מעלאנכאלישע מוזיק

יאיר

הצדיק ר' שלמה'לע קרליבך האט אסאך ניגוני התעוררות, אבער דער, רעלאטיוו אומבאקאנטער ניגון, מיט די הקדמה אין דער אלטער קארליבאנער נוסח איז עפעס אויסערגעווענליך.

http://www.youtube.com/watch?v=l-0A2-oHu40

געוואלדיג

וואס איז מיט אלי ציון ועריה?

ניגון זה שמעתי מחסידים, ויחד עמו שמעתי את הסיפור הבא:

"הדבר היה ברוסיה, בזמן בו שלטון רוסיה החל להתפשט. הם ביקשו לכבוש כל מקום, גם את ההרים בהם התגוררו שבטים קווקזיים.

"שבטים אלו היו אנשים לא מתורבתים שחיו כציפור דרור, ולהם היה מנהיג ששמו שאמיל. למרות שמספר החיילים הרוסיים היה גדול ממספר אנשי השבטים, הם לא הצליחו לגבור עליהם בשל יתרונם האסטרטגי – ההרים הגבוהים.

"מה עשו הרוסים? הם התחכמו והציעו להם לכרות עמם ברית שלום. כאשר אנשי השבט התפתו וירדו מן ההרים, תפסו אותם הרוסים והשתלטו על השטח; את מנהיגם, שאמיל, הגלו לעומק רוסיה.

"בגלות, היה שאמיל נזכר מזמן לזמן בהרים הגבוהים, בימים בהם היה חופשי מהממשלה ומשוחרר מכבלי התרבות; הוא היה חושב על מצבו העגום ונזכר בימים בהם היה חופשי כמו הנשר בשמים. הוא הלחין שיר זה שתחילתו רווי געגועים לימים עברו, וסופו חדור בתקווה שעוד יבואו ימים טובים וכי בסופו של דבר הוא ישוב אל מולדתו, אל ההרים הגבוהים.
הוסיף הרבי ואמר:

"כאשר יהודים שמעו את הניגון, הם השתמשו בו כמשל לירידת הנשמה לגוף. כאשר הנשמה נמצאת למעלה היא מאוחדת עם האלוקות, וכשהיא יורדת מטה אל העולם החומרי זו הירידה הגדולה ביותר.

"כשהאדם מתבונן במצבו ורואה את מצבו הרוחני הלא-טוב, הוא רואה את כבלי הגוף האוסרים אותו ולא מרשים לנשמתו לעוף כמו נשר בשמים, הוא מתעורר בגעגועים אל ההרים הגבוהים – אל שורשה של הנשמה. אך סופו של הניגון חדור תקווה, כי האדם יודע שירידת הנשמה בגוף מאפשרת לנשמה לעבוד ולהתרומם לגבהים אליהם לא יכלה להגיע קודם לכן."
"

אחד העם

ובדרך אגב, אז מען רעדט שוין פון מעלאנכאלישע לידער. האב איך ארויסגעלייגט א מעלאנכאלישע פאעזיע לאור האסון האחרונה. דארט האב איך פראבירט נישט אריינמישען און מיינע הרגשים חיצוניות דיגע זאכען, נאר עס זאל בלייבען ריין טרויער און עצבות און אבלות.

קינד_אן_קייט

״פאפיראסן״, אן אלטער אידישער טרויעריגער ליד וואס דרוקט אויס דעם ביטער׳ן שיקזאל פונעם יתום, דער ארימאן און דער פארקנעכטעטער ארבייטער.

http://www.youtube.com/watch?v=pOiQC_okccM

ונבנתה העיר

עס איז נורא נוראות, כאפט אריין פאר ר"ח.

יאיר

מאכט זיך אמאל, זאל נישט אויסגערעדט זיין, אז מען פאלט אריין אין נפילת המוחין, און מען זוכט צו אויסדרוקן די מרה שחורה אויף עפעס א וועג. מעלאנכאלישע מוזיק, כידוע, איז ממתיק די דינים און גיבט א געלעגנהייט אויפצולאזן אביסל פון די פארהארטעוועטע מאסקעס וועלכן מיר טוען במשך דעם טאג, (און לאו דוקא אין פארעם פון א ניק). איך וויל דא ווידמען אן ארט פאר א קאלעקציע פון אזעלכע סארט ניגונים וואס קומען פון דעם היכל העצבות, און זאל מען דערמיט געבן א כזית פאר די סטרא אחרא און אויסרייסן דעם דעפרעסיע און מרה שחורה ווי א שורש פורה ראש ולענה.
איך וועל אנהייבן מיט דעם באקאנטן זעלבסטמארד ליד וואס איז שוין געברענגט געווארן אין דעם אשכול קלאסישע מוזיק דורך ידידנו נהורא נפישא. איך וועל מעתיק זיין דעם נוסח וואס איז מקובל פון הצדיקת מרת שרה'לע בירמינגהאם'ער, וועלכע האט עס געהערט פון אן אונגארישן פאסטוך און איבערגעטייטשט אויף א היימישער שפראך.

Sunday is gloomy
My hours are slumberless
Dearest the shadows
I live with are numberless
Little white flowers
Will never awaken you
Not where the black coach
Of sorrow has taken you
Angels have no thought
Of ever returning you
Would they be angry
If I thought of joining you
Gloomy Sunday

Sunday is gloomy
With shadows I spend it all
My heart and I have decided
To end it all
Soon there'll be flowers and prayers
That are said I know
But let them not weep
Let them know
That I'm glad to go
Death is no dream
For in death I'm caressing you
With the last breath of my soul
I'll be blessing you
Gloomy Sunday


Dreaming
I was only dreaming
I wake and I find you asleep
In the deep of my heart dear
Darling I hope
That my dream never haunted you
My heart is telling you
How much I wanted you
Gloomy Sunday
Gloomy Sunday

berlbalaguleh #

אין אידישן מוזיק רעפערטואר איז (כמעט) נישט פארהאן קיין דירעקט מעלאנכאלישע ניגונים אדער תנועות. וועלכע ברענגען אריין אן עצבות. ס'דא שטייטע און לעבעדיגע תנועות און ניגונים און שירים.

אין די גוי'אישע וועלט ספעציעל אין די זשאנער פון קאונטרי מיוזיק זענען דא א סאך מעלאנכאלישע לידלעך מיט טרויעריגע געשיכטעס פון אנטוישונגען אין משפחה לעבן און פון חברים.

איינער פון די גרויסע און פאפולערע זינגערס איז (געווען) וועילאן דזשענינגס. ער פארציילט פארשידענע געשיכטעס וואס האבן איהם אדער זיינע באקאנטע באטראפן. זיין חבר בדומה לו איז (געווען?) ווילי נעלסאן.

אן אנדער בארימטער זינגער פון די מעלאנכאלישע לידער איז געווען דזשאנני קעש. ער האט געהאט אן אייזערנע שטימע. און ער האט פארציילט געשיכטעס פון שיכרות און לעבן אין תפיסה. (קרוב צו אמת אין זיין פאל).

ביי אונז אידן איז (ב"ה) נישט דא דער זשאנער פון זינגען וואס ברענגט צו עצבות. די אידישע נגינה איז דאך געבויט אויף פסוקים און מאמרי חז"ל וועלעכע ברענגען ארין שמחה און האפענונג אין די הערצער פון די צוהערער.