דאס לעבן און שאפן פונעם שופט און מאסן מערדער שמשון הגיבור

האלוואי קען איך זיין א מאסן מערדער 😂 😂 (איך מיין בארעכטיגטערהייט)

שעפטאל

הלוואי קען איך זיין א מאסן מערדער 😂 😂 (איך מיין בארעכטיגטערהייט)

אז דו ווילסט דווקא אזוי שטארק, איז נאך היינט דא רעליגיעס ווי מען קען הרג'ענען מענטשן מיט רשות פון אללא.

ס'לוינט זיך אבער נישט, קודם כל וויל איך נישט מיין ווייב זאל גיין מיט לאנגע שווארצע קליידער, גאר אומבאטאמט!! צווייטנ'ס ווי קען איך איבערלאזן די געטרייע סיסטעם וואס נעמט אזוי גוט קער פון מיר? אזוי געטריי צו מיר אלע יארן, סתם אזוי זאגן גוט ביי? דריטנ'ס ס'וועט זיין ביזיונות יעדער וועט שמועסן "האסט געהערט, שפט'ל האט זיך געטראפן נייע גליקן, אן אראבער איז ער מיר געווארן, ער מיינט יעצט וועט אים גיין גוט אין לעבן" עס קומט מיר טשילס נאר צו טראכטן דערפון 😂

שמן למאור

נפה

איך ווייס נישט פארוואס דו ריפסט אים מאסן מערדער?
די מלאך זאגט פאראויס והוא יחל להושיע את ישראל מיד פלשתים
איך וויס נישט וואס יעדער איינער איז שולדיג אבער בכל אופן קען מען נוצן איין פון די תירוצים אויף די מארד פון שכם על ידי שמעון ולוי (עיין ברמב"ם וברמב"ן

ער ווערט נישט אויס מאסן מערדער, סך הכל ווערן זיינע מאסן רציחות בארעכטיגט. 'מאסן מערדער' איז א מציאות הדברים.

.

'מאסן מערדער' זעט אויס ווי שמשון'ס שם העצם. אויב עס איז געווען בארעכטיגט (און אלס ארטאדאקסישע איד האלסטו מסתמא אזוי, עכ''פ בגלוי מיזטו אזוי שרייבן כתקנת המקום), דאן פאסט נישט אויף אים די טיטל וויבאלד עס איז נאר געווען במקרה.

אויף די שאלה פון מאראל אין רעליגיע האט מען דאך צענדליגע מאל ארומגערעדט דא אין שטיבל.

אגב אין ענגליש מיין איך איז murder בעיקר ווען עס אומבארעכטיג, אנטקעגן killing וועלכע קען זיין בארעכטיגט.

כרם זית

אגב אין ענגליש מיין איך איז murder בעיקר ווען עס אומבארעכטיג, אנטקעגן killing וועלכע קען זיין בארעכטיגט.

אוי, יעצט ווען CNN און די NYT זענען פארנומען באריכטן איבער די אידן וואס זענען KILLED אין כל מיני אינטרעסאנטע מצבים אין ישראל, געבן די ווערטער א עקסטרע ציפ

שמן למאור

נפה

איך ווייס נישט פארוואס דו ריפסט אים מאסן מערדער?
די מלאך זאגט פאראויס והוא יחל להושיע את ישראל מיד פלשתים
איך וויס נישט וואס יעדער איינער איז שולדיג אבער בכל אופן קען מען נוצן איין פון די תירוצים אויף די מארד פון שכם על ידי שמעון ולוי (עיין ברמב"ם וברמב"ן

ער ווערט נישט אויס מאסן מערדער, סך הכל ווערן זיינע מאסן רציחות בארעכטיגט. 'מאסן מערדער' איז א מציאות הדברים.

גראדע איז דארטן די קשיא שטערקער ווי די תירוצים.

און אגב, דאס אז די מלאך האט עס פאראויסגעזאגט, מיינט נישט אז עס איז געווען בארעכטיגט מצדו. אונז קענען נישט מישן אין ידיעה-בחירה ענינים. אויף דעם אז ער האט גענומען א פרוי פון די פלשתים זאגט אויך די פסוק אז עס איז געווען באשערט פונעם אייבישטער, און דאך זאגט די משנה אין סוטה פרק א משנה ח' "שמשון הלך אחר עיניו, לפיכך ניקרו פלשתים את עיניו, שנאמר ויאחזוהו פלשתים וינקרו את עיניו" ער איז געשטראפט געווארן אויף דעם ווייל ער איז האט זיך נישט געהיטן די אויגן, איי ס'איז געווען באשערט? אוודאי איז עס געווען באשערט. אלע דיינע עבירות און מצוות זענען אויך באשערט פון פריער, דו באשעפער ווייסט פונקטליך וואס עס וועט זיין, אבער דאך איז דא א בחירה. און מיר אידן גלייבן באמונה שלימה אז עס מאכט סענס.

אזוי ווי למשל זעלענסקי איז א מאסען מערדער לשיטתך גיי פארשטיי!

כרם זית

שמן למאור

נפה

איך ווייס נישט פארוואס דו ריפסט אים מאסן מערדער?
די מלאך זאגט פאראויס והוא יחל להושיע את ישראל מיד פלשתים
איך וויס נישט וואס יעדער איינער איז שולדיג אבער בכל אופן קען מען נוצן איין פון די תירוצים אויף די מארד פון שכם על ידי שמעון ולוי (עיין ברמב"ם וברמב"ן

ער ווערט נישט אויס מאסן מערדער, סך הכל ווערן זיינע מאסן רציחות בארעכטיגט. 'מאסן מערדער' איז א מציאות הדברים.

.

'מאסן מערדער' זעט אויס ווי שמשון'ס שם העצם. אויב עס איז געווען בארעכטיגט (און אלס ארטאדאקסישע איד האלסטו מסתמא אזוי, עכ''פ בגלוי מיזטו אזוי שרייבן כתקנת המקום), דאן פאסט נישט אויף אים די טיטל וויבאלד עס איז נאר געווען במקרה.

אויף די שאלה פון מאראל אין רעליגיע האט מען דאך צענדליגע מאל ארומגערעדט דא אין שטיבל.

אגב אין ענגליש מיין איך איז murder בעיקר ווען עס אומבארעכטיג, אנטקעגן killing וועלכע קען זיין בארעכטיגט.

אז מען קוקט אריין אין די פסוקים, איז דאס די מהות פון שמשון, דאס איז טאקע זיין שם העצם. איך וואלט נישט געשריבן אויף דוד המלך מאסן מערדער, הגם ער האט אויך גע'הרג'עט אסאך מענטשן, ווייל נישט דאס איז געווען זיין מהות. מען טרעפט אסאך אנדערע זאכן אין זיין לעבן, ער האט געפאשעט שאף, ער האט אונז איבערגעלאזט מיט א מורא'דיגע ספר תהלים, חז"ל פארציילן ווי ער איז אויפגעשטאנען ביי חצות, געווען ביזי ענטפערן שאלות פון דם פאר פרויען, הקיצור ער האט געפירט א גאנצע ווערטשאפט און מען קען נישט אנכאפן איין שלעכטע זאך און זיך ארויפכאפן דערויף און דאס מאכן פאר זיין מהות. משא"כ שמשון, איז אויזער הרג'ענען מענטשן און גיין מיט פרויען איז כמעט נישטא עפעס אנדערש צו פארציילן אויף אים. דאס איז די נאראטיוו וואס די פסוקים פון נ"ך בויען אויף אים. דאס אז מען האט עס דיר נישט אויסגעזאגט אין חדר, איז נישט מיין פראבלעם.

איך זע נאכנישט פארוואס איך מוז אננעמען אז אלע זיינע רציחות זענען געווען בארעכטיגט? ווי שטייט אז אלעס איז געווען בארעכטיגט? אפשר איז זיין זנות אויך געווען בארעכטיגט?

אגב, אין ענגליש קען מען טאקע זאגן mass killer אבער אין אידיש מיין איך איז נישטא קיין חילוק. אדרבה, אז דו וועסט אויפקומען מיט א בעסערע לשון, און דו וועסט מיר אויך איבערצייגן אז די הריגות פון שמשון זענען אלע געווען בארעכטיגט, דאן בין איך גרייט צו פארבעסערן די לשון.

מאסן רוצח

שמשון איז דער 'רבי'שער אייניקל' פון תנ"ך.

ער איז הייליג נאך פון פארן געבוירן. איי וועסטו פרעגן, 'מיט וואס איז ער הייליג'? - ער טוט דאך אפ אלע מיני זאכן... איז דער תירוץ, "ווייל אזוי!" - פון הימל האט מען אים געהייליגט נאך פון פארן געבוירן, מען פרעגט נישט קיין שאלות! ער איז הייליג אן קיין סיבה, ווייל אזוי האט גאט מחליט געווען. ער קען שוין יעצט טון וואס ער וויל און ער בלייבט הייליג..

ממש א רבי'ש אייניקל!

שמשון איז געווען א שופט ביי די אידן 20 יאר, ווי די גמרא ברענגט צו זָכְרֵנִי נָא וְחַזְּקֵנִיִ נָא אַךְ הַפַּעַם הַזֶּה!" (שופטים טז, כח) אָמַר שִׁמְשׁוֹן לִפְנֵי הַקָּדוֹשׁ בָּרוּךְ הוּא: רִבּוֹנוֹ שֶׁל עוֹלָם, זְכֹר לִי עֶשְׂרִים שָׁנָה שֶׁשָּׁפַטְתִּי אֶת יִשְׂרָאֵל וְלֹא אָמַרְתִּי לְאֶחָד מֵהֶם: הַעֲבֵר לִי מַקֵּל מִמָּקוֹם לְמָקוֹם. און וועגן דעם האט השי"ת געטון די נס פון צוזאמווארפן די בילדינג פון די פלשתים.

כ'מיין אז די תירוץ אויף דיין קשיא פארוואס עס ווערט נישט דערמאנט אין תנ"ך נאך עפעס אויסער ... איז ווייל דאס אזי געווען פשוט אז ער איז געווען א צדיק און א תלמוד חכם ווייל ער איז געווען א שופט.

אל תען כסיל. איך זוך נישט צו זיין ביזי מיט פארענטעפערן נארישע שרייבעריי וואו מלייגט אראפ כל הקודש לנו אויף א פרעכע ליצנותדיגע אופן דא אין קאווע שטיבעל, מיר גייען אצינד בעז"ה ארבייטן ווייטער....

צום שרייבער "שמן למאור":
איר האט ב"ה א הערליכע שריפט אראפצולייגן א זאך זאפטיג נוצט אויס אייער טאלאנט למען כבודו של הקב"ה און נישט פארקערט.

צום ציבור הקוראים:
האטס שכל, געט נישט קיין שמייכל, פון פרעכע דברי ליצנות.

ובזה יצאתי חובת המחאה
א גוטע נאכט

טשעסטער, לאמיר רעדן מיט שכל, טראכט אריין א מינוט!

