כל המקיים את התורה מעוני סופו שיצטרך על הבריות

דער טאטע האט פאררופן גאר א דרינגענדע וויכטיגע אסיפה. אלע געשוויסטער מוזן זיך באטייליגן דעם קומענדיגן ליל ששי ביי אים אין שטוב. ער האט פאר קיינעם נישט אויסגעזאגט פארוואס מען נעמט זיך צאם, ווען יא וואלט העכסט ווארשיינליך קיינער נישט אנגעקומען. אבער אזוי אז ס'איז א סורפרייז, וועט די נייגער ארויסשלעפן דעם ציבור פון די באקוועמע הייזער.

מען קומט אן אויפן באשטימטן טאג, די שוואגערס און ברידערס נעמען פלעצער ארום די דיינונג רום טיש וואס איז לייכט באצירט מיט טעלערס פון דזשעלי רינגס און פארשימלטע ניס. ביי די צוויי עקן פונעם טיש איז פלאצירט צוויי ווארימע סעלצער באטלעך מיט קאפס אנגעהויפנט פון אויבן, גרייט ארויסצוגעבן א וואלקענאו ווי נאר איינער וועט זיך וואגן גיין פתיחה.

דער טאטע נעמט דעם רשות הדיבור און הייבט אן צו שפרעכן. יעדער האט שוין אינערליך געוואוסט וואס עס גייט דא קומען, אבער זיכער איז מען נישט געווען. נאך אזא צוויי מינוט רעדן איז שוין קלאר געווארן בלי שום ספק פארוואס מען נעמט זיך דא צאם היינט אויפדערנאכט.

ס'איז וועגן אונזער חשובע ברודער פון א"י, ער מאכט בר מצוה אין אפאר וואכן און ער איז ליידער אין שווערע חובות.

דער טאטע נעמט זיך רעדן מיט זאפט איבער זיין נחת זון וואס האט איבערגעלאזט די גשמיות'דיגע אמעריקע, און זיך ארויפגעצויגן קיין ירושלים של מעלה ווי ער לעבט א העכערע לעבן. ישכר בער איז שוין פון אינגווייז אן געווען אן אויסדערוועלט זון, די טאפ בחור פון ישיבה.

גראדע איז די פעמעלי נישט קיין ברענד נעים, די זיידע איז א גרוש און איין פעטער איז אפגעפארן, אזוי אז צו קיין געלט שידוך האט ער ליידער נישט זוכה געווען. דאס האט אים אבער נישט אפגעהאלטן פון זיך אריינווארפן אינעם ים התלמוד ווי ער געפינט זיך רוב טאג, בשעת זיין רעבעצין מוטשעט זיך מיט צוויי דזשאבס דזשאגלנדיג די שטוב ווירטשאפט אויפציענדיג 11 קינדער.

דאך איז אין הקומץ משביע את הארי, ישכר בער לעבט נישט אזוי אויסגערעכנט מיט געלט, קיין בודזשעטינג האט ער זיך פארשטייט זיך נישט געלערנט אין די גירסא דינקותא, און מיט די יארן איז ער אריינגעפאלן אין 100,000 דאלער חובות!

"ווי אונז אלע ווייסן, האט ישכר בער 11 קינדערלעך בליע"ה. די עלסטע איז רוחי, זי ווערט שוין באלד 15, און דערנאך קומט שיינדי, 14, און אין בערך צוויי חדשים האט מוישי בר מצוה, און ליידער איז נישטא קיין פרוטה לפורטה, די זאל איז נאכנישט אויסגעצאלט" פארציילט דער טאטע מיט קענטיגע ווייטאג. "איך וועל ענק מגלה זיין א סוד" זאגט דער טאטע ווייטער, "די עקרת הבית זיינע, גיטי, גייט באלד האבן א מזל טוב און עס איז איר שווער צו ארבעטן אין די יעצטיגע מצב, איז וועגן דעם איז די מצב הפרנסה נאכמער געדרענגט".

"מיר זענען דא 8 קינדער, מיט מיר איז 9" לייגט דער טאטע ארויס א קלארע בלופרינט, "יעדער וועט זיך מחייב זיין צו געבן 10 טויזנט דאלער. מען קען אפילו מאכן פעימענטס פון 500 דאלער במשך פון צוויי יאר אויך, פאר ווער ס'קומט אים אן שווער". איך אלס טאטע נעם זיך אונטער $20,000, אזוי וועט אלעס אינאיינעם זיין די פולע סכום אפצוצאלן די גרויסע חובות פון אונזער טייערע ישכר בער".

דער טאטע נעמט ארויס א שטר התחייבות, און נעמט ארויס זיין פעדער. אז יעדער וועט זיך מחייב זיין, וועט דער שכן דער נגיד מאיר'ל זיין גרייט שוין יעצט אויסצולייגן די גאנצע געלט, אזוי וועט מען פאר אלעם אפווישן די חובות און אראפנעמען די שווערע יאך פון ישכר'ן.

אלעס זעט אויס צו גיין ווי געפלאנט, די ברידערס און שוואגערס האבן נישט קיין וועג ארויס, עס זעט נישט אויס ווי דער טאטע/שווער געבט זיי צוויי ברירות. ער פרעגט נישט, ער פארלאנגט. נישט קיין חילוק צו דו האסט יא צו נישט. אז דאס וועט דיר אריינלייגן אין חובות וועט מען שוין שפעטער מאכן נאך א טיי אווענט פאר דיר, נישט געזארגט, קודם שלעפ ארויס דעם בערזל.

"מען קען געבן פון מעשר געלט" האט דער טאטע נישט פארגעסן צוצולייגן.

אבער פאר וואס-ווען, געבט זיך יודל א שטעל אויף און רופט זיך אן, "העלל נאו! קיין פעני געב איך נישט פאר סאכי"!!!

אלע זענען געבליבן געפלעפט. אזוי צו רעדן, מיט אזא חוצפה?!

די טאטע איז ממש ווי אנע לשון. "וו ווא וואס הייסט? וואס הייסטעס דו געבסט נישט? דו ווייסט נישט וואספארא גרויסע מצוה ס'איז צו שטיצן א תלמיד חכם? אלע זענען מסכים און גרייט צו געבן און נאר דו גייסט זיך צוריקהאלטן?"

יודל עפנט אויף א פיסק, און נעמט זיך שימפן הויך אויפן קול: "טאטי, במחילת כבודך, לאמיך דיר זאגן וואס יעדער דא ארום דעם טיש טראכט צו זיך שטילערהייט אין הארצן".

ווען סאכי האט חתונה געהאט און געזעצן אין כולל פאר יארן לאנג אן קיין אחריות, האב איך טאקע געקרימט מיט די נאז. איך האב אפילו געלאזט הערן מיין מיינונג הויך אז ער טוט נישט ריכטיג. ער האט אונטערגעשריבן א כתובה צו שפייזן זיין הויזגעזינט. וואס איז דאס מאכן די ווייב ארבעטן ווי א חמור?

דו האסט אייביג אונטערגעווישט דעם טאכעס פון דיין נחת'ל און אים פארענטפערט מיט אלערליי תירוצים. נאך אלעם איז ער מיט וועמען דו קענסט זיך שטאלצירן אין ביהמ"ד. דו פלעגסט כסדר זאגן אז "די חשבונות שטימען עניוועי נישט", דער באשעפער לייגט אריין געלט אין די באנק אקאנטע. למעשה ביסטו געווען דער וואס פלעגט אים כסדר אריינשטופן געלט אין זיין באנק קאנטע ווען ער האט נאר געדארפט, אבער מיר האסטו געלאזט זיך "אליינס" מפרנס זיין.

