דער פאסט איז אראפגענומען געווארן
אשכול אן א טיטל #9149
107 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #9149
אנאנים איז א מעיין המתגבר!... א מחיה צו ליינען, ווי אלעמאל.
זייער שיין ארויסגעברענגט
פון נייגער אויס ווער זענען די חסידישע רביס וואס האבן געהאט די ביידע כוחות ? און די היינטיגע האבן אויך?מאידך גיסא, זענען די חסיד'ישע רבי'ס געשטאנען מיט א פעסטקייט און געפירט זייערע חצרות מיט א קנאק, האבנדיג דעם כח פונעם צדיק ומנהיג אויף איינמאל. דאן איז אויפגעקומען הרב שך מיט זיין 'דעת תורה'.
אנאנים: איך האב עטליכע קליינע הערות. אין פרק ב' וואו דו דערמאנסט הרב אלישיב אז ער איז געווארן אנערקענט אלס צדיק און בעל מופת ופועל ישועות אויך. חוץ זיין גדלות בתורה והוראה. דאס איז לפענ"ד נישט ריכטיג. ווייל ער איז געווען אנערקענט אין די וועלט אלס מתמיד עצום און שטארקער בעל הוראה. מיט וואס ער האט פאקטיש פארברענגט רוב פון זיין לעבן. אבער קיינער האט איהם נישט אנערקענט אלס פועל ישועות בקרב הארץ. זיין איידעם הרב חיים קנייבסקי יא. איהם האט מען, ריכטיג אדער נישט ארויסגעהויבן אלס פועל ישועות און דער עולם איז געלאפן צו איהם. (נ.ב.: איך האב מיין פריוואטע מיינונג איבער דעם, ואכמ"ל.(
לגבי די חכמי הספרדים וועלכע א גרויסער טייל פון זיי זענען אויך געווען בעלי מקובלים, איז דער עולם נאכאלץ נישט געלאפן צו זיי (כ'רעד דא נישט פון די פעיקערס.). חוץ צו די אויסגערופענע חכמי הספרדים וועמען זיי האבן גערופן מלוב"ן מלומד בניסים. ווי דער רש"ש אדער דער אלטער הרב אבוחצירא. און דאס וואס דער עולם איז געלאפן צו הרב עובדיה יוסף טראצדעם וואס ער איז נישט געווען בארימט מיט זיינע ידיעות אין תורת הנסתר. נאר אין נגלה. דאס איז געווען מערסטנס פאר פאליטישע צוועקן. כדי צו באקומען שטימען
ביי מיר פערזענליך איז הרב ש"ך שטארק אפגעפרעגט צוליעב זיין שטארקע הסתייגות און נישט איידעלע אויסדרוקן אויף דעם פריערדיגן ליובאוויטשער רבי' רמ"מ שניאורסאן און חסידות חב"ד בכלל..זיין גדלות בתורה איז אפשר יא געווען אין ארט. אבער זיינע מדות תרומיות זענען נישט מער ווי א פראדוקט פון די ליטווישע פראפאגאנדע מאשין...!
לגבי די חכמי הספרדים וועלכע א גרויסער טייל פון זיי זענען אויך געווען בעלי מקובלים, איז דער עולם נאכאלץ נישט געלאפן צו זיי (כ'רעד דא נישט פון די פעיקערס.). חוץ צו די אויסגערופענע חכמי הספרדים וועמען זיי האבן גערופן מלוב"ן מלומד בניסים. ווי דער רש"ש אדער דער אלטער הרב אבוחצירא. און דאס וואס דער עולם איז געלאפן צו הרב עובדיה יוסף טראצדעם וואס ער איז נישט געווען בארימט מיט זיינע ידיעות אין תורת הנסתר. נאר אין נגלה. דאס איז געווען מערסטנס פאר פאליטישע צוועקן. כדי צו באקומען שטימען
ביי מיר פערזענליך איז הרב ש"ך שטארק אפגעפרעגט צוליעב זיין שטארקע הסתייגות און נישט איידעלע אויסדרוקן אויף דעם פריערדיגן ליובאוויטשער רבי' רמ"מ שניאורסאן און חסידות חב"ד בכלל..זיין גדלות בתורה איז אפשר יא געווען אין ארט. אבער זיינע מדות תרומיות זענען נישט מער ווי א פראדוקט פון די ליטווישע פראפאגאנדע מאשין...!
berlbalagulehביי מיר פערזענליך איז הרב ש"ך שטארק אפגעפרעגט צוליעב זיין שטארקע הסתייגות און נישט איידעלע אויסדרוקן אויף דעם פריערדיגן ליובאוויטשער רבי' רמ"מ שניאורסאן און חסידות חב"ד בכלל..זיין גדלות בתורה איז אפשר יא געווען אין ארט. אבער זיינע מדות תרומיות זענען נישט מער ווי א פראדוקט פון די ליטווישע פראפאגאנדע מאשין...!
ליינעדיג די שורות וואונדער איך זיך וואס וואלט די שרייבער געזאגט וועגען א תלמיד חכם (לאו דווקא כשיעור קומה של הרב שך שכתב חידושים על ששה סדרים - כולל קדשים טהרות - ולאו דוקא כשיעור קומה של מסירות נפש לתורה כמו הרב שך ששקד על תלמודו בלי הרף רוב ימיו מתוך הדחק ולא קיבל פדיונות כבר בשנות העשרים של חייו) וואס האט זיך נישט איידעל אויסגעדריקט אויף א קדוש וטהור וצדיק וואס איז נישט געגאנגען אין קאלידש, נישט געקומען צוזאמען מיט זיין כלה צום חתונה וכו׳, און געזאגט אויף עם ״אהרן עשה את העגל״?
וואס וואלט די שרייבער געזאגט וועגען א רב וואס האט קיין אחיעזר און משנה ברורה נישט געשריבען און געשאלטען ״אלע אגודיסטען״? איז ווייל מען שטאמט פונעם בני יששכר מאכט עס איידעל?
איז רב קוק געווען א קלענערע מענטש ווי די בעל ליקוטי שיחות?
האבען געוויסע מענטשען א מונופול אויף ״קנאות״?
הא הא הא, דו האסט שוואך צוגעטראפען הרב חכם פון אויבען. ר' בערל איז אסאך א קלענערע סאטמארער חסיד ווי דיר און מיר, און טאקע פאר'ן זעלבע סבה. (אגב, איך זעה נישט די גרויסע עוולה פון 'די עגל שעשה אהרן'. ער האט סך הכל צוגעשטעלט דער בעלזער רב צו אהרן הכהן. וואס האבען די בעלזער געוואלט מער ווי דעם?)
דער הסתייגות זיינער איז גאנץ שוואך אין פלאץ. יעדער איינער וואס האט געקענט הרב שך פאר זיין ווערען גרויס איז נשתומם פון זיין מדות, אפילו דער וואס איז נישט געווען קיין מבין אויף א ת"ח איז ארויס מיט התפעלות פון אט דאס גופא. זיין אראפבייגען צו יעדער איינער און אויפנעמען מענטשען מיט אן אויסעגעווענליכער דרך ארץ איז קלאר פאר יעדער וואס וויל זען.
אז איינער קען נישט פארטראגען דאס בארעדען א צווייטע ווייל ער האט געהאלטען אז יענער טויג נישט, מוז ער אריין נעמען אין חשבון אז דער תורה האט גאר אנדערע ברילען. אפילו טאמער די טענה איז אויסגעהאלטען, און ער וואלט נישט געמעגט זאגען זיין מיינונג ווייל דער ליובאוויטשער רעבע האלט אנדעריש ווי איהם (!), מ"מ אויף א תלמיד חכם דארף מען היטען דאס מויל. נישט נאר ווען ער טוט ווי דו פארשטייסט, נאר אויך ווען ער טוט א זאך וואס ביי דיר איז אן עוולה.
איך וויל זיך אויך באציען צו אפאר נקודות פון הרב אנאנים. דער כח פון הרב שך איז געווען איינס פון 'בי מלכים ימלכו'. רוב ראשי ישיבות און מגידי שיעור אין א"י זענען געווען זיין תלמידים, זיי האבען געלערנט אין זיין שיעור גערעדט מיט איהם אין לערנען און מיט זייערע אויגען האבען זיי זיך איבערגעצייגט זיין גדלות. ווען ס'איז געקומען צו פאליטיק האבען זיי נאטורליך זיך צוגעשטעלט. הרב שטיינמאן ווידער האט נישט קיין איין תלמיד, אלס איז נאר די הנהגה און די מאכט. איך זאג נישט אז ער איז נישט ראוי דערצו, אבער די הנהגה איז נישט געווען קיין נאטורליכער און דעריבער האט עס טאקע א שטארקע ווידערשטאנד.
מ'דארף אויך מסביר זיין אז ביי די ליטווישער קרייזען, אפילו נאך דעם אז ס'איז געווארען פארפרענק'ט אין מיטל מזרח, איז נאך אלס נישט אויף א גאנג אז 'קודם דארף מען פרעגען'. ווען ס'איז דא א ספק פרעגט מען און אפט פאלגט מען בלינדערהייט, אבער סתם פאר א שידוך אדער א החלטה וואס איז א חלק פון דער לעבען איז נאך אלס נישט איינגעפיהרט ביי אונז, און כ"ש נישט אין אמעריקא.
דער הסתייגות זיינער איז גאנץ שוואך אין פלאץ. יעדער איינער וואס האט געקענט הרב שך פאר זיין ווערען גרויס איז נשתומם פון זיין מדות, אפילו דער וואס איז נישט געווען קיין מבין אויף א ת"ח איז ארויס מיט התפעלות פון אט דאס גופא. זיין אראפבייגען צו יעדער איינער און אויפנעמען מענטשען מיט אן אויסעגעווענליכער דרך ארץ איז קלאר פאר יעדער וואס וויל זען.
אז איינער קען נישט פארטראגען דאס בארעדען א צווייטע ווייל ער האט געהאלטען אז יענער טויג נישט, מוז ער אריין נעמען אין חשבון אז דער תורה האט גאר אנדערע ברילען. אפילו טאמער די טענה איז אויסגעהאלטען, און ער וואלט נישט געמעגט זאגען זיין מיינונג ווייל דער ליובאוויטשער רעבע האלט אנדעריש ווי איהם (!), מ"מ אויף א תלמיד חכם דארף מען היטען דאס מויל. נישט נאר ווען ער טוט ווי דו פארשטייסט, נאר אויך ווען ער טוט א זאך וואס ביי דיר איז אן עוולה.
איך וויל זיך אויך באציען צו אפאר נקודות פון הרב אנאנים. דער כח פון הרב שך איז געווען איינס פון 'בי מלכים ימלכו'. רוב ראשי ישיבות און מגידי שיעור אין א"י זענען געווען זיין תלמידים, זיי האבען געלערנט אין זיין שיעור גערעדט מיט איהם אין לערנען און מיט זייערע אויגען האבען זיי זיך איבערגעצייגט זיין גדלות. ווען ס'איז געקומען צו פאליטיק האבען זיי נאטורליך זיך צוגעשטעלט. הרב שטיינמאן ווידער האט נישט קיין איין תלמיד, אלס איז נאר די הנהגה און די מאכט. איך זאג נישט אז ער איז נישט ראוי דערצו, אבער די הנהגה איז נישט געווען קיין נאטורליכער און דעריבער האט עס טאקע א שטארקע ווידערשטאנד.
מ'דארף אויך מסביר זיין אז ביי די ליטווישער קרייזען, אפילו נאך דעם אז ס'איז געווארען פארפרענק'ט אין מיטל מזרח, איז נאך אלס נישט אויף א גאנג אז 'קודם דארף מען פרעגען'. ווען ס'איז דא א ספק פרעגט מען און אפט פאלגט מען בלינדערהייט, אבער סתם פאר א שידוך אדער א החלטה וואס איז א חלק פון דער לעבען איז נאך אלס נישט איינגעפיהרט ביי אונז, און כ"ש נישט אין אמעריקא.
אויבערלענדער חכםberlbalagulehביי מיר פערזענליך איז הרב ש"ך שטארק אפגעפרעגט צוליעב זיין שטארקע הסתייגות און נישט איידעלע אויסדרוקן אויף דעם פריערדיגן ליובאוויטשער רבי' רמ"מ שניאורסאן און חסידות חב"ד בכלל..זיין גדלות בתורה איז אפשר יא געווען אין ארט. אבער זיינע מדות תרומיות זענען נישט מער ווי א פראדוקט פון די ליטווישע פראפאגאנדע מאשין...!
ליינעדיג די שורות וואונדער איך זיך וואס וואלט די שרייבער געזאגט וועגען א תלמיד חכם (לאו דווקא כשיעור קומה של הרב שך שכתב חידושים על ששה סדרים - כולל קדשים טהרות - ולאו דוקא כשיעור קומה של מסירות נפש לתורה כמו הרב שך ששקד על תלמודו בלי הרף רוב ימיו מתוך הדחק ולא קיבל פדיונות כבר בשנות העשרים של חייו) וואס האט זיך נישט איידעל אויסגעדריקט אויף א קדוש וטהור וצדיק וואס איז נישט געגאנגען אין קאלידש, נישט געקומען צוזאמען מיט זיין כלה צום חתונה וכו׳, און געזאגט אויף עם ״אהרן עשה את העגל״?
וואס וואלט די שרייבער געזאגט וועגען א רב וואס האט קיין אחיעזר און משנה ברורה נישט געשריבען און געשאלטען ״אלע אגודיסטען״? איז ווייל מען שטאמט פונעם בני יששכר מאכט עס איידעל?
איז רב קוק געווען א קלענערע מענטש ווי די בעל ליקוטי שיחות?
האבען געוויסע מענטשען א מונופול אויף ״קנאות״?