שמשון איז געהייליגט געווארן נאך פארן געבוירן, דער מלאך האט געזאגט פארן אשת מנוח אז דער קינד וועט זיין הייליג.

איי, ווי אזוי קען מען דאס וויסן? - אפשר וועט ער טון זאכן וואס טויגן נישט? - ס'איז נישט קיין חילוק, ער בלייבט ווייטער הייליג.

מיט דעם ענטפער איך דיר אפ, ודו"ק.

איך האב נישט געוואלט אריינגיין צו א נבואה איז מחייב.
איך האב נאר געוואלט מדגיש זיין די "להושיע"

קורקלענד

מאסן רוצח

ויפל מישראל שלושים אלף איש ווער איז די מאסען מערדער דא אין ווער איז די מציל ? נאר וואס דען ...

(בתלמוד ירושלמי, מסכת סוטה, פרק י') כי שמו הוא על שם האלוהים על פי הפסוק: ”כִּי שֶׁמֶשׁ וּמָגֵן ה' אֱלֹהִים” (ספר תהלים, פרק פ"ד, פסוק י"ב), וכי היה שופט צדק הדן את ישראל כאביהם שבשמים, וכמוהו, מעולם לא ביקש עזרה כלשהי או טובות הנאה לעצמו. על פי תלמוד ירושלמי, מסכת ראש השנה, פרק ב', הלכה ח' (דפוס וילנא: דף י"ד, עמוד א'): "בית דינו של גדעון ושל יפתח ושל שמשון שקולין כנגד משה ואהרן ושמואל" גם יחד.

כאמור איז ער א טשערי פיקער אזוי ווי אלע וואס זענען עוסק אין די ענינים .
גאט געב זיי ליבשאפט וועלען זיי זיך בארואיגען זיי דארפען א גיטע צד שכנגד זיי צו געבען וואס זיי לעכצען נעבעך אזוי שטארק ולאדם מצא עזר עוזר דלים הושיעה נא

טשעסטער

כ'מיין אז די תירוץ אויף דיין קשיא פארוואס עס ווערט נישט דערמאנט אין תנ"ך נאך עפעס אויסער ... איז ווייל דאס אזי געווען פשוט אז ער איז געווען א צדיק און א תלמוד חכם ווייל ער איז געווען א שופט.

איך האב נישט געפרעגט קיין קשיא.. נישט אלעס איז א קשיא וואס דארף א תירוץ... איך האב בלויז געשריבן די מציאות הדברים, די טריקענע פאקטן; וויאזוי דאס אפצולערנען איז שוין ביד כל אחד ואחד...

טשעסטער

איך זוך נישט צו זיין ביזי מיט פארענטעפערן נארישע שרייבעריי וואו מלייגט אראפ כל הקודש לנו אויף א פרעכע ליצנות'דיגע אופן דא אין קאווע שטיבל.

צום שרייבער "שמן למאור":
איר האט ב"ה א הערליכע שריפט אראפצולייגן א זאך זאפטיג נוצט אויס אייער טאלאנט למען כבודו של הקב"ה און נישט פארקערט.

חותמו של הקב"ה איז אמת, און דאס איז וואס די רצון השם איז. דאס אז כל הקדוש לך איז ליידער גאר ווייט פונעם אמת, מיינט נאכנישט אז די באשעפער איז אויף דיין זייט. כבודו של הקב"ה איז אז מען פאררייט נישט זיין תורה אז עס זאך פיטן דיין פארקרימטע נאראטיוו.

טשעסטער

צום ציבור הקוראים:
האטס שכל, געט נישט קיין שמייכל, פון פרעכע דברי ליצנות.

וויאזוי ווייגסטו זיך צו שרייבן אויף פסוקי נ"ך און אויף מאמרי חז"ל אין די גמרא אז דאס איז פרעכע דברי ליצנות?!

yesiknow

קורקלענד

מאסן רוצח

ויפל מישראל שלושים אלף איש ווער איז די מאסען מערדער דא אין ווער איז די מציל ? נאר וואס דען ...

על פי תלמוד ירושלמי, מסכת ראש השנה, פרק ב', הלכה ח' (דפוס וילנא: דף י"ד, עמוד א'): "בית דינו של גדעון ושל יפתח ושל שמשון שקולין כנגד משה ואהרן ושמואל" גם יחד.

כאמור איז ער א טשערי פיקער אזוי ווי אלע וואס זענען עוסק אין די ענינים.

איך לייג אריין אין א זוך דיין אייגן פאבריצירטע פסוק פון 'ויפל מישראל שלושים אלף איש' און עס קומט מיר גארנישט ארויף. אפשר ברענגסטו מיר וואו עס שטייט, אז איך זאל עס געהעריג קענען אנאליזירן? אדער אפשר האסטו מורא אז דו וועסט נאך ארויסגיין חוזק?

איך האב אין מיין ארטיקל בעיסיקלי איבערגעטייטש פסוק ביי פסוק פון וואס עס שטייט און נ"ך, איך האב אריינגעווארפן אפאר שטיקלעך פון אונזער באקאנטע תלמוד בבלי אויף דעם ענין. עס איז דיר נישט געפאלן ביסטו געגאנגען אפירקראצן עטליכע תלמיד ירושלמי'ס, און איך בין נאך דער טשערי פיקער...

בלויז נאכקוקנדיג איינע פון דיינע מאמרי חז"ל וואס דו ברענגט דא, שטעלט זיך ארויס אז דו ביסט א געפערליכע באנדיט, און דו פראבירסט צו פארדרייען א ירושלמי אז עס זאל דיר פיטן דיין נאראטיוו. איז לאמיר צייגן פאר יעדעם וואס פארא מסלף דו ביסט.

דו ברענגסט א געשניטענע לשון פון די ירושלמי אין ראש השנה, ווי עס שטייט אז "בית דינו של גדעון ושל יפתח ושל שמשון שקולים כנגד משה ואהרן ושמואל גם יחד" דאס דארף מ'כלומר'שט צו צייגן אז שמשון איז געווען אויף די זעלבע הייליגע מדריגה ווי משה און אהרן. ממש א אפענע ראיה אז שמשון איז יא געווען א צדיק! אבער ס'נאר דא איין קליינע פראבלעם. אז מען קוקט אריין אין די ירושלמי זעט מען אז עס שטייט ממש פונקט פארקערט!! לאמיך אראפברענגען די גאנצע לשון:

כתיב, "ה' אשר עשה את משה ואת אהרן ואשר העלה וגו' וישלח ה' את ירבעל ואת בדן ואת יפתח ואת שמואל". ירבעל גדעון, בדן שמשון, יפתח זה יפתח הגלעדי. הקיש שלשה 'קלי עולם' לשלשה אבירי עולם ללמדך שבית דינו של גדעון ושל יפתח ושל שמשון שקולין כנגד משה ואהרן ושמואל.

לאמיר אראפברענגען די גמרא אין בבלי, וואס ברענגט ענדליך צו די ירושלמי, נאר ער שמועסט זיך מער אויס. (כ'ווייס אז דו ביסט דוקא געגאנגען טשערי פיקן די ירושלמי, ווייל אזוי קענסטו עס גרינגער ארומשניידן און ארויסנעמען די ווערטער פון קאנטנקסט)

ראש השנה כה:

משה ואהרן בכהניו ושמואל בקוראי שמו", שקל הכתוב 'שלשה קלי עולם' כשלשה חמורי עולם לומר לך ירובעל בדורו, כמשה בדורו, בדן בדורו, כאהרן בדורו, יפתח בדורו כשמואל בדורו, ללמדך שאפילו 'קל שבקלין' ונתמנה פרנס על הצבור הרי הוא כאביר שבאבירים.

זעסטו וואס דא שטייט! דא שטייט קלאר אז שמשון איז געווען א קל! נישט סתם א קל, נאר פון די שלשה קלי העולם! בכלל נישט קיין משה רבינו! סך הכל שטעלט מען צו זייער מאכט וואס זיי האבן צו משפט'ן די אידן, אז זייער פסק האט א תוקף אזוי ווי משה רבינו און מען מוז עס אננעמען. אדרבה! עס שטייט קלאר אז אפילו זיי זענען דוקא יא 'יענע צרה לייט' דאך זענען זיי שופטים און זייער פסק איז א פסק. דאס זאגט אבער גארנישט אויף זייער צדקות! פארקערט! די בבלי מיטן ירושלמי זאגן ביידע פה אחד אז שמשון איז געווען א קל!!!

איך בין דיר דן לכף זכות אז היות ביסט געווען צו ביזי טשערי פיקינג, האסטו פשוט פארזען די פשוט פשט. איך גלייב נישט אז דו האסט עס געטון בכוונה.

אבער ס'איז מיר שוין פארגאנגען די אפעטיט צו שטיין אין ווארט מיט דיר. אם סארי.

אויב אזוינע גרויסע קלים קענען זיין אזוינע גרויסע אידישע העלדן פארוואס קענען אונז אידן נישט האבן אביסל מער רעספעקט פאר אזוינע עטישע פרייע לייבן ווי בן גוריון און הרצל?

‏

שמן למאור

דלילה האט זיך גענומען צו מוטשענען שמשון אז ער זאל איר זאגן די ריכטיגע וועג וויאזוי אים בייצוקומען. זי האט אים באשילדיגט אז ער האט איר נישט באמת ליב, און בשעת זיי האבן געהאלטן אינמיטן תשמיש, האט זי זיך געגעבן א גליטש ארויס פון אינטער אים. (סוטה דף ט:) שמשון האט נישט אויסגעהאלטן די צער, און האט מחליט געווען איר צו זאגן דעם אמת.

די ירושלמי זאגט בכתובות (פ״ה ה״ח) אז דלילה האט אבער אין יענע תקופה מזנה געווען מיט אנדערע כדי צו באקומען אירע צרכים ע״ש (ובב״ר נב יג).

יאסל ראקאווער

אז מ'רעדט שוין פון שמשון און זיין נזירות איז גאר אינטערעסאנט צו זען וואס די הייליגע מנחת אלעזר שרייבט אויף נזירים און פארוואס שמשון איז אנדערש.

נזירות, זאגט די מונקאטשער רב איז פאר משוגעים און פאנטאזירער. פאר מענטשען וואס שמועסן מיט קיען און ברעטער. אזוינע weirdos.

(אפשר טאקע טייטש ער די פסוק איש או אשה כי יפלא, אז די תורה טשעפעט זיי "א מאן אדער א פרוי וואס גייען אראפ פון זינען און ווערן באצויבערט". די תורה מאכט עס אוועק און גיט דא tools פאר די משוגעים חדר פון נזירות, לויט מונקאטשע רב.)

אבער נישט פארשטייט זיך איינס און א מיליאן מענטשען ווי די הייליגע שמשון הגבור. ער איז נישט קיין משוגענער, אים האט א מלאך געזאגט צו ווערן א נזיר.