בשעת איך פלעג לעבן מיט א חשבון און אוועקגעלייגט געלט אויף שפעטער פלעגט סאכי נישט טון אזוי ווייל ס'איז קעגן בטחון. מען דארף זיך פארלאזן גענצליך אויפן אויבערשטן. דאס ביסל געלט וואס ס'ווייב האט אריינגעברענגט האט ער געשפענדעט אן קיין חשבון. ווער רעדט נאך אויף הוצאת שבת ויו"ט שאינן מן המנין.

ווען איך האב געהערט אז ער ציעט זיך אריבער קיין א"י האב איך עס ממש נישט געקענט פארשטיין. איך האב אפן געלאזט הערן מיין קעגנערשאפט צו דעם. אין ישראל פארדינען די פרויען אסאך ווייניגער, וויאזוי וועט ער בכלל דעקן זיין חודש?

דו האסט גע'טענה'ט אז "עיני ה' אלקיך בה", דער באשעפער שיקט עקסטערע שפע פאר די אידן אין ארץ ישראל. מען זעט ווי טויזנטער אידן זיצן און לערנען און ארבעטן נישט, און דאך לעבן זיי. עס מאכט ממש נישט קיין סענס, עס מוז זיין אז גאט אליין שטייט און שיסט זיי אריין מן יעדע פארטאגס. מען מאכט נישט קיין חשבונות ווען עס קומט צו רוחניות, מען טוט וואס מען דארף, און דער אויבערשטער העלפט.

סאכי האט אפגעפיצט קיין ישראל, און כפי הנראה האט ער זיך טאקע נישט געהעריג געדעקט. 100,000 דאלער חובות מאכט זיך נישט פון איין מינוט אויפן צווייטן. דאס קומט פון יארן דרייען און בארגן, בשעת ער מאכט א שיינעם אנשטעל פאר זיינע ברידער אין אמעריקע אז דער באשעפער אליינס האלט אים אויס.

ווען ער איז בערך 5 יאר צוריק געקומען אויף פסח קיין אמעריקע מיט די גאנצע משפחה, האט מען מכבד געווען דעם חשוב'ן בן תורה מיט א דרשה חול המועד. ער האט דעמאלס שטארק ארומגערעדט פון די נקודה אז א בעל בטחון דארף קיינמאל נישט ארבעטן. כל המקבל עליו עול תורה מעבירים ממנו עול דרך ארץ. דער עולם האט ממש געזען פארנט פון די אויגן א לעבעדיגע משל פון וואס חז"ל רעדן. א אינגערמאן וואס האט ממש אויסגעפיגערט די טריק וויאזוי צו היידזשעקן די שליסלעך פון גאטס געלט קראן. מען זעט כמעט נישט היינטיגע צייטן אזעלכע אפענע זאכן. אידן זענען אזוי נתרגש געווארן אז זיי אליין האבן אויך אנגעפאנגען צו לעבן אן א חשבון, ווען אין ווארהייט האלט סאכי אינמיטן אנזעצן א האלבע שטאט.

יעצט נאכן שטופן פאר נאך אפאר יאר האט די באלאן ענדליך געפלאצט, און וואס טוט מען? מען קומט לויפן צו אונז? וואס ווילסטו פון דיינע קינדער וואס לעבן אחריות'דיג און לאזן נישט זייער שטוב אויף הפקר? וואס זענען דיינע קינדער וואס זענען אלע יארן נהנה מיגיע כפם שולדיג? ווילסט אז מען זאל בסוד סודות צאמנעמען געלט, אים אריינשטופן אפאר דאלער אפציווישן די חובות, און ער זאל ווייטער בלייבן א שיינע איד און לעבן ווי א חזיר?

ווען אונז זענען נאך צוויי-דריי יאר ארויס פון כולל און מקיים געווען דעם פשוט נבילה בשוק ואל תצטרך לבריות, האסטו געקרימט מיט די נאז. אפילו פון מיין שווער האב איך געהאט צו הערן אז "אויב מען וויל קען מען בלייבן לערנען לענגער. קוק נאר אויף דיין ברודער ישכר בער, ער לערנט תורה מתוך הדחק, וכל המקיים את התורה מעוני סופו לקיימה מעושר"!

ווען איך בין געגאנגען צום דיין נאך מיין דריטע קינד בעטן א היתר פאר מיין ווייב צו נעמען בירט קאנטראל, נאך וואס זי איז כמעט משוגע געווארן פון די שווערע עול וואס א אידישע עקרת הבית טראגט אויף די פלייצע, האט ער קוים מיט צרות ארויסגעקוועטשט א היתר. און כדי מיר צו מאכן פילן גילטי, און גיסן זאלץ אויף מיינע וואונדן, האט ער צו אלע צרות געמוזט צולייגן "קוק אן דיין ברידער ישכר בער, ער בעט נישט קיין היתרים, ער וויל א גרויסע משפחה!

און יעצט ווען די דזשאוק האט געקראכט קומט עטץ צו לויפן אויף אלע פיר אז איך זאל אים ארויסבעילן?! היה לא תהיה!

ווען ער האט געזען אז ער דעקט נישט די חודש, איז ער נישט געגאנגען נעמען א דזשאב ווי אלע תנאים און אמוראים האבן געטון. ער האט נישט צאמגעפאקט זעק און פעק און צוריקגעקומען קיין אמעריקע, ווייל ס'האט אים נישט געפאסט צו טון וואס איז ריכטיג. זאל ער יעצט נישט קומען און זיך ארויפפאקן אויף אונז.

אז ער האט נישט קיין געלט, זאל ער בר מצוה מאכן אינדערהיים! אז ער דעקט נישט די חודש זאל ער נעמען א דזשאב! אז עס טרעפט נישט קיין גוטע דזשאב זאל ער צוריק אהערקומען קיין אמעריקע ווי ס'וועט אים גרינגער זיין!

ניין! ער זיצט זיך אפ דארטן ווייטער אין ישראל, בויעט חובות צו די דאך אויפן יעדעמס חשבון, און יעצט ווען עס קראכט קומט ער וויינען צו אונז מיר זאלן שטיצן א תלמיד חכם?

העל נאו! קיין רויטן גרייצער באקומט ער נישט פון מיר!

די באשעפער אליין אויף וועמען דו און ער האבן זיך אלע יארן אזוי ברייטהארציג פארלאזט, ער זאל אים יעצט אפווישן די חובות, און ביטע לאז אונז "שוואכע אידן" צורוה!!

און מיט די ווערטער האט יודל זיך אויפגעהויבן און שטורעמיש ארויסמארשירט פונעם הויז.

די טאטע זיצט אזוי מיט אן אראפגעלאזטע נאז אנגעפאטשטערהייט. ער פארמאכט זיך די אויגן פאר א מינוט-צוויי און פראבירט זיך צאמצונעמען זיינע מחשבות. וואס וועט ער דא זאגן פאר די אנדערע קינדער?

ער עפנט צעביסלעך אויף די אויגן און הייבט אויף זיין קאפ, און טרעפט זיך זיצן איינער אליין אין א ליידיגע דיינונג רום, פארשעמט און פארלאזט צוזאמען מיט די ווארימע סעלצער און הארטע ניסלעך.