ר' אויבערלענדער חכם: דו ווארפסט דא צוזאם עטליכע עניינים. איז לאמיר פרובירן זיי אויס סארטירן. דער מדובר דא איז געווען איבער הרב ש"ך'ס אומ-איידעלע אויסדרוקן אויף דעם אדמו"ר מליובאוויטש. אמת. ס'זענען געווען עטליכע פליאה'דיגע הנהגות ביי איהם, אזוי ווי דו שרייבסט.אבער ס'איז פארהאן אופנים צו פארענטפערן אלע די זאכן. נאר איך וועל עס דא נישט אויסשמועסן ברבים. ווייל ס'האט צו טון מיט זייער האקעלע עניינים. וואס ווען מ'זאלל וויסן די זאכן וואלטן זיך אלע קשיות אויף דעם מענטש פארענטפערט. די אונטערשטע שורה איז אז ער איז געווען אן ערליכער איד. א ירא שמים.. איי איך אליינס האב דאך געשריבן אין אן אנדער אשכול א סברא פונקט פארקערט. אז ווען מ'זעהט ביי אן אדמו"ר אדער בנש"ק זאכן וועלכע קוקן אויס ווי תאוות עוה"ז, זאלל מען וויסן אז ס'איז נישט פארהאן דערביי קיין שום העכערע עניינים. אבער דאך. אין געוויסע אויסנאם פעלער איז פארהאן א העכערער אמת און א הסבר אויף די אלע זאכן...
והשנית: האסטו געשריבן און געפרעגט רעטאריש. איי מ'זעהט דאך אז געוויסע גדולים האבן אוועקגעמאכט און אראפגעקלאפםט הרב קוק, וועלכער איז געווען אן אדם גדול. להוי ידוע לך. אז ביי מיר האט ער טאקע א גרויס חשיבות. ווייל חוץ זיין גדלות בתורה איז ער געווען אן ערליכער איד א ירא שמים. א דחיל חטאין. איך האב געהערט פון איינעם וואס האלט זיך פאר א שטארקן קנאי, אבער א ידען געוויסע זאכן אויף הרב קוק וועלכע ווייזן אז ר'איז טאקע געווען אן ערליכער איד. איך גיי דא נישט אריין אין פאליטיק. און אין מענטשן וועלכע האבן געהאט א לויזע צונג. אפילו זיי האבן געשטאמט פון בני יששכר. און זענען געווען אמת'דיגע גדולי ישראל. זיי האבן דאך מכח זייער ברייטקייט (און איך מיין דא נישט פיזיש) גערעדט און געהאקט און מבטל געווען אלץ און אלעמען. מכל הבא תחת ידם או לשונם...!
ליטוואק פון בודאפעסט: איך בין מסכיםמיט רוב זאכן וואס דו ברענגסט ארויס אין דיין יעצטיגע תגובה. איך האב נאר איין פליאה. דו זאגסט, אין פארגלייך צו הרב ש"ך אז להבחל"ח הרב שטיינמאן האט נישט באקומען די הכתרה פאר מנהיגות פון זיינע תלמידים. א"כ. פון וועם יא...? אונז זעען דאך אז רוב מנין ורוב בנין פון די היינטיגע ליטווישע תורה וועלט טוט איהם אנערקענען אלס זייער מנהיג. (איך רעד דא נישט פון דעם תמהוני, הרב שמואל אויערבאך וסייעתו.(...!
נאכאמאל, דו רופסט אן א תלמיד חכם מופלג מיט אזא נידריגע נאמען? ווי איז דיין דרך ארץ? דו מיינסט כבוד פאר א ת"ח איז נאר ווען ער שטימט מיט דיר?
חשבונות אהין חשבונות אהער, ווען האבען אלע ישיבה'לייט אין א"י געלערנט ביי הרב שטיינמאן? וואס פאר א שיעור האבען זיי געהערט? איי, האסט א קשיא פארוואס זענען זיי נכנע צו איהם? נו, דאס האב איך געוואלט ארויסברענגען, אז די היינטיגע הנהגה איז נישט ווי הרב שך, און זיין פיהרשאפט איז נישט געבויט אויף די זעלבע יסודות אויף דאס פון הרב שך איז געבויט געווארען.
חשבונות אהין חשבונות אהער, ווען האבען אלע ישיבה'לייט אין א"י געלערנט ביי הרב שטיינמאן? וואס פאר א שיעור האבען זיי געהערט? איי, האסט א קשיא פארוואס זענען זיי נכנע צו איהם? נו, דאס האב איך געוואלט ארויסברענגען, אז די היינטיגע הנהגה איז נישט ווי הרב שך, און זיין פיהרשאפט איז נישט געבויט אויף די זעלבע יסודות אויף דאס פון הרב שך איז געבויט געווארען.
ליטוואק פן בודאפעסט: איך בין א חסיד פון בארא פארק. אבער איך האלט אז די מנהיגות פון הרב שטיינמאן ה' יאריך ימיו, איז די בעסטע זאך וואס האט נאר געקענט געשעען צו דעם תורה חינוך ועולם הישיבות אין ארץ ישראל. אמת. הרב ש"ב בשעתו איז טאקע געווען דער ריכטיגער מנהיג אין עולם הישיבות. אבער יפתח בדורו כשמואל בדורו. נישט אז איך זאג מבינות ווער ס'איז שמואל און ווער יפתח.
און לגבי הרב אויערבאך איז די זאך אזוי. אלס ראש ישיבה האביך געהאט דעם גרעסטן דרך ארץ פאר איהם. אבער ווען ער האטזיך אריינגעלאזט אין פאליטיק און ער איז עס נאך מלבש אין אן אצטלא פון תורה און קנאות. און ער זייעט אן און איז מרבה מחלוקת בישראל, האביך פארלוירן דעם גאנצן רעספעקט פאר איהם. ווייל ר'איז גארנישט מער פון א פאליטישן. מה לי די פארטיי אדער יענע פארטיי. משא"כ זיין טאטע הרב שלמה זלמן אויערבאך זצ"ל האט זיך בפירוש אפגעזאגט און מדחה געווען פאליטיק בשתי ידיים. ער האט זיך אמאל אויסגעדרוקט...אז ס'זענען דא גענוג רויסע רבנים זאללן זיי פיהרן די וועלט. איך וויל נאר בלייבן בד' אמות של הלכה. און ער האט טאקע אזוי געטון. ער האט זיך נישט געלאזט אריינשלעפן אין קיין שום פאליטישע מערכות. זאלל עס זיין מלובש מיט אן איצטלא פון קנאות און יראת שמים. ער איז ווייט אוועקגעשטאנען פון די אלע עניינים...!
און לגבי הרב אויערבאך איז די זאך אזוי. אלס ראש ישיבה האביך געהאט דעם גרעסטן דרך ארץ פאר איהם. אבער ווען ער האטזיך אריינגעלאזט אין פאליטיק און ער איז עס נאך מלבש אין אן אצטלא פון תורה און קנאות. און ער זייעט אן און איז מרבה מחלוקת בישראל, האביך פארלוירן דעם גאנצן רעספעקט פאר איהם. ווייל ר'איז גארנישט מער פון א פאליטישן. מה לי די פארטיי אדער יענע פארטיי. משא"כ זיין טאטע הרב שלמה זלמן אויערבאך זצ"ל האט זיך בפירוש אפגעזאגט און מדחה געווען פאליטיק בשתי ידיים. ער האט זיך אמאל אויסגעדרוקט...אז ס'זענען דא גענוג רויסע רבנים זאללן זיי פיהרן די וועלט. איך וויל נאר בלייבן בד' אמות של הלכה. און ער האט טאקע אזוי געטון. ער האט זיך נישט געלאזט אריינשלעפן אין קיין שום פאליטישע מערכות. זאלל עס זיין מלובש מיט אן איצטלא פון קנאות און יראת שמים. ער איז ווייט אוועקגעשטאנען פון די אלע עניינים...!
מיין נעקסטער תגובה מוז איך האלטען פאר עפעס וויכטיג, זייענדיג די טויזענטער, אבער צו דיר עמעזאן זאג איך, אז אה"נ ס'איז דא זאכען וואס זענען דומה, אבער איך גלייב נישט אז ווען נישט פאר הרב שך וואלט געקענט זיין א הרב שטיינמאן אין דער וועלט. הרב שך איז געווען דער template און נאך דעם האט מען געקענט אריינלייגען אנדערע וואס זענען נישט אין דער מצב.
לכאורה האט הרב אויערבאך נישט די כלים צו זיין א מנהיג הדור, ער האט עס עכ"פ קיינמאל נישט געוויזען. ער איז אן אדם גדול מאד, און א תלמיד חכם מופלג, כפי הנראה, אבער צו הנהגה איז ער נישט אזוי געבויט. הרב שטיינמאן האט די כלים עכ"פ אין פאליטיק אין פארשטייען מענטשען ועוד. אבער ער איז נישט למעשה אזוי געלונגען ווי הרב שך, דער ווידערשטאנד ביי איהם קומט פון אסאך אומערווארטעטער פלעצער על אף אז די טעראר ביי די עסקנים וואס זענען נאמני ביתו מיט זיין אייניקלאך איז פיל מער ווי ס'איז געווען ביי הרב שך, און פון דעסטוועגען זענען דא גענוג נארמאלער באזעסענער מענטשען וואס זענען נישט מיט איהם (אין צייטונג ליינט מען נאר פון די משוגעים, אבער אין די א"י גאס איז פארהאנען פיל מענטשען, שטילע וואוילע מענטשען, וואס גייען נישט אין שפאן מיט איהם). דאס איז אלס ווייל ער האט נישט דער כח פון זיין דער רבי פון זיין נאכהענגער, ער איז נאר דער מנהיג.
לכאורה האט הרב אויערבאך נישט די כלים צו זיין א מנהיג הדור, ער האט עס עכ"פ קיינמאל נישט געוויזען. ער איז אן אדם גדול מאד, און א תלמיד חכם מופלג, כפי הנראה, אבער צו הנהגה איז ער נישט אזוי געבויט. הרב שטיינמאן האט די כלים עכ"פ אין פאליטיק אין פארשטייען מענטשען ועוד. אבער ער איז נישט למעשה אזוי געלונגען ווי הרב שך, דער ווידערשטאנד ביי איהם קומט פון אסאך אומערווארטעטער פלעצער על אף אז די טעראר ביי די עסקנים וואס זענען נאמני ביתו מיט זיין אייניקלאך איז פיל מער ווי ס'איז געווען ביי הרב שך, און פון דעסטוועגען זענען דא גענוג נארמאלער באזעסענער מענטשען וואס זענען נישט מיט איהם (אין צייטונג ליינט מען נאר פון די משוגעים, אבער אין די א"י גאס איז פארהאנען פיל מענטשען, שטילע וואוילע מענטשען, וואס גייען נישט אין שפאן מיט איהם). דאס איז אלס ווייל ער האט נישט דער כח פון זיין דער רבי פון זיין נאכהענגער, ער איז נאר דער מנהיג.
אנאנים: א קליינע הערה. די שטארקע התמדה פון הרב אלישיב און זיין זיין פון די בית דין פון די רבנות הראשית קען מען נישט אוועקנעמען. אלס זיין פערסאנאליטי איז ער נישט געווען געבויעט פאר מנהיגות. ער איז אבער געווען צו וועם די מענטשן וועלכע לעבן מיט "דעת תורה" זענען געלאפן פאר די לעצטע צוואנציג יאר...! און ער איז טאקע געווען א הוגה דעות אין אלע וויכטיגע און נישט וויכטיגע זאכן וועלכע האבן זיך אפגעשפיעלט אין ארץ ישראל...!
[ציטאט אראפגענומען]
עס איז לא קרב זה אל זה
הרב שך איז געווען גאר עפעס אנדערש, הער אויס א פייערדיגע שמועס פון די אבי העזרי, ווי קומט עס בכלל צום גאנג פון רב שטיינמאן
די סוגיא פון ר״ש אויערבאך האסטו שוין דורכגעטוען דא?
ער איז דוכט זיך א רב ש״ך חסיד ניין?
ער איז דוכט זיך א רב ש״ך חסיד ניין?
די מאמר היינט פון הפלס נגד די דעה פון הרב שטיינמאן קוקט אויס מער אין די שניט פון הרב שך
להערה בעלמא
רב שך האט זיך טאקע אליין גענומען די כוח ההנהגה און זיינע הענט. אבער נישט ער האט געמאכט רב אלישיב פאר פוסק הדור. עס ווערט דערציילט אז רב הרצוג האט געזוכט ת"ח מושלמים פאר זיין רבנות, איז ער געקומען צו די אויסגערופענסטע כולל און ירושלים (ווי מ'האט נישט געקענט אזוי שנעל אנגענומען ווערן) ווי דארט האבן געלערנט ציווישן אנדערע: מרן הגרש"ז אויערבאך, רב אלישיב, הרב וואזנער, ועוד. און רב הרצוג וואס איז געווען א מבין אויף יונגעלייטו האט אוסגעקליבן הגרש"ז און הגרי"ש אז זיי זאלן אריין און רבנות. און פון דארט האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן זייער השפעה. אבער דאס וואס הרב שך איז געגיינגען צו הרב אלישיב האט אפשר עם נאר גרויסע געמאכט ביי די ב"ב שך'ניקעס, ווייל ער איז שוין געווען גענוג גרויסע פאר דעם, בפרט ביי די ירושלמים.
רב שך האט זיך טאקע אליין גענומען די כוח ההנהגה און זיינע הענט. אבער נישט ער האט געמאכט רב אלישיב פאר פוסק הדור. עס ווערט דערציילט אז רב הרצוג האט געזוכט ת"ח מושלמים פאר זיין רבנות, איז ער געקומען צו די אויסגערופענסטע כולל און ירושלים (ווי מ'האט נישט געקענט אזוי שנעל אנגענומען ווערן) ווי דארט האבן געלערנט ציווישן אנדערע: מרן הגרש"ז אויערבאך, רב אלישיב, הרב וואזנער, ועוד. און רב הרצוג וואס איז געווען א מבין אויף יונגעלייטו האט אוסגעקליבן הגרש"ז און הגרי"ש אז זיי זאלן אריין און רבנות. און פון דארט האט זיך צוביסלעך אנגעהויבן זייער השפעה. אבער דאס וואס הרב שך איז געגיינגען צו הרב אלישיב האט אפשר עם נאר גרויסע געמאכט ביי די ב"ב שך'ניקעס, ווייל ער איז שוין געווען גענוג גרויסע פאר דעם, בפרט ביי די ירושלמים.
איש את רעהודי מאמר היינט פון הפלס נגד די דעה פון הרב שטיינמאן קוקט אויס מער אין די שניט פון הרב שך
לעומת זה ליינט א בריוו געדריקט אינעם יתד בלאט
ענדלט דאס דען צום מיינונג פון רב שך ? ? ? ? ? ? ?