ומענין לענין באותו ענין איז אינטרעסאנט צוצוצייכענען צום שו"ת חוות יאיר (סימן קנב) וואו ער זוכט צו פארענטפערן די לשונות קנתרין פון חז"ל בש"ס. ער זאגט בתו"ד אז די מחלוקת צווישן ר' אבהו און ר' זירא איז געווען איבער די אויסגעהאלטענקייט פון אַן ascetic לעבנסשטייגער. 📎 1.jpeg 📎 2.jpeg

שעפטאל

האלוואי קען איך זיין א מאסן מערדער 😂 😂 (איך מיין בארעכטיגטערהייט)

הרמב״ם בשמונה פרקים (פ״ו):

שהרעות אשר הן אצל הפילוסופים רעות, אשר אמרו שמי שלא יתאוה אליהן יותר חשוב מן המתאוה אליהן ויכבוש את יצרו מהן - הם הענינים המפורסמים אצל כל בני האדם שהם "רעות": כשפיכות דמים, וגנבה, וגזלה, ואונאה, ולהזיק למי שלא הרע לו, ולגמול רע למיטיב לו, ולבזות אב ואם וכיוצא באלו. והן המצוות שאמרו עליהן החכמים, ז"ל: 'שאילו לא נכתבו ראויות הן לכתב' (יומא סז:). ויקראו אותן קצת מחכמינו האחרונים אשר חלו חולי המדברים: "מצוות שכליות", ואין ספק שהנפש אשר תכסוף לדבר מהם ותשתוקק אליו שהיא חסרה, ושהנפש החשובה לא תתאוה לאחד מאללו הרעות כלל, ולא תצטער בהמנעה מהם.

אז מען רעדט פון שמשון, האב איך געזען צוברענגען אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל-בחירה, ער האט פועל געווען ראבאטיש, פון הימל האט מען אים געפירט.

והראיה, אז נאך פארן געבוירן האט שוין גאט געזאגט אז ער וועט העלפן אידן וכו'... ער איז געפירט געווארן דירעקט פון אויבן.

צפת

אז מען רעדט פון שמשון, האב איך געזען צוברענגען אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל-בחירה, ער האט פועל געווען ראבאטיש, פון הימל האט מען אים געפירט.

והראיה, אז נאך פארן געבוירן האט שוין גאט געזאגט אז ער וועט העלפן אידן וכו'... ער איז געפירט געווארן דירעקט פון אויבן.

מקור ביטע.

וואס קען זיין בעסער ווי דעם ?
א שופט מיט מוסקלען פון דא ביז קאנארסי, דערוילעם ציטערט צי טרויען א ווארט זיינעם, א פסק איז פסק.
VS
די היינטיגע אגודת הרבנים דארצה"ב וקאנאדע וואס זיייערע חתימות איז נישט ווער א ניסל שאלעכטץ
(איך דארף עפעס שופט וואס זאל מיר שמייסן מלקות אויב כהאב געטון שימוש מיט א ליילעך מיט א לאך ? איך דארף איינער צו האלטן קאנטראל וזהו... מיין אידישקייט לאז פאר מיר .. 😂 )

בעצם, וואס האט שמשון אויפגעטון, אויסער צו זיין א בולי און האקן שטיקער?

האט ער מנצח געווען די פלישתים? - האט ער געברענגט א גענצליכע נצחון און יד ישראל איז געווארן שטערקער ווי די פלשתים?

סך-הכל איז ער געווען א בחור מיט ביינער, געריסן שטיקער און געהאקט, קיין פאראייניגטע מיליטער האט ער נישט געהאט. ער איז נישט געווען א גענעראל וואס האט געפירט אן ארמיי... סך-הכל האט ער אריינגעזעצט אין די פלשתים דא דארט, אבער דער מצב אויפן פראנט איז געבליבן די זעלבע.

איין זאך איז דער פסוק מעיד "והוא יחל להושע את ישראל מיד פלשתים". דעטס איט!

שמן למאור

צפת

אז מען רעדט פון שמשון, האב איך געזען צוברענגען אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל-בחירה, ער האט פועל געווען ראבאטיש, פון הימל האט מען אים געפירט.

והראיה, אז נאך פארן געבוירן האט שוין גאט געזאגט אז ער וועט העלפן אידן וכו'... ער איז געפירט געווארן דירעקט פון אויבן.

מקור ביטע.

דא וויל ער אזוי לערנען לויט די רד”ק. חוץ מזה, איז עס אינטערסאנט דורכצוליינען. זייער א רייכע ארבייט אויף די נושא.

חדשים

שמן למאור

צפת

אז מען רעדט פון שמשון, האב איך געזען צוברענגען אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל-בחירה, ער האט פועל געווען ראבאטיש, פון הימל האט מען אים געפירט.

והראיה, אז נאך פארן געבוירן האט שוין גאט געזאגט אז ער וועט העלפן אידן וכו'... ער איז געפירט געווארן דירעקט פון אויבן.

מקור ביטע.

דא וויל ער אזוי לערנען לויט די רד”ק. חוץ מזה, איז עס אינטערסאנט דורכצוליינען. זייער א רייכע ארבייט אויף די נושא.

אט איז די גאנצע לשון הרד"ק. ער ברענגט נישט קיין ווארט אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל בחירה.

ויש לתמוה היאך מי שצוה עליו הבורא ית׳ להיות קדושתו מן הבטן איך נטמא בבנות הפלשתים? והנראה בזה כי הנשים אשר לקח בתמנה ובעזה ובנחל שורק גייר אותן והשיבן לדת ישראל, כי חלילה משופט ישראל ומושיעם להתחתן בפלשתים ועובר על לאו דלא תתחתן בם אשר חמור מאד, ומביא את האדם לידי כפירה בבורא ית׳ ויתעלה, כמו שאמר: כי יסיר את בנך מאחרי (דברים ז׳:ד׳). ולא נמצא בכתוב שנענש על זה, ולא נאמר עליו שעשה רע בעיני י״י, והיה הבורא יתעלה מצליחו בכל אשר יפנה. וכן אמר הכתוב: כי מי״י היא (שופטים י״ד:ד׳), כלומר לקחתו אשה מבנות פלשתים מי״י היתה, ורצון האל ית׳ היה בזה, כי בודאי היה מגייר אותן ומשיבן אל דת ישראל.
ואף על פי כן סבה היתה מאת השם לקחת אשה מפלשתים להנקם בהם, כי נראה כי ישראל שבאותו הדור לא היו יראים השם כל כך שיושיעם תשועה שלימה מיד פלשתים, כי כל ימי שמשון היו מושלים פלשתים בישראל, כי מה שאמר הכתוב: ויתנם י״י ביד פלשתים ארבעים שנה (שופטים י״ג:א׳), עשרים של שמשון בכללם, על כרחך לפי חשבון השנים. ולא היו ישראל נלחמים בהם כי אם שמשון לבדו, ולפיכך לא היה לפלשתים טענה להלחם בישראל מפני שמשון, כי לא היה ברשותם והוא לבדו היה עושה הרעות בפלשתים, ועם פלשתים היה שוכן בעוד שהיה מריע להם. ומיראתם אותו גם כן היו נמנעים מלהלחם בישראל. לפיכך כשבקשוהו פלשתים מבני יהודה כשהלך לסלע עיטם, מסרוהו להם. וכן: עדת דבורים בגוית האריה ודבש (שופטים י״ד:ח׳), וכן: היות אשת שמשון למרעהו (שופטים י״ד:כ׳) – הכל סבה להנקם מפלשתים. יתברך האל אשר לו נתכנו עלילות וסבות ומאתו הכל.
אבל עונש נקירת עיניו – לפי שאמר: ותישר בעיני שמשון (שופטים י״ד:ז׳), ואמר: אותה קח לי כי היא ישרה בעיני (שופטים י״ד:ג׳), ידמה כי חשק בה ליופיה, וכן באחרות אשר חשק ולקח לתאותו אליהן, והנה הפסיד כוונתו הראשונה הטובה שהיתה רצון האל, כמו שכתוב: כי מי״י היתה כי תואנה הוא מבקש מפלשתים (שופטים י״ד:ד׳). נראה כי בתחילה היתה כוונתו לטובה, לבקש תואנה מפלשתים, ואחר כך גברה עליו התאוה בראותו אותה, וישרה בעיניו, והפסיד כוונתו האלהית בכוונתו הגופנית הבהמית אשר התערבה בה, ולפיכך נענש ונקרו פלשתים את עיניו מדה כנגד מדה. ורז״ל אמרו כן, אף על גב דכתיב: כי מי״י היא (שופטים י״ד:ד׳) כי אזל מיהא בתר ישרותיה אזל, ואף על פי כן עזרוהו מן השמים ונקם נקמת עיניו מפלשתים.

בכלל איז שווער אנצונעמען זיין אפאלאגעטיע אז שמשון האט מגייר געווען אלע פרויען זיינע. קודם כל, עס ווערט נישט דערמאנט קיין זכר פון דעם אין די פסוקים. ועוד, די אשה זונה איז גאר שווער אנצונעמען אז ער האט איר קודם מגייר געווען...

הרמב"ם (איסורי ביאה יג, יד) כתב בפשיטות, ששמשון ושלמה גיירו את נשותיהם . נראה מדבריו שמקורו של הרמב"ם לכך הוא הסברא, שלא יתכן שמושיע ישראל וידיד ה' ישאו בת נכר:

"אל יעלה על דעתך ששמשון המושיע את ישראל או שלמה מלך ישראל שנקרא ידיד ה', נשאו נשים נכריות בגיותן".

מצודת ציון ציין (יד, ב) "כי גיירה טרם לקחה, לשיהיה לו בה קידושין". המצ"ד דייק עובדה זאת מכך שבקש מאביו ואמו שיקחו אותה לו לאשה, ובגויה לא שייך קידושין.

יש לציין שאף הנביא עצמו מעיד שהיא היתה אשתו (טו, א), מה שלא שייך בגויה שאין לישראל אישות בה. לפי זה מוכרחים לפרש שבקורת הורי שמשון היתה על הצורך לקחת גיורת מפוקפקת, ולא על נישואין עם גויה ממש.

טייערע אויל וואס לייכט אויב ברענגען ראיות פון פסוקים הייסט א טרלל אין לך טררלל גדול ממך

yesiknow

יש לציין שאף הנביא עצמו מעיד שהיא היתה אשתו (טו, א), מה שלא שייך בגויה שאין לישראל אישות בה. לפי זה מוכרחים לפרש שבקורת הורי שמשון היתה על הצורך לקחת גיורת מפוקפקת, ולא על נישואין עם גויה ממש.

ערבך ערבא צריך

הסברך הסבר צריך...

זיי מסביר וועלכע ערב דארף אן עירוב אדער ווייס ווערסא, טענק יו.

yesiknow

הסברך הסבר צריך...