זייער א שיינע מעשה, און וואס איז געוועהן די עכטע מעשה וואס האט דיך געברענגט דאס צו שרייבן? 😃

אגב איינער וואס גיבט געלט פאר אזא צוועק איז א ריכטיגע מסייע לידי עוברי עבירה למהדרין רח"ל.

און וואס איז מיט שטיצן עניי עמך פולטיים און אפילו אווערטיים ארבעטער אין אמעריקע?

אוי ביסטו גוט!......

נישט קיין וויץ. ביי מיין איז געווען אזא מעשה כמעט אינגאנצן ווי די האסט עס אראפגלייגט. נאר מיט אביסל וויינגער דראמע 😃

וואו וואו וואו, זייער אינטערסאנט און זייער ווייטאגליך.

כדי צו מאכן א שמועס, לאמיר גיין פארקערט

דער ’סאכי’ האט געטון אן עוולה, דאס זעמיר אלע מודה, אבער למעשה ווי מ’שטייט יעצט דארף מען אים נישט ארויס העלפן? אויב זאגסטו ניין, דאן קען מען פארמאכן 90% פון צדקה ארגענעזאציעס.

האסטו בכוונה אויסגעלאזט די שטיקל וואו ער זאגט אז אויב סאכי וואלט תשובה געטוהן וואלט ער איהם געהאלפן?

ביסט פיינע נייעס!

ווען די שרייבסט מיין שוואגערס נאמען אנטשאטס סאכי וואלט איך שוין גערופן די פאליציי אז שמן למאור האט זיך אריינגעהעקט אין די ברודערס וואטס עפפ גרופ.

אלע צוזאמען #

כדי צו מאכן א שמועס, לאמיר גיין פארקערט
דער ’סאכי’ האט געטון אן עוולה, דאס זעמיר אלע מודה, אבער למעשה ווי מ’שטייט יעצט דארף מען אים נישט ארויס העלפן? אויב זאגסטו ניין, דאן קען מען פארמאכן 90% פון צדקה ארגענעזאציעס.

תשובה העלפט נאר מיט עזיבת החטא אויב בעט ער געלט צוריקציען קיין אמעריקע דארף מען אים העלפן אין אז נישט....
רב צדקה ארגאניזאציעס לײגן אויך נישט אריין גיין געלט און א לעכעריגן זאק

זאקן #

ביסט פיינע נייעס!

ווען די שרייבסט מיין שוואגערס נאמען אנטשאטס סאכי וואלט איך שוין גערופן די פאליציי אז שמן למאור האט זיך אריינגעהעקט אין די ברודערס וואטס עפפ גרופ.

ים של שלום #

נישט קיין וויץ. ביי מיין איז געווען אזא מעשה כמעט אינגאנצן ווי די האסט עס אראפגלייגט. נאר מיט אביסל וויינגער דראמע 😃

האמיר א חלק פון די משפחה....

ב"ה איך האב די זכיה צו קענען געבן צדקה אן קיין חשבונות, אפי' ס'איז מיר זייער שווער און איך צורייס זיך, טוה איך עס נאך אלס ווייל איך טוה עס נישט פאר די מקבל, נאר פארן אייבערשטן אליינס.
ס'איז אמת אז דער מקבל איז זיך עס קען זיין נישט ווערד, ס'איז זיכער אז ער האט געמוזט טוהן פארשידענע זאכן במשך די יארן אז ער זאל נישט אנקומען אין אזא מצב, דאך טוה איך וואס איך דארף טוהן, וממני ילמדו וכן יעשו.

פון די אנדערע זייט האב איך די זכיה צו ווייזן א סעמפל און כסדר רעדן פון די עוולה פון גנבן בארגן און שנארן, פון די מצוה פון בטחון וויאזוי די חובת הלבבות לערנט, נישט אויף יענעמ'ס חשבון נאר אויפן אייבערשנס חשבון (וד"ל), יעדער ווייסט מיינע שיטות איבער חתונה מאכן אויף א וועג וואס מ'קען זיך נישט עפארדן, פון לעבן א צודרייטע וועג פון לעבן אויף יענעמ'ס חשבון און אויף די אייגענע אומ-חשבון, און אז נישט אזוי האבן די צדיקים הקדושים אשר מפיהם אנו חיים וקיימים געלעבט, נישט דאס מיינט עכטע בטחון, וכו' וכו'

-
צוויי עוולות גייט נישט צוזאמען,
דער הרב ר' ישכר בער פון ארצינו הקדושה האט געטוהן אן עוולה, מסתמא ליידער אומווילנדיג זיך נישט כאפנדיג אז דאס איז אן עוולה, ווייל מ'האט אים נישט אויסגעלערנט וואס הייסט עכטע בטחון און וואס הייסט פאלשע, און אפי' ער האט געלעבט בתורתו אומנתו וואס דאס איז א געוואלדיגע זכיה וואס מ'קען נישט און מ'טאר נישט אוועקמאכן, האט ער דאך געטוהן פארשידענע זאכן נישט ריכטיג, און נישט געלעבט בחיי צער ווי אן עכטע ארימאן פת במלח תאכל און אזוי געהאט עכטע בטחון. און ס'איז גראדע אויך מעגליך אז די טאטע האט אויך געטוהן אן עוולה פארן אים נישט אויסלערנען וויאזוי צו לעבן ריכטיג, וויאזוי צו ריכטיג מקיים זיין תורתו אומנתו און האבן עכטע בטחון.

פון די אנדערע זייט האט די חשובע ברודער יודל פון אמעריקע אויך געטוהן זייער א גרויסע עוולה, סיי פארן נישט געגעבן אליינס צדקה וואס ביי די מצוה פון צדקה שטייט נישט אין די תורה אז מ'דארף מאכן יענעמ'ס חשבונות בשעתן געבן צדקה, און די מצוה ווערט נישט קלענער צוליב וואס די מקבל האט געטוהן א גרויסע עוולה, און נאך מער איז זיין עוולה פארן ברבים זיך אויפשטעלן און קאלט מאכן די גאנצע זאך, ער האט עובר געווען אויף מצות כיבוד אב ואם בריש גלי, ער האט ליצנות געמאכט פון זיין ברודער וואס סוף כל סוף איז ער אן עני המצטרך לבריות און ס'איז תורתו אומנתו, און נישט גענוג ער וויל נישט געבן, האט ער מונע געווען פון זיינע ברודער די מצוה פון צדקה אפי' פון די וואס זענען יא געווען ביכולת צו געבן, און אפי' פון די ביסל וואס די געשוויסטער וואלטן יא געקענט צושטייער געבן כפי יכולתם.

אלע צוזאמען #

זאקן #

ביסט פיינע נייעס!

ווען די שרייבסט מיין שוואגערס נאמען אנטשאטס סאכי וואלט איך שוין גערופן די פאליציי אז שמן למאור האט זיך אריינגעהעקט אין די ברודערס וואטס עפפ גרופ.

ים של שלום #

נישט קיין וויץ. ביי מיין איז געווען אזא מעשה כמעט אינגאנצן ווי די האסט עס אראפגלייגט. נאר מיט אביסל וויינגער דראמע 😃

האמיר א חלק פון די משפחה....

די נאמען ים של שלום זעהט מער אויס ווי א רבישע נאמען, זאקן סאונד מער ווי א לעפקאוויטש סטייל, ניין?!

אויב וויל איינער וואוסן וואס מיינט צו מטהר זיין א שרץ בק״ן טעמים זאל ער קוקן צוויי תגובות ארויפצו..

