אבסערוואציעס אויף די מגילה

נולד מאוחר

מוח שליט האט געשריבן 'וכלשון ה'בחינת עולם', תכלית מה שנדע בך, שלא נדעך''
ווער איז דאס די בחינת עולם סקוקט אויס אינטערסאנט?
מיינט דאס די זעלבע ווי תכלית הידוע לידע שלא נידע?

מוח שליט

מיט דיין הבנה קען מען אויך פארשטיין די ענליכקייט פון די נאמען מרדכי צום בבלישן אפגאט Marduk
איך מיין אבער אז עס קען טאקע זיין אז זיי האבען געהאט בבלישע נעמען, [וואס בשרשם איז דאס געווען על שם אן אפגאט. אבער נישט אז מרדכי ואסתר האבען געהאט בכוונה פון אן אפגאט.

מוח שליט

יא מ'זעהמיר בשיינפערליך די כוח פין יו"ט פורים. א נייער אור, א נייער יאיר. א לוחם מלחמות ה', א גודר גדר ועומד בפרץ. קימו מה שקבלו כבר.

זר זהב

דאכט זיך אז איינמאל שטייט אין מגילה מומכן אנשטאט ממוכן, וואסי פשט

יאיר

מוח שליט

יא מ'זעהמיר בשיינפערליך די כוח פין יו"ט פורים. א נייער אור, א נייער יאיר. א לוחם מלחמות ה', א גודר גדר ועומד בפרץ. קימו מה שקבלו כבר.

ס'איז אלעס דער זעלבער יאיר, מ'דארף נאר גוט קוקן וואס איז באהאלטן בבחינת הסתר אסתיר און קומט ארויס אין ליכט פון דעם גרויסן אור פון פורים ווען אלעס ווערט נתגלה און מ'קען גארנישט באהאלטן, כמו שהאריכו בענין נכנס יין ויצא סוד.

מוח שליט

נאך אבזערוואציעס אויף די סיפור המגילה.
כמובא לעיל איז די מעשה פון די מגילה א צוזאמשטעל פון מקרים וואס פאלען פונקט אריין אין די right place at the right time. און טאקע אויף אן אופן ווי די מקרים שטארקען זיך אויף אלע אויסגערכענטע פלענער, און איעדע פלאן אויף איין דיירעקשאן ברענגט ארויס א מקרה אויף די פארקערטע וועג.
חוץ די פאר זאכען וואס איך האב שוין דערמאנט אויבען, איז דא א גאנצע ליסטע פון אזעלכע מקרים.
פונקט דעמאלט ווען המן גרייט אהן דעם הויכען בוים צו הענגען מרדכי, וויל אחשורש באלוינען דעם זעלביגען מרדכי.
דער שיינער ניגון פון "ויבא המן" איז די turning point פון די גאנצע מגילה. די פעולה פון אריינקומען מיט א חשבון, ווערסוס די כח פון די מקרים, וואס דרייט איבער די גאנצע חשבון ממש מהיפך להיפך, קען נישט בעסער ארויסגעברענגט ווערען ווי מיט דעם ויבא המן.
פונקט איז המן, מרדכי'ס גרעסטע שונא, געווארען דער וואס באשענקט אים גאר מיט אזא ריזיגע כבוד. דאס געשעהט טאקע די רגע ממש וואס ער קומט אריין מיט'ן חשבון צו בעטען רשות אים אויפצוהענגען. אט יענע רגע איז בלא יודעים שענקט ער אים א ריזיגען כבוד. נישט נאר ער שענקט דאס אים, נאר ער פירט דאס טאקע אויס בפועל. געצווינגענערהייט גייט ער ארום שרייענדיג אז דער מענטש וואס פאר פינעף מינוט צוריק האט ער כמעט באקומען רשות אים צו הענגען, איז גאר אן איש אשר המלך חפץ ביקרו.
אט די געדאנקענגאנג איז נישט נאר מצד די כותב המגילה וואס זעהט דעם גאנצען בילד און אבזערווירט די מקרים און זעהט אז השתדלות העלפט נישט צו פארבעסערען דעם גורל פינעם מענטש. דאס איז אויך מצד די מענטשען אינעם מעשה זעלבסט. זיי פרובירען אויך צו טוהן זייערע פעולות מיט אזא מהלך.זיי האבען אויך פארשטאנען אז די אזויגערופענע בלינדע מקרי האדם האבען עפעס א מיסטעריעזען כוח וואס לאזט זיך נישט פון אלע שיין אויסגערעכענטע פלענער.
אנגעהויבען פארשטייט זיך מיט די גורלות וואס המן האט געמאכט. ער וויל א פלאן וואס זאל גיין באופן מקרה. ער פרובירט אריינצושטעלן זיין אויסגערעכענטע פלאן בגדרי המקרה. ער וויל אז די בלינדע גורל זאל דאס אויספאסקענען.
המן'ס חכמים האבען אויך געארבעט מיט אזא מהלך. זיי האבען געזעהן די דירעקשאן וואס די מקרים פארן און געזאגט אז דאס איז עס. נפול תפול לפניו.