זיי מסביר וועלכע ערב דארף אן עירוב אדער ווייס ווערסא, טענק יו.

דו קענסט נישט זאגן אז פון תנ"ך אליין איז מוכח אז ער האט זיי מגייר געווען געבויט אויף א הנחה וואס שטייט נישט אין תנ"ך.

צ.ק. גאר שיין באשריבן. און ווי פאסיג אין די יעצטיגע וואכן אין דף היומי וואו שמשון איז נישט א נאמען פון א נזיר נאר א מושג פון א נזיר.

שמן למאור

חדשים

שמן למאור

צפת

אז מען רעדט פון שמשון, האב איך געזען צוברענגען אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל-בחירה, ער האט פועל געווען ראבאטיש, פון הימל האט מען אים געפירט.

והראיה, אז נאך פארן געבוירן האט שוין גאט געזאגט אז ער וועט העלפן אידן וכו'... ער איז געפירט געווארן דירעקט פון אויבן.

מקור ביטע.

דא וויל ער אזוי לערנען לויט די רד”ק. חוץ מזה, איז עס אינטערסאנט דורכצוליינען. זייער א רייכע ארבייט אויף די נושא.

אט איז די גאנצע לשון הרד"ק. ער ברענגט נישט קיין ווארט אז שמשון איז נישט געווען קיין בעל בחירה.

ויש לתמוה היאך מי שצוה עליו הבורא ית׳ להיות קדושתו מן הבטן איך נטמא בבנות הפלשתים? והנראה בזה כי הנשים אשר לקח בתמנה ובעזה ובנחל שורק גייר אותן והשיבן לדת ישראל, כי חלילה משופט ישראל ומושיעם להתחתן בפלשתים ועובר על לאו דלא תתחתן בם אשר חמור מאד, ומביא את האדם לידי כפירה בבורא ית׳ ויתעלה, כמו שאמר: כי יסיר את בנך מאחרי (דברים ז׳:ד׳). ולא נמצא בכתוב שנענש על זה, ולא נאמר עליו שעשה רע בעיני י״י, והיה הבורא יתעלה מצליחו בכל אשר יפנה. וכן אמר הכתוב: כי מי״י היא (שופטים י״ד:ד׳), כלומר לקחתו אשה מבנות פלשתים מי״י היתה, ורצון האל ית׳ היה בזה, כי בודאי היה מגייר אותן ומשיבן אל דת ישראל.
ואף על פי כן סבה היתה מאת השם לקחת אשה מפלשתים להנקם בהם, כי נראה כי ישראל שבאותו הדור לא היו יראים השם כל כך שיושיעם תשועה שלימה מיד פלשתים, כי כל ימי שמשון היו מושלים פלשתים בישראל, כי מה שאמר הכתוב: ויתנם י״י ביד פלשתים ארבעים שנה (שופטים י״ג:א׳), עשרים של שמשון בכללם, על כרחך לפי חשבון השנים. ולא היו ישראל נלחמים בהם כי אם שמשון לבדו, ולפיכך לא היה לפלשתים טענה להלחם בישראל מפני שמשון, כי לא היה ברשותם והוא לבדו היה עושה הרעות בפלשתים, ועם פלשתים היה שוכן בעוד שהיה מריע להם. ומיראתם אותו גם כן היו נמנעים מלהלחם בישראל. לפיכך כשבקשוהו פלשתים מבני יהודה כשהלך לסלע עיטם, מסרוהו להם. וכן: עדת דבורים בגוית האריה ודבש (שופטים י״ד:ח׳), וכן: היות אשת שמשון למרעהו (שופטים י״ד:כ׳) – הכל סבה להנקם מפלשתים. יתברך האל אשר לו נתכנו עלילות וסבות ומאתו הכל.
אבל עונש נקירת עיניו – לפי שאמר: ותישר בעיני שמשון (שופטים י״ד:ז׳), ואמר: אותה קח לי כי היא ישרה בעיני (שופטים י״ד:ג׳), ידמה כי חשק בה ליופיה, וכן באחרות אשר חשק ולקח לתאותו אליהן, והנה הפסיד כוונתו הראשונה הטובה שהיתה רצון האל, כמו שכתוב: כי מי״י היתה כי תואנה הוא מבקש מפלשתים (שופטים י״ד:ד׳). נראה כי בתחילה היתה כוונתו לטובה, לבקש תואנה מפלשתים, ואחר כך גברה עליו התאוה בראותו אותה, וישרה בעיניו, והפסיד כוונתו האלהית בכוונתו הגופנית הבהמית אשר התערבה בה, ולפיכך נענש ונקרו פלשתים את עיניו מדה כנגד מדה. ורז״ל אמרו כן, אף על גב דכתיב: כי מי״י היא (שופטים י״ד:ד׳) כי אזל מיהא בתר ישרותיה אזל, ואף על פי כן עזרוהו מן השמים ונקם נקמת עיניו מפלשתים.

איך האב ספעציעל געשריבן ’וויל ער אזוי לערנען אין די רד”ק.’ אני כשלעצמי פארשטיי נישט בכלל וואס עס מיינט ”בעל בחירה” און וועגן דעם קען איך נישט אריינרעדן. איך האב נאר געמאכט אין באלד די אלע ווערטער וואס די רד”ק שרייבט אז די אלע זאכן וואס שמשון האט געטון איז געווען פשוט ווייל דער אייבירשטער האט אזוי געוואלט און ער איז געווען די פאפעט אויסצופירן די פלאן. קען זיין פון דא האט ער גענומען אז ער האט נישט געהאט קיין בחירה.
וואס איך פארשטיי נישט איז, אלעס וואס א מענטש טוט איז דאך די אייבירשטענס פלאן? נאכדעם וואס ער איז געגאנגען נאך זיינע תאוות און ער האט שאדן געמאכט כוונתו האלהית, איז דאס נישט געווען מידיעת האל? בקיצור, איך פאר אריין אין די ידיעה ובחירה דיון וואס איך בין נישט קלאר. אבער איך זע אז די רד”ק וויל עס עפעס אפטיילן. קודם איז געווען אלעס די אייבירשטענס פלאן און שמשון האט געמוזט אזוי טון אבער נאכדעם איז הפסיד כוונתו האלהית שהיה רצון האל. איך פארשטיי נישט ווי רצון האל שטעלט זיך אפ, אפשר מי אני קען עס מסביר זיין.

שמן למאור

בכלל איז שווער אנצונעמען זיין אפאלאגעטיע אז שמשון האט מגייר געווען אלע פרויען זיינע. קודם כל, עס ווערט נישט דערמאנט קיין זכר פון דעם אין די פסוקים. ועוד, די אשה זונה איז גאר שווער אנצונעמען אז ער האט איר קודם מגייר געווען...

דאס אז עס ווערט נישט דערמאנט אין די פסוקים איז נישט קיין קשיא פאר ווער עס קען ש”ס. דאס טוט דאך די גמרא כסדר. מען לייגט צו שטיקלעך צו די מעשה אז עס זאל נישט זיין קיין סתירה פון אנדערע פלעצער... א אשה זונה צו מגייר זיין רעדט דאך שוין די גמרא דערפון (יבמות כד: ומנחות מד.) זעט אויס אז עס איז יא געווען אנגענומען.

חדשים, דאס איז טאקע די נושא דא. מען קען זיך נישט מישן אין ידיעה- בחירה, מען פארשטייט עס סייווי נישט. מיר גלייבן (יא?) אז דאס אז די באשעפער האט שוין אלעס געוויסט פון פריער, איז נישט קיין סתירה מיטן זאגן אז ער האט געהאט א בחירה. די באשעפער האט אזוי צוגעפירט אבער ער האט למעשה געוועלט... אט דאס איז די פראבלעם מיט ידיעה ובחירה... ואכמ"ל.

בנוגע גירות... די גאנצע נושא פון גיור בכלל וויאזוי מיר קענען עס היינט, ווערט נישט דערמאנט אין גאנץ תנ"ך, די מושג האט זיך שפעטער אנגעהויבן... מען נעמט פשוט א שפעטערע מושג און מען לייגט עס ארויף אויף א פריערדיגע מעשה.

עס איז זייער שווער צו זאגן אז שמשון האט אנגעטראפן א זונה, איר מגייר אויסגעלערנט בפני בי"ד מצוות קלות, וחמירות, וכ' וכ'. אוודאי קען מען אלעס זאגן.. אבער.. ווייסעכמיין?

די גמרות וואס דו ברענגסט רעדן פון עפעס אנדערש. נעם למשל די צווייטע מעשה, ער האט איר נישט קודם מגייר געווען. נאר נאך וואס ביידע האבן געכאפט א הרהור תשובה נאך די מעשה מיט די ציצית, האט זי זיך באמת געוואלט מגייר זיין און חתונה האבן מיט אים. ס'נישט געווען די סטייל אנצוטרעפן א זונה, איר אריינשלעפן אין בי"ד פאר גיור, און ערשט דערנאך מזנה זיין. גיב מי א ברעיק...
בכלל האט אזא קבלות יהדות יענץ תוקף...

לגבי ידיעה ובחירה, איך וועל עס לאזן ביי ואכמ”ל ווייל איך פארשטיי נישט די יסודות אויף וואס עס איז געבויעט קען איך נישט בויען קיין בנינים. איך האב נאר צוגעצייכענט די וואס רעדן יא דערפון. דעטס אלל.

לגבי גיור, וויאזוי זאגט שרקי, אני אוהב בנים ואני אוהב הקדוש ברוך הוא. עס איז לאו דוקא א סתירה. (חוץ אז דאס איז די פוינט, צוזאמצושטעלן שמשון מיט שרקי...)
דאס אז גיור שטייט שפעטער און מ'וויל דאס אריינלייגן איך תנ”ך, נא, על זה אנו דנין. איך גלייב (?) אז דו ביזט נישט כופר בחז”ל אז עס איז א איסור צו חתונה האבן מיט א אשה גויה (מי אני, איך קען דיין אשכול...). אונזער ארבייט איז יעצט צו זען עס זאל שטימען מיט חז”ל. וואס איז ווראנג עס אריינצולערנען? אויב נעם איך אן דברי חז”ל מוז מען פשוט אזוי לערנען... און אזוי זאגט טאקע די רמב”ם.
דאס צו אזא קבלת יהדות האט תוקף, עיין ביבמות כד: וברמב"ם הלכות איסורי ביאה פרק יג הלכה יד ובשו"ת טוב טעם ודעת, סימן רל ובשו"ת אחיעזר חלק ג סימן כו ובשו"ת אגרות משה חלק אה"ע ד סימן מז ועוד.

ס'איז בכלל נישט מן הנמנע צו זאגן אז די גאנצע ענין פון גיור איז אן אויסטרעף פון חז"ל, פונקט ווי די אנדערע הונדרעטע זאכן וואס זיי האבן מוסיף געווען און צוגעלייגט צו די תורה. בזמן שמשון איז עס מעגליך נאכנישט געווען. נאר גאר שפעטער ווען די נושא פון גיור איז שוין געווען אן אנגענומענע זאך, האבן די שפעטערדיגע מפרשים פראבירט ארויפצוקלעבן זייערע מושגים אויף צוריק.