און אויב איינער וויל וויסן וואס מיינט צו מגלה זיין פנים בתורה שלא כהלכה זאל קוקן אויף די צווייטע תגובה אין דעם אשכול

זאקן #

אלע צוזאמען #

זאקן #

ביסט פיינע נייעס!

ווען די שרייבסט מיין שוואגערס נאמען אנטשאטס סאכי וואלט איך שוין גערופן די פאליציי אז שמן למאור האט זיך אריינגעהעקט אין די ברודערס וואטס עפפ גרופ.

ים של שלום #

נישט קיין וויץ. ביי מיין איז געווען אזא מעשה כמעט אינגאנצן ווי די האסט עס אראפגלייגט. נאר מיט אביסל וויינגער דראמע 😃

האמיר א חלק פון די משפחה....

די נאמען ים של שלום זעהט מער אויס ווי א רבישע נאמען, זאקן סאונד מער ווי א לעפקאוויטש סטייל, ניין?!

שלום מיט רביש זענען כרחוק מזרח ומערב. פוק חזו מאי עמא דבר.

קורם כל לאמיר זיך מגלה זיין… איך בין דער סכי/הרב ישכר דוב בער הכהן בלאאמו״ר וכו׳, 😂 😂 😂
שנית, שוטה אסור לרחם עליו, אויב פלאנט דער סכי ווייטער צוטוהן וואס ער האט געטוהן ביז יעצט טאר מען עים נישט געבן קיין געלט, אבער אויב נעמט ער זיך אונטער צי גיין ארבעטען ווי א נערמאלער מענטש, אפילו ער איז באגאנגען א נער׳ישקייט, ברויכט מען עים העלפן.
אונז אלע בע׳נער׳ישען זיך אמאל.

יעצט געכאפט פשט אינעם משנה. סופו לקיימה מעושר
קודם איז נאר פוד סטעמפ'ס, סעקשן עיט, וכו'. צאהלט ווייניג טעקס.

אבער צום סוף, אלע ארימע ברידער'ס, שוואגער'ס, נעפיו'ס, שכנים, אידן פון זיין ביהמ"ד, שיקן איהם כסדר זייער מעשר ווייל ער לערנט, ווערט ער באמת רייך 😂

צוויי #

פון די אנדערע זייט האט די חשובע ברודער יודל פון אמעריקע אויך געטוהן זייער א גרויסע עוולה, סיי פאר'ן נישט געגעבן אליינס צדקה וואס ביי די מצוה פון צדקה שטייט נישט אין די תורה אז מ'דארף מאכן יענעמ'ס חשבונות בשעת'ן געבן צדקה.

צדקה? איז גענוג א פינעפער.
אקעי, א צוואנציגער.

אויב ווילסטו, זאל זיין מעשר.
א חומש! אקעי כ'וועל דיר דאס אויך נאכגעבן.

אבער מיך מחייב זיין 10 אלפים ווען איך לעב פעיטשעק צו פעיטשעק? פון וואו רבש"ע דארף איך דאס צו נעמען?
אפילו ווען יענער דארף באמת צדקה בין איך נישט מחוייב דאס צו טון, און אפשר גאר טאר איך נישט!
על אחת כמה וכמה אויב יענער איז סתם א אויסנוצער!
דאס מיינט אז אין אזא 5 יאר ארום, נאכ'ן חתונה מאכן די ערשטע 3 קינדער, גייט ר' סוכי נאכאמאל זיין אין 150,000 חובות! און דעמאלס גייט מען נאכאמאל רופן יעדן איינעם פאר א גענעראל פארזאמלונג... און די שאלה איז וויפיל גייען טאקע קומען צו יענע מיטינג...

העכסטנס קען סוכי קומען מיט די משולחים אין אמעריקע און קאנטאקטן א דרייווער ארומפארן צו עשירים וואס האבן גענוג צו טיילן.

נישט אז איך בין ח"ו אקעגן צדקה. איך מאך אויך שמחות און מיינע נאנטע משפחה און חברים מאכן שמחות ב"ה און מ'העלפט זיך שיין ארויס איינער דעם צווייטן. אבער יעדע זאך האט זיך זיין פלאץ. מען דארף געבן מרצון הטוב, נישט דורך מאכן א געצווינגענע קאמפיין ווי מען קען אפילו נישט אפזאגן, אזוי ווי הרב בני יואל האט באשריבן אין די טשעריטי אשכול. און אודאי קען מען נישט מחייב זיין "וויפיל".

לייג צו די זאלציגע הארצווייטאג פון די ברודערס אז זיי האבן באקומען פון זייער טאטן א קאלד שאלדער ווען זיי זענען ארויס פון כולל, און יעצט פלוצלינג נעמט מען עדווענטעדזש אז זיי זענען דאך די ארבייטער וע"כ דארפן זיי שטיצן דעם ברודערל...

שעפטאל #

יעצט געכאפט פשט אינעם משנה. סופו לקיימה מעושר
קודם איז נאר פוד סטעמפ'ס, סעקשן עיט, וכו'. צאהלט ווייניג טעקס.

אבער צום סוף, אלע ארימע ברידער'ס, שוואגער'ס, נעפיו'ס, שכנים, אידן פון זיין ביהמ"ד, שיקן איהם כסדר זייער מעשר ווייל ער לערנט, ווערט ער באמת רייך 😂

זאג, וואו לערנסטו פאר פרק?
איך וויל אהינגיין.........

שמן איז לעצטנס אויף ערנסטע סטערוידס

שמעקעדיג #

צוויי #

פון די אנדערע זייט האט די חשובע ברודער יודל פון אמעריקע אויך געטוהן זייער א גרויסע עוולה, סיי פאר'ן נישט געגעבן אליינס צדקה וואס ביי די מצוה פון צדקה שטייט נישט אין די תורה אז מ'דארף מאכן יענעמ'ס חשבונות בשעת'ן געבן צדקה.

צדקה? איז גענוג א פינעפער.
אקעי, א צוואנציגער.

אויב ווילסטו, זאל זיין מעשר.
א חומש! אקעי כ'וועל דיר דאס אויך נאכגעבן.

אבער מיך מחייב זיין 10 אלפים ווען איך לעב פעיטשעק צו פעיטשעק? פון וואו רבש"ע דארף איך דאס צו נעמען?
אפילו ווען יענער דארף באמת צדקה בין איך נישט מחוייב דאס צו טון, און אפשר גאר טאר איך נישט!
על אחת כמה וכמה אויב יענער איז סתם א אויסנוצער!
דאס מיינט אז אין אזא 5 יאר ארום, נאכ'ן חתונה מאכן די ערשטע 3 קינדער, גייט ר' סוכי נאכאמאל זיין אין 150,000 חובות! און דעמאלס גייט מען נאכאמאל רופן יעדן איינעם פאר א גענעראל פארזאמלונג... און די שאלה איז וויפיל גייען טאקע קומען צו יענע מיטינג...

העכסטנס קען סוכי קומען מיט די משולחים אין אמעריקע און קאנטאקטן א דרייווער ארומפארן צו עשירים וואס האבן גענוג צו טיילן.