בענין די צוויי משתות אסתר איז אויך מסתבר אזא מהלך. זי האט געווארט פאר עפעס א cue, א סימן וואס זאל ווייזען אז עס פירט זיך און איר ריכטונג. די ערשטע משתה איז המן געווען שמח וטוב לב, ווי עס שטייט ויצא המן ביום ההוא שמח וטוב לב, האט זי דעריבער אפגעשטופט איר בקשה. דאס צווייטע טאג קען מען זיך שוין אליין פארשטעלען וויאזוי ער האט געפילט. נאכדעם וואס ער האט ארומגעפירט זייל ארכ-שונא מיטן גרעסטען כבוד, און נאכ'ן באקומען די שווארצע נבואה פון זיינע חכמים. אסתר האט אוודאי אויך געוואוסט פון זיין קלאסאלער דורכפאל, איז דעריבער האט זי פארשטאנען אז יעצט איז די פאסיגע מינוט. אסתר'ס געדאנקענגאנג was proven right. דער "וגם הנה העץ אשר עשה המן למרדכי אשר דבר טוב על המלך", איז נאר שייך געווען דעם צווייטען טאג, נאכען נדדה שנת המלך וואס האט גורם געווען די קריאת בספר הזכרונות וכו'.

אין אזא מין געדאנקענגאנג האבען קליינע דעטאלען א גרויסע כח. מען שפירט די דירעקשאן וויאזוי די זאך פירט זיך, און מען לאזט זיך ווערען געפירט. עס קוקט אויס ווי אלע players האבען געהאלטען פון אזא מהלך. אחשורש איז ארויס צום גינת הביתן, און המן איז מיט בקשות ותחנונים געפאלען אויף איר בעט. דער קעניג קומט אריין און זעהט א מראה פון שכיבת המן על מטת אסתר. ער רופט זיך אהן הגם לכבוש את המלכה עמי בבית. הדבר יצא מפי המלך - [נישט קיין פעולה פון רעדן, עס איז עפעס יצא מפיו.] די ווערטער האבען געהאט די כוונה פין די שכיבה במטת אסתר, אבער עס האט זיך דערהערט א משמעות אויף די גאנצע ענין פון המן'ס רצון פון הרגענען די אומה פון די מלכה.
אוודאי קענען מיר נישט פארגעסען פינעם ויתלו את המן על העץ אשר הכין למרדכי... דעם זעלבען בוים וואס איז אויספלאנירט געווארען דורך זיינע חכמים אלס די שפיץ פון זיין נקמה במרדכי, איז גאר געווארען די קרוין פון זיין מפלה.
דערנאך זעהן מיר אז דאס וואס המן'ס בריווען זענען געווען בשם המלך אחשורש און מיט זיין זיגעל, א זאך וואס לאו דוקא איעדע בריוו האט דאס געהאט, והאגרות של" להיות כל איש שורר" יוכיח, וואס דאס גופא מאכט די בריוו אומזיגבאר, מען קען דאס נישט צוריקציען. איז דאך דאס חתימת המלך אויפען גזירה, א גאר געפערליכע חלק פינעם גזירה. שטעלט זיך אבער אויס אז דאס גופא איז גורם ממש להיפך. ווען נישט דאס אז די בריווען זענען אזוי שטארק, וואלט אחשורש מסכים געווען צו אסתר בקשה פון להשיב את הספרים מחשבת המן. דעמאלט וואלט סך הכל געווען אז די גזירה איז בטל געווארען. עס וואלט נישט געווען א געלעגענהייט פאר די אידן קער צו נעמען פון אלע זייערע שונאים. וויבאלד אבער אז דאס איז נישט געווען קיין אפציע, האט מען געמיזט שיקען א בריוו וואס געבט די רעכט פאר די אידן זיך קעגנצושטעלן די אויספאלגערס פינעם ערשטען בריוו. ומכח גודל הפחד פון מרדכי, האבען אלע לאקאלע ממשלה איינגעשטעלטע געווען אויף די זייט פון די אידן, כי גדול מרדכי בבית המלך. קומט אויס אז די אומרירבארקייט פינעם גזירה איז גורם אז די אידן האבען א מעגליכקייט קער צו נעמען פון אלע זייערע שונאים. נאר אזוי איז געווארען דער ונהפוך הוא...שהיהודים שולטים בשונאיהם. דאס וואס די אידן האבען געמיזט זיך דעפענדען און עומד זיין על נפשם, ווייל עס איז דאך געווען די ערשטע בריוו וואס איז נישט בטל געווארען, דאס האט גורם געווען א בעסערע לאגע פאר די אידן, מיטן עלימינירען זייערע שונאים.

