אשכול אן א טיטל #9840

סקרן

דער בריסקער רב רבי וועלוועלע זאל זיך מיהען אין ליכטיגער גן עדן, האט געהאט א זון מיטן נאמען רבי חיים. דער רבי חיים ע''ה איז נעבאך געווען נישט מיט אלעמען, אזש ווען משוגע וואלט ווען געמאכט וואקסן, וואלט ער ווען געזעצן אויף די לבנה און מיט די פוס געשאקלט א יאכט שיפל אויפן אטלאנטישען אקעאן, און ווען משוגע וואלט ווען געמאכט נידעריג, וואלט ער געזיצן אויף א ביר דעקל אין געשפילט קאגעלעך מיט די רויטע ווערים...

אלענפאלס דער רבי חיים האט אמאל זייענדיג אין די גיסטע, דערלאנגט פאר עמיצען אזא פראסק אויפן באק, אז יענער האט זיך דערזען מיטן שווארצן טייוול בהקיץ ממש. אויף די אנפראגע פון זיין פאטער פארוואס ער האט דאס געטאן, איז דער אנטווארט באלד געקומען אז יענער האט אנגעהויבן, ווי דער אלגעמיינער שטייגער איז שטעדיג. פרעגט אים דער בריסקער רב פארוואס האט יענער מיט מיר נישט אנגעהויבן? ענטפערט אים רבי חיים מיט א דריי מיטן פינגער אלא מאי? דער טאטע האלט אז איך בין שולדיג, אויב אזוי דאן פארוואס האב איך נישט אנגעהויבן מיטן טאטן? ודפי''ח

סקרן

איך געדענק נישט אויב מ'האט די מעשה דא שוין געברענגט
דער בעלזער רבי איז געגאנגן באזוכן ר' א"י
דער ר"י פרעגט דעם רבי'ן פארוואס אין בעלז לייגט מען די ס"ת ליגעדיג האט ער אים געזאגט ווייל די ב"ח איז געווען רב אין בעלז און געפסקנט אזוי
פרעגט דעם רבי'ן צוריק דעם ר"י פארוואס טוהט מען נישט אזוי אין בריסק דער ב"ח איז דאך געווען רב אין בריסק אויך
האט דער ר"י געזאגט יע יע אבער אין בריסק איז געוןוען רבנים נאכ'ן ב"ח אויך

כספי #

(גראדע איך געדענק יא אזא מעשה, אבער אזוי האט דער בחור געזאגט)