נישט אז איך בין ח"ו אקעגן צדקה. איך מאך אויך שמחות און מיינע נאנטע משפחה און חברים מאכן שמחות ב"ה און מ'העלפט זיך שיין ארויס איינער דעם צווייטן. אבער יעדע זאך האט זיך זיין פלאץ. מען דארף געבן מרצון הטוב, נישט דורך מאכן א געצווינגענע קאמפיין ווי מען קען אפילו נישט אפזאגן, אזוי ווי הרב בני יואל האט באשריבן אין די טשעריטי אשכול. און אודאי קען מען נישט מחייב זיין "וויפיל".

לייג צו די זאלציגע הארצווייטאג פון די ברודערס אז זיי האבן באקומען פון זייער טאטן א קאלד שאלדער ווען זיי זענען ארויס פון כולל, און יעצט פלוצלינג נעמט מען עדווענטעדזש אז זיי זענען דאך די ארבייטער וע"כ דארפן זיי שטיצן דעם ברודערל...

קוק איבער די גאנצע זאך וואס איך האב געשריבן, נישט נאר איין שורה, וועסטו אפשר בעסער פארשטיין וואס איך האב ארויסגעברענגט.

איך האב געזאגט 10 טויזענט דאללער? אודאי איז עס אן עוולה, ווי איך האב ארויסגעברענגט אין מיינע ווערטער, איין עוולה ווישט נישט אוועק אן אנדערע עוולה... און יא ר' יודל האט אויך געטוהן אן עוולה. וועלכע עוולה ס'איז גרעסער דארפן מיר שוין זען אין הימל...

הערה צו טוישן דעם קעפל צו ’כל המיפר את התורה מעוני סופו שיצטרך לבריות’.

דער סאכי איז א מיפר את התורה נישט קיין מקיים

עפעס קוועטשט דעם זון יודל. דער אויסברוך זיינע קעגן זיין טאטע אין פראנט פון די גאנצע משפחה איז נאר א סימן פאר עפעס א אינערליכע ווייטאג וואס האט פשוט אויסגעפלאצט ברבים אויפן נישט ריכטיגן אופן. איך מיין דאס איז אויך די סיבה פארוואס אלע זענען אנטלאפן כדי נישט צו זיין אנוועזנד ווען יודל וועט כאפן וואס טוט זיך און ווערן פארשעמט. אפשר קען איך מיך פארבינדן מיט יודל זעהן וואס איך קען העלפן?

סבא דבהתא #

הערה צו טוישן דעם קעפל צו ’כל המיפר את התורה מעוני סופו שיצטרך לבריות’.

דער סאכי איז א מיפר את התורה נישט קיין מקיים

איך האב גראדע געטראכט דערפון, אבער היות רוב מענטשן וואס פירן זיך אזוי האבן א נאמען אין די גאס פון א "מקיים את התורה" האב איך עס געוואלט ארויסשטרייכן אויף דעם אויפן.

האלטער #

עפעס קוועטשט דעם זון יודל. דער אויסברוך זיינע קעגן זיין טאטע אין פראנט פון די גאנצע משפחה איז נאר א סימן פאר עפעס א אינערליכע ווייטאג וואס האט פשוט אויסגעפלאצט ברבים אויפן נישט ריכטיגן אופן. איך מיין דאס איז אויך די סיבה פארוואס אלע זענען אנטלאפן כדי נישט צו זיין אנוועזנד ווען יודל וועט כאפן וואס טוט זיך און ווערן פארשעמט. אפשר קען איך מיך פארבינדן מיט יודל זעהן וואס איך קען העלפן?

איך קויף עס נישט אפ. יעדעס מאל איינער קומט און שרייט קעגן א ריכטיגע עוולה וואס איז צריך תיקון, קומען די זעלבסט-געקרוינטע מומחים וואס עס געפעלט זיי נישט אז איינער רעדט דברים של טעם און מאכן עס אוועק, "נעעע, עפעס אנדערש דריקט אים",

פון וואו ווייסטו? האסט עפעס אינסייד אינפאו אויף דעם יודל? אפשר רעגט ער זיך טאקע יא ממש אויף די זאך וואס ער לייגט פאר בטוב טעם ודעת?

איך ווייס נישט צו דעם יודל קוועטשט עפעס אבער דעם האלטער קוועטשט זיכער.

צוויי #

עס שטייט דירעקט יא אין די תורה אז מען זאל מאכן חשבונות ווען מען געבט צדקה.

דער רמב"ם רעכנט אויס פארשידענע מדריגות פון צדקה און די העכסטע איז אז מען זאל שטיצן דעם נצרך אויף א וועג אז ער זאל זיך אליין קענען שטעלן אויף די פיס און לעבן א נארמאלן לעבן.

דאס פארקערטע פון דעם איז לכאורה א געהעריגע מסייע לדבר עבירה.

אודאי אז ער נעמט זיך אין די הענט אריין, טוט תשובה און זוכט א דזשאב, ער טוט וואס ער קען און עס איז נישט גענוג, אוודאי דארף מען ארויסהעלפן. (הגם צווינגען די שוואגערס מיט סכומים, וואס דו ווייסט אליין נישט זייער פינאנציעלע מצב איז קיינמאל נישט קיין מהלך.) אבער אז דער יעניגער פלאנט ווייטער עובר צו זיין אויפן מאמר חז"ל פון פשוט נבילה בשוק, ער פלאנט ווייטער צו טרעטן אויף זיין כתובה, און ער טוט עס דירעקט מיט די הילף פון די "צדקה געבערס" איז אין לך מסייע לדבר עבירה יותר מזה.

אלע צוזאמען #

וואו וואו וואו, זייער אינטערסאנט און זייער ווייטאגליך.

כדי צו מאכן א שמועס, לאמיר גיין פארקערט

דער ’סאכי’ האט געטון אן עוולה, דאס זעמיר אלע מודה, אבער למעשה ווי מ’שטייט יעצט דארף מען אים נישט ארויס העלפן? אויב זאגסטו ניין, דאן קען מען פארמאכן 90% פון צדקה ארגענעזאציעס.

ס'הערט זיך ווי זייער א גוטע טענה. אויף אזוי ווייט אז דו אויסניצערס ווייסן זייער גוט דערפון און זיי פארלאזן זיך מתחילה אז מען גייט שפעטער אזוי זאגן.

90% פראצענט פון צדקה ארגאניזאציעס זענען געשטעלט אויף מענטשן וואס טוען יעצט אין ווייטער עוולות און מען געבט זיי געלט אז זיי זאלן קענען ווייטער טון די עוולות במנוחה? איך מיין אז נישט.

אלע צוזאמען #

זאקן #

ביסט פיינע נייעס!

ווען די שרייבסט מיין שוואגערס נאמען אנטשאטס סאכי וואלט איך שוין גערופן די פאליציי אז שמן למאור האט זיך אריינגעהעקט אין די ברודערס וואטס עפפ גרופ.

ים של שלום #

נישט קיין וויץ. ביי מיין איז געווען אזא מעשה כמעט אינגאנצן ווי די האסט עס אראפגלייגט. נאר מיט אביסל וויינגער דראמע 😃

האמיר א חלק פון די משפחה....

ווערטס נישט אזוי עקסיידעד אז מען טרעפט דא אן משפחה מיטגלידער.

אזעלכע מעשיות מאכן זיך טאג טעגליך ליידער.

@שמן למאור איינער האט דיר שוין אמאל געזאגט אז דו שרייבסט גוט?

עס איז געוואלדיג! דרמאטיש, ציענד, און באלערנד...

