"דער שפאקטיוו" מדי חודש בחודשו

ברסלבער

אינעם פרישן שפאקטיוו שרייבט הרב לעווין אין זיין קוק ווינקל זייער א שיין ארטיקל איבער "עפארדעבל פאנדרעיזינג". ער האקט שטיקער פון די אלע נייע מארקעטינגס פאר צדקה ארגענעזעישאנס. עס איז כדאי צו ליינען, זייער זיס און הומאריסטיש געשריבן.

איך קום אריין אין שול. די קלאמקע איז באצירט מיט דער לאגא פון "צדקה ומשפט", א מוסד וואס טיילט פּרעצלס פאר קינדער אין האנולולו און איז מזכיר נעמען ביים ציון פונעם גולם מפּראג. איך וויש אפּ מיינע בלאטיגע פיס אויפ'ן גרויסן טעפּיך פון "רפאנו ונרפא", א מוסד וואס העלפט מענטשן וואס ליידן פון אריינגעוואקסענע פיס-נעגל און זיי מאכן קאנצערטן יעדן ראש חודש צו דעקן די אסטראנאמישע קאסטן, איך הענג אויף מיין מאנטל אויף א הענגער פון "כי הם חיינו", א מוסד וואס פארשפרייט די וויכטיגקייט פון רייכערן נאר אי-ציגארעטלעך. איך נעם א גלעזל קאווע - דאס גלעזל איז פון "ברכי" אַן ארגאניזאציע וואס זאגט אויס אכציג מאל ברכי נפשי יעדן שבת נאכמיטאג און איז מזכיר אלע תורמים ביים נילוס ערב פּסח. די קאווע שטויב איז ברוין צו סימבאליזירן די ברוינע קאליר פון דער מעכטיגער ארגאניזאציע "עיטש סי זי", אַן ארגאניזאציע וואס ארלעדיגט פּארקינג פאר רבנים אין מירון. לאמיר שוין נישט אויסרעכענען אבער אזוי זענען די האנטעכער אין מקוה פון איין ארגאניזאציע, די זייפלעך פון א צווייטער, און אַן ארגאניזאציע האט מקנא געווען אין דעם זייף געדאנק האט אריינגעברענגט טישוס פון איין מוסד און טאשנטיכלעך פונעם קאנקורענץ.
*
אז מען וויל מאכן א דינער מוז מען מאכן א משונה'דיגן פּראגראם. א גוטער רעדנער און א בעל מנגן איז נישט גענוג, מען מוז האבן א דרייסיג טויזנט דאלאר'דיגע פּרעזענטאציע וואס זאל מאכן דעם עולם לאכן און וויינען, מען מוז ברענגען א מנין רבנים פון יעדן קאנטינענט אין דער וועלט, און לכל הפחות זיבן אנדערע סארטן פּרעזענטאציעס ביי וועלכע מען לעשט און מען צינדט אָן די לעקטערס.
און די איבערגעטריבענע דינערס ווערן ערגער און ערגער. ילד הפלא וועט זינגען? דאס איז שוין אייער נעכטנדיגע נייעס. מען מוז מאכן "ילד הפלא וועט זינגען מיט זיין זיידע זעקס דורות ארויף". באגלייט מיט א זעכציג-מענטשן ארקעסטער.
א איד וועט פארציילן וויאזוי ער איז געהאלפן געווארן? נע, דאס איז דאך ממש א קלישעי, מען דארף מאכן "תחיית המתים בשידור חי" אים אריינברענגען אין זאל אויף א שפּיטאל-בעטל און אים אויסהיילן אויפ'ן פּלאץ צו די אפּלאדיסמענטן פונעם ציבור.
א גדול בישראל זאל באשיינען? נע, דאס איז ווערטלאז, מען דארף אראפּברענגען די גאנצע סנהדרין פון ארץ ישראל און מאכן א פּאנעל וואו יעדער זאל פרעגן שאלות.
מען געט געלט פאר'ן פינעווער כאראקטער. פארוואס? זענען מענטשן ליבערשט וויליג צו געבן געלט פאר אַן אוגערקע ווי פאר אַן ארעמען ירושלימ'ער איד?
א ראפעל? נע, דאס איז גוט פאר די תש"נ'ס, מען מאכט א טשייניז אקשען, מיט דעם קומט ארויס א ביכל וואס קאסט א זיבעציג-אכציג אלפים צו דרוקן, פענסי און רייך, די פּרייזן זענען ווערט מיליאנען אויב זיי זענען אמת. א נסיעה קיין ארץ ישראל? נע, דאס פּאסט נישט. א נסיעה פון צען מענטשן אין ביזנעס קלאס, און א טאג פארדעם קען מען גיין איינקויפן אין אלע סטארס ממצרים ועד הנה פאר פריי.
פארוואס אזוי ארויפטרייבן די סטאנדארטן?
*
ווער איז שולדיג?
שולדיג זענען נישט בלויז די מארקעטינג פירמעס. שולדיג זענען די מענטשן וואס פאלן פאר די גימיקס! פארוואס זאל א מיטגליד פון אַן עם חכם ונבון זיך פארלירן און נישט שולט זיין אויף דעם צדקה געלט ווי א איד און ווי א מענטש?
די געטרייע עסקנים וועלכע ארבעטן פאר די הייליגע היימישע מוסדות און ארגאניזאציעס וויינען און באקלאגן זיך איבער דעם מצב צו וועלכן מען איז צוגעקומען היינט אז די ארגאניזאציעס מוזן אויסגעבן אזויפיל שווערע געלטער כדי צו קענען קאנקורירן מיט די גרויסע, און ע"פּ רוב פרעמדע "ברענד נעים" ארגאניזאציעס, וועלכע האבן אריינגעברענגט דעם סטאנדארט פון פּזר'נען געלט פאר מארקעטינג, ווייל אנדערש זענען זיי אין א סכנה פון נישט אויפטרייבן די מינימום סכומים וואס זיי דארפן צו קענען אנגיין פון יאר-צו-יאר.
א מוסד וואס האט פּרובירט צו נידערן די סטאנדארטן און מאכן באשיידענע פאנד רעיזערס, אָן קיין פּאמפּע און איבערקערענישן, האט בייגעוואוינט א געפערליכן רעדוקציע אין צדקה-איינקונפטן.
און די ברענעדיגע שאלה איז פארוואס?
הייליגע מוסדות וואס טוען באמת און העלפן אידישע קינדער אין רפואה, וועלכע העלפן קינדערלאזע פּארפעלקער, און סיי וועלכע מוסד וואס טוט גוטע זאכן דארפן באמת האבן אונזער שטיצע, מיר מוזן זיי ווייטער העלפן.
מיר מעגן אבער ניצן דעם חפץ וואס ליגט העכער דעם האלז און טראכטן: איז דער צוועק וויכטיג? מען מעג אויך ניצן דאס פּאמפּעדיגע קעסטעלע ביים ברוסט-קאסטן און דערהערן דאס געוויין פון דעם קינדערלאזן פּארפאלק אדער דאס קראנקע קינד, און גיבן צו די הייליגע מוסדות; אבער ניצן נאר די אויגן און קוקן פארגאפט אויף בליצעדיגע לעמפּעלעך און געבן נאר ווען מען גיט אויף אויף אויפרייסנדע דינערס, דאס נישט!