איש א' היה מהמקורבים אליו והיה דר בכפר, והיה הרב מקרבו תמיד בכל מיני התקרבות, ובימים נוראים היה אכסניאותו בבית הרב. פעם אחת בא אל הרב והחזיר פניו ממנו. והיה לפלא בעיניו והיה סבור בדעתו אולי מחשבתו משוטטת בענינים גדולים. ומפני שהיה דעתו גסה עמו אחר שעה נכנס עוד הפעם אליו והחזיר פניו ממנו ג“כ. וכך עשה ג' פעמים ונפל לבו מאד מאד כי בוודאי לא דבר רק הוא. וראה זה דבר חדש הוא כי היה רגיל לקרבו בכל מיני התקרבות. והלך להרב מ' גרשון מקיטב וסיפר לו כל המאורע. הלך הרב מ' גרשון לגיסו הבעש”ט ודיבר לו “מה זה שאתה מרחיק אותו על לא חמס בכפו וכל מעשיו כשרים?”. והשיב לו “מה שאתה רוצה להכניסני בעניני העולם לקרב ולדבר עמהם אין רצוני בזה” . והנה האיש הנ' כשראה שאין לו תרופה בא להרב מוהר“ג וצעק בלב מר ושבר אני מבין שאין זה דבר רק ממש חיי אינם חיים ולא אוכל לסבול זה בשום אופן. אז הלך הרב מוהר”ג אל הרב פעם ב' ואמר כי הוא פקוח נפש ממש שיגלה את אזנו מה זה ועל מה זה. אז ענה לו כי נרשם על מצחו עון אשת איש. וטען האיש כי אין זה אמת כי הלא זה יותר מששה עשר שנים שפירש מאשתו ואיך יתכן זה, אז אמר הרב מוהר“ג להרב שעלי דידיה מוטל לחקור אח”ז, כי הלא אני אין רואה כלום כ“א אתה רואה לבדך ובוודאי אין החטא בגשמית כי אם בדקות עניינים. ואמר לו שביום ו' עש”ק בתפילת המנחה שאז הוא עליות נשמה להיכלות עליונים יחקור אח“ז. ויהי בעליות נשמתו עלה להיכל הבעלי תוספות ולא מצא שום רושם עון אשר חטא. ואח”ז עלה למעלה להיכל הרמב“ם ושם מצא כתוב רושם החטא על אותו האיש. והענין היה שהוא קיבל על עצמו פרישה מאשתו ולפי דעת הרמב”ם הרי הוא כאלו אמר הרי את עלי כאימא והנודר מאשתו אסור בתכשיטין. והוא היה נצרך מעות להכנסת כלה ולקח תכשיטין של אשתו ומשכן אותם ונמצא נהנה ממנה ועבר על נדרו והרי הוא כאלו בא על אשת איש לפ“ד הרמב”ם. וטען הרב עם הרמב“ם (ושמעתי ג“כ שקרא להרי”ף והרא“ש וטענו עמו ג”כ) אז הודה הרמב”ם לדבריהם וסר הרשימה מאותו האיש. ומאז לא נמצא בס' הרמב"ם שום רמז מזה. (והענין הוא כמ“ש הרח”ו על מאמר פתח ר“ש וכו'. ר”ל שהוא פתח הצנור לדרוש זה. כי צדיק יש בכחו לפתוח צנורות חדשים משא“כ אליהו שהוא בחי' מלאך נאמר על פומא דאליהו אתגזר ע”כ. וכמ“ש בשם הבעש”ט על מאמר כל העולם ניזון בשביל חנינא בני ר“ל בשביל שעשה. כאשר גילה ר' חנינא בן דוסא איזה סוד אז נעשה שביל וצנור לכל העולם ונקל הדבר שגם אנשים אחרים יבינו זה. וכמ”ש שהרב הב“י נתייגע להבין מאמר א' וכאשר עמד על אמתתו שמע מכמה אנשים נחות דרגא ג”כ .ושאל להאר“י והשיב לו כיון שפתחת הצנור נקל לכל אדם לעמוד. וזהו אלולי דדלאי לך חספא לא משכחת מרגניתא תותא. ולכן כאשר הודה גם הרמב”ם לזה הפסק אז ממילא גם בזה העולם מובן הפשט כהרמב“ם כפי שנגמר דינו בעולם העליון וד”ל).

איך אויך #

און מדגיש זיין אז עס נישט א מנהג.

אבער גראדע איזעס נישט אזא ווערטל. די משפחת 'המלוכה' לבית בריסק פארט נאך עד היום זיך באדן ביים ביטש אין תל אביב, הם ובניהם ובחוריהם וראש ישיבתיהם. כ'מיין וועלכע ערליכע איד פאר היינט צום ביטש אין תל אביב? אבער זיי פארן צום פונקליכע פלאץ ביים שרתון ביטש אין תל אביב ווי דער זעידע איז געפארן און נעמען אפילו מיט די טייפ בענקל וואס ער האט דארטן גענוצט.

berlbalaguleh #

אמאל האט הרב פישר זצ"ל פון ביד"צ גוט מגדיר געווען די בריסקער.

ער האט געזאגט נאך א מזל אז אשר יצר האט נישט קין שיעור. ווי ס'שטייט אין שו"ע "אפילו על טיפה אחת". ווייל אנישט וואלטן די בריסקער אריינגעקטנ'ט אין א גלעזל און געלאפן צום רב פרעגן אויב ס'האט דעם שיעור.

מ'האט עס שוין איינמאל געברענגט דא. נאר איך האב מיך יעצט דערמאנט. חזרה איז אייביג גוט.