איז דא א "חיוב" צו לייגן תפילין יעדן טאג?

שפילער #

אז איינער האט נישט געלייגט תפילין דריי אזייגער היינט איז אויך א קדמ"ת ה"י? ווער זאגט אז ס'מיינט א טאג אפשר מיינט עס יעדע שעה?

צועקים וזועקים #

Re: איז דא א "חיוב" צו לייגן תפילין יעדן טאג?

יא!
לויט טייל שיטות

אז נישט הייסט מען א קרקפתא דלא מנח תפילין ה"י.

אויך נאר אויב די סיבה איז ווייל ער וויל נישט אנערקענען וואס סשטייט אין תפילין אבער אויב האט נישט קיין צייט איז מען נישט קיין קרקפתא

כרם זית #

ב - ווען מען וויל ברענגן א ראיה פון מנהג ישראל (פוק חזי מאי עמא דבר) דארף מען געדענקען אז די געדאנק הונטער דעם איז אז כלל ישראל האט א השגחה פרטית אז ווי אזוי זיי פירן זיך ווערט / איז די הלכה, ווי אויסגעשמועסט דורך רבי זכריה פרנקל. ממילא איז נישט אויסגעהאלטן צו ברענגען א ראיה אז "רוב כלל ישראל" לייגט נישט תפילין, נאר עס דארף זיין א ראיה פון רוב "הלכה'דיגע אידן"- אידן וואס עס גייט זיי אן דעם רצון ה', וויבאלד נאר זיי האבן די השגחה פרטית זיך צו פירן הלכה'דיג.

ברוך שפינוזה #

כרם זית #

ב - ווען מען וויל ברענגן א ראיה פון מנהג ישראל (פוק חזי מאי עמא דבר) דארף מען געדענקען אז די געדאנק הונטער דעם איז אז כלל ישראל האט א השגחה פרטית אז ווי אזוי זיי פירן זיך ווערט / איז די הלכה, ווי אויסגעשמועסט דורך רבי זכריה פרנקל. ממילא איז נישט אויסגעהאלטן צו ברענגען א ראיה אז "רוב כלל ישראל" לייגט נישט תפילין, נאר עס דארף זיין א ראיה פון רוב "הלכה'דיגע אידן"- אידן וואס עס גייט זיי אן דעם רצון ה', וויבאלד נאר זיי האבן די השגחה פרטית זיך צו פירן הלכה'דיג.

אזוי ש'מיר ש'דיר ארויסגעלאזט א לעז אויף רוב כלל ישראל, רח"ל, וואס גייסטו טוהן אום עשרת ימי תשובה צו ווייזן אז דו מיינסט עס ערנסט? תפילין יעדן טאג לייגסטו דאך שוין... פאר'ן דורכשניטליכער "פרייער" איד גייט פונקט אזוי אן דעם רצון השם ווי דעם חסידישן איד (אויב נישט מער), איך וועל נישט גיין אזוי ווייט ווי זאגן אז דאס אז רוב אידן האבן באשלאסן אז דעם רצון השם איז לאו דווקא אז מ'זאל היטן די רעליגיע פון די רבנים וואס מ'רופט "הלכה" איז אליין א טייל פונעם השגחה פרטית ופקו חזי מאי עמא דבר, אבער לשטיתך דארף אזוי אויסצוקומען אויב פאלגט מען נאך דעם גאנצן חשבון.

מי אני #

שמן למאור

3) ביטע קלאר אויס פארוואס די מאכט ליגט ביי די ארטאדאקסן ווי איידער ביי די קאנסארוואטיוון אדער רעפארמער? אפשר ווי לאנג עס איז נישט נתפשט ביי זיי אויך הייסט עס נאכנישט קיין התפשטות?

