מחלוקת ר׳ שלום דובער שניאורסון זצ״ל (רש״ב) מיט ר׳ חיים אברהם דובער הכהן לוין זצ״ל (מלאך)
אין ליובאוויטש איז געווען א נגיד, ר׳ מנחם מאניש מוניסזון און ער האט געברענגט א מלמד פאר זיין זון א גרויסע תלמיד חכם, ר׳ אברהם דובער לוין. אין ליובאוויטש איז ער געווארן זייער נאנט מיטן רבי רש״ב, אויף אזוי ווייט אז די רש״ב האט אים געמאכט א משפיע אין ישיבה און אים געבעטן צו לערנען מיט זיין זון ר׳ יוסף יצחק... עד כאן לית מאן דפליג
שיטת המלאכים
די רבי ריי״צ איז געווארן זייער נאנט מיטן מלאך, און זיך זייער אסאך דורך גערעדט מיט אים. אין תרס״ב ווען די ריי״צ איז געווען צוואנציג יאר אלט און געפירט תומכי תמימים שוין די פערטע יאר, איז די רש״ב געפארן צו ׳וואריסהאפן׳ פאר רפואה צוועקן, און ער האט געהייסן זיין זון מאכן א התוועדות אין ישיבה לכבוד י״ט כסליו, ר״ה לחסידות. דעמאלטס איז די מלאך פונקט אריינגעקומען אינעם הויז פונעם ריי״צ און געטראפן ספרי חיצונים האט ער מבטל געווען די התוועדות. ווען די רש״ב איז אהיים געקומען האט די מלאך אים פארציילט וועגן די ביכער האט די רש״ב אים ארויסגעווארפן.
שיטת חב״ד
די מלאך האט זיך אריינגעשטופט אין ישיבה ווייל ער האט געוואלט ארויסשטופן די רבי רש״ב און איבערנעמען די ראביסטיווע. ער האט גערעדט קעגן שיטת חב״ד און געזאגט אז ס׳נישטא קיין חידושים אין חסידות. און ער האט פראבירט צו ווערן א רבי דורך מאכן א פילוג, ער האט געהייסן זיינע חברה אין ישיבה נישט זיך צו חבר׳ן מיט אנדער חסידים, מאכן התבודדות אין זיי געשטופט צו מרה שחורה. ווען ער האט געזעהן אז ס׳גייט אים נישט האט ער געמאכט א בילבול אויפן ריי״צ, אז ער ליינט ספרי השכלה. און נאך א חקירה ודרישה ווען עס איז געווען ברור כשמש לכל אז ס׳נישט אמת, האט מען אים ארויס געווארפן פון שטאט באבל וחפוי ראש...
כ׳האב געפרעגט אמאל ר׳ יודל חיטריק ז״ל (א חבד׳סקע איד וואס האט געלעבט ביז 105) פארוואס ער האט זוכה געווען אויפ אזא אריכות ימים? האט ער מיר געזאגט אז ער האלט עס איז א שכר פאר זיין די לעצטע בחור וואס האט זוכה געווען צו ווארפן א שטיין אויפ די מלאך׳ס וואגען, ווען מ׳האט אים פאטריבען... (ער האט געהאט נאך אסאך נערישע שמוץ אויפן מלאך, אבער ער איז געווען א תמימות'דיגע בחור דעמאלטס אין געגלייבט אלעס וואס מ'האט פארקויפט אויפן מלאך.)
און דא איז א חלק פון ר׳ יואל כהן'ס בריעוו בנוגע די מלאכים היינט
"אברהם דער איילער (לוין) הנזכר בקונטרס "ומעין" בשם 'אד"ל דק"ן' אחרי שהלך מליובאוויטש, הי' לו נפילה גדולה, ומעט זמן הי' שיכור, ואח"כ נסע לאמריקה "בלוף מדינה", ואמר שהוא מקובל ועוסק בעניני קבלה, והוא איש אלוקי, הלך בבגדים לבנים וקראו אותו בשם "דער מלאך", הרי הי' משכיל בדא"ח כפי שאומרים, והי' אומר דא"ח בטוב, והצליח ללכוד תחתו כחמשה מנינים איש שהאמינו בו ואומרים שהוא ממלא מקומו של אדמו"ר הצ"צ נ"ע.
