט אוועקפארן פון דארט און גיין אויפשטעלן איר אייגענע שטוב. אין דער קאנטאקסט איז געשעהן די איבעריגע חלק פון די מעשה. רבי ברוכ'ל האט פשוט נישט געקענט צושטעלן פאר זיינע קינדער די מינדעסטע באדערפענישן, און צוליב דעם האט ער (און אנדערע נאנטע) געהאלטן אז ס'איז לטובה פאר די קינדער אויב ער שוקט זיי וואוינען דארט וואו מען יא קער נעמען פון זיי. צו טייטלן אויף א איד וואס האט קוים איבערגעלעבט די קריג, זיין ווייב איז אוועק, נישט געקענט צושטעלן די מינדעסטע באדערפינישן פאר זיינע קינדער וכו' אז ער איז שלעכטע פארן שוקן זיינע קינדער אין א בית יתומים, איז אן אכזריות גדולה!!! פון וואו נעמט זיך די שטיינערנע הארץ צו מאכן אזא accusation? ביזט נאך א צדיק אז דו ווארפסט ארויף די שולד אויף די צווייטע ווייב! ביזט אמאל געווען אין זיינע שיך? עס איז פארשטענדליך אויך אז די קינדער זעלבסט זאלן האבן ריזענטמענט צו זייער טאטע, אבער ווער ביסטו?
.
האסט מיך נישט גוט פארשטאנען (אפשר האב איך מיך נישט גוט אויסגעדרוקט. ואתכם הסליחה). כ'האב חס ושלום נישט געלייגט די שולד אויפן טאטן. ער איז א וויקטעם אפשר נאך גרעסער פון זיינע קינדער. כ'האב נאר ראגירט צו בר דעת וואס האט געזאגט אז די מעשה פארוואס אלעס האט זיך אזוי ארויסגעשטעלט איז ווייל אין מונקאטש האט מען אים גע'רודפ'ט האב איך געשריבן אז פאר רדיפות אין א שטאט ווארפט מען נישט אוועק קיין קינדער, סאו זיין סברה מאכט נישט קיין סענס. איך האב קלאר געשריבן (קוק צוריק) אז צוליב דעם וואס די נייע ווייב האט זיי גע'רודפט' האבן זיי נעבעך געמוזט גיין וואלגערען אין בתי יתומים. די מעשה וואס דו ברענגסט מיט פעסקא פריעדמאן איז בכלל נישט קיין סתירה צו מיינע ווערסיע חוץ וואס זי באשילדיגט נישט די נייע ווייב און די מציאות הדברים איז אז זי האט זיי משלח געווען. אבער חס מלהזכיר צו באשילדיגן דעם טאטן!
א רגע ,איז נישט די צווייטע ווייב קודם געווען זיינע קינדערס נעני/בעביסיטער? (און דאס איז געווען א חלק פון די טענות פון די מונקאטשער חסידים אויף עם) עפעס אזוי געדענק איך.
ער האט געוואלט מאכן געלט פון פארקויפן די ירושה חפיצים פון הייליגן מנח"א זי"ע, די מונקאטשע חסידים בראשם פון האדמו"ר מ'מונקאטש שליט"א האבן דאס נישט געקענט צוקוקן האבן זיי דאס אפגעהאלטן מיטן טענה'נען אז ער איז דער מונקאטשע רבי און אלעס באלאנגט פאר אים.
עס דארף ארויסגעברענגט ווערן אז די מלחמה איז נישט געווען מיטן טאטן, נאר מיט די ווייב. זי האט נעבעך אראפגעפירט דעם מאן און זי האט אים נישט געלאזט זיך פירן ברבנות, זי האט גע'רודפ'ט די קינדער נכדי המנ"א זי"ע און זיי ארויסגעווארפן פון שטוב, די קינדער האבן נעבעך געוואלגערט פון איין בית יתומים צו די אנדערע די עלצטע זון הערשי ע"ה האט אליינס קעיר גענומען פון די געשוויסטער און שפעטער געכאפט א הארץ אטאקע ל"ע פון וואס ער איז שוין געבליבן א אינוואליד עד יום מותו. ער האט מיט איר חתונה געהאט נאך די מלחמה ווען ער איז געקומען אויף אר"י שבור ורצוץ מיט א שטוב מיט 5 קליינע קינדער ער האט זיך געפרייט איינער קוקט אויף אים און ער איז נעבעך אריינגעפאלן מיט א סאברא. סוף ימיו האט ער נעבעך באוויינט זיין ביטערע גורל.
איך האב געהערט ממקורות נאמנים אז זי איז געוועין א יעקעטע. אפשר געבוירן אין א"י. געשטאמט פון יעקעס...! כ'האב נאך געהערט א סאך נעגאטיווע אינפארמאציע איבער איר און איר התנהגות.שלא כדאי להעלות על הכתב.
דאס אז ער האט געזאגט פארקערט ווי בעלז האט אים זיכער נישט אראפגעברענגט, איך מיין וואס איז געווען די רילעישאן פון מונקאטש מיט בעלז? ווען ער בלייבט אין וומסב"ג וואלט ער אויסגעקוקט ווי קלז"ב, קיינער האט נישט געקענט איינפאקן סאטמאר ווייל קיינער האט נישט געהאט אזעלכע טעראריסטן ווי זיי
אינטערסאנט אז אזא סאטמארער שוואנץ ווי דיר זאל אויך אפקויפען די נערעטיוו אז דער קלויזענבארגער רב'ס אויסגעשפילטקייט האט געהאט ציטאן מיט די סאטמארע טעראר. טרעף מיר איין נאמען פון די צענדליגער וואס האבן בשעתו איבערגעלאזט קלויזענבארג קיין סאטמאר וואס האבן דאס געטאן אלץ א תוצאה פון טעראר. פונקט פארקערט די טערער האט נאכגעפאלגט די אויסגעשפילטקייט כידוע ליודעים. נאר דאס איז אמאל ברור אז ר"ב וואלט געהאט זערא שאנס צי סוקסידען און וויליאמסבורג בשעת דארט איז געווען א סאטמארער רב, און ס'לזאט זיך דיבעיטען אפילו אן א סאטמארער רב דארט.