צוויי #

און אויב איינער וויל וויסן וואס מיינט צו מגלה זיין פנים בתורה שלא כהלכה זאל קוקן אויף די צווייטע תגובה אין דעם אשכול

הכנה דרבה #

אגב איינער וואס גיבט געלט פאר אזא צוועק איז א ריכטיגע מסייע לידי עוברי עבירה למהדרין רח"ל.

רמב"ם - אבות פ"ד מ"ה,

ולא מצאנו חכם מן החכמים, שהיה מגנה אנשי דורו על שלא היו מעשירים אותם חלילה לשם. אבל הם בעצמם היו חסידים מאמיני האמת לעצמם, והיו מאמינים בהשם יתברך ובתורת משה אשר בה יזכה האדם לחיי העולם הבא. ולא היו מתירים לעצמם לבקש ממון מבני אדם, והיו רואים שלקיחתו היה חלול השם בעיני ההמון, מפני שיחשבו שהתורה מלאכה מהמלאכות אשר יחיה בהם אדם ותתבזה בעיניהם, ויהיה מי שעושה זה "דבר השם בזה"(במדבר טו, יא).

כ'מיין מ'קען רואיג זאגן אז איינער וואס העלפט ארויס א מחלל השם איז א מסייע...


(עכ"פ לויטן שיטת הרמב"ם. ועי' כאן לשאר השיטות)

האלטער #

עפעס קוועטשט דעם זין יודל. דער אויסברוך זיינע קעגן זיין טאטע אין פראנט פון די גאנצע משפחה איז נאר א סימן פאר עפעס א אינערליכע ווייטאג וואס האט פשוט אויסגעפלאצט ברבים אויפן נישט ריכטיגן אופן. איך מיין דאס איז אויך די סיבה פארוואס אלע זענען אנטלאפין כדי נישט צו זיין אנוועזנד ווען יודל וועט חאפן וואס טוט זיך און ווערן פארשעמט. אפשר קען איך מיך פארבינדן מיט יודל זעהן וואס איך קען העלפן ?

ער זאגט דאך זייער קלאר וואס עס שטערט איהם!

האלטער #

עפעס קוועטשט דעם זון יודל. דער אויסברוך זיינע קעגן זיין טאטע אין פראנט פון די גאנצע משפחה איז נאר א סימן פאר עפעס א אינערליכע ווייטאג וואס האט פשוט אויסגעפלאצט ברבים אויפן נישט ריכטיגן אופן. איך מיין דאס איז אויך די סיבה פארוואס אלע זענען אנטלאפן כדי נישט צו זיין אנוועזנד ווען יודל וועט כאפן וואס טוט זיך און ווערן פארשעמט. אפשר קען איך מיך פארבינדן מיט יודל זעהן וואס איך קען העלפן?

כ'האב מיך גראדע געוואונדערט וואס ס'איז דורכגעלאפן אינעם פאטער'ס מוח אין יענע שווערע מינוטן...

דער רמב"ם שרייבט בהל' תלמוד תורה (פ"ג ה"י):

כל המשים על לבו שיעסוק בתורה ולא יעשה מלאכה ויתפרנס מן הצדקה הרי זה חלל את השם ובזה את התורה וכבה מאור הדת וגרם רעה לעצמו ונטל חייו מן העולם הבא.

ועיי"ש בכסף משנה באריכות ובסו"ד:

אפשר לומר שכוונת רבינו כאן היא שאין לאדם לפרוק עול מלאכה מעליו כדי להתפרנס מן הבריות כדי ללמוד, אבל שילמוד מלאכה המפרנסת אותו ואם תספיקנו מוטב ואם לא תספיקנו יטול הספקתו מהצבור ואין בכך כלום.

די שאלה דא איז צי דאס אז שאכי'ס ווייב ארבעט (וכמובן אז זי איז מוחל שעבודו של שאכי אליה, ועיין באבה"ע סימן ס"ט סעיף י'), איז גענוג צו זאגן אז עס איז כאילו למד מלאכה המפרנסת אותו אבער עס איז נישט מספיק. אדער אז ער למעשה ארבעט נישט. (וע"ע בהל' מתנות עניים פ"י הי"ח וביו"ד סימן רנ"ה.)

דער רמ"א פסק'נט ביו"ד סימן רמ"ו סעיף כ"א:

כל המשים על לבו לעסוק בתורה ולא לעשות מלאכה להתפרנס מן הצדקה, הרי זה מחלל השם ומבזה התורה, שאסור ליהנות מדברי תורה. וכל תורה שאין עמה מלאכה גוררת עון וסופו ללסטם הבריות (לשון הטור). וכל זה בבריא ויכול לעסוק במלאכתו או בדרך ארץ קצת ולהחיות עצמו (רבינו יונה ורבינו ירוחם נתיב ב' וכ"כ הרמ"ה). אבל זקן או חולה מותר ליהנות מתורתו ושיספקו לו (לכ"ע). ויש אומרים דאפילו בבריא מותר (בית יוסף בשם תשובת רשב"ץ).

ועיי"ש בש"ך ס"ק כ'.

אין די שאלה איז אויך אז במקום וואו מ'פארשטייט אז שאכי'ס לעבנסשטייגער איז אומריכטיג, איז אבער, ווי ערווענט, יעצט אז מ'האלט שוין למעשה ביי אזא מצב איז צי דאס ווערט גערעכנט ווי למעשה מ'דארף געבן צדקה לקרובים הקודמים לשאר עניים כדאיתא ביו"ד סימן רנ"א סעיף ג-ד (הגם אז אפילו בזה איז פרנסת עצמו קודמת כדאיתא שמה ברמ"א), אדער איז דאס אזוי ווי געבן צדקה לבני אדם שאינם מהוגנים (כגון קללת ירמיהו הנביא בב"ק טז:), וואו ס'איז דא א חשש אז דאס גייט ריענפאָרסען און פּערפּעטשועיטן די אומריכטיגע התנהגות ומהלך החיים ווייטער. (ועיין בדברי הרב דר. נתן סליפקין, וועלכע ברענגט צו פון הרב דר. יעקב צבי [יונתן] זאקס ז"ל אז דאס איז אזוי ווי שטיצען א דראָג-עדיקט ל"ע, וואס מאכט די פראבלעם ווייטער און ווייטער. כידוע, רעדט הרב דר. סליפקין ארום דערפון אפטמאל אויף זיין בּלאַג, אין די קאנטעקסט פון די בני א"י שאינם עוסקים במלאכה ולומדים תורה, און פאַלן צו לאַסט אויף שאר תושבי המדינה ואחיהם בגולה. לדוגמא.) איידער זאל מען אים נאר געבן די ברירה פון אים מציע זיין און אים צושטעלן א מלאכה [ובפרט אם היא כגון מו"ץ או מלמד או מגי"ש ור"מ או משגיח וכדומה] שיוכל להתפרנס ממנה בקביעות, וכמו שפסק המחבר ביו"ד סימן רמ"ט סעיף ו' עפ"י הרמב"ם בהל' מתנות עניים פ"י ה"ז (ועיין ביו"ד סימן רנ"ג סעיף י"א) עיי"ש, זייענדיג אז אנדערש איז דאס דאך נישט סאָסטעינעבּל.

‏כמובן, אז מפני כיבוד או"א איז נישטא קיין חיוב, זייענדיג אז ממון ביי כיבוד או"א אפילו לאביו ממש איז משל אב ולא משל הבן, ועיין לעיל ביו"ד סימן ר"מ סעיף ה', ובפרט וואו די קינדער ל"ד האבן דאס.