Making of a Gadol
אנאנים האט געשריבען: פון די אנדערע זייט, איז נישט געווען אזא זאך ווי א 'צדיק', א בעל מוסר, וואס זאל נישט זיין קיין ת"ח מופלג. אלע פון זיי זענען געווען גרויסע תלמידי חכמים, וואס אדאנק דעם האבן זיי בכלל געקענט באקומען די סעטיפיקאציע אז זיי זענען בכלל צדיקים. אנדערש ווי ביי חסידים, זענען די ליטווישע קיינמאל נישט געפאלן פאר א 'צדיק' וואס איז נישט געווען ארויסגערופן אלס ת"ח גדול. דאס באגלייט זיי אגב עד ימינו אנו, אז יעדער אויטאריטעט מוז כאטש קענען לערנען.
איך קום זיך נישט דינגען אויף די ווערטער פון @אנאנים, און באמת איך האב מורא זיך צו דינגען מיט איינער וואס איז בלי ספק א בעל כח איבער "השבעת הקולמוס". אזא כח הכתיבה, אזא מעיין המתגבר איז א זעלטנהייט צו זעהן. אבער איך וויל דערמאנען אז אינעם ספר "Making of a Gadol" שרייבט ר' נתן קמנצקי שליט"א אז מיר האבען נישט קיין עדות אז ר' ירוחם די מירער משגיח איז געזעצען ביי א גמרא. אין הספר תחת ידי, קען איך נישט שרייבען גענוי זיינע ווערטער, אבער עפעס דומה להנ"ל שטייט זיכער דארט. אויב איינער האט יא די ספר, זאל ער ביטע מצטט זיין די לשון הנוגע לענינינו.
@ליטוואק
דיין הנחה אויף הנהגת הרב שך איז טיילווייז ריכטיג, אבער העיקר שכחת און דאס איז הקמת "דגל התורה" און מועצת גדולי התורה בראשותו. די גאנצע מושג פון א וואן ענד אנלי מנהיג הדור איז נישט געווען פאר תשמ"ט, די סארט שפראך וועגן "דבר אחד לדרא" און ווער וועט ירשנ'ען די הנהגה וואלט קיינמאל נישט געווען רעלעוואנט ווען ס'וואלט נישט געווען קיין מועצת..
די התייסדות פון די פארטיי איז געווען די גולת הכותרת אין די ליטווישע וועלט, און רב שך אלץ פירער און מייסד פון די זעלבסטשטענדיגע רעוואלוציע איז זיין כח און מאכט געווארן גאר שטארק, די מועצת איז געווארן א חותמת גומי פאר מוצא פיו.
איבער רב אלישיב vs רב שטיינמן קען מען מאריך זיין בלעטער אויף בלעטער. איין נקודה וואס קיינער האט נאכנישט דערמאנט איז די צוגאנג צו די גאנצע הנהגה. רב אלישיב האט אנגענומען די גאנצע הנהגה בדיעבד כאילו כפאו שד נאר ווייל רב שך האט אים נישט געלאזט קיין סך ברירות, און אלע עניני ציבור האט ער געטון על דעתו ועל כוונתו. ס'איז דא צענדליגע מעשיות ווי רב אלישיב האט גערופן נאנטע תלמידים פון רב שך צו פרעגן וואס וואלט רב שך געטון במצב פלוני ופלוני..
משא"כ הרב שטיינמן וואס האט א זעלבסטשטענדיגע מהלך המחשבה און איז געבויט מטבעו פאר הנהגה, איז פארשטענדליך אז ער איז מעורר קריטיק מצד תלמידי הרב שך, בפרט אז רב שך האט אים שוין גע'פסל'ט פון הנהגה סוף ימיו...
דיין הנחה אויף הנהגת הרב שך איז טיילווייז ריכטיג, אבער העיקר שכחת און דאס איז הקמת "דגל התורה" און מועצת גדולי התורה בראשותו. די גאנצע מושג פון א וואן ענד אנלי מנהיג הדור איז נישט געווען פאר תשמ"ט, די סארט שפראך וועגן "דבר אחד לדרא" און ווער וועט ירשנ'ען די הנהגה וואלט קיינמאל נישט געווען רעלעוואנט ווען ס'וואלט נישט געווען קיין מועצת..
די התייסדות פון די פארטיי איז געווען די גולת הכותרת אין די ליטווישע וועלט, און רב שך אלץ פירער און מייסד פון די זעלבסטשטענדיגע רעוואלוציע איז זיין כח און מאכט געווארן גאר שטארק, די מועצת איז געווארן א חותמת גומי פאר מוצא פיו.
איבער רב אלישיב vs רב שטיינמן קען מען מאריך זיין בלעטער אויף בלעטער. איין נקודה וואס קיינער האט נאכנישט דערמאנט איז די צוגאנג צו די גאנצע הנהגה. רב אלישיב האט אנגענומען די גאנצע הנהגה בדיעבד כאילו כפאו שד נאר ווייל רב שך האט אים נישט געלאזט קיין סך ברירות, און אלע עניני ציבור האט ער געטון על דעתו ועל כוונתו. ס'איז דא צענדליגע מעשיות ווי רב אלישיב האט גערופן נאנטע תלמידים פון רב שך צו פרעגן וואס וואלט רב שך געטון במצב פלוני ופלוני..
משא"כ הרב שטיינמן וואס האט א זעלבסטשטענדיגע מהלך המחשבה און איז געבויט מטבעו פאר הנהגה, איז פארשטענדליך אז ער איז מעורר קריטיק מצד תלמידי הרב שך, בפרט אז רב שך האט אים שוין גע'פסל'ט פון הנהגה סוף ימיו...
ליטוואק פון בודאפעסטאגב, איך זעה נישט די גרויסע עוולה פון 'די עגל שעשה אהרן'. ער האט סך הכל צוגעשטעלט דער בעלזער רב צו אהרן הכהן. וואס האבען די בעלזער געוואלט מער ווי דעם?
הא הא, איך פרוביר מיר נאר פארשטעלן א חשוב'ער רב (א שטייגער ווי פאפא רב ז"ל, צעלימער רב ז"ל) זאל זיך שטעלן זאגן א דרשה אויף סאטמאר רב ז"ל, און זאל נוצן די מליצה "אהרן טעה בעגל"... איך לאז דיין דמיון ענדיגן אליינס די המשך....
[ציטאט אראפגענומען]
@אנאנים מיט די ווערטער "התקופה הקרובה יותר לימינו", האב איך נישט געמיינט די דור פון דער בנין ציון מבאבוב, דער רש"ב וכו', זיי האבען שוין געהאט ישיבות און א סאך השפעה בעניני הכלל. מיין כוונה איז געווען "קרובה יותר" רעלאטיוו צו די דור פון תנ"ך [עיין במקור הדברים דוק ותשכח]. איך רעדט וועגען די רבי'ס וואס זענען נישט געווען אויך רבנים, אין די ערשטער יארען פון חסידות. זייער השפעה איז נאר געווען אזוי ווי איך האב דערמאנט.
@אנאנים, דיין מציאות לגבי די גדולים אין א"י האט נישט קיין שייכות מיט וואס איך האב געזאגט. הרב שטיינמאן מיט זיין שיעורים אין ישיבה קטנה האט נישט קיין איין תלמיד. ס'איז נישט דא קיין איין מענטש וואס קען זאגען אז דארט האט ער געלערנט. אין תשמ"ט ווען מ'וואלט גענומען א אנקעטע פון אלע מגידי שיעור און ראשי ישיבות אין א"י, האבען מסתמא מער ווי זיבעציג פערצענט געלערנט אין פאנאוויעזש. און הרב שך האט נישט סתם געזאגט א שיעור. ער האט עס געלעבט און געמאכט א טומול דערפון, גערעדט אין לערנען אין ביהמ"ד אגאנצע טאג מיט בחורים, און די בחורים זענען ארויס פון ישיבה שפירענדיג אז דאס איז זייער רבי. דאס גילט פון די ערשטע יארען. מיין רבי האט געלערנט ביי איהם פון תשי"ט ביז תשכ"ג, פאר ער האט געהאט די קלענסטע שייכות מיט פאליטיק, און ער האט געהאלטען א בונד מיט איהם ביז ס'איז שוין נישט געווען מעגליך. טאקע א בונד אין לערנען. און אזוי האבען הונדרעטער ת"ח אין א"י געשפירט אז ווען זיי האבען א שווערע סוגיא גייט מען קלאפען ביי איהם אויפ'ן טיר, ווייל דארט איז זייער רבי. די הנהגה זיינער אין פאליטיק איז געווען געבויט אויף די אלע מענטשען. קיין תלמידים פאליטיקאנטען האט ער נישט געהאט, ער האט געמוזט נעמען פון די פרעמד (א גערער – גפני, און א חברונ'ער – רביץ), אבער זיין נאכפאלגער זענען געווען תלמידים. ממילא איז דאס א מלכות פון תורה טאקע.
הרב שטיינמאן האט דאס נישט, און אפילו זיין חסידים רעדען זיך נישט איין אז ער האט עס. הרב אויערבאך האט עכטע תלמידים אבער די זענען נישט די וואס פיהרען דער זאך היינט. ער אליינס האט קיינמאל נישט געלערנט אין פאנאוויעזש און דער המשכה פון הרב שך זיינע ר זעט מיר אויס בלויז פאליטישער נערישקייטען. כבוד פאר איהם פערזענליך האב איך ביז גאר. א ת"ח בלייבט ת"ח אפילו ווען ער טוט זאכען וואס מ'קען אפשר האלטען טויג נישט (הערסט בערעלע) נאר די תורה פון אן אפיקורס איז גארנישט ווערט, אבער סתם אן אנדערע מיינונג צו דער זעלבע ציל איז דאך זיכער נישט דאס, און אפילו די וואס ווילען עס אויפהענגען אויף מדות איז דאס נאך אלס נישט קיין פירכא. אבער עכ"פ די מעלה פון הרב שך האט ער אויך נישט, ווייל זיין מלכות האט נישט מיט זיין תורה.
די הנהגה אויף חסידים פון הרב שטיינמאן אי מער נישט ווי נאטורליך. די רעבע'ס אפילו בחיי הרב שך האבען זיך נישט געשלאגען מיט איהם אויף זייטיגע זאכען (עי' ערך חק הגולן), נאר ער איז געווען א purist ער האט נישט געקענט פארליידען דער מהלך פון everything goes און ווען ער האט געזען א ציבור געפיהרט דורך יורשים וואס קענען נישט ווייזען קיין איין קראדענטשא"ל אויף צו קענען פיהרען א ציבור אויסער א יחוס, האט ער נישט געהאט קיין שום חשיבות דערפאר, און ממילא איז ער געבליבען אן די השפעה אויף די פרעמדע. אבער היינט זענען די רעבע'ס צופרידען אז מ'נעמט אראפ פון זיי דער עול פון מחליט זיין עכטער שאלות. יא, די וויכטיגע שאלות כגון וועלכע נאמען צו געבען א קינד און נאך חשוב'ער מעשה'ס קענען זיי נאך, אבער וויאזוי צו פיהרען מיט די ממשלה זענען זיי העכסט צופרידען אז א צווייטע איז מטפל דערין. לאמיר זעהן וואס וועט זיין ווען ער וועט הייסען נישט נעמען געלט פון די רעגירונג ווי ווייט זיין כח גייט, און טאמער איין רעבע וואט איהם הארכען! דאס וועט זיין א סימן פון מנהיגות. נישט ווען ער זאגט וואס זיי ווילען הערען.
און לגבי די הנהגה פון הרב אלישיב, ס'זעט מיר אויס ווי נאך אן אחיזת עינים פון די פאליטיק. די לייצע'ס זענען אלס געווען ביי הרב שטיינמאן, נאר וויבאלד רוב אנדערע ליטווישע גדולים דעמאלס זענען נישט געווען איינשטימיג מיט איהם און זיין מהלך, ממילא האט מען פארלייגט די זאך אויף הרב אלישיב'ס נאמען, וואס ער האט זיך טאקע אלס געבויגען פאר הרב שטיינמאן. מיט די מציאות האט עס ווייניג געהאט.
הרב שטיינמאן האט דאס נישט, און אפילו זיין חסידים רעדען זיך נישט איין אז ער האט עס. הרב אויערבאך האט עכטע תלמידים אבער די זענען נישט די וואס פיהרען דער זאך היינט. ער אליינס האט קיינמאל נישט געלערנט אין פאנאוויעזש און דער המשכה פון הרב שך זיינע ר זעט מיר אויס בלויז פאליטישער נערישקייטען. כבוד פאר איהם פערזענליך האב איך ביז גאר. א ת"ח בלייבט ת"ח אפילו ווען ער טוט זאכען וואס מ'קען אפשר האלטען טויג נישט (הערסט בערעלע) נאר די תורה פון אן אפיקורס איז גארנישט ווערט, אבער סתם אן אנדערע מיינונג צו דער זעלבע ציל איז דאך זיכער נישט דאס, און אפילו די וואס ווילען עס אויפהענגען אויף מדות איז דאס נאך אלס נישט קיין פירכא. אבער עכ"פ די מעלה פון הרב שך האט ער אויך נישט, ווייל זיין מלכות האט נישט מיט זיין תורה.
די הנהגה אויף חסידים פון הרב שטיינמאן אי מער נישט ווי נאטורליך. די רעבע'ס אפילו בחיי הרב שך האבען זיך נישט געשלאגען מיט איהם אויף זייטיגע זאכען (עי' ערך חק הגולן), נאר ער איז געווען א purist ער האט נישט געקענט פארליידען דער מהלך פון everything goes און ווען ער האט געזען א ציבור געפיהרט דורך יורשים וואס קענען נישט ווייזען קיין איין קראדענטשא"ל אויף צו קענען פיהרען א ציבור אויסער א יחוס, האט ער נישט געהאט קיין שום חשיבות דערפאר, און ממילא איז ער געבליבען אן די השפעה אויף די פרעמדע. אבער היינט זענען די רעבע'ס צופרידען אז מ'נעמט אראפ פון זיי דער עול פון מחליט זיין עכטער שאלות. יא, די וויכטיגע שאלות כגון וועלכע נאמען צו געבען א קינד און נאך חשוב'ער מעשה'ס קענען זיי נאך, אבער וויאזוי צו פיהרען מיט די ממשלה זענען זיי העכסט צופרידען אז א צווייטע איז מטפל דערין. לאמיר זעהן וואס וועט זיין ווען ער וועט הייסען נישט נעמען געלט פון די רעגירונג ווי ווייט זיין כח גייט, און טאמער איין רעבע וואט איהם הארכען! דאס וועט זיין א סימן פון מנהיגות. נישט ווען ער זאגט וואס זיי ווילען הערען.