איך ווייס נישט איבער יא סאטמארער שוואנץ אדער נישט.(כלשונך.) אבער דער פאקט אז קלויזנבורגער רב איז געווארן אויסגעשפיעלט פון מתפללים. רוב פון וועלכע האבן זיך אריבערגעצויגן קיין סאטמאר, איז ער במחכת"ה זיך אליינס שולדיג געוועין. לויט ווי איך האב געהערט פון עטליכע מענטשן וואס האבן עס פארציילט לפי תומם. און נישט מיט קיין שנאה. ווייל ער האט זיך ארומגעווארפן מיט די מענטשן. און נישט געגעיבן חיזוק, ווען זיי האבן עס אזוי שטארק געדארפט. אלעמאל געוועין מיט א בייזע מינע. און אריינגעזאגט אין באב'ן אריין. לעומת די סאטמאר'ער רב האט אייביג אויפגענימען מיט א שמייכל. און געזאגט א פריינטליכן גוט שבת. איך בין נישט דארט געוועין. נאר אויב ס'איז אמת, איז זייער שטארק מסתבר פארוואס מענטשן האבן איבערגעלאזט און געגאנגען אין א צווייטע ביהמ"ד וואו מ'נעמט אויף מיט א פרייליכע שמייכל. כאטש די קלויזנבורגער רב זצ"ל איז נאך די מלחמה מיט מסירת נפש געקומען קיין אמעריקע מאכן געלט כדי צו העלפן האלטן יתומים און יתומות ביי אידישקייט. אבער אפשר די פארביטערטקייט פון זיינע צרות אין די מלחמה האט איהם נישט געלאזט ארויסווייזן פריינטליכקייט צו די מענטשן אין זיין ביהמ"ד...! די סאטמער'ער טעראר איז א עקסטער באזינדער פרשה וואס דארף באשריבן ווערן באריכות. אבער דאס איז נישט די סיבה פארוואס קלויזנבורג איז געווארן אויסגעשפיעלט פון מתפללים...!
אן אונטערוויוא אויף Ynet מיט א שטיף ברודער פון האדמורי״ם ממונקאטש/דינוב בנוגע זייער פאטער: <a class="postlink" href="http://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-4647798,00.html">http://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-4647798,00.html</a>
אינטערעסאנטער אויסצוג:
למה אבא בחר לעזוב את האדמו"רות?
"כל חיי שאלתי אותו את השאלה הזו, ובמספר רב של הזדמנויות - אך רק סמוך לפטירתו הוא הסכים לענות לי על כך. הוא אמר לי: 'אני הייתי הרעבע (כינוי לאדמו"ר), ואני קורא ליהודים לעלות אחרי לארץ ישראל, ומתריע בפניהם שהנאצים מגיעים תוך פרק זמן קצר להונגריה - והם מסרבים לשמוע בקולי? אם אני רעבע, לא אמורים להרהר אחר דבריי'. אגב, התגובה של החסידים לקריאתו הייתה קשה. הם אמרו לו, 'רבי, אם אתה צריך כסף, אז תבקש. למה אתה מפחיד את כולם סתם?'"
דער סוף פונעם ארטיקל איז גרייזיג ווען זיי אידענטיפיצירן דעם היינטיגען מונקאטשער רב אלץ א ברודער פון ר׳ ברוך׳ל (אנשטאט א זוהן).
א גאר רירענדע פילם פון מונטקאטש פארן קריג מיט אינטערעסאנטע שטריכן איבער דאס אלגעמיינער אידישע לעבן דארט, אויכעט איז דא דארט גאר אינטערעסאנטע זאכן פון הגה''צ ר' ברוך ראבינוביץ וחמיו בעל מנחת אלעזר זצ''ל
איינע פון די זאכן וואס זיי ברענגען ארויף איז אז ווען דער גרויסער עסקן וממנהיגי הציונות זאב ז'בוטינסקי ע''ה איז געקומען געבן א דרשה אין תרצ''ו מחזק זיין די ארטיגע יודן איז הגה''צ רבי ברוך געקומען זיך אינטעהערן פון אונטערן פענסטער אביסעל דברי חיזוק
יישר כחכם הרב @מור וקציעה די קליפּ איז געוואלדיג ,זייער רירענד און אינטערסאנט פול מיט בענקשאַפט און נאסטאלגיע צו דער אלטער היים , א חוץ פונדעם פיל איך א שטארקע קאָנעקשאן צו די שטאט מונקאטש וואס מיין מאמע איז דארט געבוירן און די שטאט פון מיינע זיידעס און איר עלטערין,
היינו טעמי דרבי ברוך, היינו טעמי דרבי דוב מלעווא, היינו טעמי דבתו הבכורה של רבי יעק'לע, והיינו טעמי דשאר סיפורים דומים לשם ובשם פרום'קייט והרביסטע הרישעה.
ער איז נפטר געווארן אין די שפעטע נ' יארן, אפשר אכצן יאר שפעטער, קען דאך זיין אז ער האט געטוישט די מיינד. און בכלל, ווער זאגט אז ער האט א כח צו אסר'ן איינעם צו זאגן קדיש?