אין א געוויסע וועג איז דאס א פאטאליסטישע צוגאנג, עפעס א בחינה פון כאשר אבדתי אבדתי. די מענטש'ס גורל וועט זיין וואס עס וועט זיין. מען קען זיך אפשר אביסל משתדל זיין זיך אריינצושטעלן אין א געניסטיגע מקרה, אבער דאס איז עס, נישט מער. עד כדי כך אז אין די מגילה שטייט נישט קיין איין ווארט פון בקשה צום אייבערשטען ביים צרה. אויך נישט קיין הודאה צום אייבערשטען ביי די ישועה.
במושכל ראשון קוקט דאס אויס ווי א התרחקות פינעם אייבערשטען, מען האט אינגאנצען פארגעסן פינעם אייבערשטען ח"ו. כעין דעם עד דלא ידע, ווען מען ווייסט נישט קיין חילוק בין טוב לרע.
וואס איז פשט מיט דעם גאנג?
עס קוקט אויס זייער עהנליך צו surrealism

איינגעמיירעט

איעדע נקודה וואס די זאגסט שטייט וואס אהרט דיך צוברענגען א גאולה לעולם שרייב א מקור , איך בין דיר נישט חושד אלץ עם הארץ

מוח שליט

יאיר

מוח שליט

נישט דערמאנען קיין איין ווארט פון תפלה [חוץ אפשר א רמז מיט דעם ווארט צום, וואס לשיטתי מיינט עס נישט דאס], און אויך נישט קיין איין ווארט פון הודאה צום אייבערשטען לאחר הנס, איז דאך אומר דרשוני, ניין?
.....כאילו מען איז ממאס אינעם גאנצען ראציאנאלקייט מיט אלע פילוזופישע רעיונות וואס זי ברענגט מיט זיך מיט, מטוב עד רע. וכלשון ה'בחינת עולם', תכלית מה שנדע בך, שלא נדעך.
וואס מיינט דאס אלעס?

עס מיינט, לויט ווי מיר האבן מקובל פון חז"ל און פון דורי דורות ביי גאנץ כלל ישראל, אז דער אמת'ער פשט איז אז אונטער די אלע אויבפערלעליכע qoincidences ליגט באמת באהאלטן דעם יד ה' אויף א דירעקטע, פערזענליכע אופן וואס מיר קענען נישט באגרייפן. דאס איז דער ריכטיגער מהלך ומיניה לא נזוע. לויט דעם מהלך ווערט אויך פארענטפערט פארוואס הדסה האט זיך געגעבן א גוי'אישער נאמען פונקט 'אסתר' וואס באציט זיך לכאורה אויף דעם בבלי'שן אפגאט עשתר, נאר לויט ווי די ספרים ערקלערן איז פונקט פארקערט, זי האט זיך דירעקט געגעבן דעם נאמען אסתר מלשון הסתר אסתיר את פני, צו ווייזן אז אונטער די אלע צעשטיקלטע פרטים פונ'ם טאג טעגליכן לעבן וואס די גויים לייגן אן אויף אמונות טפילות פון מזלות און צבא השמים ליגט באמת א גאר קאמפליצירטע אויסגערעכנטע פלאן פון דעם איינציגן באשעפער, און די אלע מיסטעריעזע כוחות און מזלות פון די עובדי עבודה זרות זענען גארנישט מיט נישט, אונטער אלעס איז באהאלטן דעם יד ה',