און לגבי די הנהגה פון הרב אלישיב, ס'זעט מיר אויס ווי נאך אן אחיזת עינים פון די פאליטיק. די לייצע'ס זענען אלס געווען ביי הרב שטיינמאן, נאר וויבאלד רוב אנדערע ליטווישע גדולים דעמאלס זענען נישט געווען איינשטימיג מיט איהם און זיין מהלך, ממילא האט מען פארלייגט די זאך אויף הרב אלישיב'ס נאמען, וואס ער האט זיך טאקע אלס געבויגען פאר הרב שטיינמאן. מיט די מציאות האט עס ווייניג געהאט.
[ציטאט אראפגענומען]
דער קומץ קטן פארקערפערט אין זיך רוב רובם פון גדולי תלמידי הרב שך. נישט אלע אנגעהערן צו די פלג הירושלמי, אבער בדעה זענען זיי אייניג מיט די התנגדות.
רב שך האט אנגעהויבן זוכן א ממשיך נאר נאכן ווערן אנטוישט פון הרב שטיינמן, ווען רב שטיינמן איז נישט געווען איינשטימיג מיט אים און האט אויסגעדריקט זיין מיינונג ברבים. (א זאך וואס רב שך האט נישט געקענט דולדן).
ליטוואק פון בודאפעסט
און לגבי די הנהגה פון הרב אלישיב, ס'זעט מיר אויס ווי נאך אן אחיזת עינים פון די פאליטיק. די לייצע'ס זענען אלס געווען ביי הרב שטיינמאן, נאר וויבאלד רוב אנדערע ליטווישע גדולים דעמאלס זענען נישט געווען איינשטימיג מיט איהם און זיין מהלך, ממילא האט מען פארלייגט די זאך אויף הרב אלישיב'ס נאמען, וואס ער האט זיך טאקע אלס געבויגען פאר הרב שטיינמאן. מיט די מציאות האט עס ווייניג געהאט.
וואס? דו קוקסט אויס מנותק ממציאות לגמרי. רב אלישיב איז געווען פוסק אחרון אויף יעדע ציבור'ישע זאך צווישן תשס"ב-תשע"ג, בפרט אין פאליטיק. ווער געדענקט נישט ווען ער האט אריינגעשטעלט מקורבו מנחם כרמל אלץ ח"כ ? ווער געדענקט נישט די שטורמישע בחירות אין ביתר? רב שטיינמן האט נישט געהאט קיין שום מאכט און כח ביז רב אלישיב איז קראנק געווארן...
שמעו נא רבותי דיינים מומחים: איך שטיי און איך וואונדער מיך וויאזוי קומט א בעל עגלה אריין אין אזא הויכגעשעצטע און הויכשטאפלענדיגע דעבאטע פון וואנען דער כח און גדלות פונ'ם הויכגעשעצטן גדול הרב ש"ך איז געקומען. און צו ער האט געגעסן קארן פלעיקס אדער טשיריאס פאר ברעקפעסט. ס'איז מיר גאנץ א קליינע נפקא מינה. נאר מיין גאנצע מחותנ'שאפט אין אט די דעבאטע איז נאר געווען ווייל ס'האט מיך געבאדערט עטליכע זאכן. והנה: א). הרב ש"ך'ס זיך זייער מיאוס צולאזן אויף דעם פריערדיגן ליובאוויטשער רבי האדמו"ר ר' מ"מ שניאורסאן נבג"מ און אויף חסידות חב"ד בכלל. ב) . דאס ארויפלייגן איהם אויף א פעדעסטאל און איהם פארגלייכן כמעט צו משה רבינו.: ג). דאס אוועקמאכן די כח ההנהגה און גדלות פון הרב שטיינמאן דורך מענטשן וועלכע זענען נישט מער ווי פאליטישן'ס. אפילו זיי זענען ראשי ישיבות און ת"ח. אבער זיי האבן א פאליטישע אגענדא. זאללן זיי נישט קומען און דרייען א קאפ אז זיי מיינען נאר לשם שמים. און אין נאמען פון די תורה און פון באשעפער קומען זיי און גיסן אויס קיתונות של שופכין אויף גדולי ישראל....!
ד):. דאס אוועקמאכן דאס גדלות בתורה פון הרב י.ש. אלישיב.
אבער היינט אז די זאכן זענען שוין א ביסל אויסגעקלארט געווארן, וועל איך נאכזאגן א ווארט פון יארמער רב שליט"א. ווען זיין וועקער זייגער האט געקלונגען אמאל פארטאגס, האטציך אנגעהויבן א מלחמה צווישן יצר טוב און יצר הרע. דער יצ"ט האט געזאגט שטיי אויף. און דער יצה"ר האט געזאגט שטיי נישט אויף. האט ער זיי געזאגט. פליעס גייטס ארויס אין קאך און פירטס דארט ענקער מלחמה... און ער האטציך אויסגעדרייט אויף די אנדערע זייט און ווייטער געשלאפן...איך זאג אויך די זעלבע. ווער ס'וויל ווייטער האלטן אז הרב ש"ך איז געווען א מלאך אלוקים, זאלל ווייטער האלטן. און ווער ס'וויל האלטן אז הרב שטיינמאן איז א פשוט איד'ל וועלכער איז געווען א בר מזל און די גדולי ישראל האבן איהם אויסגעוועלט אלס מנהיג עולם הישיבות, זאלל ווייטער האלטן. (אפשר האלט ער אליינס אויכעט אזוי. מכח זיין עניוות...) . און אז הרב שמואל אויערבאך פליעט אין הימל. אין א יעדן פאל. איך בין ארויס פון די דעבאטע.ושלום על ישראל...!
ד):. דאס אוועקמאכן דאס גדלות בתורה פון הרב י.ש. אלישיב.
אבער היינט אז די זאכן זענען שוין א ביסל אויסגעקלארט געווארן, וועל איך נאכזאגן א ווארט פון יארמער רב שליט"א. ווען זיין וועקער זייגער האט געקלונגען אמאל פארטאגס, האטציך אנגעהויבן א מלחמה צווישן יצר טוב און יצר הרע. דער יצ"ט האט געזאגט שטיי אויף. און דער יצה"ר האט געזאגט שטיי נישט אויף. האט ער זיי געזאגט. פליעס גייטס ארויס אין קאך און פירטס דארט ענקער מלחמה... און ער האטציך אויסגעדרייט אויף די אנדערע זייט און ווייטער געשלאפן...איך זאג אויך די זעלבע. ווער ס'וויל ווייטער האלטן אז הרב ש"ך איז געווען א מלאך אלוקים, זאלל ווייטער האלטן. און ווער ס'וויל האלטן אז הרב שטיינמאן איז א פשוט איד'ל וועלכער איז געווען א בר מזל און די גדולי ישראל האבן איהם אויסגעוועלט אלס מנהיג עולם הישיבות, זאלל ווייטער האלטן. (אפשר האלט ער אליינס אויכעט אזוי. מכח זיין עניוות...) . און אז הרב שמואל אויערבאך פליעט אין הימל. אין א יעדן פאל. איך בין ארויס פון די דעבאטע.ושלום על ישראל...!
ר' בערעל דו דערמאסט מיר פון די מעווע פייגעל. דו קומסט אן, מאכסט אן א צואה מיט א רעש גדול, און נאך דעם אנטלויפסטו אז דו ביסט נישט ראוי ..... ניין, ס'גייט נישט אזוי. האסט גערעדט דברי חוצפה אויף גרויסע תלמידי חכמים, ווייל דו האלטסט אנדעריש ווי זיי, און אדער קענסטו זיך פאר'ענטפערען אדער אנטשולדיגען.
סתם אזוי, דיין רעדעכץ דא דערמאנט מיר פון נאר,,פרייליך, פאר דער וואס געדענקט איהם. ער פלעגט אויך רעדען באמבאסטיש און חוצפה'דיג, און ווען מ'האט איהם פארגעהאלטען האט ער פארדרייט דער נושא פאר א פאליטישע און דעריבער באשולדיגט זיין קעגענער אין געוויסע פאליטישע שטאנד'ען וואס נאר ער האט געמעגט מחליט זיין.
דו זאגסט איבער נאכאמאל אז הרב שך'ס רעדען 'מיאוס' אויפ'ן ליובאוויטשער רבי'ן איז א סבה אז ס'קומט איהם שוין נישט קיין כבוד און דרך ארץ. אין מיין תורה שטייט נישט אזא זאך, אפילו ווען מ'גיבט נאך אז דאס וואס הרב שך האט געטוהן איז אן עוולה. דו האסט אויך נישט אויפגעוויזען אז ער איז נישט גערעכט געווען. נאר ווייל ס'שמעקט דיר אזוי איז נישט קיין רעכט צו בארעדען א מענטש, און כ"ש נישט קיין ת"ח.
ווידער ביסטו אנגעקומען אין א פלאץ כאילו דער וואס זאגט חילוקים צווישען הרב שטיינמאן און הרב שך וויל אונטערברענגען הרב שטיינמאן און ממילא איז ער א.... לא מיניה ולא מקצתיה. הרב שטיינמאן איז למעשה היינט דער מנהיג, אבער צו הרב שך קומט נישט זיין מצב פון הנהגה, און זיין פערזענליכע מעלות זענען גרויס נאר גאנץ אנדעריש ווי הרב שך. אנדערע געפעלט מער די מעלות און אנדערע געפעלט מער די אנדערע מעלות.
און לגבי הרב אויערבאך, דאס גלויבען אלס וואס מ'ליינט אין צייטונג איזז א נאך גרעסערע נערישקייט. די רוב פון די אלע פיהרערס פון ע"ץ זענען נישט זיין תלמידים, און ער טראגט נישט די אחריות פאר זייערע מעשים. נאר וואס ער אליינס טוט צו הייסט איז ער אחראי, און דאס איז ווייט פון אזוי שלעכט ווי דו מאכסט עס. און אפילו ווען יא, איז ער נאך אלס א תלמיד חכם און אונזער תורה הייסט אנקוקען א ת"ח אנדעריש.
טאמער דער חלק פון תורה איז דיר צו שווער, קענסטו שיקען אין אישי פאר @ידען און ער וועט לייגען אין מאחורי פאר'ן עולם ארויסצוהעלפען שלאגען מיט דיין יצר הרע. אבער דער תורה ווערט נישט אנדעריש וועגען דיין געפילען אדער איינשטימונגען.
סתם אזוי, דיין רעדעכץ דא דערמאנט מיר פון נאר,,פרייליך, פאר דער וואס געדענקט איהם. ער פלעגט אויך רעדען באמבאסטיש און חוצפה'דיג, און ווען מ'האט איהם פארגעהאלטען האט ער פארדרייט דער נושא פאר א פאליטישע און דעריבער באשולדיגט זיין קעגענער אין געוויסע פאליטישע שטאנד'ען וואס נאר ער האט געמעגט מחליט זיין.
דו זאגסט איבער נאכאמאל אז הרב שך'ס רעדען 'מיאוס' אויפ'ן ליובאוויטשער רבי'ן איז א סבה אז ס'קומט איהם שוין נישט קיין כבוד און דרך ארץ. אין מיין תורה שטייט נישט אזא זאך, אפילו ווען מ'גיבט נאך אז דאס וואס הרב שך האט געטוהן איז אן עוולה. דו האסט אויך נישט אויפגעוויזען אז ער איז נישט גערעכט געווען. נאר ווייל ס'שמעקט דיר אזוי איז נישט קיין רעכט צו בארעדען א מענטש, און כ"ש נישט קיין ת"ח.
ווידער ביסטו אנגעקומען אין א פלאץ כאילו דער וואס זאגט חילוקים צווישען הרב שטיינמאן און הרב שך וויל אונטערברענגען הרב שטיינמאן און ממילא איז ער א.... לא מיניה ולא מקצתיה. הרב שטיינמאן איז למעשה היינט דער מנהיג, אבער צו הרב שך קומט נישט זיין מצב פון הנהגה, און זיין פערזענליכע מעלות זענען גרויס נאר גאנץ אנדעריש ווי הרב שך. אנדערע געפעלט מער די מעלות און אנדערע געפעלט מער די אנדערע מעלות.
און לגבי הרב אויערבאך, דאס גלויבען אלס וואס מ'ליינט אין צייטונג איזז א נאך גרעסערע נערישקייט. די רוב פון די אלע פיהרערס פון ע"ץ זענען נישט זיין תלמידים, און ער טראגט נישט די אחריות פאר זייערע מעשים. נאר וואס ער אליינס טוט צו הייסט איז ער אחראי, און דאס איז ווייט פון אזוי שלעכט ווי דו מאכסט עס. און אפילו ווען יא, איז ער נאך אלס א תלמיד חכם און אונזער תורה הייסט אנקוקען א ת"ח אנדעריש.
טאמער דער חלק פון תורה איז דיר צו שווער, קענסטו שיקען אין אישי פאר @ידען און ער וועט לייגען אין מאחורי פאר'ן עולם ארויסצוהעלפען שלאגען מיט דיין יצר הרע. אבער דער תורה ווערט נישט אנדעריש וועגען דיין געפילען אדער איינשטימונגען.
ליטוואק פון בודאפעסט: ייש"כ פאר דיין זיסן ענטפער. ספעציעל די משל מיט'ן פייגל האט מיך געמאכט קוילערן פאר געלעכטער. מיין שטארקע טענה אויף הרב ש"ך ווערט טאקע שטערקער דורך דעם וואס ער איז געווען א גאון בתורה און מנהיג ישראל. און נישט סתם עפעס א פשוט'ער מענטש פון גאס. אלס אזא מענטש וואלט ער געמעגט וויסן אז אין די גאנצע פרשה והנהגה והתנהגות פון ר' מ"מ שניאורסאהן מליובאוויטש זענען געווען געוויסע וויכטיגע פרטים, וועלכע איך וויל נישט ארויסברענגען ברבים, וואס אויב מ'ווייסט די אלע זאכן פאלן אוועק אלע קושיות ותמיהות אויף איהם. ווייל די אונטערשטע שורה איז אז ר'איז געווען א ירא שמים. אזוי ווי די גמ' זאגט..."אי יראת ה' הוא אוצרו אין"...