איך גלייב אז דאס קען אָנרירן אויף א פאָלאָסי פון קאַמפּאזישאן. מיינענדיג, רעפארמער באטראכטן די גאנצע געביידע און סיסטעם פון "הלכה" אלס נאַן-בּיינדינג. יעצט, איה"נ אז לגבי פרטי דינים והלכות בתוך "הלכה ודת" גופא, איז דאס וואס איז קובע צי עס איז הלכה, ענגדילטיג הסכמת הקהל והפשטתה בתוכה. אבער עס פאַלויט נישט פון דעם אז דאס זעלבע איז לגבי אפווארפן די גאנצע געביידע פון הלכה בכלל אז עס איז נאַן-בּיינדינג, אז טאמער איז דאס הסכמת הכלל איז דאס טאקע אזוי. דאס איז א פאָלאָסי פון קאַמפּאזישאן.

לגבי קאנסערוואטיווע אידישקייט דארף מען דאס טאקע דורכטוהן. זיי גייען מיט א היסטארישע-קריטישע עפרויטש צו "הלכה", און נעמען נישט אָן (געהעריג) טראדיציאנאלע אטאריטעטן וכו' (און דאס גאנצע ענין פון התפשטות בכלל והמסתעף). זיי נעמען נישט געהעריג אָן די געדאנק פון "הלכה" ווי אזוי מיר פארשטייען דאס, אבער ווארפן דאס נישט אפ אויך נישט. וממילא איז דאס טאקע מער מסובך וואו זיי פונקטליך שטייען, לגבי די דיון, אין דעם. ויש לדון.

מי אני #

1). די דמיון איז אז פונקט אזוי ווי דו פארשטייסט אז אויב איז די קביעות חיוב דערין מקושר בק״ש, דאן אויב טוהט מען דאס נישט בק״ש איז דאך נעקר החיוב. איז דאס זעלבע לגבי הסברא בקביעת החיוב מפני עצמו, דארף די פוק חזי פונקט אזוי גילטיג זיין. מאי שנא? און דאס איז ברור אז דאס וואס קהל ישראל האט דאס אָנגענומען בהסכמה כהיום, איז אלס עס איז א ״חיוב״ פאר זיך. איז מה ראית לחלק?

2). דער רבינו ירוחם בפשטות רעדט אז טאמער לייגט ער עס נישט בכלל ביום, ואפילו נישט בעת התפילה. דאן איז ער א ״פושע ישראל״. אין א פאל וואו ער לייגט יא יענעם טאג, נאר נישט בתפילה דוקא (וואס איז טאקע אביסל מוזר), איז ער נישט קיין ״פושע ישראל״ ואפילו לרבינו ירוחם. ופשוט. די געדאנק פון ״תפילה״ איז טאקע ווייל עס איז בכל יום, און דעמאלטס האט מען עס טאקע אוועקגעשטעלט.

3). ווי געזאגט, מ׳איז מודה ס׳איז א חיוב גמור וואס מ׳דארף ״לרדוף עד שיעשנה״ וכלשון הרמב״ם. און פון די דריי ברירות וואס זענען שייך, איז ״בכל יום״ דאס מערסטע מסתבר אלס החיוב, ווי איידער ״ווען דו ווילסט״ ואפילו ״איינמאל אין לעבן״ ונתת דבריך לשיעורין.

4). די לשון הלבוש איז אז עס איז ״סגי בקשירה פעם אחת בכל יום״. דארטן בסימן לז איז גאר שווער איינצוזעצן אז עס איז א דין בק״ש. און ווי געזאגט, טיילט ער טאקע בפירוש אפ, בסימן כה וסימן נח, מצות ודין תפילין ממצות ודין ק״ש.

5). ווי געזאגט, די ״מאי שנא עשי״ת?״ איז אז מעיקר הדין, וויבאלד ער האט אַן אונס פון זהירות בגוף נקי וקדושה, איז ער פטור מעיקר הדין פונעם חיוב מצות תפילין שהיא בכל יום. ס׳איז נישט קיין ״פוילע תירוץ״ און ער דארף זיך נישט איבערשטרענגען. בעשי״ת זאל ער טוהן לפנים משורת הדין און זיך יא איבערשטרענגען. (ס׳איז טאקע א בעסערע תירוץ ווי די תירוץ בעירובין סה. וועלכע פטר׳ט נאר מדין כוונה בתפילה, אבער נישט מחיובו ממש. וע״ש ברש״י ובמהרש״א.)