אולי איז דאס וואס @האלטער מיינט אזוי ווי דער ערוך השלחן שרייבט דארט בסימן רמ"ו סעיף ט':

וכלל הדברים הם: כל הלומד תורה בעצמו חביבין עליו המצות ואוהב את החכמים ותומכן ומסייען שילמדו ויעסקו בתורה. וההיפך בהפכו.

והיינו, אז הגם יודל איז גערעכט וקבל את האמת ממי שאמרו, איז דאס אבער נישט דאס וואס שטערט אים, און עס קען זיין אַן אלגעמיינער אפשיי צו לומדי תורה (און מגדל השן סארט חכמים בכלל). כמובן, איז דאס אבער פארט אַן עד האמינעם און א דזשענעטיק פאָלאָסי/עפּיעל צו מאטיוו, וואס באציהט זיך נישט לעצם גוף הטענה של יודל. כמובן אויך, האט יודל געדארפט ווען צו רעדן צום טאטן מיט מער דרך ארץ וכבוד, און אָן חוצפה און בדרך פּאָלעמיק.

ווען מ'ברענגט מקורות פון חז"ל און ראשונים דארף מען אין אכט נעמען אז לימוד התורה היינט איז ווייט נישט די זעלבע ווי דעמאלטס, נעמליך אמאל האט מען געלערנט ליטערעלי אויף צו מנחיל זיין די תורה לדורות הבאים, משא"כ היינט מיט די הייפער אינפלעישאן פון אברכיזם און ישיבות איז עס 90% בלויז א מיטל צו אנפילן יארן און לייפטיימס פון ציוויליזאציע אפזונדערונג.

אלע צוזאמען #

וואו וואו וואו, זייער אינטערסאנט און זייער ווייטאגליך.

כדי צו מאכן א שמועס, לאמיר גיין פארקערט

דער ’סאכי’ האט געטון אן עוולה, דאס זעמיר אלע מודה, אבער למעשה ווי מ’שטייט יעצט דארף מען אים נישט ארויס העלפן? אויב זאגסטו ניין, דאן קען מען פארמאכן 90% פון צדקה ארגענעזאציעס.

ערשטנס: ס׳דא א חילוק צווישן העלפן און זיין אן enabler
העלפן איז ווען יענער וויל ווערן געהאלפן נישט ווען יענער וויל אויף יענעם׳ס חשבון זיך אויסהאלטן און לייגט נישט א פינגער אין קאלט וואסער

צווייטנס: ווען איינער באדט זיך אין מעלוינעס דעמאלס אוודאי האט ער א גרויסע מצוה צוצולייגן א האנט און העלפן דעם איד זיך שטעלן אויף די פיס (אוודאי, ווי פריער דערמאנט, דו קענסט נאר העלפן איינעם וואס וויל זיך טאקע העלפן- נישט סתם נעמען עדווענטעדש)

אבער ווען ס׳קומט צו פשוט׳ע hard working יונגעלייט וואס מוטשען זיך טאג טעגליך פאר פרנסה און שווימען נישט אין געלט, קענען זיי געבן מעשר אבער אוועקגעבן געלט פון דיין אייגענע משפחה איז לאו דוקא א חסד (לענ״ד איז עס זיין א doormat)

צו ס'איז א חסד צו נישט ווייס איך נישט, איך ווייס נאר אז דער ר' יודל האט אויך געטוהן אן עוולה, אפי' ער האט געהאלטן אז זיין ברודער און טאטע טוען אן עוולה...

וואס גייט אים העלפן צי מופן קיין אמעריקיא, ווען מען האט א שטיב מיט 11 קינדער קען אים קיין דשאב נישט העלפן

וואס די טאטע האט געטוהן, מחייב זיין די געשוויסטער מיט צען טויזעט דאלער איז אומריכטיג,
אבער יודל וואלט זיך געדארפט ארויס דרייען אז ער איז זייער געדרוקט אין געלט, די וועג וויאזוי יודל איז צוגעגאנגען איז לכאורה קעגן די הלכה פון כבוד אב

מילך טראק #

וואס די טאטע האט געטוהן, מחייב זיין די געשוויסטער מיט צען טויזעט דאלער איז אומריכטיג,
אבער יודל וואלט זיך געדארפט ארויס דרייען אז ער איז זייער געדרוקט אין געלט, די וועג וויאזוי יודל איז צוגעגאנגען איז לכאורה קעגן די הלכה פון כבוד אב

כיבוד אב ווערט גע׳פסק׳נט איז משל אב, דהיינו, אז ס׳ברויך קומען פון טאטע׳ןס בערזל, און א טאטע קען נישט מחייב זיין א זוהן צו געבן געלט אלץ כיבוד אב.

די חלק פון רעדן חוצפה׳דיג איז טאקע אקעגן כיבוד אב, אבער ער האט געטוהן ריכטיג, זיין טאטע קלאפט עים שוין יארן אראפ אלץ די ארבעטער די לוזער אין פראסטאק פון די משפחה, זיין טאטע איז שוין יארן עובר אויף ״ואהבת לרעך כמוך״.
במילא אלץ ״ועם עקש תתפתל״ האט דער זוהן א חיוב צי אריינגעבן דעם טאטען אין טאטען׳ס טאטען אריין, בבחינת עבירה לשמה.

מילך טראק #

וואס די טאטע האט געטוהן, מחייב זיין די געשוויסטער מיט צען טויזעט דאלער איז אומריכטיג,
אבער יודל וואלט זיך געדארפט ארויס דרייען אז ער איז זייער געדרוקט אין געלט, די וועג וויאזוי יודל איז צוגעגאנגען איז לכאורה קעגן די הלכה פון כבוד אב

דער עולם איז סטאק אויף דעם כיבוד אב. די מעשה איז פיקטיוו און איז געשריבן ארויסצוברענגען א נקידה. ס'איז אראפגעלייגט אויף אן אופן אז איינער יודל זאגט עס פאר יעדעם און די טאטע איז דארט, אבער ס'איז בלויז ארויסצוברענגען די נקידה.

אין ווארהייט גייט די מעשה געווענליך אז די טאטע איז מחייב די געלט און דער עולם געבט אומוועלנדיג, אדער דרייט מען זיך ארויס אויף א שיינעם אופן בשעת מען טראכט דאס וואס יודל האט דא פארגעשטעלט. מען היט טאקע אויף כבוד אב און כבוד הבריאות און מען קאמאנדעוועט נישט.

אינעם ארטיקל האב איך ארויסגעברעגט די אנדערע זייט, די שטילע זייט וואס מען זעט געווענליך נישט. די זייט וואס יעדער טראכט ביי זיך און הארצן. כדי עס ארויסצוברענגען שטארק האב איך אריינגעברענגט דעם יודל כאראקטער וואס איז טאקע א מחוצף פארן עס זאגן פארנט פונעם טאטע'ן, אבער איז דא ארויסצוברענגען די נקידה אויף א שטארקן אופן.

שרייבען #

וואס גייט אים העלפן צי מופן קיין אמעריקיא, ווען מען האט א שטיב מיט 11 קינדער קען אים קיין דשאב נישט העלפן

אין אמעריקע קען ער נעמען א דזשאב וואס וועט אים צאלן מער, און היות ס'איז נישט מספיק קען ער מיט רעכט קענען ארויפגיין אויף פוד סטעמפס און WIC און געניסן פונעם רייכן פעטערס טעקס ריטורן און אנדערע פראגראמען.