לגבי הרב שמואל אויערבאך איז די זעלבע זאך. ווייל ר'איז א ראש ישיבה און א גרויסער מרביץ תורה וואלט ער זיך נישט געמעגט לאזן אריינשלעפן אין ביליגע פאליטישע מאנעוורעס פון מענטשן וועלכע האבן א פאליטישע אגענדא. און נאך עס מלבש זיין אין תורה און יראת שמים...!
לעומת זיין טאטע הרב שלמה זלמן אויערבאך זצ"ל, וועלכער האט זיך נישט געלאזט אריינגעשלעפט ווערן אין קיין שום פאליטישע אגענדעס, זאל עס זיין מלובש אין פארם פון די גרעסטע קנאות און צידקות. ער האט אייביג געענטפערט במתק לשונו...."ס'זענען דא גענוג גרויסע רבנים. זאללן זיי פיהרן די וועלט. אני אין לי אלא ד' אמות של הלכה"...!
לגבי הרב שמואל אויערבאך איז די זעלבע זאך. ווייל ר'איז א ראש ישיבה און א גרויסער מרביץ תורה וואלט ער זיך נישט געמעגט לאזן אריינשלעפן אין ביליגע פאליטישע מאנעוורעס פון מענטשן וועלכע האבן א פאליטישע אגענדא. און נאך עס מלבש זיין אין תורה און יראת שמים...!
לעומת זיין טאטע הרב שלמה זלמן אויערבאך זצ"ל, וועלכער האט זיך נישט געלאזט אריינגעשלעפט ווערן אין קיין שום פאליטישע אגענדעס, זאל עס זיין מלובש אין פארם פון די גרעסטע קנאות און צידקות. ער האט אייביג געענטפערט במתק לשונו...."ס'זענען דא גענוג גרויסע רבנים. זאללן זיי פיהרן די וועלט. אני אין לי אלא ד' אמות של הלכה"...!
קפה נמסליטוואק פון בודאפעסטאגב, איך זעה נישט די גרויסע עוולה פון 'די עגל שעשה אהרן'. ער האט סך הכל צוגעשטעלט דער בעלזער רב צו אהרן הכהן. וואס האבען די בעלזער געוואלט מער ווי דעם?
הא הא, איך פרוביר מיר נאר פארשטעלן א חשוב'ער רב (א שטייגער ווי פאפא רב ז"ל, צעלימער רב ז"ל) זאל זיך שטעלן זאגן א דרשה אויף סאטמאר רב ז"ל, און זאל נוצן די מליצה "אהרן טעה בעגל"... איך לאז דיין דמיון ענדיגן אליינס די המשך....
די מעשה איז הוילע פראפאגאנדע פון בעלז וואס האט געזיכט מיטלען וויאזוי צו אראפברענגען סאטמארע רב, די רבי פון בעלז זעלבסט האט נישט ברבים גערעדט וועגן די נושא פון יא גיין אדער נישט גיין, האבן די חסידים פינעם בעלזע רב זיך געכאפט אויף איינפאל אז מען גייט פארקויפען אין גאס אז סאטמאר רב האט געזאגט אז בעלזע רב איז ווי אהרן הכהן און די מדינה איז ווי דער עגל.
מענטשן זאגן נאך אז סאטמאר רב האט דעמאטס זיך אויסגעדריקט, איך וואלט די מדינה נישט צוגעגליכען צום עגל שעשה אהרן און איך וואלטנישט געזאגט אויף בעלזע רב אז ער איז אהרן הכהן
ירא שמיםדי סוגיא פון ר״ש אויערבאך האסטו שוין דורכגעטוען דא?
ער איז דוכט זיך א רב ש״ך חסיד ניין?
?
איש את רעהוקפה נמסליטוואק פון בודאפעסטאגב, איך זעה נישט די גרויסע עוולה פון 'די עגל שעשה אהרן'. ער האט סך הכל צוגעשטעלט דער בעלזער רב צו אהרן הכהן. וואס האבען די בעלזער געוואלט מער ווי דעם?
הא הא, איך פרוביר מיר נאר פארשטעלן א חשוב'ער רב (א שטייגער ווי פאפא רב ז"ל, צעלימער רב ז"ל) זאל זיך שטעלן זאגן א דרשה אויף סאטמאר רב ז"ל, און זאל נוצן די מליצה "אהרן טעה בעגל"... איך לאז דיין דמיון ענדיגן אליינס די המשך....
די מעשה איז הוילע פראפאגאנדע פון בעלז וואס האט געזיכט מיטלען וויאזוי צו אראפברענגען סאטמארע רב, די רבי פון בעלז זעלבסט האט נישט ברבים גערעדט וועגן די נושא פון יא גיין אדער נישט גיין, האבן די חסידים פינעם בעלזע רב זיך געכאפט אויף איינפאל אז מען גייט פארקויפען אין גאס אז סאטמאר רב האט געזאגט אז בעלזע רב איז ווי אהרן הכהן און די מדינה איז ווי דער עגל.
מענטשן זאגן נאך אז סאטמאר רב האט דעמאטס זיך אויסגעדריקט, איך וואלט די מדינה נישט צוגעגליכען צום עגל שעשה אהרן און איך וואלטנישט געזאגט אויף בעלזע רב אז ער איז אהרן הכהן
מיין טייערער,
וועלכע חלק איז די הוילע פראפאגאנדע ? אז סאטמאר רב ז"ל האט געגעבן א דרשה תשט"ו אין ב"ב? אז ער האט געזאגט "אהרן טעה בעגל" ? אז ער האט געמיינט א מליצה אויף בעלזער רב ז"ל?
קום אריין אביסל קלארער ביטע....
דאס איז אמת אז סאטמארע רב האט תשט''ו גערעדט וועגן די בחירות
אבער דאס אז ער האט גערעדט קעגן דעם בעלזער רב און אים פארגליכען צו אהרן הכהן וואס האט געמאכט די עגל, דאסי הוילע פראפאגאנדע פון די בעלזע וואס האבן געזיכט וויאזוי צו אפענטפערן פאר סאטמארע רב
אבער דאס אז ער האט גערעדט קעגן דעם בעלזער רב און אים פארגליכען צו אהרן הכהן וואס האט געמאכט די עגל, דאסי הוילע פראפאגאנדע פון די בעלזע וואס האבן געזיכט וויאזוי צו אפענטפערן פאר סאטמארע רב
@בערלבעלעגלה
ערעב בערל די גאון רב שך האט געהאט אלע רעכטן זיך אזוי צו פירן מיט הרב מליבאויטץ, ווען עמיצער זעט די היינטיגע קאקא מענטשן פין 770 קען רואיגערהייט קלערן אז דאס איז עפעס א נייע שבתי צבי באוועגונג ר''ל
הרב שך האט געהאט אלע רעכטן דאס צו זען אינעם מנהיג מליבאויץ און דערפאר האט ער געהאט די רעכט זיך שטארק מתנגד צו זיין צו הרב שניאורסאן
אז די זעסט די גאנג וואס די רב שך תלמידים האבן ווען עס קומט צו א פרעבלעים אין אידישקייט גייען זיי ביז די סוף קעגן דעם
ה''ה האט רב שך געהאט דאס רעכט דעס צו זען אין רב מ'ליבאביץ און לוחם זיין קעגן אזא תופעה ביז די ענדע
די ליבאוויטשע האבן געקענט באשטיין צו פארקירעווען די פיילען פינעם רבי די רב מליבאביץ האבן זיי געמאכט כאילו די גאון רב שך וויל דא מחדש זיין פינדאסניי די מחלוקת קעגן חסידים און דערמיט געוואלט פארשוינען די כבוד פון הרבי מלובאוויטש אז נישט אים פערזענליך מיינט הרב שך
די אמת איז אבער אז אויף אזא גרויסער לייב פון די חסידים ווי האדמו''ר הרב מסאטמאר האט רב שך יא גערעדט גרויסע זאכן בעת פטירתו דאס צייגט אז הרב שך'ס קריג איז געווען נישט א אלגעמיינע קעגן חסידים נאר ספעציפיש קעגן דעם ליבאביצער בפרטיות
.......
בכלל האט די אדמור מליבאביץ איינגעפירט און אריינגעברענגט נייע מושגים בקרב ישראל, הרב שך האט נישט געמיזט צושטימען אז ס'איז אויסגעהאלטען, און האט געהאט די רעכט צו משמיע זיין חוות דעתו
ערעב בערל די גאון רב שך האט געהאט אלע רעכטן זיך אזוי צו פירן מיט הרב מליבאויטץ, ווען עמיצער זעט די היינטיגע קאקא מענטשן פין 770 קען רואיגערהייט קלערן אז דאס איז עפעס א נייע שבתי צבי באוועגונג ר''ל
הרב שך האט געהאט אלע רעכטן דאס צו זען אינעם מנהיג מליבאויץ און דערפאר האט ער געהאט די רעכט זיך שטארק מתנגד צו זיין צו הרב שניאורסאן
אז די זעסט די גאנג וואס די רב שך תלמידים האבן ווען עס קומט צו א פרעבלעים אין אידישקייט גייען זיי ביז די סוף קעגן דעם
ה''ה האט רב שך געהאט דאס רעכט דעס צו זען אין רב מ'ליבאביץ און לוחם זיין קעגן אזא תופעה ביז די ענדע
די ליבאוויטשע האבן געקענט באשטיין צו פארקירעווען די פיילען פינעם רבי די רב מליבאביץ האבן זיי געמאכט כאילו די גאון רב שך וויל דא מחדש זיין פינדאסניי די מחלוקת קעגן חסידים און דערמיט געוואלט פארשוינען די כבוד פון הרבי מלובאוויטש אז נישט אים פערזענליך מיינט הרב שך
די אמת איז אבער אז אויף אזא גרויסער לייב פון די חסידים ווי האדמו''ר הרב מסאטמאר האט רב שך יא גערעדט גרויסע זאכן בעת פטירתו דאס צייגט אז הרב שך'ס קריג איז געווען נישט א אלגעמיינע קעגן חסידים נאר ספעציפיש קעגן דעם ליבאביצער בפרטיות
.......
בכלל האט די אדמור מליבאביץ איינגעפירט און אריינגעברענגט נייע מושגים בקרב ישראל, הרב שך האט נישט געמיזט צושטימען אז ס'איז אויסגעהאלטען, און האט געהאט די רעכט צו משמיע זיין חוות דעתו
הרב איש את רעהו,
1) רב שך איז בשעתו געווען דער איינציגסטער לוחם אויף ליבאוויטש.
2) רב שך האט לוחם געווען קעגן נאך צדיקים פון וועם ערליכער יודען האבן געציטערט.
1) רב שך איז בשעתו געווען דער איינציגסטער לוחם אויף ליבאוויטש.
2) רב שך האט לוחם געווען קעגן נאך צדיקים פון וועם ערליכער יודען האבן געציטערט.
לאמיר הערען א נאמען פון אזא צדיק? און פראביר נישט דער ישועת משה. בחייו האט מען איהם אנגעקוקט פונקט ווי בנו הגדול היינט.
דער ישועות משה איז געווען א ת"ח, וואס אפילו רב שך האט מודה געווען צו דעם.
בן אדםהרב איש את רעהו,
1) רב שך איז בשעתו געווען דער איינציגסטער לוחם אויף ליבאוויטש.
2) רב שך האט לוחם געווען קעגן נאך צדיקים פון וועם ערליכער יודען האבן געציטערט.
נומער 2 ווייסעך נישט וואס די מיינסט
נומער 1 איז נישט וואר
איך וויל נישט זיין קיין מתחיל, ס'זיכער דא נאך יודען דא וואס ווייסן. ( ס'דא דא אפאר חברה וואס ווארטן שוין אריינצובייסן און יעדע'ן צדיק וואס ווערט דא ארויפגעברענגט).
בן אדםדער ישועות משה איז געווען א ת"ח, וואס אפילו רב שך האט מודה געווען צו דעם.
אזוי? ווען האט ער מודה געווען? וויאזוי קען מען זיך איבערצייגען?
ווען ער איז געווען אין לעיקוואד...
בארואיג דיר ביטע רב משזר.
די שיעור יומית וואס די משיחיסטען געבן אויף די נושא פון משיחיזעם איז הייליגע שיחות פון רמ''ש
געב נאר א קוק וויאזוי דער חוקר הרב מונדשיין האט נאך געשריבן צום חוזר הרב יואל כהן בימיו פון רמ''ש אז די תופעה פון זינגען יחי אדונינו גייט זיין א ביטערע סוף סאו האק נישט אין קאפ אז דאס איז נישט א פרי פינעם מאדעריניזערטער ליבאביצע דרך
הרב שך האט געהאט אלע רעכטן צו זיין גאנג.
הרב משזר איר האט א טעות אז נאר אין די ענין פון ליבאביצ שטייען מיר צו רב שך, בכלליות אויף די בליק אין ארץ ישראל שטייען היינט אין אסאך ענינים שוה בשוה די קעמפער קעגן ציוניזם מיט די תלמידי הרב שך, עס האלט שוין היינט ביי דעם אז א גרויסע טייל פון רב שך'ס תלמידים האבן בויקאטירט די וואלן !!
עס קוקט אויס ווי עס גייט קומען נאך סורפרייזעס, סא מיר זענען לאו דוקא פאראייניגט אויף די טעמע פון ליבאביץ
די שיעור יומית וואס די משיחיסטען געבן אויף די נושא פון משיחיזעם איז הייליגע שיחות פון רמ''ש
געב נאר א קוק וויאזוי דער חוקר הרב מונדשיין האט נאך געשריבן צום חוזר הרב יואל כהן בימיו פון רמ''ש אז די תופעה פון זינגען יחי אדונינו גייט זיין א ביטערע סוף סאו האק נישט אין קאפ אז דאס איז נישט א פרי פינעם מאדעריניזערטער ליבאביצע דרך
הרב שך האט געהאט אלע רעכטן צו זיין גאנג.