קענסט עס באטראכטן ווי בעשי"ת גייט נישט אָן דערביי דעם (ירושלמי ברכות פ"ב ה"ט) כל מי שהוא פטור מדבר ועושה נקרא הדיוט.

צועקים וזועקים #

שפילער #

צועקים וזועקים #

Re: איז דא א "חיוב" צו לייגן תפילין יעדן טאג?

יא! אז נישט הייסט מען א קרקפתא דלא מנח תפילין ה"י.

לויט דיר אז איינער האט נישט געלייגט תפילין דריי אזייגער היינט איז אויך א קדמ"ת ה"י ווער זאגט סמיינט א טאג אפשר מיינט עס יעדע שעה?

עס איז צוטיילט אין 2. דאס איז עס איז א חיוב צו לייגן תפילין יעדען טאג שטייט אין שו"ע. בנוגע קרקפתא דלא מנח תפילין מיט די גאר הארבע זאכן וואס קומט מיט, איז א מחלוקת ראשונים צו דאס גייט אויף יעדען טאג צו איינמאל אין לעבן.

שמן למאור #

1). דאס אז מען קוקט עס אן ווי א חיוב מיינט נאכנישט אז מעיקרא האט מען עס אנגענומען אלס חיוב שבו, מען קען עס אנדערש אנקוקן ווי א מדה טובה אדער הנהגה טובה וואס איז מיט די יארן אנגענומען געווארן אלס חיוב אבער האט נישט די תוקף ווי א שטארקע חיוב.

שמן למאור #

2). טאקע דאס האב איך געמיינט ארויסצוברענגען. די רבינו ירוחם רעדט בפשטות אז די חיוב איז עס צו טראגן בשעת קרי"ש ותפילה וועגן עדות שקר. אדער וועגן עס איז סתם אזוי אן ענין צו לייגן תפילין ביים דאווענען נישט צו זיין קיין באם א.ק.א. פושעי ישראל.

שמן למאור #

5). אויב איז דא אן עכטע חיוב בכל יום, דאן פארוואס דארף ער זיך נישט איבערשטרענגען? ער קען זיך דאך מסדר זיין און עס יא מקיים זיין ועשי"ת יוכיח, אויב אזוי פארוואס הייסט דאס אן אונס? ער איז פטור פון תפילין אויב האט ער נישט קיין גוף נקי, אפילו ער קען עס מסדר זיין?

שמן למאור #

צועקים וזועקים #

שפילער #

צועקים וזועקים #

Re: איז דא א "חיוב" צו לייגן תפילין יעדן טאג?

יא! אז נישט הייסט מען א קרקפתא דלא מנח תפילין ה"י.

לויט דיר אז איינער האט נישט געלייגט תפילין דריי אזייגער היינט איז אויך א קדמ"ת ה"י ווער זאגט סמיינט א טאג אפשר מיינט עס יעדע שעה?

עס איז צוטיילט אין 2. דאס איז עס איז א חיוב צו לייגן תפילין יעדען טאג שטייט אין שו"ע. בנוגע קרקפתא דלא מנח תפילין מיט די גאר הארבע זאכן וואס קומט מיט, איז א מחלוקת ראשונים צו דאס גייט אויף יעדען טאג צו איינמאל אין לעבן.

וועלכע סימן אין סעיף שטייט אז מען דארף לייגן תפילין יעדן טאג?

פריער האסטו געזאגט אז מען דארף לייגן יעדן טאג, און די מקור דערויף האסטו אנגעצייכנט די גמרא אין ר"ה וואס דאס איז דאך די גמרא פון קרקפתא דלא מנח תפילין. יעצט זאגסטו שוין אז ס'איז א מחלוקת ראשונים.