בענין קבלת היהדות האסטו נישט פארשטאנען וואס איך האב געזאגט. איך האב נישט אוועקגעמאכט די ענין פון קבלת המצוות, אדרבה, דאס איז איינע פון די עיקרים אין די גיור פראצודור. מען נעמט נישט אן קיין גר וואס וויל זיך דאס נישט מקבל זיין. און טאקע דאס איז געווען מיין פוינט בנוגע שמשון מיטן זונה. אפילו נניח אז ער האט אנגעטראפן א זונה וואס האט מסכים געווען צו קומען לפני שלושה, און הערן מצות חמורות וקלות... וכ' וכ' איז דאס אלעס א ליצנות ווייל זי איז זיך עכט נישט מקבל גארנישט. ס'איז ניטאמאל קיין גיור לשם אישית (וואס מיר זענען גראדע אויך נישט מקבל) שמשון איז אפילו נישט געבליבן וואוינען מיט איר. זי איז זיך מקבל גירות אז איר ערשטע מצוה זאל קענען זיין מזנה זיין צו מיט שמשון...?

עס איז דריי באזינדערע נושאים. 1, גיור. 2, לישא נכרית. 3. לבעול נכרית בזנות.

דאס אז א גוי/טע קען זיך מגייר זיין שטייט טאקע נישט אין די תורה אבער חז”ל זענען אזוי מסביר די תורה. און דאס דארף מען אננעמען פשוט פשט. (ביז דא זענען מיר אויף די זעלבע פעידזש?...) און עס איז דא אסאך פסוקים אין די תורה וואס רעדן פון גרים וואס פון דעם זעט מען אז עס איז דא א תורה שבעל פה וויאזוי עס ארבייט גיור. למשל, עֹשֶׂה מִשְׁפַּט יָתוֹם וְאַלְמָנָה וְאֹהֵב גֵּר לָתֶת לוֹ לֶחֶם וְשִׂמְלָה. וַאֲהַבְתֶּם אֶת הַגֵּר כִּי גֵרִים הֱיִיתֶם בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם. כְּאֶזְרָח מִכֶּם יִהְיֶה לָכֶם הַגֵּר הַגָּר אִתְּכֶם וְאָהַבְתָּ לוֹ כָּמוֹךָ כִּי גֵרִים הֱיִיתֶם בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם ועוד ועוד. עס איז דא דיני עמוני ומואבי וואס טארן נישט ווערן גרים. סא איך פארשטיי נישט וויאזוי עס זאל נישט זיין מן הנמנע צו זאגן אז עס איז נאכנישט געווען בזמן התורה.

לגבי לישא נכרית, איז דאך א פסוק מפורשת ’לא תתחתן בם.’

לגבי לבעול נכרית בזנות, איז טאקע יא מדיני סופרים וקנאין פוגעין בו כמבואר בסנהדרין.

דאס וואס די מאכסט אוועק די גיור דאס רעדן דאך די אלע וואס איך האב צוגעצייכענט ובראשם די רמב”ם.

חדשים

עס איז דריי באזינדערע נושאים. 1, גיור. 2, לישא נכרית. 3. לבעול נכרית בזנות.

דאס אז א גוי/טע קען זיך מגייר זיין שטייט טאקע נישט אין די תורה אבער חז”ל זענען אזוי מסביר די תורה. און דאס דארף מען אננעמען פשוט פשט. (ביז דא זענען מיר אויף די זעלבע פעידזש?...)

ניין כ'בין נאכנישט מסכים. כ'בין נאכנישט אויפן זעלבן פעידזש. פון וואו נעמסטו אז די חכמים האבן 'אריינגעטייטשט' גיור אין די תורה, ווער זאגט דיר אז זיי האבן דאס נישט 'מחדש' געווען?

די ווארט גר אין די תורה מיינט נישט דאס וואס די ווארט גר מיינט ביי אונז. ווען די תורה רעדט פון א "גר", מיינט די תורה איינער וואס וואוינט אין א פרעמדע לאנד/שטאט וכדומה, און נישט איינער וואס איז זיך "מגייר". די אלע מאל וואס די תורה נעמט זיך אן פאר א גר, לאזט נישט טשעפענען א גר, און הייסט העלפן א גר, מיינט די תורה א גוי וואס וואוינט צווישן אידן! דאס קען מען זעהן פון עטליכע פלעצער אין תורה.
לדוגמא:
די תורה שרייבט אז א נבלה זאל מען גיבן פאר א גר צו עסן! (דברים יד. לֹא תֹאכְלוּ כָל-נְבֵלָה, לַגֵּר אֲשֶׁר-בִּשְׁעָרֶיךָ תִּתְּנֶנָּה וַאֲכָלָהּ, אוֹ מָכֹר לְנָכְרִי). צודען מעג א 'גר' (אונזער מושג פון גר) עסן נבילה?
נאך א דוגמא איז טאקע די פסוקים וואס דו ברענגסט צו. די תורה שרייבט אז אונז זעמיר געווען גרים אין מצרים (דברים י. יח עֹשֶׂה מִשְׁפַּט יָתוֹם, וְאַלְמָנָה; וְאֹהֵב גֵּר, לָתֶת לוֹ לֶחֶם וְשִׂמְלָה.  יט וַאֲהַבְתֶּם, אֶת-הַגֵּר:  כִּי-גֵרִים הֱיִיתֶם, בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם.), צו האלט דען איינער פאר א סעקונדע אז אונז האבן זיך מגייר געווען צו די מצרי'שע רעליגיע?

ס'איז פשוט אז א א גר מיינט, דאס וואס ס'איז טייטש... 
גר=פרעמדער
דער וואס וואוינט אין א פרעמדע לאנד.

בנוגע די איסור פון עמון און מואב. עס שטייט נישט אז זיי טארן נישט ווערן קיין גרים, עס שטייט סך הכול אז מען טאר נישט חתונה האבן מיט זיי! אויב נעמען מיר אן אז דאן האט נאכנישט עגזעסטירט קיין איסור חתונה צו האבן מיט א גויטע (חוץ די ז' עממים אלס לא תתחתן בם. און אזוי אויך אלע פעלקער עובדי עבודה זרה וועגן די דרש 'כי יסור' לרבות כל המסירים... [אויך לאו דוקה, ווייל דאס קען אויך זיין א שפעטערדיגע חידוש וואס מען האט אריינגע'דרש'נט אין די תורה] אבער נניח) דאן קומט אויס אז סתם גוים וואס האבן נישט געדינט ע"ז זענען געווען מותר, און אויף דעם קומט די תורה צו אסר'ן עמון ומואב בכל אופן. (כמבון ביז עס האט אויסגעפעלט צו מחדש זיין א נייע דרש פון עמון ולא עמונית, מואב ולא מואבית)

שמן למאור

ניין כ'בין נאכנישט מסכים. כ'בין נאכנישט אויפן זעלבן פעידזש. פון וואו נעמסטו אז די חכמים האבן 'אריינגעטייטשט' גיור אין די תורה, ווער זאגט דיר אז זיי האבן דאס נישט 'מחדש' געווען?

און אפילו אויב יא ווייסן מיר אז כל מה שתלמיד וותיק עתיד לחדש וכו', טא ווי פונקט כאפט די נפק"מ?

מתבודד

שמן למאור

ניין כ'בין נאכנישט מסכים. כ'בין נאכנישט אויפן זעלבן פעידזש. פון וואו נעמסטו אז די חכמים האבן 'אריינגעטייטשט' גיור אין די תורה, ווער זאגט דיר אז זיי האבן דאס נישט 'מחדש' געווען?

און אפילו אויב יא ווייסן מיר אז כל מה שתלמיד וותיק עתיד לחדש וכו', טא ווי פונקט כאפט די נפק"מ?

איך בין נאר נייגעריג אויב די מימרא 'כל מה שתלמיד ותיק עתיד להורות לפני רבו כבר נאמר למשה בסיני' איז אויך געזאגט געווארן בסיני... 😉

חז״ל האבן געהאלטן אז עס זענען דא צוויי סארטן ״גרים״ ווען די תורה רעדט פון א סאציאלע קלאס בישראל. סתם א גר לגבי די מצות עליו (ואהבתם את הגר, אתה והגר וכדומה) מיינט א גר צדק (לדוגמא ביבמות מו: ו סוגיא שם ובספה״מ להרמב״ם עשה רז על הפסוק והמצוה ואהבתם את הגר). עס איז טאקע דא מקומות (כבנבילה וכדומה) וואו עס מיינט א גר תושב. די ערשטע איז א איד ווי אונז פארשטיי מיר ״גר״. די צווייטע איז בעצם א גוי הדר בא״י וקיבל עליו ז׳ מצות בני נח.

מ׳קען טאקע זאגן, ווי די אקאדעמיקער, אז דאס איז נישט באמת פשט אין פסוק וכוונת כותבי התורה. און ווי איך האב צוגעברענגט בתוך מיין אשכול וואס @חדשים האט פריער דערמאנט, איז די מושג פון גר ״צדק״ ערשט שפעטער ארויסגעוואקסן מיט די פּאראדיים פון עזרא והמסתעף (וואס עזרא איז בעצם געווען נאך שטרענגער מיט זיין ״זרע קודש״). אבער אזוי האבן עס חז״ל למעשה אפגעלערענט. (מ׳קען טאקע זאגן אז חז״ל האבן געוואוסט אז עס איז נישט אזוי, און דאס פארדרייט במכוון. אבער דאס דארף מער דעקונג.) ועיין כאן בדברי דר. ישי ראזען-צבי (ער ברענגט צו דיעות וואס האלטן אז דער ״גר״ בספר דברים מיינט גאר אנטלאפענע אידן ממלכות ישראל קיין מלכות יהודה, לאחר שהגלם סנחריב, וואס D איז לאחר זה).

מ׳דארף אויך אין אכט נעמען אז ״נכרי״ מיינט ״פרעמדער״; ״גר״ מיינט ״וואוינער״. וממילא ווען חז״ל זענען דן דערין בשם ״גר״, וואו/ווען זיי זענען שוין נישט געווען שרוי על אדמתן, באציהען זיי זיך צו וואס די תורה האט געמיינט מיט ״גר״; נישט אז זיי געבן א ״נייע״ שם ״גר״ וואס האט נישט קיין קשר עם ה״גר״ בתורה.

זכה מלאכתו נעשית ע”י אחרים, מאן אחרים הרבי שמאי”ר עיני ישראל.

