הרב מבודעפעסט, איר זענט נישט גערעכט, קודם ביי קלעצקי האט א יוד געטרעקט די מערדער, כאטש עס איז דא שטארקע צדדים אז וויבאלד מען האט געמאכט א טראסק וועגן דעם האט ער איהם געהארגט, אבער מען האט געטראפן נאר דורך א יוד. און די עצם געדאנק פון גיין זיכען, איז ווייזן ספאורט פאר די עלטערן, און ווייזן פאר די הויכע פענטסטערס, אין די מידיא, אז עס גייט אינז אין לעבן, דעס פארמערט די פרעשור פאר די געלערנטע חברה, אז זיי זאלן שנעלער און מער, זיך אריין לייגן אין די זיכעניש.
אונז יידעלעך רעדען זיך איין אז אונז זענען די קלוגסטע, אונזערע גאנג איז דער בעסטע און דער פארשטענדליכסטע, און אז א דער גויישע מידי"א דערמאנט איין ווארט פון אונז, איז דאס אז זיי קענען נישט אויפהערען ארויסצוברענגען זייער התפעלות פון דער קידוש ה' וואס האט זיך אפגעשפיגעלט פון די טויזענטער וואלונטיר'ס וואס האבען אוועק געגעבען פון זייערע טייערע וויכטיגע צייט צו זוכען, טוהן, רודערען, כרעפצען פאר'ן פארלענע'ם קינד. אלזא, צום סוף ווען דער פאליציאנ"ט טרעפט איהם, זענען מיר אויף צרות נאכאמאל. אין יעדער אזעלכע פאל, ווערט דער פארלארענער נישט געטראפען דורך די מאס'ן וואלונטיר'ס און נישט דורך די פאבלי"ק סעיפט"י, נאר דורך דער גוי וואס מ'האט איהם ספעציעל אויסגעלערנט וויאזוי צו טרעפען און טוהן אין אזעלכע פעלער. אזוי איז געשען ביי שורי פעלדמאן, און אזוי להבל"ח ביי לייבי קלעצקי ע"ה, און אזוי אויך היינט. הערט אויף צו מאכען אזא צימעס פון זיך, ווייל זיי קענען בעסער. הער אויף זיך אויסצורימען, און גלייבט'ס אז חכמה בגוים תאמין, און געדענקט'ס אז היא חכמתכם ובינתכם, דער תורה איז אונזער מעלה און חכמה, און נישט דער כח מסדר צו זיין טיש'ן און סדר הבאסע"ס וכדו', דער גוי קען טרעפען פארלארענער מענטש'ן און דער איד פארשטייט וואס איז דער רצון הבורא און סוד העיבור. מיש נישט אויס די יוצרות, און נעקסטע מאל סלייבט'ס אין די ארבעט און ביהמ"ד, אדער קקיט אדורך די ספעציעלע קלאס'ן אויף צו העלפען אין אזעלכע פעלער.
ס'ליגט אין דעם א שטארקע אמת, פוקנט ווי ''הצלה'' פארשטייט אז ווען ס'געשענט א גרויסע עקסידענט ר''ל וועט מען נישט צוזאם רופען די גאנצע שטאט העלפן, די זעלבע ווען ס'דא א פייער וועט נישט מצילי האש צוזאם רופען די גאנצע שטאט, וויל איין ביסל עקפיריענס איז מער ווערט ווי אן אימוויסענדע גאנצע שטאט.
די פאליציי איז נישט געווען שטארק פארזארגט, זיי האבן געהאלטען אז ער איז אין די נאנטע וואלד(פשוט פון עקפיריענס פון אזעלעכע קינדער) דערפאר האבן זיי נישט אריינגעלאזט אחב''י דארט היינט צופרי, אבער אונזער חכמים האבן געוואלט אריינגיין מיט טרעקלעך אין מיטן נאכט, ווען ס'געשענט ח''ו אן ... וואלט מען זיך נישט מוחל געווען.
ס'איז צייט מ'זאל געבען קורסעס דורך די נ''י רענטזשעס און די וואס ווערען סורטיפייט זאלן זיך משתתף זיין אין די זוכעניש, און די אנדערע עולם זאלן שטיין מיט פלעשלייטס אויף די גאסען...(ווייזן ספאורט פאר די עלטערן, און ווייזן פאר די הויכע פענטסטערס, אין די מידיא, אז עס גייט אינז אין לעבן, דעס פארמערט די פרעשור פאר די געלערנטע חברה, אז זיי זאלן שנעלער און מער, זיך אריין לייגן אין די זיכעניש.)
