וואס עפעס האבעך מיך יעצט דערמאנט? שוין לאנג נאך די יאהרצייט. אבער איך האב פונקט יעצט געזעהן א פאר אלטע אויסגאבעס פון די "עמי מאגעזין" און דארט האבען זיי ממש יעדע וואך א ארטיקעל פון נאנטע מענטשען וואס באשרייבען איהם מיט א גרויסע יראת הכבוד.
קודם האבן זיי געהאט פון הערץ פרענקל וואס איז געווען נאנט צום רבין ז"ל און האט אראפגעגעבען זיינע פערזענלעכע ענינים וואס ער האט געהאט מיטן רבין און לעצטענס האט זיך די ארטיקל אונטערן נאמען "דע רעבבע" ממשיך געווען מיט דעם בארימטע היסטאריקער ר' בערל וויין.
איך וועל אראפשרייבן א פאר אינטרעסאנטע זאכן וואס איך לייען דא און מען קען מיך ארויסהעלפן ווייטער.
ער שרייבט אז יעדער האט מורא געהאט פונעם רבי'ן. די ליטוואקעס. די ראשי ישיבות. אנדערע רבנים און אויך זייערע חסידים האבן גע'פחד פון רבין. און אזוי האט ער געהאלטען אלעמען אין טשעק.
לעצטע פאר וואכן האבן זיי ליפא לעפקאוויטש'ס ברודער ברוך, ער האט אינדערהיים משמש געווען פרידיאדעקטלי דעם רבי במקום מאנדערער, און ער פארציילט אינטערעסאנטע אינטימיט דיטעילס פונעם רבי מיט רב שלום לעיזערעל ראצפערטער,
אויב דזשאדזש'טו זיין גאונות בלויז פון זיינע תשובה ספרים, דאן האסטו נישט ארויס דעם בילד. קודם כל די תשובות איז גאר א קליינע חלק פון אלע זיינע תשובות, מען וואלט געקענט ארויסגעבן א גאנצע סעט, עטליכע בענדער. קוק אויך אריין אין זיינע חידושי סוגיות, ס'איז דא וואס נתפעל צו ווערן.
אבער בעיקר בעל פה, וואו ער איז געגאנגען און גע'דרש'נט האט ער ארויסגענומען דעם עולם (תלמידי חכמים וגאונים) פון די כלים סיי אין חוץ לארץ און סיי אין ארץ ישראל, ווי גרויסע גאונים האבן זיך מיט אים אדורכגעשמועסט מיט אים בכל מכמני התורה, ממש כל רז לא אניס ליה. און אלעס האט ער געוואוסט בטוב טעם ודעת, כאילו ער האט עס נארוואס געלערנט.
אויב דזשאדזש'טו זיין גאונות בלויז פון זיינע תשובה ספרים, דאן האסטו נישט ארויס דעם בילד. קודם כל די תשובות איז גאר א קליינע חלק פון אלע זיינע תשובות, מען וואלט געקענט ארויסגעבן א גאנצע סעט, עטליכע בענדער. קוק אויך אריין אין זיינע חידושי סוגיות, ס'איז דא וואס נתפעל צו ווערן.
אבער בעיקר בעל פה, וואו ער איז געגאנגען און גע'דרש'נט האט ער ארויסגענומען דעם עולם (תלמידי חכמים וגאונים) פון די כלים סיי אין חוץ לארץ און סיי אין ארץ ישראל, ווי גרויסע גאונים האבן זיך מיט אים אדורכגעשמועסט מיט אים בכל מכמני התורה, ממש כל רז לא אניס ליה. און אלעס האט ער געוואוסט בטוב טעם ודעת, כאילו ער האט עס נארוואס געלערנט.
סאיז נישט קיין חסרון צו האבן א תאוה, יעדער מענטש קומט מיט תאוות. די קונץ איז עס אויסצוארבעטן. סמארטאינאף נעמט עס מסתמא פון חיים ליבערמאן, אין זיין ביכל דער רבי מיטן שטן, ווי ער טענה'ט אז מען זאגט אויפן סאטמאר רב אז אלע זיינע תאוות האט ער זיך געבראכן חוץ דאס.