קהל'ס נער #

מילך טראק #

וואס די טאטע האט געטוהן, מחייב זיין די געשוויסטער מיט צען טויזעט דאלער איז אומריכטיג,
אבער יודל וואלט זיך געדארפט ארויס דרייען אז ער איז זייער געדרוקט אין געלט, די וועג וויאזוי יודל איז צוגעגאנגען איז לכאורה קעגן די הלכה פון כבוד אב

כיבוד אב ווערט גע׳פסק׳נט איז משל אב, דהיינו, אז ס׳ברויך קומען פון טאטע׳ןס בערזל, און א טאטע קען נישט מחייב זיין א זוהן צו געבן געלט אלץ כיבוד אב.

די חלק פון רעדן חוצפה׳דיג איז טאקע אקעגן כיבוד אב, אבער ער האט געטוהן ריכטיג, זיין טאטע קלאפט עים שוין יארן אראפ אלץ די ארבעטער די לוזער אין פראסטאק פון די משפחה, זיין טאטע איז שוין יארן עובר אויף ״ואהבת לרעך כמוך״.
במילא אלץ ״ועם עקש תתפתל״ האט דער זוהן א חיוב צי אריינגעבן דעם טאטען אין טאטען׳ס טאטען אריין, בבחינת עבירה לשמה.

נאך א נקודה, ווייל ער האט אזוי גערעדט האט א געראטעוועט זיינע געשוויסטער אויך, משא"כ ווען ער דרייט זיך ארויס איידעלערהייט בלייבן זיי סטאק

קהל'ס נער #

די חלק פון רעדן חוצפה׳דיג איז טאקע אקעגן כיבוד אב, אבער ער האט געטוהן ריכטיג, זיין טאטע קלאפט עים שוין יארן אראפ אלץ די ארבעטער די לוזער אין פראסטאק פון די משפחה, זיין טאטע איז שוין יארן עובר אויף ״ואהבת לרעך כמוך״. במילא אלץ ״ועם עקש תתפתל״ האט דער זוהן א חיוב צי אריינגעבן דעם טאטען אין טאטען׳ס טאטען אריין, בבחינת עבירה לשמה.

לכאורה מיינסטו דעם רמ"א ביו"ד סימן רמ סעיף ח:

עד היכן כיבוד אב ואם? אפילו נטלו כיס של זהובים שלו, והשליכו בפניו לים – לא יכלימם ולא יצער בפניהם ולא יכעוס כנגדם, אלא יקבל גזירת הכתוב וישתוק.

הגה: ויש אומרים דאם רוצה לזרוק מעות של בן לים, דיכול למונעו, דהא אינו חייב לכבדו רק משל אב, אבל לא משל בן (טור בשם רבינו יצחק). ואין חילוק בין לכבדו או לצערו (תרומת הדשן סימן מ'). ודווקא קודם שזרקן, דאפשר דמימנע ולא עביד, אבל אם כבר זרקוהו – אסור לאכלומיה. אבל יוכל לתובעו לדינא (טור בשם הרא"ש). ודווקא אם רוצה לזרוק כיסו לים, דאית ביה חסרון כיס. אבל אם רוצה להעביר ממנו ריוח בעלמא – אסור בכל ענין (ר"ן פרק קמא דקידושין). בן שיש לו דין עם אביו, והאב הוא תובע הבן – צריך הבן לילך אחר אביו, אף על פי שהבן הוא נתבע ודר בעיר אחרת, שזהו כבוד אביו. אבל האב חייב לשלם לבן הוצאות, דאינו חייב לכבדו משל בן (במהרי"ק שורש נ"ח), כמו שנתבאר.

און דער ש"ך שרייבט דארט בס"ק יא מהב"ח:

והב"ח כתב דגם הסברא ראשונה ס"ל דאין לחלק בין לכבדו או לצערו, אלא שטעמו דכיון שצריך אחר כך לשלם כל הפסדו, לכן אין לו להכלימו בשביל כך, והי"א ס"ל דכדי שלא לטרוח למיקם בדינא ודיינא יכול למנעו עיין שם

ועיין לעיל בסעיף ג (ובש"ך שם ס"ק ד) ולהלן בסעיף יא.

האב איך געהערט אויף שמואלי אונגאר'ס פאדקעסט (עפיזאד 26, 20:06) ווי הרב עזריאל מאנדל קלעימט אז דער רמב"ם שרייבט אז ווען מען ווערט 'אן עדאלט מען וואקסט אויף' דארף מען איבערלערנען וואס מען האט געלערנט (?). ע"כ.

איך קען נישט אזא רמב"ם, איינער ווייסט דא יא צו זאגען פון אזא רמב"ם?

מ'קען אפשר ארויסדרינגען אזוי פון דעם וואס דער רמב"ם האט געשטעלט ספר המדע בעפאר אהבה און קדושה

שמן למאור #

שרייבען #

וואס גייט אים העלפן צי מופן קיין אמעריקיא, ווען מען האט א שטיב מיט 11 קינדער קען אים קיין דשאב נישט העלפן

אין אמעריקע קען ער נעמען א דזשאב וואס וועט אים צאלן מער, און היות ס'איז נישט מספיק קען ער מיט רעכט קענען ארויפגיין אויף פוד סטעמפס און WIC און געניסן פונעם רייכן פעטערס טעקס ריטורן און אנדערע פראגראמען.

נעם אבער אין אכט אז די לעבן אין אר''י איז בד''כ ביליגער.


לגבי דיין צווייטע פאוינט, נא וואס א חילוק אויב יענער פאראזיטירט אויפן ברודער'ס חשבון, צו איינער פאראזיטירט אויפן רייכע פעטער'ס חשבון?


ביסט די זעלבע אוכל חנם פאראזיט.

(כ'האב קיינמאל נישט פארשטאנען די חו''ל אידן וואס פילן זיך בעסער און האלב פון זייער א''ג פרנסה קומט פונעם פעטער, ח''ו כ'מיין נישט קיינעם, סה''כ שמועסט מען זיך אויס.)

צוויי #

אשריך ר' יוסף.png

😂 אונז לעבן אין אן געוואלדיגע ערא

דערהויבענע איד #

שמן למאור #

שרייבען #

וואס גייט אים העלפן צי מופן קיין אמעריקיא, ווען מען האט א שטיב מיט 11 קינדער קען אים קיין דשאב נישט העלפן

אין אמעריקע קען ער נעמען א דזשאב וואס וועט אים צאלן מער, און היות ס'איז נישט מספיק קען ער מיט רעכט קענען ארויפגיין אויף פוד סטעמפס און WIC און געניסן פונעם רייכן פעטערס טעקס ריטורן און אנדערע פראגראמען.

נעם אבער אין אכט אז די לעבן אין אר''י איז בד''כ ביליגער.


לגבי דיין צווייטע פאוינט, נא וואס א חילוק אויב יענער פאראזיטירט אויפן ברודער'ס חשבון, צו איינער פאראזיטירט אויפן רייכע פעטער'ס חשבון?


ביסט די זעלבע אוכל חנם פאראזיט.

(כ'האב קיינמאל נישט פארשטאנען די חו''ל אידן וואס פילן זיך בעסער און האלב פון זייער א''ג פרנסה קומט פונעם פעטער, ח''ו כ'מיין נישט קיינעם, סה''כ שמועסט מען זיך אויס.)

אז איינער טוט כל מה שביכולתו און דעקט זיך נישט, אויף דעם איז עס דאך געמאכט געווארן.