מיט דיין הבנה קען מען אויך פארשטיין די ענליכקייט פון די נאמען מרדכי צום בבלישן אפגאט Marduk
איך מיין אבער אז עס קען טאקע זיין אז זיי האבען געהאט בבלישע נעמען, [וואס בשרשם איז דאס געווען על שם אן אפגאט. אבער נישט אז מרדכי ואסתר האבען געהאט בכוונה פון אן אפגאט.

מוח שליט

כמבואר לעיל ברענגט זיך ארויס פון די מגילה, א מהלך פון לעבן אהן קיין שום הגדרות און אהן קיין שום מושגים. באופן של "תכלית מה שנדע בך, שלא נדעך". אמת עס שטייט גראד ווייטער, "ואולם נדע היותך נמצא". דארף מען דאך פארשטיין אז אויב ווייסט מען נישט וואס עפעס איז, אויב מיר האבען נישט קיין שום הגדרה בו כלל וכלל, וואס מיינט דעמאלט אז מיר ווייסען אז ער איז נמצא? וואס איז נמצא? עס קומט מיר פאר ווי איינער זאגט פאר זיין חבר אז "איך בין מאמין באמונה שלימה עפעס א זאך אויף בערל אונזער חבר... אבער איך האב נישט די מינדעסטע השגה וואס דער "עפעס" איז. פרעגט אים די חבר איך פארשטיי נישט וואס דו זאגסט. אויב דו האסט נישט קיין שום ידיעה וואס דער "עפעס" איז, וואס אייגענטליך גלייבסטו? ווי איך פארשטיי די ענין, איז די תירוץ אז מען גלייבט נישט אין עפעס. מען גלייבט נאר און דאס צוווארפען פון אלע גדרים והגבלות, מען גלייבט און שיטת השלילי, פון חוזק מאכען פון אלע הגדרות און חשבונות. דאס איז באמת די טיפסטע דרגא און אמתדיגע אמונה.

מוח שליט

איינגעמיירעט

איעדע נקודה וואס די זאגסט שטייט וואס אהרט דיך צוברענגען א גאולה לעולם שרייב א מקור , איך בין דיר נישט חושד אלץ עם הארץ

איך האב נישט [ביודעים] נאכגעזאגט קיין איין איינציגע זאך. איך האב פשוט געלערנט די מגילה באופן פון ממש עקספעריענסען און ענדזשאויען די גאנצע געשיכטע. און איך האב געשפירט די נקודות וואס איך האב דא געשריבען. איך שטעל מיך פאר אז א חלק פון די נקודות שטייט שוין. עס איז מיר גראדע א גרויסע חידוש אנצונעמען וואס דו זאגסט אז "איעדע נקודה" וואס איך זאג שטייט שוין. אבער איך בין דיך נישט חושד פאר א שקרן.

אויב איז דיר נישט שווער איז נאכדעם וואס דו וועסט פארטיג זיין מצטט זיין די "מהר"ל'ס וואס פארענטפערן אלע אגדות חז"ל" [כדבריך], און נאכדעם וואס דו וועסט אויך האבען די צייט מסביר צו זיין פארוואס די דין ודברים וואס איך מיט אנדערע האבען געהאט בדברי הביאור הלכה, איז "פול מיט עם הארצות" [כדבריך], זיי מוחל ביטע און צייכן אהן די מקורות אויף "א יעדע נקודה" וואס איך האב דא געשריבן. ונזכה לגאולה שלימה במהרה דידן, אמן ואמן.