הרב משזר איר האט א טעות אז נאר אין די ענין פון ליבאביצ שטייען מיר צו רב שך, בכלליות אויף די בליק אין ארץ ישראל שטייען היינט אין אסאך ענינים שוה בשוה די קעמפער קעגן ציוניזם מיט די תלמידי הרב שך, עס האלט שוין היינט ביי דעם אז א גרויסע טייל פון רב שך'ס תלמידים האבן בויקאטירט די וואלן !!
עס קוקט אויס ווי עס גייט קומען נאך סורפרייזעס, סא מיר זענען לאו דוקא פאראייניגט אויף די טעמע פון ליבאביץ
דאס שרייבט רב מונדשיין נאך בחיי רמ''ש
ער שרייבט מיט ווייטאג אז מען וועט דארפן מאכן א סימן אויף אינז אז עכט זענען מיר נישט משוגעים נאר נארמאלע מענטשן
דאס שרייבט ער אין די צייט וואס רמ''ש האט געלעבט, און נישט רב שך און נישט די סאטמארע האבן מעודד געווען זיי זאלן ווערן משיחיסטן און צודרייט, נאר די ליבאביצע זעלבסט האבן דאס געמאכט
ער שרייבט מיט ווייטאג אז מען וועט דארפן מאכן א סימן אויף אינז אז עכט זענען מיר נישט משוגעים נאר נארמאלע מענטשן
דאס שרייבט ער אין די צייט וואס רמ''ש האט געלעבט, און נישט רב שך און נישט די סאטמארע האבן מעודד געווען זיי זאלן ווערן משיחיסטן און צודרייט, נאר די ליבאביצע זעלבסט האבן דאס געמאכט
הגענו למצב שבו מי שרוצה להיות מהחבר'ה "החסידים" חייב להצהיר כי הרבי שליט"א אינו שייך כלל וכלל לבחי' מחלה ל"ע, ח"ו לעשות עבורו "מי-שברך" ולכללו עם שאר עמך ישראל הצריכים לרפו"ש, וכל צוות הרופאים המקיף את הרבי שליט"א אינו אלא פרי מזימתם של חברי המזכירות וכד'.
ואם נאלץ מישהו להגרר אחר רוב ההמון, אם מחמת שהוא בוש מפני המלעיגים, ואם מחמת שהוא חושש לאבד את מקום עבודתו במוסדות אנ"ש, או שעלה מגור בלבו פן יקחו את מכנסיו במקוה - יזכור את המשל הידוע בשם ר"נ מברסלב אודות המלך והחכם שנאלצו לאכול מן התבואה אשר כל אוכלה משתבשת דעתו עליו ר"ל, והם החליטו ביניהם לסמן אות על מצחם כדי שלפחות הם עצמם לא ישכחו כי משוגעים המה, ולא יהיו ככל המון העם שיצאו גם הם מדעתם אבל לא היו מודעים לכך.
א חלק פינעם בריוו פון הרב מונדשיין
ב"ה
א ג ר ת ל י ד י ד
מאי משכוכית - עיזא דאזלא בריש עדרא... כד רגיז רעיא על ענא עביד לנגדא סמותא. יש לבעל העדר עז חריף, ודרך העזים להלך בראש והעדר הולך אחריהם. עביד לנגדא סמותא: לעז המושכת מנקר עיניה ונכשלת ונופלת בבורות, והעדר אחריה. (ע"פ ב"ק נב, א ורש"י).
בראיון הרשמי שהעניק הרב ירוסלבסקי שי' ל'כפר חב"ד' אחר אירועי י' שבט, קבע המרואין כי חילוקי הדיעות בקרב חסידי חב"ד הם לגיטימים "ותשועה ברוב יועץ". ברם בשטח אין ניכרים סימניה של פתיחות נאורה זו, ובפועל חשופים אנ"ש רק לדעות המקובלות על דעת 'הועדה הרוחנית' של עתונאי 'כפר חב"ד', ועדה המאפשרת התבטאות חופשית לכל - אבל רק בתנאי שתהיה תואמת את הקו העכשוי של המערכת...
לענ"ד חשוב לשמוע לעתים גם דעות נוספות, ולו רק כדי לשמור על השכל מפני חלודה. מה גם בעניני רוח ונפש שדמינו ודם זרעיותינו תלוים בהם, וחלילה לנו להגרר כעדר סומים בארובה אחרי פרנסים בלתי מהוגנים (רש"י בב"ק שם).
לא אתמודד עם האידיאולוגים השכירים, אשר לא זו בלבד שדעותיהם הרשמיות משתנות ומחליפות גוונים בהתאם לכיוון משב הרוח העונתית, אלא שיש מהם המחליפים את מסכותיהם כמה פעמים ביום: מסיכה משיחית לצורך הכתיבה ב'כפר חב"ד', מסיכה אנטי-משיחית כחבר משלחת נכבדי חב"ד להתנצלות בפני רבנים, ומסיכה דו-פרצופית לשם שיחה בכפל-לשון עם אנשים נבוכים מן הישוב.
והיות שבדברי חסידות עסקינן, אי אפשר לבוא בדברים עם "דוברי" שקרים בפיהם ובלבבם, אלא עם מי שטעם טעמה של חסידות ודבר ה' יקר בעיניו.
"חסידים זיינען קלוג"?
לכאורה נראה כי בזמננו פג תוקפה של הקביעה השגורה "חסידים זיינען קלוג", וזאת משתי סיבות:
א] הדבר כלל אינו נראה לעין, ההנהגה הכללית הסוחפת הפוכה בתכלית מכל צורה של חכמה, והשאלה הנשאלת בטבעיות היא: "אן חכמתך אן סוכלתנותך".
ב] מפני סיבות שונות נתגבשה הדיעה כי השכל והחכמה מנגדים לחסידות, וסימן לחסידות - שטות, כל דבר שאינו מובן ומחזי כמיסטי - מתקדש, והשימוש בשכל נתפס כחילול הקודש.
אחת מחכמות-החיים החסידיות שלמדנו מזקני החסידים היתה, לשקול מראש כל מעשה במאזני השכל, אך מאחר והנגיעה העצמיח עלולה להטות את הכף - יש לשוות מול עינינו כאילו אנו נצבים לפני הרבי ושואלים את דעתו. כך היתה דעתם של חסידים בעלי עבודה פנימית.
משרבו החיצונים הפכה הנהגה זו לכפירה בעיקר: מי אתה ומה אתה שתוכל לדעת מה היה הרבי עונה במקרה שכזה?! כלום הרבי משיב ע"פ שכל אנושי?! ואנן מה נענה אבתרייהו? אכן, מלים כדורבנות שאין מה לעשות נגדן.
אך האמנם זו דעתו של הרבי, או שמא אין זו אלא טענת היצר המתעטף ב"זיידענע ז'ופיצע" וחלק משמן חכו? נעלעל באג"ק של הרבי מראשית שנות נשיאותו לאויוש"ט, ונתבונן כיצד העמיד את עסקנות חב"ד על רגליה ובנה את בית חב"ד מן המסד ועד הטפחות; נראה את אופן התביעות מעסקני צא"ח עד"מ, שבהן תבע הרבי דיווחים מפעילויות קודמות ועורר על הצורך להתכונן למועד הפעילות הבאה. כך אחרי החגים ולפני י"ט כסלו, וכך לקראת יו"ד שבט, פורים ופסח.
והנה אילו יצוייר שעסקני צא"ח לא דיווחו על פעילויותיהם בחג השבועות ולא עשו מאומה בי"ב תמוז. האם לא ברי לנו שהרבי יריץ להם מכתב נזיפה כפול ומכופל? ולכאורה תירוץ אמת בפיהם: כלום יודעי דעת עליון אנחנו?! מנין לנו לדעת שהרבי חפץ בדיווח על חגה"ש ובפעילות בי"ב תמוז, הרי לא קבלנו שום הוראה אחר חגה"פ!
ודעת לנבון נקל אפסותה של טענה זו - אף שהיא עטופה ב"אותיות חסידיות". לא צריכים אפילו להיות חכם ומבין מדעתו כדי לדעת את רצונו של הרבי, ודי במכתבי החורף כדי ללמד שהרי רוצה שינצלו כל הזדמנות וכל תאריך להפצת יהדות וחסידות - גם בחדשי הקיץ שלא הוזכרו במפורש.
ואם חסידים נרתעים משימוש בביטוי "איך קען דעם רבי'ן" - שהרי יכולים להשיג רק במציאותו ולא במהותו וכו', אולם בטוחני שלא ימצא מי שיחלוק על הקביעה כי אנו מכירים היטב את הרבי כמי שכל עניינו להפיץ תורה ואלקות יהדות וחסידות, ולא זו בלבד שלא מצינו שיעמיד משהו אחר למעלה ממטרתו זו, אלא שלא מצינו לו שום ענין נוסף שאינו סובב בחוג נקודת אמת זו.
פרסום זהותו של משיח
ועתה שאנו 'מכירים" את הרבי, ובאה לפנינו שאלה: מה דעתו של הרבי שליט"א בנדון פרסום זהותו של המשיח בכל אמצעי התקשורת, חיובית בהחלט? שלילית בהחלט? דרך ביניים?
האם זקוקים אנו לגילוי-דעת מפורש מהרבי? הרי המפתח לפתרון נתון בידינו מזה ארבעים שנה ויותר! אנו יודעים בבירור שכל ענייניו של הרבי בגו"ר הם רק קירוב יהודים, וכל מה שנותר לנו לעשות הוא לשאול את עצמנו את שאלת-המפתח: האם פעילות זו תקרב יהודים לתורה ולחסידות, או שמא תרחקם? והתשובה ברורה כשמש. זה דבר שאינו אפשרי במציאות שהרבי מליובאוויטש יתן את הסכמתו וכ"ש שלא יתן את ידו לפעילות שתמנע קירובם של רבבות יהודים לה' ולתורתו, ואף תרחקם מן החסידות.
אך בחושך הכפול ומכופל שאנו שרויים בו לא סגי בכך. יש בידינו עובדות, הוראות מפורשות ומעשה-רב, ואין אנו זקוקים להשערות.
כיובל שנים מלפנים - בשנות חייו האחרונות של אדמו"ר הריי"צ נ"ע - שררה גם אז בקרב אנ"ש אוירת ערב-גאולה, בעיקר בגלל דיבוריו המפורשים של מוהריי"צ שהתמצתו בקריאה-בשורה: "לאלתר לתשובה לאלתר לגאולה". גם אז היו גילויים קיצוניים, אך מסוג שונה לגמרי, וידועים מקרים של נטישת מקורות פרנסה והזנחת משפחות, ואכמ"ל.
ברי לנו שרבים מהחסידים האמינו ללא סייג כי הרבי נ"ע הוא המשיח העומד להתגלות, ואולי אף היו להם רמזים לדבר. בטוחים אנו כי גם הרבי שליט"א האמין בכך בתכלית האמונה והבטחון, הן בזהותו של המשיח והן בהתגלותו הקרובה. הרבי לא הי' זקוק לשמוע מחותנו כי אלו דברי נביאות, הן בגלל שאמונתו בדברי חותנו היתה איתנה בתכלית הבטחון אפילו אם הי' שומע מפורשות שאין אלו דברי נביאות, והגדרתם כ"דברי נביאות" לא היתה יכולה להוסיף עוד על אמונתו, והן מחמת שבין כך ובין כך ידוע שהרבי התייחס לחותנו כאל נביא שכל דבריו "דברי נביאות".
הרבי שליט"א התעסק אז בהפצת בשורת הגאולה הקרובה, הן במכתביו והן במעורבותו בעריכת "הקריאה והקדושה" והפצתו - שזו היתה אז הדרך לפרסום רעיון הגאולה העומדת אחר כתלנו. ובכל זאת לא מצינו שמץ של רמז לדבר זהותו של המשיח, ולא רמז ל"פטנט" של זירוז הגאולה ע"י "ובקשו את דוד מלכם"! ומוכחא מילתא שהסברא האומרת כי פרסום זהותו של משיח בשר-ודם מחזקת את האמונה בו - סברת שוא והבל היא, ואין לה מקום בצד הקדושה.
מסופר שהרבי שליט"א אמר לחותנו נ"ע כי אומרים ברחוב שהוא - מוהריי"צ - נחשב או חושב א"ע למשיח, ומוהריי"צ השיב: העיקר שמדברים אודות משיח. ולא מצינו שעקב אמירה זו יפרסם הרבי שליט"א את זהות המשיח כדי לגרום לתסיסה בעתונות. הרי לנו שאז נהגו בחכמה, ולא כדעת השוטים דזמננו הטוענים כי לא חשובה עובדת הבזיונות שכתבו העתונים עלינו ועל המשיח, העיקר ש"כתבו עלינו בעתון" והזכירו את המשיח...
(בימים אלו ממש עדים אנו לסיקור תקשורתי עולמי עצום פי כמה וכמה, סביב "המשיח" דייוויד כורש - להבדיל בין הטמא ובין הטהור - ורק תמימות הגובלת בטפשות יכולה לחלק בין הסקרנות העתונאית שגרמה לשני הסיקורים. וד"ל).
בשנת תשכ"ה הדפיס הרה"ח ר"א פאריז ע"ה כרוזים והפיצם ברבים. בכרוזים אלו כתוב לאמר: קול מבשר.. בשמחה רבה יכולים אנו לבשר לכם, כי הנה המלך המשיח.. כבר נמצא עתה כאן אתנו, הנה הוא הרבי הקדוש מליובאוויטש.. כתובתו: 770 איסטערן פארקוויי.. הוא אינו צריך את בחירתנו מפני שבו בחר השם.. עכ"ל.
היתה זו יוזמה פרטית של חסיד איש אמת, שהאמין בתמימותו כי במעשהו זה יקרב את הגאולה. הדברים הגיעו לאזני הרבי שציוה מיד באופן החלטי לחדול מכך ולשלוח לנ.י. את מותר הכרוזים עד אחד. כמובן שר"א פאריז ציית לאשר נצטווה, ושוב לא ניסה "להתחכם" ולחפש הזדמנות "לעקוף" את הרבי ולחזור שוב על מעשיו. אחר קבלת הפקודה כתב אז ר"א פאריז: "דער אויפהערן דארף זיין געשמאק גלייך מיט דעם טאן" (מכתבו הנדפס בכפ"ח גל' 560).