די גאנצע שמועס דא דערמאנט מיך פון יענעם וועלכע האט אנגעקאלט דעם מחנך בשעת זיין קינד האט זיך געשטיקט, פרעגן צו מען מעג קלאפן ווילד אויפ'ן רוקן, צו ער זאל קודם פראבירן מיט גוטן...
איך וואלט טאקע געראטן די אלע וואלונטירן וועלכע דאס לעבן פון א אידיש קינד איז ביי זיי העכער אלעם, אז נעקסטיים זאלן זיי קודם קומען קוקן אין קאווע שטיבל וואס די דורכגעטראכטע קעפ וואס זיצן רואיג אין בעיסמענט אין טייפן אויפן קאמפיוטער האלטן...
מען רעדט דא פון אידן וועלכע האבן נישט קיין טאג און קיין נאכט, אין די סאמע שענסטע זמנים רייסן זיי זיך אוועק פאר אנדערע אידן וועמען זיי האבן קיינמאל נישט געזען, קיינמאל זעהן זיי נישט געלט, און רוב מאל זעהן זיי נישט קיין כבוד, און זיי, יא זיי, די גרעסטע פראפעסיאנאלען אויפן כדור הארץ ווען עס קומט זיך אוועקצוגעבן פאר אנדערע מענטשן, האבן באשלאסן דאסמאל זיך יא צו באניצן מיט די הילף פון די מאסן...
אבער מה נעשה אז אויף קאווע שטיבל האלט מען אנדערש? אויף קאווע שטיבל האלט מען פונעם סיסטעם! נישט די אידישע סיסטעם, נישט די היימישע סיסטעם, טפוי! די סעקולערע סיסטעם! זיי האבן דאס בעסטע אויף די וועלט.
לכאורה האט יענער NYPD פראמעדיק וואס האט געגעסן ווייטער זיין פיצא ווען איינער איז אויסגעגאנגען אין פארנט פון אים, און ער האט זיך נישט וואוסענדיג געמאכט ווייל ער איז נישט אין "דינסט", -זייער גוט געטון! דאס געריכט האט אים אפילו ריינגעוואשן...
אוודאי די אידן וואס זענען ארויסגעקומען זיכען זענען גרויסע צדיקים ותבא עליהם כל הברכות שבתורה, אבער סנעמט נישט אוועק פון די פאקט אזוי ווי ליטוואק פון בודאפעסט שרייבט אז מיר האבן נישט קיין פראפעשענעליזם אין די ענין, און רוב מאל טרעפט א פאליציי דאס קינד.
מען האט געהאפט און שטארק ארויסגעקוקט אז די זוך אקציע אין קריית יואל זאל ווייטער פארזעצן. דאס שטעטל איז שוין לאנג נישט געפארן אזוי אויף רעדער. אבער היינט אינדערפרי זענען די האפענונגען שנעל אויסגערינען, ווען עס איז אריינגעקומען די שווערע נייעס אז די זוך אקציע קומט צו אן אפשטעל. ס'רייסט דאס הארץ.
די פילצאליגע רייסערס למיניהם האבן זיך בלית ברירה געמוזט אויסטון די געלע וועסטלעך און עס צוריקגעשטעלט אויפן דרייווער'ס זיץ, מיט א הייסע געבעט צום בוכ"ע אז גאר אינגיכן זאל מען דאס קענען נוצן נאכאמאל.
געוויס איז געלונגען דער פאקט אז מען האט געדארפט זוכן ביינאכט, אזוי זענען די לעקטערס און בליצערס געווען זייער מערקבאר, אבער מאידך גיסא האט מען נאך געדארפט אפאר שטונדן אין טאג אז די פאטאגראפיסטן זאלן קענען מאכן קלארע בילדער פון יעדע פץ באזונדער, אבער פון הימל האט מען אנדערש געוואלט. פארט איז פארהאן א גרעסערע טייל פון כלל ישראל וואס האט געווארט מיט צאפלדיגע הערצער צו הערן אז דאס קינד איז געפינען געווארן אין א גוטן צושטאנד. און גאט האט זיי געוואלט צופרידן שטעלן
און צוגאב צו די הונדערטער מעכטיגע רייסערס פון יעדע יארגאנג זענען אויך די פילע ישיבה גדולה בחורים, שיעור אלף, שיעור בית, שיעור גימל, און שיעור 'דאלעט' טיף אנטוישט און צעבראכן פון די שנעלע ענדע אין דעם קעיס. זיי האבן זיך נישט געקענט גענוג זעטיגן וואס זייערע אויגן זעען. זיי האבן נישט געקענט אראפנעמען אן אויג פון די פילע פרעסע לייט וואס האבן באלאגערט דאס שטעטל. די "טעלעוויזשאן" איז דא ביי אונז אין קרית יואל, האבן זיי זיך געריבן די בויך. אונז ווער מיר פאפולער. אבער קוים וואס מען קען זיך צוזאמנעמען די פריידיגע געפילן, ברויך מען שוין שלום מאכן מיט'ן מצב אז אלעס גייט צוריק צום אלטן. די מידיא לייט הייבן שוין אן צו פארלאזן דאס שטעטל, ומפטירן כדאתמול. ס'איז זייער ווייטאגליך. מיט צעבראכענע געמיטער דרייען זיך איצט ארום פילע מאנראו איינוואוינער
איך פארשטיי צי סארקעזים, און איך האב ליב א גיטע לאך, אבער איך קען נישט פארשטיין די וואס פילן א ניד צי חוזק מאכן פון א צווייטען איד.