נולד מאוחר

אייגעמיירערט,
איך בין נישט מחיוב צי לערנען פריערדיגע ספרים אז איך וויל פארשטיין תורה. די פריערדיגע האבן אויך נישט געלערנט אלע פריערדיגע ספרים.
אודאי איז עס א קליגע זאך צי זען וואס א צווייטער האט צי זאגן, אבער סנישט בהכרח אז די גאנצע ליסט וואס די רעכענסט דא אויס האבן געלערנט בעסער פשט ווי א היינטיגע מוח שליט.
כהאב דיר שוין אמאל געפרעגט די קשיא מיין חבר און ישיבה האט ציגעטראפן צי שטעקער ר' עקיבא איגרס אן עי דעלי בעסיס. אן דעם וואס ער האט געלערענט וואס פרעעדיגע האבן צי זאגן.

נולד מאוחר

אייגעמיירערט,
איך בין נישט מחיוב צי לערנען פריערדיגע ספרים אז איך וויל פארשטיין תורה. די פריערדיגע האבן אויך נישט געלערנט אלע פריערדיגע ספרים.
אודאי איז עס א קליגע זאך צי זען וואס א צווייטער האט צי זאגן, אבער סנישט בהכרח אז די גאנצע ליסט וואס די רעכענסט דא אויס האבן געלערנט בעסער פשט ווי א היינטיגע מוח שליט.
כהאב דיר שוין אמאל געפרעגט די קשיא מיין חבר און ישיבה האט ציגעטראפן צי שטעקער ר' עקיבא איגרס אן עי דעלי בעסיס. אן דעם וואס ער האט געלערענט וואס פרעעדיגע האבן צי זאגן.

יאיר

איינגעמיירעט, גענוג געווען. מ'דארף נישט פארדרייען נאך אן אשכול צוליב דיין מיינונג וואס דו האסט שוין געשריבן אין אנדערע פלעצער. קענסט עפענען א באזונדערער אשכול און דארטן ערקלערן פונקטליך וויפיל ספרים מ'דארף לערנען כדי צו קענען אנאליזירן און אבזערווירן חז"ל.

איינגעמיירעט

איך קום אריין דא צוויי דריי מאל א וואך און די שפעטע נאכט שעות אדער זונטאג ווען איך מוטשע מיך מיט מיין שבת מאגען, איך האב נישט קיין צייט צו קיין לאנגע פשעטליך , און איך בין נישט דא צו מקיים זיין ללמד תורה און קאווע שטיבעל,תורה האט זיין פלאץ און זיין אופן וויאזוי מלערנט עס און ווען מלערנט עס און לעניית דעתי והרגשתי איז דא נישט דא די פלאץ,

איינגעמיירעט

אויב ווילסטו לערנען די סוגיא פון לשמה אדרבה שיק מיר אישי לאמיר זיך אראפזעצן איבער א גיטין גמרא לאמיר לערען די סוגיא פונעם שורש ביז אראפ און דערנאך זאג דיך אליינס צו די ווייסט וואס די רעדסט.

איינגעמיירעט

די זעלביגע בנוגע מגילה זעץ דיך אראפ לערן דורך די לעצטע בלעטער און מגילה נקראת ווי די גמרא גייט דורך די מגילה , לערן צו די אגדות מהרש״א ,און אור חדש פון מהר״ל , לערן די מגילה מיט רש״י אב״ע, אלשיך, מנות הלוי,גר״א ,מגילת סתרים,מלבים,אפאר שטיקלעך יערות דבש פון פורים,דאס אלעס איז בעסיקס נאך פאר אפאר שטיקלעך דרשות חת״ס און אביסעלע ליקוטי תורה ועוד און נאך פאר אריינגיין און די ריכטיגע תורת הסוד,און נאכען זיך באקענען אביסעל וויאזוי אונזערע לייבען און גדולים האבען אפגעלערענט אונזער מגילה דעמאלס העסטו זיין א שטיקעל מח שליט צו טרעפן נקודות חדשות און די מגילה.