אונז זענען קיינער נישט געווען בזמן התורה פאר חז”ל. און אונז ווייסן נישט וואס משה רבינו האט געמיינט סיי ביי וקשרתם לאות על ידך און סיי ביי ואהבתם את הגר. עס איז נאר געבליבן המסורה והמקובל. אויב חז”ל איז די אנגענומענע סמכות וואס די תורה האט געמיינט ביי תפילין (וואס איך פארשטיי אז דאס נעמסטו אן) איז הוא הדין ביי ואהבתם את הגר. זאגן אז ואהבתם את הגר מיינט א פרעמדע גוי איז נישט קיין שלעכטע פשט אבער חז”ל זאגן אז די תורה האט געמיינט א גר צדק.

אז דו ווילסט קען מען אריינגיין אין א עקסטרע שמועס בנושא דרשות חז”ל אויב און ווען מיינט עס אז די תורה זאגט עס ובכלל המדות שהתורה נדרשת בהן. איך שטעל מיר פאר אז דו האסט שוין געלערנט די רמב”ם אויף די נושא.

שכח @מי אני פארן אנצייכענען די מראה מקומות. איך צי צוריק, ס'איז גאנץ קלאר אז חז"ל האבן 'אריינגעלערנט' אין די פסוקים אז געוויסע מאל מיינט 'גר' א גוי שנתגייר, א גר צדק. הגם איך זע נישט קיין ריאות מצידם פארוואס מען מוז אזוי זאגן, דאך איז קלאר פון די גמרא אין ב"מ נ"ט: און פון די גמרא יבמות מו: אז זיי האבן אפגעלערנט געוויסע פסוקים אז עס מיינט א גר שנתגייר.

וואס בלייבט נאר איבער צו וויסן איז, צי זיי האבן אזוי געהאט מקובל מסיני, אדער האבן זיי דאס שפעטער אליין מחדש געווען און דערנאך פארטייטשט אין די פסוקים. נעם למשל די גמרא אין יבמות מו: וואס זאגט אזוי: "אמר רבי חייא בר אבא אמר רבי יוחנן, גר צריך ג' משפט כתיב ביה" ער לערנט ארויס פון די פסוק אז א גיור מוז צוגיין מיט דריי מענטשן. ביידע פסוקים וואס רש"י ברענגט (אז אפשר דאס דרש'נט ר' יוחנן) קען מען נישט טרעפן אין זיי קיין זכר צו די מושג פון 'גיור', די פסוקים רעדן בכלל נישט פון דעם. מוז מען זאגן איינע פון צוויי, אדער זענען די דרשות אזוי ווי אלע זאכן וואס מיר האבן מקובל מסיני, און מען וואלט עס טאקע נישט אליין גע'דרש'נט פון די תורה, אדער איז עס טאקע א שפעטערדיגע אויסטרעף פון חז"ל, און כדרכם האבן זיי אריינגעלייגט זייער רייד אין פסוקים אלץ אזא אסמכתא. אבער באמת האבן זיי אליין אויך געוויסט אז נישט דאס איז באמת כוונת המקרא.

די זעלבע איז גילטיג ביי אלע אנדערע מקומות ווי חז"ל ניצן די פסוקים צו דרש'ענען דערפון הלכות פון א גר שנתגייר. א שטייגער ווי די גמרא אויפן קומענדיגן דף יבמות מז. "ת"ר (דברים א, טז) ושפטתם צדק בין איש ובין אחיו ובין גרו מכאן א"ר יהודה גר שנתגייר, בב"ד, הרי זה גר, בינו לבין עצמו, אינו גר"; ס'איז קלאר אז נישט דאס זאגט די פסוק בפשטות, די שאלה איז נאר וועלכע פון די צוויי אויבנדערמאנטע מהלכים מיר וועלן אננעמען בנוגע די סארט דרשות חז"ל.

איך וואלט געוואלט ברענגען א ראיה אז די צווייטע מהלך איז ריכטיג, טאקע פון די גמרא יבמות מו: ממש די נעקסטע שטיקל גמרא נאך די מימרא וואס איך האב פריער געברענגט. און אזוי אויך פון די גמרא אין ב"מ שזכרנו לעיל. די גמרא אין יבמות זאגט אזוי: "ת"ר מי שבא ואמר גר אני, יכול נקבלנו, ת"ל אתך במוחזק לך, בא ועדיו עמו מנין ת"ל (ויקרא יט, לג) וכי יגור אתך גר בארצכם";
יעצט לאמיר צוברענגען די גמרא ב"מ נט:
תנו רבנן המאנה את הגר עובר בשלשה לאוין... (שמות כב, כ) וגר לא תונה (ויקרא יט, לג) וכי יגור אתך גר בארצכם לא תונו אותו (ויקרא כה, יז) ולא תונו איש את עמיתו וגר בכלל עמיתו הוא;
(דאס איז קלאר אז די גמרא דרש'נט עס דא אין די קאנטעקסט פון א גר 'צדק' ווייל די דריטע פסוק רעדט זיך דאך ביי אידן און מען ניצט עס אויפן גר ווייל 'בכלל עמיתו הוא')
יעצט, די צווייטע פסוק וואס ער ברענגט דא אין די שטיקל גמרא, איז די זעלבע פסוק וואס די גמרא ניצט אין יבמות דף מו: די פסוק איז ויקרא, יט, לג:

יעצט לאמיך אהערברענגען די לשון הפסוקים וואס ביידע שטיקלעך גמרא ניצן עס קלאר פאר א גר צדק אין די קאנטעקסט פון גיור:

ויקרא, יט, לג: וְכִי-יָגוּר אִתְּךָ גֵּר, בְּאַרְצְכֶם, לֹא תוֹנוּ, אֹתוֹ. לד כְּאֶזְרָח מִכֶּם יִהְיֶה לָכֶם הַגֵּר הַגָּר אִתְּכֶם, וְאָהַבְתָּ לוֹ כָּמוֹךָ--כִּי-גֵרִים הֱיִיתֶם, בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם: אֲנִי, ה' אֱלֹקיכֶם.

לכאורה איז גאנץ קלאר אז פשטות לשון הפסוק רעדט פון א גר תושב, ווייל ער שטעלט עס דאך צו צו די אידן אין מצרים וואס דארטן איז דאך די גירות געווען כפשיטו 'גר בארץ אחרת' און נישט א מושג פון אננעמען א רעליגיע. די תורה וויל אונז זאגן, טשעפע נישט דעם גר, דערמאן דיך נאר ווען דו ביסט געווען א גר בארץ אחרת! א גר תושב! און דאך ניצן עס חז"ל אויף זייערע דרשות פון גר צדק, זעט אויס אז זיי האבן עס שפעטער ארויפגעלייגט בלויז אלס אן אסמכתא, און זיי האבן אליין געוויסט אז נישט דאס מיינט די פסוק באמת צו זאגן. ס'איז מיר שווער אנצונעמען אז זיי האבן געהאט מקובל אז די פסוק מיינט באמת פונקט פארקערט ווי זיין פשטות. אבער יש לחלוק על זה, מען קען זאגן אז בפשטות גייט טאקע ארויף די פסוק אויף א גר תושב, און דאך האבן חז"ל געהאט 'בקבלה' אז מען קען אויך דרש'ענען די פסוקים אויף הלכות גר צדק. והבוחר יבחר.

איך מיין אז דאס איז א שיינע שמועס וואס מען וואלט געקענט אפטיילן אין א באזונדערע אשכול. אלעס ארום די נושא פון גיור, די מקור, היסטאריע, טענת המבקרים, וכ'

איך באצי מיך בעיקר צום קעפל פונעם אשכול.

אין די ספר ויואל משה (ובהמבואר, איז דא נאך מראה מקומות), האט ער דארט א שיינע שמועס ווי אסאך מאל איז נ"ך געשריבן געווארן מיט מליצות, וואס בשעת מעשה האבן עס מענטשן קלאר פארשטאנען אלס א מליצה, ווייל מען האט געלעבט מיט אנדערע מושגים און די שפראך איז געווען מער טיפער און חכמה'דיג, ממילא קומט אויס אסאך מאל אז זאכן וואס זעען אויס על פי פשטות הכתובים אויף איין געוויסע וועג, איז די ריכטיגע וועג דאס אפצולערנען שלא על פי פשוטן, און אויף די וועג גייט אלע מעשיות פון נ"ך וואס זעט אויס ביליג וכדומה, אז די וועג וויאזוי חז"ל דרשנ'ען דאס, און די וועג וויאזוי מען דארף דאס אנצוקוקן, איז מיט אן אנדערע סארט בליק ווי די פליישיגע אויגן קוקט דאס אן.

אינטערסאנטער

אסאך מאל איז נ"ך געשריבן געווארן מיט מליצות, וואס בשעת מעשה האבן עס מענטשן קלאר פארשטאנען אלס א מליצה

די גאנצע עקזיסטענץ פון שמשון איז בלויז א מליצה? אדער נאר די חלקים וואס שמעקן נישט? קום אריין מיט א קלארע ביאור, און וויאזוי האט מען געשריבן אויב די מעשה האט טאקע פאסירט? מענטשן וואלטן דאך עס אייביג פארשטאנען אלס מליצות. בקיצור, א שיינע וועג ארויס.

דר. דזשעימס קוגל רעדט ארום איבער פון וואו די פלישתים זענען געקומען. ער זאגט אז עפ"י אריכאלאגיע איז יתכן אז זיי זענען געווען ים מענטשן אויף שיפן אריגינעל פון ארום יון, וואס פלעגן זיך שלאגן מיט די מצריים און האבן זיך עווענטועל באזעצט אין עזה והגלילות. ער זאגט לפי"ז לגבי שמשון:

In the light of the Philistines’ apparent Aegean connection, the story of Samson takes on a somewhat different look for modern scholars. Examined in his broad perspective, Samson emerges as the only biblical hero who even remotely resembles the heroes of Greek myths. It is not only that he has the superhuman strength of the Greek Heracles (Hercules), and the impetuousness and fits of anger that go with it. In addition to this, scholars point out, he is truly the only biblical hero to suffer from “woman trouble.” Elsewhere in the Bible, what goes on between men and women is basically nobody’s business but theirs. There really are no biblical love stories. Rebekah, the Bible reports, replaced Isaac’s mother in his affections (Gen. 24:67) — not exactly the stuff of high romance. Jacob falls in love with the beautiful Rachel in a single verse (Gen. 29:20). The Hebrew Bible features no protracted courtships, no face that launched a thousand ships, no men whose love for fair maidens leads them to deeds of derring-do or dastardly disgrace - except Samson. (There are two apparent exceptions to this generalization, but they both turn out badly. The first is David, whose lust for Bathsheba leads him to have Uriah killed; he gets the girl but is then punished by God — nothing celebratory here. Also, Amnon and Tamar.) Samson gets entangled with — if the archaeologists are to be believed — Aegean women, not once, in fact, but three times (his Philistine wife from Timna, a prostitute from Philistine Gaza, and Delilah, ally of the Philistines and probably, though not explicitly, a Philistine herself)