אז די גוי וואלט דאס באריכטעט וואלט איך פארשטאנען די האס, אבער פון א איד? איך בין נישט קיין מעמבער פון קיין שום ארג. ווי חברים/הצלה/ועוד אבער איך עדמייער און עפרישיעט וואס זיי טוען. חוזק מאכן? אוועק צי נעמען דעם אפעטיט? פארוואס? ווייל די האלסט דיך העכער פון דעים? פיין. אבער וואלסטו נישט זיי גערופן ווען דו דארפסט אנקומען צי הילף?
ביסיידס דע פעקט אז זיי זענען זייער גיט געלערנט, די הצלה ווי די גוי׳שע, די פובליק סעיפטי ווי די גוי׳שע, און די מצילי אש ווי די גוי׳שע. איז אין בארא פארק געווען ווייניגער עמך אידן וואס זענען געקומען העלפן אן וויסן וואס זיי האבן צי טוען? איז נאר אין קרית יואל דא די טשערי לייטס אידן? זיכער אז נישט, זיי זענען אין ווילי, בי פי, מאנסי, און פלעטבוש אויך. און נאך א מזל אז זיי זענען דא דארט אויך.
סאום האו איז קאווע שטיבל מלא וגדוש מיט די "געפערליכע" קארופציע וואס גייט פאר ביי אונזער היימישע עולם, און די מוראדיגע גלאנץ ארויס פון אונזער ד' אמות, ערגעץ אנדערש הער איך דאס נישט נאר דא. אזאלכע מיינונגען ווערן ביי מיר אידענטיפיצירט אלץ "קאווע שטיבל" מיינונגען אנשטאט אויסצורעכענען די גאנצע ליסטע פון אינדיוויואלען אויף קאווע שטיבל.
עס איז בעסיקלי אזויווי דו פארשטייסט אז גוים קוקן אן אלע אידן ווי איינס, די מאדערענע קוקן אן אלע חסידישע אידן ווי איינס, די חסידישע קוקן אן אלע וויליאמסבורגער אידן ווי איין מיינונג, די וויליאמסבורגער קוקן אן אלע ראדני אידן ווי איין מיינונג?
אזוי קוקן מיר אן אלע קאווע שטיבל אידן ווי איין מיינונג. די הסבר איז פשוט.
גיי זיי מסביר פאר א פרעמדער אז נישט יעדער אין קאווע שטיבל האלט די זעלבע.
ווען איך בין סטאק אויפן ראוד און א חבירים מעמבער העלפט מיר, גייט מיך גאנץ ווייניג אן די זייטיגע פערזענליכע און אפי' קינדערישע בענעפיטן וואס דער מעמבער האט פון זיין א מעמבער. דאס זעלבע מיט הצלה און אנדערע ארגענעזאציעס. די שיינקייט פון טוהן חסד איז אז דער באטרעפענדער האט הנאה אפגעזעהן פון די פניות פון דער פראוויידער פון חסד. פארוואס ערווארטן א הימלישע לשם שמים? מיין תכונות הנפש וואלט מיר קיינמאל ערלויבט צו דינען אין מיליטער און ברויכן אויפהייבן א ביקס און עס צילן אויף אן אנדערע מענטש, פארט בין איך דאנקבאר פאר די זיכערהייט וואס א מיליטער שטעלט מיר צו אלס בירגער אין לאנד.
ס'איז נישט אלעס אדער גארנישט.