איינגעמיירעט

בנוגע אגדות חז״ל זעץ דיך אנידער איבער א גמרא לערן דורך די סוגיות הגמרא לערן דורך מהר״ל באר הגולה , חידושי אגדות פיר חלקים דערנאך העמיר שמועסן איבער אגדות חז״ל, איין זאך נור לערנען איז נישט וויקיפודיע סאיז נישט קיין אינפארמעשין געיבער,תורה דארף אפלערנען מער ווי איינמאל ובכובד ראש און דערנאך קען מען אהנקומען אל עומק הבנתה
איך העל דיר געבן א קליינע שטיקעל מהר״ל וואס אפילו איינער וואס האט נאכנישט ארויס זיין עומק קען זעען זיין מהלך וויאזוי ער האט פארשטאנען א חז״ל
עיין שבת י׳ ע״א ת״ר שעה ראשונה עיין במהר״ל נתיבות עולם ח״ב נתיב האחרון נתיב ד״א דברי המתחיל בפ״ק דשבת

יאיר

מוח שליט

כמבואר לעיל ברענגט זיך ארויס פון די מגילה, א מהלך פון לעבן אהן קיין שום הגדרות און אהן קיין שום מושגים. באופן של "תכלית מה שנדע בך, שלא נדעך". אמת עס שטייט גראד ווייטער, "ואולם נדע היותך נמצא". דארף מען דאך פארשטיין אז אויב ווייסט מען נישט וואס עפעס איז, אויב מיר האבען נישט קיין שום הגדרה בו כלל וכלל, וואס מיינט דעמאלט אז מיר ווייסען אז ער איז נמצא? וואס איז נמצא? עס קומט מיר פאר ווי איינער זאגט פאר זיין חבר אז "איך בין מאמין באמונה שלימה עפעס א זאך אויף בערל אונזער חבר... אבער איך האב נישט די מינדעסטע השגה וואס דער "עפעס" איז. פרעגט אים די חבר איך פארשטיי נישט וואס דו זאגסט. אויב דו האסט נישט קיין שום ידיעה וואס דער "עפעס" איז, וואס אייגענטליך גלייבסטו? ווי איך פארשטיי די ענין, איז די תירוץ אז מען גלייבט נישט אין עפעס. מען גלייבט נאר און דאס צוווארפען פון אלע גדרים והגבלות, מען גלייבט און שיטת השלילי, פון חוזק מאכען פון אלע הגדרות און חשבונות. דאס איז באמת די טיפסטע דרגא און אמתדיגע אמונה.

ביטע זיי נישט ברוגז, אבער די ווערטער ברענגען ארויס ביי מיר בייז בלוט, כידוע ליודעי ומכירי. גלייבן אין שיטת השלילי מיינט אז מען קומט אן אין די ענדע צו עקסטרעמע סקעפטיציזם, וואו עס איז נישטא קיין מושגים, קיין גדרים, קיין חוקי הטבע, און אודאי נישט קיין באשעפער. דאס איז א טיפע פלאנטער, און ווען דו ענדיגסט דיינע אבזערוואציעס און דו קומסט אן ביז אונטן, ביטע שלעפ ארויס פון דארטן דוד הום און פיררהא ווען דו באגעגנסט זיי.
אקעי, סארי פאר די שארפע שפראך, אבער דער תכלית פון סקעפטיציזם איז אנצוקומען צו דעם ריינעם אמת, צו וויסן צו פינאנדערשיידן צווישן אמת און שקר, דער תכלית איז נישט צו בלייבן פארזינקען דארט און אפמאכן אז עס איז טאקע אלעס איין גרויסע צומישעניש. אדרבה, דאס וואס מיר זעען אז ווען מען לאזט אלעס לויפן כסדרן ארבעט זיך אלעס אויס, דאס איז די גרעסטע ראיה צו די וואונדערליכע שכל וואס ליגט אונטער די אלע צומישענישן. יעדער "צומישעניש" איז א באזונדערע כוח, א רצון, א שטארקייט פון איינע פון די גזיליאנען פרטים אין די טבע, און די וואונדערליכקייט דערפון איז אז אלעס קארעספאנדט איינער צום צווייטן, אזוי אז צום סוף קומט ארויס א הערליכער בילד. יא, עס זענען דא שוועריקייטן אויפ'ן וועג, relapses, און אפילו צומישענישן, אבער צום סוף קומט ארויס דער אמת. א גוטער משל דערצו איז די עקאנאמיע, וואו פון טריליאנען קלייניקייטן וואס שאפן אפטמאל צומישענישן, ווערט געשאפן א ריזיגע מאשין וואס די מעכטיגסטע בריאה וואלט נישט געקענט פראדוצירן אליין. וכשדקדק תמצא דדין רזא דאבלוציה.