דאס איז זיכער אז באהערשן פון אנדערע האט ער זיך זיכער נישט געלאזט. דאס איז א נאטור. און מער ווייניגער איז ער געווען אין טשארדזש פון זיין סביבה, נישט פארקערט. און דאס האט נישט מיט כבוד, זיכער נישט כבוד המדומה ווי די דוגמאות וואס דו ברענגסט אראפ, ווייל פון כבוד האט ער באמת סולד געווען אויף א שטארקן פארנעם. קענסט עס ענדערש אנרופן תקיפות, איתן בדעתו וכדומה. ווי ער האט זיך אמאל אויסגעדריקט אויף דער עלטער, אז ווען נישט זיין נאטור וואלטן אים זיינע אייגענע מענטשן פארווארפן ווייט ווייט.
סאיז אפשר נישט דא די פלאץ, כהאב ערגעץ געזעהן א געפעכט ווער סאיז די ערשטער יואלי נאכען רבי׳ן, איך בין געווען אין א״י האב איך אנגעטראפען א ספרדישע איך בערך 50-60 יאר אלט ער הייסט יואלי נאכען רבי׳ן ווער סאיז אינטערעסירט קען עם קאנטאקטען. בלאבלאבלא <!-- e --><a href="mailto:ayal52@gmail.com">ayal52@gmail.com</a><!-- e -->
סאיז אפשר נישט דא די פלאץ, כהאב ערגעץ געזעהן א געפעכט ווער סאיז די ערשטער יואלי נאכען רבי׳ן, איך בין געווען אין א״י האב איך אנגעטראפען א ספרדישע איך בערך 50-60 יאר אלט ער הייסט יואלי נאכען רבי׳ן ווער סאיז אינטערעסירט קען עם קאנטאקטען. בלאבלאבלא <!-- e --><a href="mailto:ayal52@gmail.com">ayal52@gmail.com</a><!-- e -->
איך מיין אז דאס קען מען נישט אנרופען "נאכן" רבי'ן, היות דער רבי האט נאך געלעבט.
ווער עס קען די היסטאריע פון די מלחמה קען ציונת קען נישט פאסעבלי זאגן אז רבינו יואל זי״ע האט געהאט א תאווה פאר כבוד. ווען דער רבי זאל ווען האבן א כל שהוא פון א תאווה פאר כבוד וואלט ער די מלחמת כבידה קעגן ציונות קיינמאל נישט געפירט.
ווען ער זאל ווען זיין אויף די זייט פון די אגודה וואלט מען אים דאך געטראגן אויף א גאלדענעם טאץ, סאטמאר וואלט געהאט דעפאטוטען און כנסת מיט אלע קליפערלעך און כבוד וואס עס קומט דערמיט, ער וואלט געווען די וועלטס רבי.
האט ער גענומען די גאנצע כבוד און דאס געווארפן איבערן דראנג, יעדן סאטמערער יוד האט מען דאן נאכגעשריגן איבער אלע גאסן, די צייטונגען האבן נישט אויפגעהערט חוזק צו מאכן פון הרבי מסאטמאר, כבוד האט ער זיכער פון די גאנצע מערכה נישט געהאט.
דערנאך מיט די בעלזער פרשה ווען די רבי האט אויף קיין כבוד נישט געקוקט (עס איז דא אסאך שיטת און די פרשת בעלזע, אבער דאס איז הכל מודים) אז דער רבי האט זיך בכבודו ובעצמו אויפגעהויבן און געפארן זיך טרעפן מיט הרה״ק מבעלז אויסצישמיעסן די שיטה ווען ער האט געוויסט אז קיין כבוד וועט ער אויף דעם באזוך זיכער נישט שעפן.
ווער עס קען זאגן אז דער מענטש וואס עס האט אים געפאסט צו רעדן מיט יעדעם חדר יונגל מיט אזא צוגעלאזענקייט און פשטות, איז גאר געווען א כבוד זיכער ח״ו, קען קיין היסטאריע נישט.