צא ולמד מה בין חסידים הראשונים לחסידים האחרונים, שהראשונים שמעשיהם לש"ש בטלו את ישותם הן בעשייתם והן באי-עשייתם בהשוואה ובביטול לבעל הרצון. ואילו האחרונים שאינם חפצים בתבונה ובביטול אלא בהתגלות לבם והתגדלות שמם וכד', מרפים ממעשיהם רק לפי שעה, וממתינים לשעת כושר כי תבוא לעקיפת הציווי.
כעבור שנים ספורות עמד הרה"ח רע"ז סלונים בראש יוזמה לפרסם את משיחיותו של הרבי (כנראה שהי' זה לקראת "יו"ד שבט הגדול" דשנת תש"ל), ככל הידוע לי סיכל הגרש"י זוין את התכנית קודם שעשתה לה כנפיים. כאן גם המקום להזכיר את "שיטת החסידות" של אותם ימים, שהתבטאה בפיזור הבטחות לביאת המשיח ביו"ד שבט (ומי שהסתייג מהכרזות אלו נחשב אז לחסיד נחשל מסוג ב'...), וחסד עשתה עמנו התקשורת של אותם ימים שהתייחסה לנושא בזלזול המתאים ולא העלתה אותו לראש החדשות.
בשנת תשמ"ג (תהא שנת גילוי משיח) פרסם הדור השני - ר"מ סלונים - את ה"קול מבשר מבשר ואומר - קובץ חדו"ת בעניני המלך המשיח והגאולה השלמה", והוא מהווה - כדברי העורך ב'פתח דבר' - "פריצת דרך בקביעה ברורה בהתאם לפס"ד הרמב"ם בספי"א של הלכות מלכים על אופן התגלותו של המלך המשיח, ובעיקר מי הוא מלך המשיח".
להוכחת זהותו של מלך המשיח מוקדש המאמר "קול מבשר מבשר ואומר" מפרי עטו של העורך (החותם: מ' זליקסון), שאינו אלא גיבוב שטויות ברמה ילדותית (לדוגמה: הרבי הוא בן אחר בן למהר"ל מפראג!). וכדרכם של בורים - הכל גלוי וידוע לפניו, והוא יושב ודורש כמפי הגבורה. (ועוד ניכר בו באותו קונטרס שנכתב לפני מתן התורה החדשה שאליהו אינו בא לפני התגלות המשיח, ולכן כותב שם רח"י איזנבך שאליהו הוא מבשר הגאולה).
התגובה לקונטרס לא איחרה לבוא, ומי ש"מכיר" את הרבי ודאי לא יופתע שנגזר על הקונטרס בבל יראה ובבל ימצא.
עתה מגיעים אנו לשנת תשמ"ה, ולשיחת שבת בראשית. שיחה זו מאוזכרת לאחרונה שוב ושוב, אולם ניכר שרבים מהדנים אודותיה כלל אינם יודעים מה נאמר בה.
לאמירת השיחה קדמה שירה עזה של חיילי אדוננו וכו' משיח צדקנו, וכנראה שיש בשיחה גם התייחסות לפרסום הקונטרס "קול מבשר" הנ"ל.
וז"ל השיחה: ישנם 'שפיץ חב"ד' החושבים שהם אלו שיודעים מה צריכים לעשות וכיצד צריכים להתנהג, וכל אלו שמסביבם שמנסים להעיר להם לפעמים שעושים דברי בלתי-רצוי - אין הדבר מועיל להם כלל, בחשבם מי הם אלו שיכולים להעיר להם, בה בשעה שאף א' מהם אינו מגיע לדרגתם, שהרי הם 'שפיץ חב"ד'! כוונת הדברים: לאלו שכתוצאה מדיבורים שלהם, עניני דפוס שהדפיסו, או ניגונים וכו' - גרמנו לרחק עשרות יהודים מתורת הבעש"ט, לימוד החסידות והנהגה בדרכי החסידות, ולא עוד אלא אפילו יהודים שכבר התחילו ללמוד חסידות – הפסיקו ללמוד כתוצאה מפעולותיהם של אלו! לא רק שפעולות אלו אינם מביאות לקירוב רחוקים, אלא אדרבה, עי"ז מרחקים את אלו שכבר התחילו להתקרב! וגם כאשר מלבישים זאת באיצטלא דקדושה, "מיט א זיידענע זופיצע מיט א גארטל דערצו" - אין זה משנה כלל את העובדה שעי"ז הרחיקו יהודים מתורת החסידות, עם כל התוצאות שבדבר, שכל זה רובץ על אחריותם!... לך בדרך שסללו לנו רבותינו נשיאנו! אף אחד אינו זקוק ל"חידושים" שלך, שהתועלת היחידה שבהם היא - מחלוקת חדשה נגד הבעש"ט ואדמו"ר הזקן רחמנא ליצלן!... ולכן להוי ידוע שכל מי שממשיך בפעולות אלו - הרי הוא מנגד ולוחם נגד חסידות חב"ד, נגד נשיא דורנו, הבעש"ט, עד מלכא משיחא.. שרוצה וחפץ לבוא, אלא שממתין עד שיוסיפו בהפצת המעיינות חוצה, ואילו הוא – מרחק יהודים מתורת החסידות רחמנא ליצלן. עכ"ל השיחה (כפי שנתפרסה בשעתה בהשמטת התבטאויות חריפות נוספות).
מאז תשמ"ה ידועה גם התנגדותו של הרבי להדפסת ספרים בעניני הגאולה - אף ללא רמזים בקשר לזהותו של המשיח, וכך נאסרו להדפסה הספרים "מגולה לגאולה" ו"יחי המלך". בשנת תשנ"א "נשתנו העתים" והותרה הדפסת האחרון, אך בתנאי כפול ומכופל שיעבור ביקורת של אנשים מוסמכים, וכך יצא הספר "כשר למהדרין" כשעל פניו אין בו רמזים לזהותו של המשיח. אך הדברים שהיו אז למורת רוחו של הרבי נתפרסמו אח"כ בס' "יחי המלך המשיח". המחבר שנאלץ בעל כרחו לדכא את דחפיו האמוציונאלים, המתין עד שהגיעה שעת הכושר להתרת הרצועה והסרת הרסן, ובשעה שהרבי שליט"א הי' כבר במצב שלא יכול הי' להגיב ל"ע - אז הדפיס את ספרו הנ"ל.
שיחה בטילה מבטלת תורה שלימה
נראה עתה כיצד מתמודד "מורה הנבוכים" הרה"ח ר' יואל הכהן עם שיחה זו, בראיון שהעניק ל'כפר חב"ד' (גל' 558): אחרי שלדבריו "לא היתה הוראה לא לכאן ולא ולכאן" בענין פרסום זהותו של המשיח, פתאום יודע הוא לדבר על "הוראה חוזרת ונשנית פעם אחר פעם" העומדת לכאורה בסתירה לשיחת תשמ"ה הנ"ל, והיא מהווה משנה אחרונה שעל פיה עלינו לנהוג למעשה. וכאן הבן שואל: איזו הוראה עומדת בסתירה לשיחת תשמ"ה? האם כוונתו להנף ידו של הרבי בשעת השירה? הלכך יקרא הוראה לפרסום זהותו של משיח?! האמנם זו ההוראה המהווה חזרה משיחת תשמ"ה?!
ואם לא די בכך, חילוק נוסף באמתחתו: "יש ציוויים שלגביהם אנחנו מאמינים באמונה שלימה שלא יחול בהם שינוי כו' ויש ציוויים שמלכתחילה ניתנו להשתנות ונאמרו רק למקום וזמן מיוחד כו'. מובן שהציווי לא לומר על הרבי שליט"א שהוא זה שבקרוב יתגלה כמלך המשיח, נאמר מלכתחילה על מנת להשתנות. הרי הכל מודים שבקרוב ממש כאשר הרבי שליט"א יקבל הוראה כו' להתגלות כמלך המשיח כו' בודאי שאפשר יהיה לומר בפה מלא שהוא מלך המשיח, ומזה מובן שמלכתחילה הציווי הזה היה עתיד להשתנות"... [וההגיון שואל ממ"נ, לע"ל הרי גם חזיר עתיד ליטהר, אבל עתה אין אנו מתייחסים אליו כאל דבר שיש לו מתירין. ומאידך גיסא, האם יש בהוראותיו של הרבי כאלו שאין הוא יכול להתירן כרצונו? והפה שאסר הוא הפה שיכול להתיר את כל סוגי ההוראות].
ועוד סברה לו באגודלו: "באותה שיחת ק' [דתשמ"ה].. הרבי בעצמו אמר מילתא בטעמא, שאין לעשות דבר שעלול לרחק מישהו מלימוד החסידות ולהפריע להפצת המעיינות חוצה. ואם כן, זה גופא הוא מעין אישור והסכמה על עצם הדבר, כי אם הרבי היה מתכוין לשלול את עצם הענין, בודאי היה אומר שהדבר עצמו לא נכון ולא היה נזקק להצביע על תוצאה בלתי רצויה שעלולה לצאת מזה..." עכ"ל אגודל הזהב...
סיכום דעתו של ר' יואל: [א] אין הוראה לא לכאן ולא לכאן בענין פרסום זהותו של משיח, [ב] ישנה הוראה חוזרת ונשנית הנראית כסתירה לאיסור דשיחת תשמ"ה, [ג] בשיחת תשמ"ה ישנו ציווי-איסור על הפרסום הנ"ל אך הוא היה יפה רק לזמנו ולשעתו, [ד] שיחת תשמ"ה עצמה מהווה אישורו והסכמתו של הרבי שהוא המשיח [וא"כ מצוה לפרסם?!]. אכן, "מורה נבוכים"...
ואלמלא היה ה"ראיון" "מוגה היטב" ע"י המרואיין ממש לא היה אפשר להאמין למראה עינינו;
דעת לנבון נקל כי שיחת ש"פ בראשית תשמ"ה אינה "גזירת הכתוב" או "הוראת שעה" של כזה ראה וקדש ואין לך רשות להתבונן. זו שיחה המלמדת דעת וקובעת "אבן בוחן" אחת ויחידה, אבנא למשקל בה כל מעשה ומעשה: האם פעולה זו מקרבת יהודים לתורת הבעש"ט, או ח"ו מרחקת! ותו לא!
ההוראה העולה מהשיחה אינה האם מותר או אסור לשיר ולהדפיס דבר פלוני, ההוראה היא שאסור לרחק יהודי מתורת הבעש"ט, וזו בודאי הוראה נצחית שלא תתבטל גם לע"ל.
והשיחה גם לא נאמרה כמין "תורה חדשה", שהרי הרבי בא בה בטענה ותביעה וזעקה: כיצד אתם עושים כך וכך בה בשעה שעליכם לדעת מכבר כי כל מעשינו ועבודתנו הם אך ורק לקרב יהודים, ואיך עולה בדעתכם לעשות מעשים הגורמים לריחוק יהודים מתורת הבעש"ט ולרחק עי"ז את ביאת המשיח!
ומעצמת תגובתו של הרבי ניתן להבין בבירור שאין מקום להצטדקות שמעולם לא ניתנה הוראה שלא להדפיס קונטרס פלוני ושלא לנגן ניגון פלוני (ואדרבה, היו פעמים רבות שניתן הי' להבין שאין התנגדות לניגון), שהרי זהו הקו הברור במשך עשרות שנים, ואיש אינו רשאי להעלות בדעתו שהרבי יתן את ידו והסכמתו להרחקת יהודים מן החסידות ועיכוב הגאולה.
ואיך אפשר להוכיח מן ה"מילתא בטעמא" את ההיפך הגמור - בה בשעה שהטעם עדיין חי וקיים? ואם בגזירה שבטל טעמה יש מקום לדון האם בטלה הגזירה אם לאו, אבל בגזירה שלא בטל טעמה?! או שמא י"א שבטל הטעם וכבר הותרה הרצועה ומותר לרחק את המקורבים? וכבר מותר לחדש חידושים שתועלתם היחידה היא חידוש המחלוקת על הבעש"ט ואדמוה"ז? ומותר כבר לעכב את ביאת המשיח?
חסידים היו אומרים שאם יבוא משיח יבקשו ממנו לומר חסידות, ובזאת יבחן האם משיח אמת הוא. ועד"ז נאמר שקנה המידה לבחינת משיחיות היא בחסידות, ואי אפשר שיהיו מבצעים משיחיים מצד הקדושה שיהוו מכשול ומנגד להפצת החסידות.
יפה כחו של ר' יואל בבינה יתירה לחלק חילוקים לחלקי חלקיקים (כדלקמן), בסברות מתהפכות על ימין ועל שמאל, ולפנינו דוגמה מאלפת כיצד בהתפשטות הבינה מתעלמת משתכחת ואובדת נקודת החכמה נקודת האמת.
וכל עצמם של חצאי הרמזים המאוחרים שר' יואל מעמידם כשובר לדברי הרבי המפורשים בתשמ"ה מוטלים בספק, שהרי כולם מתבססים רק על כח פלפולו ואגודלו, והוא עצמו לא תמיד החזיק באותה הבנה (כידוע בענין השיחה על דברי הנביאות), וגם עתה לא הכל מקבלים את סברותיו ואילוציו המפולפלים.
אבל אפילו לו היתה ממשות כלשהי ברמזים אלו ובתנועות הראש וכו', האם יש בכחם לעקור הוראות מפורשות? צא ולמד בדברי הגמ' ב"ב (קל, ב): אין למדין הלכה [למעשה] לא מפי לימוד [שאמר רבו מסתבר טעמו של פלוני], ולא מפי מעשה [אם רואה שרבו עושה מעשה כפלוני אל יקבע עפ"ז שהלכה כפלוני, שמא היה לרבו טעם אחר בשעת מעשה], עד שיאמרו לו הלכה למעשה. שאל ואמרו לו הלכה למעשה, ילך ויעשה מעשה [כל ימיו ואינו צריך לשאול שוב בכל פעם], ובלבד שלא ידמה [לדון דבר מתוך דבר]. עכ"ל הגמ' [בתוספת קצת ביאור ע"פ פי' הרשב"ם].