Human life must be some kind of mistake. The truth of this will be sufficiently obvious if we only remember that man is a compound of needs and necessities hard to satisfy; and that even when they are satisfied, all he obtains is a state of painlessness, where nothing remains to him but abandonment to boredom. This is direct proof that existence has no real value in itself; for what is boredom but the feeling of the emptiness of life?

"the idea that an eternal recurrence of blind, meaningless variation—chaotic, pointless shuffling of matter and law—would inevitably spew up worlds whose evolution through time would yield the apparently meaningful stories of our lives. This idea of eternal recurrence became a cornerstone of his nihilism, and thus part of the foundation of what became existentialism

Most commonly, nihilism is presented in the form of existential nihilism, which argues that life is without objective meaning, purpose, or intrinsic value.[1] Moral nihilists assert that morality does not inherently exist, and that any established moral values are abstractly contrived.

מוח שליט

דו פארשטייסט נישט די ערשטע סטעפ אז ווען עס איז נישטא קיין גבול דעמאלט איז דאס די היפך ממש פון צומישעניש. Unity איז נישט Chaos. אחדות הפשוט איז סימפלי נאך א וועג פון זאגען אלקות, עס איז היינו הך.
איך האב נישט פונקטליך ארויס פארוואס זאכען "פאלען אין פלאץ", אויף דעם ווארט איך נאך אויף א שטיקעל ביאור, אפשר בדרך החסידות פון נשמה יתירה.

יאיר

שמעקעדיג, דו מיינסט טאקע אז אסתר איז געווען זיין איינציגסטע?

נולד מאוחר

וואס איז פשט והשתיה כדת אין אנס כי יסד המלך.... לעשות כרצון איש ואיש?
איז געווען סעודת וואס מהאט געמיזט טרינקן, אז סאיז כדי צי דערמאנען אז דא האט מען נישט געצווינגען?
''גם ושתי המלכה עשתה משתה נשים בית המלכות'' איז דאס געווען די סדר אמאל צי האבן עקסטרע מענער עקסטרע פרויען?

יאיר

מוח שליט,
קודם וויל איך מקדים זיין אז איך בין א שוואכער בקי אין די פילאזאפיע פון נאך דעם רענעסאנס, די גריכישע פילאזאפיעס זענען מיר אסאך מער באקאנט און רעדן מער צו מיין נשמה, ממילא איז מסתבר אז איך ווייס טאקע נישט פון וואס דו רעדסט. פונדעסטוועגן, שטעל איך זיך פאר אז דו שרייבסט נישט דיינע תגובות דוקא צו איינעם וואס האט שוין דורכגעלערנט די ספרים פון די פילאזאפן וועמען דו רעכנסט אויס, ממילא וויל איך דיר קודם פרעגן אויב דו קענסט מיר מסביר זיין אין פלעין אידיש וואס דאס באדייט אז א לעבן אן קיין גדרים און מושגים ברענגט יוניטי. מיט מיין פשוט'ער שכל פארשטיי איך אז געווענליך געשעט דאס פארקערטע.

יאיר

מוח, דו ברענגסט גאר גוט ארויס דעם ענין פון אחדות הפשוטה. דו זאגסט אלעס וואס אחדות הפשוטה איז נישט, און דאס איז טאקע די איינציגסטע וועג עס מסביר צו זיין. איך ווייס נישט פונקטליך וואס איז יא דער אחדות, און איך מיין אז קיינער ווייסט נישט גענוי, ווייל דער מענטש טראכט דאך אין מוגבל'דיגע הגדרות, און איינמאל ס'איז מוגדר איז עס אויס אחדות. אבער לאמיר דאס לייגן אין א זייט.

יאיר

יעצט, דו ווילסט ארויפקלעבן אחדות הפשוטה אויף די גאנצע וועלט, נישט נאר אויפ'ן באשעפער.

יאיר

יעצט וויל איך פארשטיין, וואס מיינט דאס אז בעומק המושג איז די פיזישע וועלט באחדות. מסתמא מיינסטו אז כאטש עס זעט אויס מוגדר און מוגבל, דאך באמת איז עס באחדות.