המלאכים (כה קוראים פה לחסידי המלאך) האלטן ניט מנשיאי חב"ד, רק עד אדמו"ר הצ"צ נ"ע, כי אומרים שהוא (המלאך) הי' ממלא מקומו, ומכ"ק אדמו"ר מהר"ש האלטן זיי ניט, בכ"ז אין מנגדים אליו, משא"כ לכ"ק אדמו"ר הרש"ב נ"ע וכ"ק אדמו"ר זי"ע – יש להם שנאה. יש להם תלמודי תורה וקונים ספרי לימוד עבור ילדיהם מספרי המל"ח, הם קורעים השער בלאט מהספר, כי נזכר שם שם המל"ח תחת נשיאותו של כ"ק אדמו"ר.
בשנים אחרי שהתפשטו הפעולות של כ"ק אדמו"ר באמריקה, אעפ"כ הם מחזיקים עדיין בשטותם (כי רבם המלאך הכניס בהם ארס נגד ליובאוויטש), אבל לנגד בגלוי אינם יכולים, רק זה מחלוקת ישנה.
בש"פ תולדות הלכתי אליהם לחזור דא"ח, כי הי' מעניין לי וואס איז דאס פארא סארט נפשות, וגם שמעתי שכ"ק שליט"א אמר כמה חדשים מקודם לא' האברכים הגר בסביבת ביהכ"נ של המלאכים: אז מען דארף זיי מקרב זיין, ס'איז פאראן צווישן זיי טייערע יונגע לייט, נאר זיי בלאנדזען. ועל סמך זה הלכתי לחזור שם דא"ח. זה לא היה לי כ"כ בנקל אבל מ"מ נתנו לי רשות לחזור.
בכלל איני יודע מה זה "מלאכים", אבל אחת אפשר לומר עליהם בבירור, אז קיין מענטשן זיינען זיי זיכער ניט, הם הולכים כולם עם פיאות ארוכות מען ווארפט זיך אין דאווענען, באמרם שכן היו עושים חסידי רבינו הזקן, ועוד עניני פראות. סך הכל הייתי שם רק שעה וחצי, במילא לא אוכל לתאר היטב, אך את הרעל נגד ליובאוויטש אפשר להכיר ברגע הראשון.
בכל שבת חוזר מישהו דא"ח, סדר החזרה: לוקח תניא, לקו"ת, או ספר מאדמו"ר האמצעי, או הצ"צ, ופותח את הספר ואומר בפנים, רק שהוא אומר זה באידיש, והחוזר מתחיל שאקלען זיך בהתלהבות עצומה, ופאותיו הארוכים שליידערן זיך ארום, ואינו יודע חצי תיבה ממה שהוא מדבר, אבל הוא אומר בקול ובחיות, לא חיות פנימי כ"א פשוט בצעקה גדולה, שלזה הם קוראים חיות. ובהרבה ענינים הם דומים להקנאים שבירושלים. אחרי שהחוזר שלהם גמר לחזור – חזרתי אני.
מ"מ יש ביניהם גם מתונים, בעלי שכל, שגם הם מאמינים לכל מה שאמר להם המלאך, מ"מ להיותם בעלי שכל רוצים הם לשמוע לפעמים איזה הסבר בדא"ח, ומעיינים בגניבה בכתבי רבותינו הק', עד כדי כך שכשהייתי שם הכרתי כמה אנשים שראיתי שם בביהמד"ר של כ"ק אדמו"ר שליט"א שהם טייערער יונגעלייט, כן ראיתי באחדים שהתענינו והקשיבו היטב את המאמר שחזרתי.. זה הי' הביקור שלי אצלם.
אח"כ סיפר לי א' שגם הוא ביקר אצלם, הוא אמנם לא חזר דא"ח אבל הוא ניגן שם כמה ניגונים, כי הם אין יודעים ניגונים. ואחרי תפלת ערבית הציע לו א' לתת לו כסף לנסוע והלך אתו לביתו וישב אתו כמה שעות, העיקר שסיפר לי הנ"ל בעצמו, שכמה מהם זה כבר משך זמן שאין להם מנוחה. הם היו כמה פעמים בזמן אמירת הדא"ח שכ"ק שליט"א אומר (כמובן בהחבא כי אינם רוצים שידעו מזה חבריהם) ואינם יכולים להחליט, כי אין רואים שום רע בכ"ק שליט"א, ואדרבה רואים הפעולות בליובאוויטש בכל אמריקה, ולאידך גיסא אינם יכולים להחליט שרבם המלאך טעה, כי צדיק ומלאך כזה אינו שייך לטעות..."