ואיך נקום ונעשה מעשה ע"פ רמזים מסופקים, ובה בשעה נעקור בידים הוראות מפורשות שנאמרו הלכה למעשה שעל-פיהן חייבים אנו ללכת כל ימינו, ובפרט שנאמרו מילתא בטעמא והטעם עדיין קיים בתקפו?!
זכור ימות עולם
עוד יודע ר' יואל לומר בוודאות (באותו "ראיון") כי "אצל חסידים בכל הדורות היה זה דבר פשוט וידוע לכל שרואים ברבי, צדיק ונשיא הדור, את המשיח שבדור". יהיבנא לי' שהאמת אתו (אע"פ שבטוחני שאין לו שום צל צילה של ראיה כי חסידי אדמוה"ז ואדמוה"א והצ"צ ומוהר"ש וכו' האמינו בכך, ואין אלו אלא דברים שבדמיונו, ועל סמך דברים שבלב הוא בא לפסוק הלכתא גבירתא!), אך מזה עצמו ראיה: אם ברי לנו שכך האמינו, ואם ברי לנו שלפחות גדולי החסידים האמינו באמונה שלימה כי משיח עומד לבוא ולהתגלות היום או מחר, מדוע א"כ לא פרסמו את משיחיותו של הרבי בכל תפוצות ישראל כדי לזרז ולאלץ את הגאולה - כפי כל סברות הכרס הנפוצות כיום? האם אמונתם היתה רופפת ח"ו בגלל שלא שמעו מרבם "דברי נביאות"?
ברם ההגיון החסידי מקשה אדרבה, האם אמונתי ברבי מחייבת אותי להכריז על כך בראש כל חוצות? הרי כל ענין הפרסומת הוא קליפה המנגדת בתכלית לנפש החסידות! רק האמריקניזציא של החיים בסיועו המסיבי של העתון 'כפר חב"ד' הם שהצליחו להחדיר למחנה חב"ד את כל עיוותי ההשקפה הנובעים מתרבות הפרסומת - שאחד ממרכיביה העיקריים ויסודותיה הוא הכלל "עשית ולא פרסמת - כאילו לא עשית, לא עשית ופרסמת - עשית!" (שזהו למעשה ה'מוטו' של 'כפר חב"ד'. ואולי גם משום כך סבירא לי' להרה"ח ר"מ פוטערפאס כי כשם שאסור לקרוא ב'מעריב' ו'ידיעות' כך אסור לקרוא ב'כפר חב"ד').
והשקפה "קליפתית" זו היא אם כל חטאת, לאמור: אם לא נתת פומבי ופרסומת לאמונתך במשיחיותו של הרבי - אות היא כי אמונתך לקויה ר"ל! ולכן עליך להצהיר על אמונתך זו בכל הזמנה לשמחה שאתה שולח, ובסעודת השמחה עצמה עליך לנעוץ בכל פרוסת הערינג את הקיסמים שעליהם מתנופף הדגלון "יחי המלך משיח צדקנו" - שאותם מספק הקייטערינג החסידי, ואם אין לו דגלונים כאלו חיישינן לכשרות מאכליו.
נשוב לדרכי החסידים הראשונים.
בין שאר ההבלים שבדברי ר"מ סלונים בקונטרס הנ"ל, נאמר: "העוקב אחרי דברי הרבי בשנים האחרונות, בנושא המשיח והגאולה, עומד נדהם... וברור הדבר שאילו היו נשמעים ביטויים כאלה, בדורות דעה של אדמו"ר הזקן ואדמו"ר האמצעי נ"ע, היו החסידים דאז יוצאים מכליהם".
איני מבין כיצד יכולים אנשי דור דעה לצאת מכליהם כעגלי מרבק, אולם למזלנו יכולים אנו לדעת בדיוק כיצד נהגו בדור דעה (ובהקדם הנדפס בשמו של המשפיע ר"ש גרינם, כי חסידי אדמו"ר האמצעי האט זיי ניט געפעלט משיח, מאחר והיו שרויים בתורת החסידות).
וכך מספר אדמו"ר מוהרש"ב (תורת שלום עמ' 237) אודות השלוחים ששלח אדמוה"ז אל רמ"נ מטשערנאביל, אמר להם הרה"ק הנ"ל שבאותה שנה יבוא המשיח ושאל לדעתם, והשיבוהו שכשהוא יבוא יהי' טוב מאוד. ואמר שהם אינם כמו השוטים שלו שהם היו כבר אורזים את המזוודות.
הרי לנו חסידי אדמוה"ז ששמעו דברים ברורים מפי תלמיד הבעש"ט (עיי"ש ע' 83), צדיק שהם נשלחו אליו מעם אדמוה"ז בבקשת ישועה והצלה לנפשו ולנפש החסידות (וגם מוהרש"ב מקבל שבוודאי הראו לו לרה"ק הנ"ל, ובטח הי' משהו באותה שנה עיי"ש), ובכל זאת לא ראינו שיצאו מכליהם ומדעתם, ולא מצינו שהם או חסידי טשערנאביל רצו עם הודעות לעתונות.
ואם תאמר שחסידי חב"ד מתרגשים רק מדברי רבותיהם, הנה שב וממשיך אדמו"ר הרש"ב (בתור"ש שם) ומספר אודות ה'קץ' שאמר אדמוה"ז על שנת תר"ח. דברי אדמוה"ז נאמרו במאמר דא"ח ברבים, ונודעו לרבים, ואף שכולם היו בטוחים כי שכינה מדברת מתוך גרונו (ואפילו שלא בשעת אמירת מאמר דא"ח) - בכ"ז לא מצינו הד לפרסום נרחב לדברים הללו. האם רק בגלל החילוק השדוף שאז לא הכריז אדמוה"ז שדבריו דברי נבואה המה? או שמא דוקא בגלל שהיו דור דעה?
ואח"כ פירש אדמו"ר הצ"צ שדברי אדה"ז נתקיימו בכך שבאותה שנה נדפס הלקו"ת. ולא כמו שמסלפים עתה ומסבירים שלא הי' הדור זכאי ולכן זכו "רק" ללקו"ת ('שיחת השבוע' גל' 318) - אלא שדברי אלקים חיים שאמר אדמוה"ז על שנת תר"ח נתקיימו במלואם בהדפסת הלקו"ת (וה"ה ל'קץ' שנאמר בזמנו ע"פ הזוה"ק לשנת תרס"ו, שנתקיים בגילוי המשך תרס"ו).
ונוסיף עוד מהאמור בתור"ש (עמ' 169) כי לאדמוה"ז היתה מדריגת הנבואה. וראה לקו"ש ח"ב עמ' 589 וח"ד עמ' 1120 ושי' ש"פ ויצא תשי"א (אות י') אודות היות אדמוה"ז וכל נשיאי חב"ד בבחי' נביאים, ושכך החזיקו החסידים.
הרב משזר נעם אין אכט אז די בריוו האט געשריבן א חסיד חב''ד
פון דעם רעד איך דאך אז א גרויסער ליבאביצער האט דאס געשריבן און זע וואס דארט האט זיך אפגעשפילט בחייו
ווען דיין לעבען האט דיר געוויזען אז לכתחילה זענען מנהיגים שלא לש''ש, און ממילא נאר טאמער מ'שלאגט זיך נישט מיט מענטשען בלייבט מען א חשוב'ער מענטש, איז גאר דער קאמפף פון הרב שך. ער איז געזעסען ביי די אסיפות פון די 'מועצת היתומים' און געהערט ווי יעדער 'מנהיג ' זארגט זיך פאר זיין פאלק ערליכעהייט, קיינער זארגט זיך נישט צו רעדען די שפראך פון וואס פאדערט די תורה, וואס איז ריכטיג. די קנה מדה וויאזוי קומט מען אריין אין מועצת איז קיינמאל נישט געהאנגען אויף גרויסקייט, ערליכקייט, קלוגשאפט, נאר פאליטיק, האט ער קודם פראבירט יארען מיט גוטנ'ס ביז ער האט שוין נישט געקענט. יעצט טאמער ס'איז דיר שווער צו גלויבען אז די קעמפען פון א ת''ח אן אדם גדול זענען לש''ש, איז דאס ווייל דו ביסט היבש מאלעסטירט פון דער סביבה ולא עלי תלונותיכם.
רובו ככולו פון די קעמפען פון הרב שך זענען געווען א חלק פון א נושא. נאר דער ליובאוויטשער רבי איז געווען געווידמעט אויף א מענטש. יעצט לדעתכם הגדולה וואס דארף א ערליכער איד טוהן ווען ער זעט אז יענער טוט צום כלל זאכען וואס טויגען נישט? ער דארף שווייגען? ער מעג שוויעגען? איך האב נישט קיין דעה לגופו של ענין, און אויב יא, איז מיין הרגש נענטער צו הרב דב לאנדא און הרב חיים גריינימן, אבער אז מ'טוט לש''ש האט מען קיין ברירה נישט. נאר די וואס האבען אין זייער לעבען נישט געזען עכט לש''ש, וואס א וואוילע מנהיג זארגט זיך פאר זיין נאכפאלגער און א שלעכטער טרעיט אויף זיי, אבער קיינער פון זיי זוכט נישט דער אמת'ער הנהגה, קען עס האלטען פאר א טענה די אלע מערכות פון הרב שך.
דאס איז יא, אז אנדערע האבען אפשר א צווייטע גאנג. און הרב חיים עוזר האט זיך נישט אזוי געפיהרט, אבער כך הוא דרכו של תורה. יעדער נוצט אויס זיין נאטורליכע כוחות לעבודת ה' און הרב שך איז געווען מער א קאכעדיגער נאטור.
ווען בן אדם האט גערעדט פון 'צדיקים פון וועמען ערליכער אידען האבען געציטערט', קענסטו רואיגעהייט וויסען אז ער האט נישט געמיינט 'ת''ח פון וועמען אנדערע ת''ח האבען געשעצט'. ער האט געמיינט א שטייגער ווי דער ישועת משה, און דעריבער האב איך אזוי גע'ענטפערט.
רובו ככולו פון די קעמפען פון הרב שך זענען געווען א חלק פון א נושא. נאר דער ליובאוויטשער רבי איז געווען געווידמעט אויף א מענטש. יעצט לדעתכם הגדולה וואס דארף א ערליכער איד טוהן ווען ער זעט אז יענער טוט צום כלל זאכען וואס טויגען נישט? ער דארף שווייגען? ער מעג שוויעגען? איך האב נישט קיין דעה לגופו של ענין, און אויב יא, איז מיין הרגש נענטער צו הרב דב לאנדא און הרב חיים גריינימן, אבער אז מ'טוט לש''ש האט מען קיין ברירה נישט. נאר די וואס האבען אין זייער לעבען נישט געזען עכט לש''ש, וואס א וואוילע מנהיג זארגט זיך פאר זיין נאכפאלגער און א שלעכטער טרעיט אויף זיי, אבער קיינער פון זיי זוכט נישט דער אמת'ער הנהגה, קען עס האלטען פאר א טענה די אלע מערכות פון הרב שך.
דאס איז יא, אז אנדערע האבען אפשר א צווייטע גאנג. און הרב חיים עוזר האט זיך נישט אזוי געפיהרט, אבער כך הוא דרכו של תורה. יעדער נוצט אויס זיין נאטורליכע כוחות לעבודת ה' און הרב שך איז געווען מער א קאכעדיגער נאטור.
ווען בן אדם האט גערעדט פון 'צדיקים פון וועמען ערליכער אידען האבען געציטערט', קענסטו רואיגעהייט וויסען אז ער האט נישט געמיינט 'ת''ח פון וועמען אנדערע ת''ח האבען געשעצט'. ער האט געמיינט א שטייגער ווי דער ישועת משה, און דעריבער האב איך אזוי גע'ענטפערט.
הרב מונדשיין שרייבט די בריוו צום חוזר פון רבין וואס האט אסאך פארבראכט מיט די רבי,
אויב א ליבאביצער חסיד האט דאס געקענט שרייבן האט דאך הרב שך וואס איז בכלל קיין חסיד פינעם ליבאביצער נישט געווען געהאט די רעכט צו זען די קרומקייט און דעות פסולות וואס ליבאביצ געט ארויס
אויב א ליבאביצער חסיד האט דאס געקענט שרייבן האט דאך הרב שך וואס איז בכלל קיין חסיד פינעם ליבאביצער נישט געווען געהאט די רעכט צו זען די קרומקייט און דעות פסולות וואס ליבאביצ געט ארויס
איך קען יעצט נישט שרייבען לאנג, אבער דו האסט געמישט נושאים און גענומען אלס באשטעטיגט 'פאקטען' וואס זענען בכלל נישט אויפגעוויזען.
הרב שך האט פערזענליך באקעמפט איין מענטש-דער ליובאוויטשער רעבע. אלע אנדערע זענען געווען א חלק פון א מערכה, און די פערזענליכע טעטיגקייטען פון זיין קעגענער האט נישט קיין שייכות.
הרב שך האט פערזענליך באקעמפט איין מענטש-דער ליובאוויטשער רעבע. אלע אנדערע זענען געווען א חלק פון א מערכה, און די פערזענליכע טעטיגקייטען פון זיין קעגענער האט נישט קיין שייכות.
אנאנים: ייש"כ. תנוח דעתך שהנחת את דעתי. די אלע נקודות וואס דו האסט ארויסגעברענגט אין דיין ענטפער צו "איש את רעהו" האסטו מיר ממש אויסגעכאפט. ווייל אט דאס האביך איהם געוואלט ענטפערן ליינענדיג זיין נארישע און אומ-וויסנדע תגובה.אפילו זיין טיפשות'דיגע תירוץ אז פארדעם האט הרב ש"ך אזוי שטארק געהאקט אויף האדמו"ר מליובאוויטש, רמ"מ שניאורסאן, ווייל ער האט געזעהן ברוב חכמתו אדער ברוח קדשו דעם סוף אז ס'וועלן ארויסקומען די משיחיסטן אין חב"ד. וואס איז פונקט אזוי אבסורד ווי צו באשולדיגן האדמו"ר מסאטמאר, בעל ויוא"מ אין די שייגעץ שטיק פון די פאררוקטע, שמוציגע און שטינקעדיגע נטורי חרתא...ברוך שכיוונתי...!