דאס מיינט אבער נישט אז מ'איז נישט בארעכטיגט צו קריטיקירן דארט ווי מ'שפירט אז א לעלו מאכט שאדן, למשל ווען אן הצלה מאן קומט אהיים און פארציילט פארן אשת חיל די אינהאלט פון א צווייטן'ס מעדעצין טשעסט און די אשת חיל טיילט עס מיט בסוד סודות פאר איר בעסטע שוועסטער, וועלכע פארציילט עס פאר איר מאן וועלכער פארציילט עס ביים שלום זכור אן א נאמען און דער חבר כאפט פון וועם מ'רעדט און רופט אן זיין מאמע אפצורעדן א שידוך. קריטיקט ברויך זיין קאנסטרוקטיוו און געצוימט.
עס איז בעסיקלי אזויווי דו פארשטייסט אז גוים קוקן אן אלע אידן ווי איינס, די מאדערענע קוקן אן אלע חסידישע אידן ווי איינס, די חסידישע קוקן אן אלע וויליאמסבורגער אידן ווי איין מיינונג, די וויליאמסבורגער קוקן אן אלע ראדני אידן ווי איין מיינונג?
@moseh718: די טאטע אין די מאמע פין די קינד זענען יעצט געווען ביי א ברכה ביי סאטמער רבי מהרז'ל, אין ער האט אנגעווינטשען אז מען זאהל אים טרעפן אומבארירט.
דאס איז שוין איינמאל אן עס או בי! זיצט זיך אינעם פאטעל און טיילט - שמערניש ווייניגער - שלעק פאר א לקתה בכפליים'דיגע עלטערן. ס'זענען פארהאן הונדערטער אוטיסטיק קינדער און ער טיילט נישט קיין פעטש פאר קיינעם, בלויז ווייל ער איז דורכגעגיינגען 12 שעה פון אנגסט גייט אים די בלוט אין קאפ היתכן די עלטערן טוהן דאס צו אים דער אויסגערעכענטער טאטע. כאילו די עלטערן זענען געגיינגן קויפן קאפאטשינאו און געכאפט א שפאציר ביים לעיק. הא דעיר יו סעקאנד געס די הארץ פון א מאמע!
זאג נאר, דו וואטסעפ שרייבער וואס טיילט שלעק פון זיין קיך זיפענדיג א פיינע הינדל זופ: וואס האסטו געטוהן היינט צו פארזיכערן אז דיין קטנצ'יק בשעת דיין פרוי איז אויפן טעלעפאן ריקט נישט צו א בענקל צום גאז רענטש און שלעפט אראפ א קאכעדיגע טאפ זופ צו כאפן א ערשטן דעגרי ברי אויף ניינציג פראצענט פונעם צערטליכן גוף? איז דיין גאנצע לעבן אויסגעשטעלט צו זיין קינדער-פרוף פון יעדע מעגליכע קאטאסטראפע? דיינע אוטלעטס זענען אנגעפילט מיט פלאסטיק אז דיין קליינטשיקס זאל נישט אריינריקן א גופעל און זיך עלעקטרעקיוטן על קידוש השם? האסט שוין אנגעריסן דיין ווייב פארן נישט צושפארן די ביה"כ און ערלויבן זכות כניסה להוצאה מיט א קאנטראל ווי ביי א גאז סטאנציע כדי דיין איין-יעריגס זאל זיך נישט טובלן פאר די טהרה? סארא מאנדעי מארנינג קווארטערבעקינג איז דאס?
@יואליש, דיין אויסברוך איז נישט בארעכטיגט. כי מי ג'ו גדול. מ'קען נישט פארגלייכן די געווענטליכע טאג-טעגליכע סכנות אין לעבן מיט גיין הינטער א קיר נטוי. א ספעציעל קינד פארלאנגט זיך ספעציעלע באהאנדלונג. מ'האט שוין באשטעלט און ס'גייט אנקומען ווי א שירעם נאכן רעגן הערט זיך ווי א קינדערישע תירוץ. אמת, איך בין נישט באקאנט פרטים איבער די משפחה, אבער די ציבור מעג האבן א שטיקל דעה, ווייל די ציבור האט געגעבן די מאה. אויף וויפיל טוסטו שאצן די זוך אקציע האט אפגעקאסט אין אווערטיים, פארלוירענע צייט, העליקאפטערס, און ווייסעך וואס? מ'מעג זאגן אז די עלטערן האבן נישט גענוג געטון. ס'נישט קריטיק פון עלעפאנט-ביין טורעם.