יאיר

אזוי ווי למשל זמן זעט אונז אויס אבסאלוט, אבער באמת איז עס רעלאטיוו, אין אנדערע ווערטער, אונזער אויבערפלעכליכע הבנה אין זמן איז א פשוט'ער דמיון. לויט דעם קומט אויס אז אונזער פיזישע וועלט איז טאקע אויך נאר א דמיון, ווייל לויט דיר אז דער גאנצער עקזיסטענץ באשטייט נישט פון קיין גדרים און הגבלות, און עפעס וואס איז נישט מוגדר קען נישט זיין פיזיש, מוז זיין אז דאס וואס מיר זעען פיזישע זאכן איז נאר אן אילוזיע. ריכטיג?

יאיר

קען זיין אז דאס מיינסטו מיט דיין צווייטע שאלה, וואס מען טוט מיט די שכבה עליונה. אבער איך מיין אז דאס איז די וויכטיגסטע צו ערקלערן איידער מיר גייען ווייטער.

מוח שליט

פון דעי ווערטער קוקט מיר אויס אז דו האסט א צד בעולם אז מען קען זאגען אחדות הפשוטה אויפ'ן באשעפער אהן דאס "ארויפקלעבן אויף די גאנצע וועלט". ביטע זאג מיר וויאזוי דאס איז שייך. אויב מען 'קלעבט' דאס נישט אהן אויף אלעם, איז דאך די ווערטער אחדות הפשוטה א דזשאוק. דו ביסט בארעכטיגט צו זאגן אז דו האלטסט נישט פון אזא מין רעאליטי ווי אחדות הפשוטה. אבער אויף וויפיל מען ניצט דעם טערמין איז דאך דאס אוודאי און אוודאי 'ארויפגעקלעבט' אויף אלעם. עס איז נישט שייך עפעס אינדערויסען פון אחדות הפשוטה. That would be a contradiction in terms.
.....
דו פרובירסט צו פארענטפערען א סתירה דא, אמת? נעמליך, וואס גייט דא פאר, וויאזוי קען מען טראכטען אז אלעס איז איין אחדות הפשוטה, בו בשעה וואס מיר זעעהן דאך א וועלט פון מוגדרים ומוגבלים. די סתירה דיינער איז אז די הגדרה פון אחדות הפשוטה איז סותר אן הגדרה פון מוגדרות. מיין פראבלעם מיט אזא שאלה איז, אז בלא יודעים גנב'סטו אריין אן הגדרה אויף דעם אחדות הפשוטה. I don't blame you, מיר זענען אזוי צוגעוואוינט מסדר צו זיין אונזער עקספעריענס מיט הגדרות אז מיר קענען זיך נישט ארויסדערזעהן דערפון. מכח חוסר בהירות אינעם רעאליטי פון אחדות הפשטוה זענען מיר מגדיר אט דעם בלי הגדרה זעלבסט. עד כדי כך אז מיר פרעגען וויאזוי די הגדרה אירע [דהיינו די הגדרה פון בלי הגדרה ] שטימט מיט גדר, גבול, ונפרדים.

מוח שליט

מיין שאלה איז געווען צו עס איז דא עפעס אן הבנה פארוואס דעמאלט ווען מען לאזט זיך ארויס פון די וועלט פון חשבונות והגדרות, וועלען אלא שטיקלעך פאלען אין פלאץ, עפעס אזוי ווי די מעשה פון די מגילה? עס קוקט מיר דאך אויס אז די מעשה המגילה וויל אונז דערציילען אז מען זאל אויפהערען אזויפיל אויסצורעכענען זאכען, און מען זאל זיך לאזען פירען. האב איך געוואלט פארשטיין די הבנה דערפין אביסל בעסער.

פוןדעסטוועגןדאך

המן האט ארויסגעשיקט די אגרות ראשונות בחדש הראשון, בשלשה עשר יום בו.
לויט חז"ל האט המן שוין געהאנגען על העץ אשר הכין למרדכי, דעם צווייטן טאג פסח.

ונבנתה העיר

פוןדעסטוועגןדאך

המן האט ארויסגעשיקט די אגרות ראשונות בחדש הראשון, בשלשה עשר יום בו.
לויט חז"ל האט המן שוין געהאנגען על העץ אשר הכין למרדכי, דעם צווייטן טאג פסח.

א יאהר שפעטער.