ווער עס קען די היסטאריע פון די מלחמה קען ציונת קען נישט פאסעבלי זאגן אז רבינו יואל זי״ע האט געהאט א תאווה פאר כבוד. ווען דער רבי זאל ווען האבן א כל שהוא פון א תאווה פאר כבוד וואלט ער די מלחמת כבידה קעגן ציונות קיינמאל נישט געפירט.
ווען ער זאל ווען זיין אויף די זייט פון די אגודה וואלט מען אים דאך געטראגן אויף א גאלדענעם טאץ, סאטמאר וואלט געהאט דעפאטוטען און כנסת מיט אלע קליפערלעך און כבוד וואס עס קומט דערמיט, ער וואלט געווען די וועלטס רבי.
האט ער גענומען די גאנצע כבוד און דאס געווארפן איבערן דראנג, יעדן סאטמערער יוד האט מען דאן נאכגעשריגן איבער אלע גאסן, די צייטונגען האבן נישט אויפגעהערט חוזק צו מאכן פון הרבי מסאטמאר, כבוד האט ער זיכער פון די גאנצע מערכה נישט געהאט.
דערנאך מיט די בעלזער פרשה ווען די רבי האט אויף קיין כבוד נישט געקוקט (עס איז דא אסאך שיטת און די פרשת בעלזע, אבער דאס איז הכל מודים) אז דער רבי האט זיך בכבודו ובעצמו אויפגעהויבן און געפארן זיך טרעפן מיט הרה״ק מבעלז אויסצישמיעסן די שיטה ווען ער האט געוויסט אז קיין כבוד וועט ער אויף דעם באזוך זיכער נישט שעפן.
ווער עס קען זאגן אז דער מענטש וואס עס האט אים געפאסט צו רעדן מיט יעדעם חדר יונגל מיט אזא צוגעלאזענקייט און פשטות, איז גאר געווען א כבוד זיכער ח״ו, קען קיין היסטאריע נישט.
ווער עס קען די היסטאריע פון די מלחמה קען ציונת קען נישט פאסעבלי זאגן אז רבינו יואל זי״ע האט געהאט א תאווה פאר כבוד. ווען דער רבי זאל ווען האבן א כל שהוא פון א תאווה פאר כבוד וואלט ער די מלחמת כבידה קעגן ציונות קיינמאל נישט געפירט.
ווען ער זאל ווען זיין אויף די זייט פון די אגודה וואלט מען אים דאך געטראגן אויף א גאלדענעם טאץ, סאטמאר וואלט געהאט דעפאטוטען און כנסת מיט אלע קליפערלעך און כבוד וואס עס קומט דערמיט, ער וואלט געווען די וועלטס רבי.
האט ער גענומען די גאנצע כבוד און דאס געווארפן איבערן דראנג, יעדן סאטמערער יוד האט מען דאן נאכגעשריגן איבער אלע גאסן, די צייטונגען האבן נישט אויפגעהערט חוזק צו מאכן פון הרבי מסאטמאר, כבוד האט ער זיכער פון די גאנצע מערכה נישט געהאט.
דערנאך מיט די בעלזער פרשה ווען די רבי האט אויף קיין כבוד נישט געקוקט (עס איז דא אסאך שיטת און די פרשת בעלזע, אבער דאס איז הכל מודים) אז דער רבי האט זיך בכבודו ובעצמו אויפגעהויבן און געפארן זיך טרעפן מיט הרה״ק מבעלז אויסצישמיעסן די שיטה ווען ער האט געוויסט אז קיין כבוד וועט ער אויף דעם באזוך זיכער נישט שעפן.
ווער עס קען זאגן אז דער מענטש וואס עס האט אים געפאסט צו רעדן מיט יעדעם חדר יונגל מיט אזא צוגעלאזענקייט און פשטות, איז גאר געווען א כבוד זיכער ח״ו, קען קיין היסטאריע נישט.