דאס איז שוין איינמאל אן עס או בי! זיצט זיך אינעם פאטעל און טיילט - שמערניש ווייניגער - שלעק פאר א לקתה בכפליים'דיגע עלטערן. ס'זענען פארהאן הונדערטער אוטיסטיק קינדער און ער טיילט נישט קיין פעטש פאר קיינעם, בלויז ווייל ער איז דורכגעגיינגען 12 שעה פון אנגסט גייט אים די בלוט אין קאפ היתכן די עלטערן טוהן דאס צו אים דער אויסגערעכענטער טאטע. כאילו די עלטערן זענען געגיינגן קויפן קאפאטשינאו און געכאפט א שפאציר ביים לעיק. הא דעיר יו סעקאנד געס די הארץ פון א מאמע!
זאג נאר, דו וואטסעפ שרייבער וואס טיילט שלעק פון זיין קיך זיפענדיג א פיינע הינדל זופ: וואס האסטו געטוהן היינט צו פארזיכערן אז דיין קטנצ'יק בשעת דיין פרוי איז אויפן טעלעפאן ריקט נישט צו א בענקל צום גאז רענטש און שלעפט אראפ א קאכעדיגע טאפ זופ צו כאפן א ערשטן דעגרי ברי אויף ניינציג פראצענט פונעם צערטליכן גוף? איז דיין גאנצע לעבן אויסגעשטעלט צו זיין קינדער-פרוף פון יעדע מעגליכע קאטאסטראפע? דיינע אוטלעטס זענען אנגעפילט מיט פלאסטיק אז דיין קליינטשיקס זאל נישט אריינריקן א גופעל און זיך עלעקטרעקיוטן על קידוש השם? האסט שוין אנגעריסן דיין ווייב פארן נישט צושפארן די ביה"כ און ערלויבן זכות כניסה להוצאה מיט א קאנטראל ווי ביי א גאז סטאנציע כדי דיין איין-יעריגס זאל זיך נישט טובלן פאר די טהרה? סארא מאנדעי מארנינג קווארטערבעקינג איז דאס?
יואליש, דיין אויסברוך איז נישט בארעכטיגט. כי מי ג'ו גדול. מ'קען נישט פארגלייכן די געווענטליכע טאג-טעגליכע סכנות אין לעבן מיט גיין הינטער א קיר נטוי. א ספעציעל קינד פארלאנגט זיך ספעציעלע באהאנדלונג. מ'האט שוין באשטעלט און ס'גייט אנקומען ווי א שירעם נאכן רעגן הערט זיך ווי א קינדערישע תירוץ. אמת, איך בין נישט באקאנט פרטים איבער די משפחה, אבער די ציבור מעג האבן א שטיקל דעה, ווייל די ציבור האט געגעבן די מאה. אויף וויפיל טוסטו שאצן די זוך אקציע האט אפגעקאסט אין אווערטיים, פארלוירענע צייט, העליקאפטערס, און ווייסעך וואס? מ'מעג זאגן אז די עלטערן האבן נישט גענוג געטון. ס'נישט קריטיק פון עלעפאנט-ביין טורעם.
איך בין נישט קעגן די ציבור אדער דער יחיד זאל האבן א דעה. איך האב געניג און נאך. הגם כ'בין קעגן האבן די דעה ווייל מ'האט געגעבן א מאה. (מארגן וועט מיר די ציבור, וואס פינאנצירט די הצלה וואס סערווירט מיך דער שנארער בחנם, איינטיילן אז מיין קינד קען נישט שפרינגן אויף א פאגא סטיק צו וואס די הצלה וועט איין טאג ברויכן רעספאנדן.)
האסט געזאגט אז סאיז נישט קיין פארגלייך צו די טאג-טעגליכע סכנות. האסטו נישט געזאגט פארוואס איין סכנה ברויך מער אכטונג פון די צווייטע. אבער מלאך המות מה לי הכא ומה לי התם. איז א ברי ווייניגער סכנה ווייל מ'איז אויסגעשטעלט דערצו טאג טעגליך? פאר די משפחה פונעם אוטיסטיק קינד איז "דאס" א טאג טעגליכע סכנה, בהאי פחדא קאי יתיב ועליך הרגנו כל היום.
איך וועל דיר זאגן די חילוק פון איין סכנה ביזן צווייטן: ביי די טאג טעגליכע סכנות איז יעדער א מחותן ממילא איז נישט שייך צו קריטיקירן ווייל ער באשולדיגט זיך זעלבסט, ס'פאדערט זיך פון אים דאס וואס ער פאדערט פון א צווייטן. אבער דאס וואס איז ביי אונז א "ספעציעלע" קעיס, דהיינו ס'איז "יענעם'ס" טאג טעגליכע פראבלעם אבער נישט מיינס, איז דא קיין קאסטן פאר קריטיק, ס'איז ריין אויף יענעם'ס חשבון.