And these women are all quite similar — so beautiful, so treacherous! Samson’s first wife coaxes and wheedles and weeps to get Samson to reveal the answer to a riddle — and then betrays the secret to her townsmen (Judg. 14:15–18). That’s exactly what Delilah does too — coaxes and wheedles him almost to death (Judg. 16:16), then turns the information over to the enemy. Such females are not found elsewhere in the Bible — and certainly not in the book of Judges. Scholars also point out that Samson himself does not really fit with the other leaders of the book of Judges. He does not lead anyone; no crisis brings him to prominence, and he does not save any tribe of Israel from its enemies. The part of his saga that does sound authentically Israelite — his mother’s infertility and the subsequent visit of an angel - is completely separate from the story of Samson himself; the Deuteronomistic historian has apparently not even gone to the trouble of composing a transitional sentence to bridge the gap between these two. This editorial shrug may offer proof of the hero story’s distinct origins, scholars say. Even Samson’s name sounds fishy, as if it were derived from the word for "sun” — a deity worshiped by other peoples, but not, as far as the Deuteronomistic historian is concerned, Israel

Some scholars, therefore, see Samson’s saga as a typical “border story,” born on the Philistine side but then imported to the neighboring Israelite tribe of Dan (Samson’s tribe). Some of the details remained the same, scholars say, but the originally Aegean protagonist was now an Israelite superhero who, for some reason, has a fatal attraction to Philistine females. One might look back at the question that Samson’s parents asked when he first announced to them that he wanted to marry a Philistine woman: “Is there not a woman among your kin, or among all our people, that you must go to take a wife from the uncircumcised Philistines?” (Judg. 14:3). The real answer, scholars suspect, is that Samson himself — culturally if not genetically — was born from the same stock

ער זאגט "Deuteronomistic historian", וויבאלד אין דברי הימים ווערט יא דערמאנט אז זיי האבן געדינט אשרות ו"חמנים", און דער גר"א איז מפרש (דברי הימים ב יד ד):

אשרות היו עושים ללבנה, ומה שהיו [עושים] לעבודת השמש נקרא חמנים מן שם חמה.

ולגבי פילגש בגבעה שרייבט דר. קוגל אז עס וויל כסדר ארויסברענגען דעם (שופטים כא כה) בימים ההם אין מלך בישראל איש הישר בעיניו יעשה, מיט וואס די מעשה פון פילגש בגבעה ענדיגט זיך. און דער מהר"י קרא איז דארט מפרש:

פתרון: אל תתמה על שמשון שהניח כל בנות עמיו ואהב אשה בנחל שורק (שופטים טז ד) והסגירה אותו ביד פלשתים שנקרו את עיניו. ואל תתמה על אמו של מיכה שלקחה מאתים כסף ותתנהו לצורף ויעשהו פסל ומסכה (שופטים יז ד) ואף על מיכה שעשה בית לע״ז ועשה לו אפוד ותרפים וימלא יד אחד מבניו ויהי לו לכהן (שופטים יז ה), ולא על איש לוי שנעשה כומר לע״ז, ואף על שבט הדני אל תתמה שהקימו להם את פסל מיכה (שופטים יח לא), ולא על האנשים בני בליעל אשר בגבעת בנימין שעינו את פילגש איש הלוי עד שהמיתו אותה (שופטים יט כה-כז), שבימים ההם אין מלך בישראל שייסר אותם ויורם דרך הטובה והישרה.

און דר. קוגל שרייבט:

Henri Frankfort may have exaggerated somewhat in saying that “the ancient Near East considered kingship the very basis of civilization. Only savages could live without a king.” Still, even in the mountains, the absence of some commonly agreed, and enforced, code of laws meant that civil order ended at one’s own village gate. Beyond the domain of a person’s immediate kin lay a frightening no man’s-land. Perhaps the most chilling story in the book of Judges is that of a certain Levite and his concubine. The callousness of the narrative is clearly intentional, the better to underscore its message. These are the kind of things that happen when there is no agreed minimum of civility; this is what happens when there is no king

מתבודד

שמן למאור

ניין כ'בין נאכנישט מסכים. כ'בין נאכנישט אויפן זעלבן פעידזש. פון וואו נעמסטו אז די חכמים האבן 'אריינגעטייטשט' גיור אין די תורה, ווער זאגט דיר אז זיי האבן דאס נישט 'מחדש' געווען?

און אפילו אויב יא ווייסן מיר אז כל מה שתלמיד וותיק עתיד לחדש וכו', טא ווי פונקט כאפט די נפק"מ?

זאגסט זייער גוט. נאכמער איז מורא’דיג אינטערסאנט אז אין מדרש רבה (קהלת ה) אויף די פסוק ’ויתרון ארץ בכל הוא’ ברענגט ער אראפ די דרש פון כל מה שתלמיד ותיק וכו’, און פארדעם שרייבט ער עקסטער ארויס אז הלכות גרים איז אויך נתנו למשה מסיני. זעט אויס אז ער האט געוויסט דאס דארף מען עקסטער ארויסשרייבן...
דא האסטו די לשון. רַבִּי נְחֶמְיָה אוֹמֵר וְיִתְרוֹן אֶרֶץ בַּכֹּל הוּא, דְּבָרִים שֶׁתִּרְאֶה הֵן מְיֻתָּרִין בַּתּוֹרָה, כְּגוֹן תּוֹסָפוֹת שֶׁל בֵּית רַבִּי, וְתוֹסָפוֹת שֶׁל רַבִּי נָתָן, הִלְכוֹת גֵּרִים וַעֲבָדִים, אַף הֵם נִתְּנוּ לְמשֶׁה מִסִּינַי, וּכְגוֹן הִלְכוֹת צִיצִית, תְּפִלִּין וּמְזוּזוֹת, בִּכְלַל הַתּוֹרָה הֵם, כְּדִכְתִיב (דברים ט, י): וַיִּתֵּן ה' אֵלַי אֶת שְׁנֵי לוּחֹת הָאֲבָנִים כְּתֻבִים בְּאֶצְבַּע אֱלֹהִים וַעֲלֵיהֶם כְּכָל הַדְּבָרִים. וּכְתִיב (דברים ח, א): כָּל הַמִּצְוָה אֲשֶׁר אָנֹכִי מְצַוֶּה אֶתְכֶם וגו', כָּל, כְּכָל. דְּבָרִים, הַדְּבָרִים. מִצְוָה, הַמִּצְוָה. מִקְרָא מִשְׁנָה הֲלָכָה תַּלְמוּד תּוֹסָפוֹת וְאַגָּדוֹת, וַאֲפִלּוּ מַה שֶּׁתַּלְמִיד וָתִיק עָתִיד לוֹמַר לִפְנֵי רַבּוֹ, כֻּלָּן נִתְּנוּ הֲלָכָה לְמשֶׁה מִסִּינַי.

מי אני

חז״ל האבן געהאלטן אז עס זענען דא צוויי סארטן ״גרים״ ווען די תורה רעדט פון א סאציאלע קלאס בישראל. סתם א גר לגבי די מצות עליו (ואהבתם את הגר, אתה והגר וכדומה) מיינט א גר צדק (לדוגמא ביבמות מו: ו סוגיא שם ובספה״מ להרמב״ם עשה רז על הפסוק והמצוה ואהבתם את הגר). עס איז טאקע דא מקומות (כבנבילה וכדומה) וואו עס מיינט א גר תושב. די ערשטע איז א איד ווי אונז פארשטיי מיר ״גר״. די צווייטע איז בעצם א גוי הדר בא״י וקיבל עליו ז׳ מצות בני נח.

מ׳קען טאקע זאגן, ווי די אקאדעמיקער, אז דאס איז נישט באמת פשט אין פסוק וכוונת כותבי התורה. און ווי איך האב צוגעברענגט בתוך מיין אשכול וואס @חדשים האט פריער דערמאנט, איז די מושג פון גר ״צדק״ ערשט שפעטער ארויסגעוואקסן מיט די פּאראדיים פון עזרא והמסתעף (וואס עזרא איז בעצם געווען נאך שטרענגער מיט זיין ״זרע קודש״). אבער אזוי האבן עס חז״ל למעשה אפגעלערענט. (מ׳קען טאקע זאגן אז חז״ל האבן געוואוסט אז עס איז נישט אזוי, און דאס פארדרייט במכוון. אבער דאס דארף מער דעקונג.) ועיין כאן בדברי דר. ישי ראזען-צבי (ער ברענגט צו דיעות וואס האלטן אז דער ״גר״ בספר דברים מיינט גאר אנטלאפענע אידן ממלכות ישראל קיין מלכות יהודה, לאחר שהגלם סנחריב, וואס D איז לאחר זה).

מ׳דארף אויך אין אכט נעמען אז ״נכרי״ מיינט ״פרעמדער״; ״גר״ מיינט ״וואוינער״. וממילא ווען חז״ל זענען דן דערין בשם ״גר״, וואו/ווען זיי זענען שוין נישט געווען שרוי על אדמתן, באציהען זיי זיך צו וואס די תורה האט געמיינט מיט ״גר״; נישט אז זיי געבן א ״נייע״ שם ״גר״ וואס האט נישט קיין קשר עם ה״גר״ בתורה.

דא האסטו פון הרב יהודה ראק לגבי הסתירה בין פשטי המקראות לבין ההלכה בביאור המילה גר והשלכותיו בהלכה ובכלל השילוב של הורה שבכתב ובעל פה.

.

שמן למאור

שכח @מי אני פארן אנצייכענען די מראה מקומות. איך צי צוריק, ס'איז גאנץ קלאר אז חז"ל האבן 'אריינגעלערנט' אין די פסוקים אז געוויסע מאל מיינט 'גר' א גוי שנתגייר, א גר צדק. הגם איך זע נישט קיין ריאות מצידם פארוואס מען מוז אזוי זאגן, דאך איז קלאר פון די גמרא אין ב"מ נ"ט: און פון די גמרא יבמות מו: אז זיי האבן אפגעלערנט געוויסע פסוקים אז עס מיינט א גר שנתגייר.

וואס בלייבט נאר איבער צו וויסן איז, צי זיי האבן אזוי געהאט מקובל מסיני, אדער האבן זיי דאס שפעטער אליין מחדש געווען און דערנאך פארטייטשט אין די פסוקים. נעם למשל די גמרא אין יבמות מו: וואס זאגט אזוי: "אמר רבי חייא בר אבא אמר רבי יוחנן, גר צריך ג' משפט כתיב ביה" ער לערנט ארויס פון די פסוק אז א גיור מוז צוגיין מיט דריי מענטשן. ביידע פסוקים וואס רש"י ברענגט (אז אפשר דאס דרש'נט ר' יוחנן) קען מען נישט טרעפן אין זיי קיין זכר צו די מושג פון 'גיור', די פסוקים רעדן בכלל נישט פון דעם. מוז מען זאגן איינע פון צוויי, אדער זענען די דרשות אזוי ווי אלע זאכן וואס מיר האבן מקובל מסיני, און מען וואלט עס טאקע נישט אליין גע'דרש'נט פון די תורה, אדער איז עס טאקע א שפעטערדיגע אויסטרעף פון חז"ל, און כדרכם האבן זיי אריינגעלייגט זייער רייד אין פסוקים אלץ אזא אסמכתא. אבער באמת האבן זיי אליין אויך געוויסט אז נישט דאס איז באמת כוונת המקרא.