ברסלבער

די קאווע שטויב איז ברוין צו סימבאליזירן די ברוינע קאליר פון דער מעכטיגער ארגאניזאציע "עיטש סי זי", אַן ארגאניזאציע וואס ארלעדיגט פּארקינג פאר רבנים אין מירון.

ברסלבער

איז די שאלה פארוואס זאל מען מעסטן די צדקות לויט די בראשורן און נישט לויט די אייגנטליכע צוועק.

ונבנתה העיר
דעם חודש באשרייבן זיי א גאר אינטערעסאנטע שפיאנאזש געשיכטע פונעם קאלטן קריג [בכלל ווייסן מיר דאך אז אמת'ע שפיאנאזש געשיכטעס איז נאר געווען ביי אמעריקא ווס. רוסלאנד] 'דער ביליאן דאלער'דיגער שפיאן', עס קומט זיך זיי קרעדיט - דער בוך איז ערשט לעצטענס ערשינען.

עכ"פ ברענגען זיי דעם בילד [וואס ערשיינט אינעם בוך] ווי טאלקאטשעוו ווערט ענדליך פארכאפט דורך די קעי דזשי בי אינדרויסן פון מאסקווע אין 1985.

יאיר

דער שפאקטיוו דעם חודש האט אויך א גאר אינטערעסאנטער ארטיקל איבער אידענטיקעל צווילינגען וואס זענען געווארן אפגעטיילט הארט נאכ'ן געבורט און האבן זיך געטראפן יארן שפעטער, און מען האט געזען אז זיי זענען ממש אייניג.