Rabbi Shmuel Goldin, RCA President, said, “It is an insult to the memory of the Satmar Rov, ob"m, that his disciples a generation later would take to the streets to publicly aid the many enemies who stand ready to destroy, G-d forbid, the Jewish State - and all Jews. For all his well-known opposition to a secular state, he always put the protection of Jewish lives first. It is unthinkable that as the largest Jewish community in the world deals with a nuclear threat from Iran, a military front opening with Syria, and the mushrooming of global anti-Semitism, that he would have countenanced aiding and abetting our enemies.” Rabbi Mark Dratch, Executive Vice President of the RCA, added, “We call on all Jews, Orthodox and not, to redouble their efforts to explain to their fellow Americans their commitment to the Jewish State and its central position in their thinking, even when they find fault with certain positions of its government, as happens with the policies of any true democracy.”
ראו כאן דעתם של גדולי עולם רבים, וגם דורות לפני הגרי"ט מסטמר זצ"ל, שדעתם לגבי שלוש השבועות הייתה שונה בתכלית מדעתו של הרב מסטמר: <a class="postlink" href="http://www.bhol.co.il/forum/topic.asp?topic_id=2893340&forum_id=1364">http://www.bhol.co.il/forum/topic.asp?t ... um_id=1364</a>
איך לערן אפ דעם וואונדער פון די אייוועלט מגיבים אז זיי האבן גערעכנט אז א מזרחי וועט אפלערנען דעם קנאי מיט די זעלבע ברילן וואס א קנאי לערנט אפ דעם מזרחי.
אבער באמת אז מ'באקענט זיך מיט דעם מזרחי'סטישע בליק פון דער נאנט איז לגמרי נישט קיין חידוש די מסקנות וואס דער סטודענט איז אנגעקומען. פארמאגן אן אנדערע דיעה ווי א צווייטער דארף בכלל נישט מיינען, אין די אויגן פון א מזרחי'סט, אז איך בין חשוב'ער און יענער איז ווייניגער. דעם ערך און שויות פון א גדול אדער סתם א מענטש פון אן אנדערן לאגער איז רעספעקטירט אויפן העכסטן פארנעם כאטש אפגערוקט מיילן בהשקפה.
אין הכי נמי. אונז קען מיר זיך אפלערנען פון דעם. נאכמער. דער שרייבער פון די דיסערטאציע האט בכלל נישט גענומען אין באטראכט די אלע קאנטראווערסיעס און מחלוקת'ן וועלכע האבן זיך געדרייט ארום דעם רבינ'ס קומען אלס מרא דאתרא סיי קיין ארשיווע און סיי קיין קראלע...ער האט זיך שטרענג געהאלטן צו די היסטארישע, דאקומענטירטע פאקטן....!
איך האב היינט געענדיגט אדורכליינען דעם ביכל "דער רבי און דער שטן" פון דעם שרייבער חיים ליבערמאן. איך נעם ארויס צוויי מסקנות פון דעם ביכל. 1) ס'איז שטארק איבערגעשאצט. אוועררעיטעד, בלע"ז.: 2) ער ברענגט דארט אראפ א סאך אייגענע בויך סברות און מסקנות. נישט קיין דאקומענטירטע פאקטן...!
איך האב אייביג געמיינט אז דער שרייבער אין פארווערטס, חיים ליבערמאן איז געווען א היימישער איד פון די סאטמאר'ע קהילה, וועלכער האט איין טאג רעוואלטירט. אבער פון זיין שרייבן איז משמע אז ער איז קיינמאל נישט געווען קיין "אינסייד" מענטש אין די קהילה. זייער א סאך פון די נעגאטיווע, מחלוקת היסטאריע פון אייראפע ווייסט ער נישט. ווייל ער וואלט עס זיכער אראפגעברענגט. און ער דערמאנט גארנישט וועגן דעם. אויך. עטליכע פון די הויפט גרויסע געשעענישן אין די משפחה פון סאטמאר'ער רבי'ן זצ"ל ברענגט ער נישט און ווייסט נישט די אונטערלאגע פון א סאך מצבים...!
והעולה על כולנה. א חוץ פון די אידעאלאגישע דיפערענצן, שילדערט ער דעם סאטמאר'ער רבי'ן זצ"ל, ווי ער וואלט (ח"ו) געווען אן איינפאכער באנדיט און קרימינאל, וועלכער פיהרט אן מיט א כנופיא פון רויבערס און באטריגערס...ממילא איז עס נישט קיין אביעקטיווער רעפארט...!