די זעלבע איז גילטיג ביי אלע אנדערע מקומות ווי חז"ל ניצן די פסוקים צו דרש'ענען דערפון הלכות פון א גר שנתגייר. א שטייגער ווי די גמרא אויפן קומענדיגן דף יבמות מז. "ת"ר (דברים א, טז) ושפטתם צדק בין איש ובין אחיו ובין גרו מכאן א"ר יהודה גר שנתגייר, בב"ד, הרי זה גר, בינו לבין עצמו, אינו גר"; ס'איז קלאר אז נישט דאס זאגט די פסוק בפשטות, די שאלה איז נאר וועלכע פון די צוויי אויבנדערמאנטע מהלכים מיר וועלן אננעמען בנוגע די סארט דרשות חז"ל.

איך וואלט געוואלט ברענגען א ראיה אז די צווייטע מהלך איז ריכטיג, טאקע פון די גמרא יבמות מו: ממש די נעקסטע שטיקל גמרא נאך די מימרא וואס איך האב פריער געברענגט. און אזוי אויך פון די גמרא אין ב"מ שזכרנו לעיל. די גמרא אין יבמות זאגט אזוי: "ת"ר מי שבא ואמר גר אני, יכול נקבלנו, ת"ל אתך במוחזק לך, בא ועדיו עמו מנין ת"ל (ויקרא יט, לג) וכי יגור אתך גר בארצכם";
יעצט לאמיר צוברענגען די גמרא ב"מ נט:
תנו רבנן המאנה את הגר עובר בשלשה לאוין... (שמות כב, כ) וגר לא תונה (ויקרא יט, לג) וכי יגור אתך גר בארצכם לא תונו אותו (ויקרא כה, יז) ולא תונו איש את עמיתו וגר בכלל עמיתו הוא;
(דאס איז קלאר אז די גמרא דרש'נט עס דא אין די קאנטעקסט פון א גר 'צדק' ווייל די דריטע פסוק רעדט זיך דאך ביי אידן און מען ניצט עס אויפן גר ווייל 'בכלל עמיתו הוא')
יעצט, די צווייטע פסוק וואס ער ברענגט דא אין די שטיקל גמרא, איז די זעלבע פסוק וואס די גמרא ניצט אין יבמות דף מו: די פסוק איז ויקרא, יט, לג:

יעצט לאמיך אהערברענגען די לשון הפסוקים וואס ביידע שטיקלעך גמרא ניצן עס קלאר פאר א גר צדק אין די קאנטעקסט פון גיור:

ויקרא, יט, לג: וְכִי-יָגוּר אִתְּךָ גֵּר, בְּאַרְצְכֶם, לֹא תוֹנוּ, אֹתוֹ. לד כְּאֶזְרָח מִכֶּם יִהְיֶה לָכֶם הַגֵּר הַגָּר אִתְּכֶם, וְאָהַבְתָּ לוֹ כָּמוֹךָ--כִּי-גֵרִים הֱיִיתֶם, בְּאֶרֶץ מִצְרָיִם: אֲנִי, ה' אֱלֹקיכֶם.

לכאורה איז גאנץ קלאר אז פשטות לשון הפסוק רעדט פון א גר תושב, ווייל ער שטעלט עס דאך צו צו די אידן אין מצרים וואס דארטן איז דאך די גירות געווען כפשיטו 'גר בארץ אחרת' און נישט א מושג פון אננעמען א רעליגיע. די תורה וויל אונז זאגן, טשעפע נישט דעם גר, דערמאן דיך נאר ווען דו ביסט געווען א גר בארץ אחרת! א גר תושב! און דאך ניצן עס חז"ל אויף זייערע דרשות פון גר צדק, זעט אויס אז זיי האבן עס שפעטער ארויפגעלייגט בלויז אלס אן אסמכתא, און זיי האבן אליין געוויסט אז נישט דאס מיינט די פסוק באמת צו זאגן. ס'איז מיר שווער אנצונעמען אז זיי האבן געהאט מקובל אז די פסוק מיינט באמת פונקט פארקערט ווי זיין פשטות. אבער יש לחלוק על זה, מען קען זאגן אז בפשטות גייט טאקע ארויף די פסוק אויף א גר תושב, און דאך האבן חז"ל געהאט 'בקבלה' אז מען קען אויך דרש'ענען די פסוקים אויף הלכות גר צדק. והבוחר יבחר.

איך מיין אז דאס איז א שיינע שמועס וואס מען וואלט געקענט אפטיילן אין א באזונדערע אשכול. אלעס ארום די נושא פון גיור, די מקור, היסטאריע, טענת המבקרים, וכ'

דיין ראיה איז א שיינע מהלך עפ”י פשוטו של מקרא. איך פארשטיי נאר נישט פארוואס דו ווילסט עס לערנען נאר אויף גר תושב. די אידן אין מצרים זענען ניטאמאל געווען א גר תושב, זיי זענען געווען סתם פרעמדע אין א אנדערע לאנד. לויט דיר דארף צו זיין די איסור אויף יעדע פרעמדע איינוואוינער, לאו דוקא א גר תושב.
איך טראכט א טעם פארוואס מען קען דא נישט לערנען עפ”י פשוטו של מקרא. א ענליכע פסוק שטייט דאך די וואך אין משפטים (צוויי מאל דאכט זיך, ובכלל נשנה ל”ו פעמים כידוע). און אפאר פסוקים שפעטער שטייט אז די באשעפער וויל מען זאל פארטרייבן אלע פרעמדע גוים אין א”י כדאי מען זאל זיך נישט אפלערנען פון זיי. עס שטייט קלאר ”לֹא יֵשְׁבוּ בְּאַרְצְךָ פֶּן יַחֲטִיאוּ אֹתְךָ לִי כִּי תַעֲבֹד אֶת אֱלֹהֵיהֶם כִּי יִהְיֶה לְךָ לְמוֹקֵשׁ.” לכאורה היכן יתקיימו שניהם? אלא מאי א גר מיינט נישט קיין סתם א פרעמדער, נאר א גר צדק.
איי וואס דעמאלטס איז פשט אין כי גרים הייתם? די משל וואס די תורה גיבט ”כי גרים הייתם בארץ מצרים” איז נישט קיין נתינת טעם על האיסור. לו יהא אם עם ישראל לא היו במצרים היעלה על הדעת שהיה מותר להנות גר. אלא ודאי אז מען דארף אריינקוקן אין די פסוק די וואך וואס לייגט צו נאך אפאר ווערטער פאר כי גרים, ער זאגט ואתם ידעתם את נפש הגר. עס איז פשוט די נענסטע משל וואס די פסוק האט געקענט געבן צו אויפצווועקן די געפילן וואס עס מיינט א גר. אבער נישט צו זאגן אז איך רעד פון די זעלבע גר ווי דארט. כנלענ”ד ואין אני אומר קבלו דעתי.

אינטערסאנטער

איך באצי מיך בעיקר צום קעפל פונעם אשכול.

אין די ספר ויואל משה (ובהמבואר, איז דא נאך מראה מקומות), האט ער דארט א שיינע שמועס ווי אסאך מאל איז נ"ך געשריבן געווארן מיט מליצות, וואס בשעת מעשה האבן עס מענטשן קלאר פארשטאנען אלס א מליצה, ווייל מען האט געלעבט מיט אנדערע מושגים און די שפראך איז געווען מער טיפער און חכמה'דיג, ממילא קומט אויס אסאך מאל אז זאכן וואס זעען אויס על פי פשטות הכתובים אויף איין געוויסע וועג, איז די ריכטיגע וועג דאס אפצולערנען שלא על פי פשוטן, און אויף די וועג גייט אלע מעשיות פון נ"ך וואס זעט אויס ביליג וכדומה, אז די וועג וויאזוי חז"ל דרשנ'ען דאס, און די וועג וויאזוי מען דארף דאס אנצוקוקן, איז מיט אן אנדערע סארט בליק ווי די פליישיגע אויגן קוקט דאס אן.

ווי אויך ווערט שטארק אויסגעשמועסט אין דברי יואל און אין נאך ספרים, אז עס איז דא אזא זאך ווי "נורא עלילה", די געדאנק ווערט זייער פארברייטערט אין זיינע ספרים, אז זייער אסאך עבירות וואס גרויסע פריערדיגע האבן געטוהן, א שטייגער ווי נביאים וכדומה, האט דאס נישט געהאט באמת שייכות מיט זיי, עס איז געווען תיקונים וואס עס האט געדארפט געשעהן, און פון הימל האט מען אוועקגענומען זייער בחירה. א שטייגער ווי די חטא העגל וואס די גמרא זאגט לא היו ישראל ראויים לאותה מעשה וכו', און נאך אזעלכע פעללער.

מען קען דאס שיין צושטעלן דא ביי שמשון הגבור לכאורה.

הצלחה רבה, א גוט שבת.

שמשון הגיבור כאראכקטער איז זייער א אינטערעסאנטע כמיין סאיז די איינציגסטע superman פון גאהץ תנך, ווייל אלע העלדן אין תנ"ך זענען געווען נבואים (וואס האבן געהאט די מעגליכקייט צו רעדן דירעקט צו ג-ט) נאכעם איז געווען קעניגן און געלונגענע מלחמה פירער לדגמה יואב בן צרויה און שופטים וואס האבן גוט געפירט כלל ישראל אבער שמשון איז איינציגסטע וואס זיין "זאך" איז געווען האבן אומנאטירליכע שארקע כוח

Sent from my SM-G996U1 using Tapatalk

זיי שרייבן לגבי פרשת שמשון:

Samson was different from the other judges. His activity bears a miraculous character, he fights as an individual rather than a commander, and his heroic acts are the result of personal involvement with Philistine women. The stories concerning him are filled with remnants of myth, legends, and folk traditions. On the other hand, he is not portrayed as a giant, and he has a direct connection with God, both through his being a Nazirite and through his prayers. Concluding the stories of the judges with a hero who does not deliver his people but only himself, and who dies in enemy captivity, contributes to the feeling of disappointment with the type of leadership that the judges represent. This bolsters the book's ultimate conclusion, that permanent kingship over all of Israel must be established. This cycle, like the others in the book, comprises originally distinct stories which have been joined together into a largely unified whole

Samson's marriage to a Philistine woman is part of a deliberate divine strategy that might be described as a policy of "pretext," by which Samson's connection with Philistine women was intended to provide him justification for harming the Philistines by a series of annoyances and not by wars of deliverance. As in wisdom texts, God acts in mysterious ways that are not transparent to human observers