דער פאסט איז אראפגענומען געווארן
אשכול אן א טיטל #2741
138 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #2741
ר' יעקב יחיאל וויינבערג איז געווען א גרוש קיינמאל נישט חתונה געהאט א צווייטע מאל.
רבי מלכיאל קוטלר איז נישט קיין גרוש נאר א היתר מאה רבנים, אויך ווייל ער האט נישט געהאט קיין קינדער און ער האט געוואלט קומען ווערן ראש ישיבה און לעיקוואד ווען זיין טאטע ר'שניאור איז אוועק, און זיין ווייב ליפשא האט נישט געוואלט ווייל די ריסקא גייען נישט ארויס פון ארץ ישראל.
רבי מלכיאל קוטלר איז נישט קיין גרוש נאר א היתר מאה רבנים, אויך ווייל ער האט נישט געהאט קיין קינדער און ער האט געוואלט קומען ווערן ראש ישיבה און לעיקוואד ווען זיין טאטע ר'שניאור איז אוועק, און זיין ווייב ליפשא האט נישט געוואלט ווייל די ריסקא גייען נישט ארויס פון ארץ ישראל.
די בריסקע אין לעיקוואד ווען זיי האבן געוואלט טשעפענען ר' מלכיאל פלעגן זיי אויפהענגן א צעטל "ר' מלכיאל וועט געבן א שיעור אין די סוגיא פון המביא גט ממדינת הים"...
הרה"ק דער ראפשיצער רב זי"ע איז געווען א גרוש,
די סיבה ווערט פארציילט אז זי געווען אביסל מאדערן, ע"פ עצתו פון הרה"ק ר"ר מעכיל'ע זלאטשובער זי"ע האט ער איר ג'גט.
די סיבה ווערט פארציילט אז זי געווען אביסל מאדערן, ע"פ עצתו פון הרה"ק ר"ר מעכיל'ע זלאטשובער זי"ע האט ער איר ג'גט.
[ציטאט אראפגענומען]
ביזט גערעכט, אבער מאך עס נישט פאר אזא בא'טעמ'טע עסק, מארגן וועלן אלע בתי דינים פיל ווערן מיט פארלאנגען פאר א גט.
נאך א נקודה
אפשר גייט דאס אריין אין דעם ענין אז מען קען נישט נאכמאכן אלעס וואס גדולי ישראל האבן געטוהן, למשל סוף זמן תפלה וכדו', כאטש גט'ן איז נישט קעגן די הלכה פארקערט עס איז א מצוה אין די תורה, אבער כ'מיין אז די מצוה איז בעסער מקיים צו זיין דורך ונשלמה פרים שפתינו, מען וועט לערנען די הלכות און יוצא געווען.
קוק נאר אן רוב היימישע גרושים ווי אזוי זיי זעהן אויס, זיכער נישט ווי די גדולי ישראל וואס האבן זיך גע'גט.
[ציטאט אראפגענומען]
הרב דים פון מאנרא רופט אים עמטליך "דער בעל על הגאולה ועל התמורה" אויב דו ווילסט קענסטו עס אדאפטן.
דער נתיבות, עפעס דארף זיין א מעשה אז רעק"א האט נישט געוואלט מסדר זיין דעם גט ווייל ער האט נישט געוואלט רעדן צום נתיבות בלשון נוכח.
ר' צדוק.
ר' אהרן מקאזשניץ.
קדושת ציון.
ר' צדוק.
ר' אהרן מקאזשניץ.
קדושת ציון.
ונבנתה העירדער נתיבות, עפעס דארף זיין א מעשה אז רעק"א האט נישט געוואלט מסדר זיין דעם גט ווייל ער האט נישט געוואלט רעדן צום נתיבות בלשון נוכח.
ר' צדוק.
ר' אהרן מקאזשניץ.
קדושת ציון.
ר' צדוק האט דאכט זיך נישט גע'גט, נאר פריש חתונה געהאט מיט א היתר מאה רבנים. ניין?
ריכטיג, און אזוי אויך דער קדושת ציון דאכציך.
דער עולם וועט באקומען די אן אפעטיט זיך צו גט'ן...
מי ראה את אלו יוצאים...
מי ראה את אלו יוצאים...
דער בית הלוי. דער אריה דבי עלאי. רבי משולם איגרא. בעל מנחת אלעזר.
אינטערסאנטע שמועס דא. ס'כדאי צו מחלק זיין צווישען גירושים וואס זענען פארגעקומען אלץ "גדולי ישראל" - וואס דאן איז אינטערסאנט צו וויסן וואס האט זיך אפגעטוהן מאחורי, וללמוד אנו צריכים להלכה, און אנדערע גירושים, וואס די ערשטע-זיווג האט זיך נישט אויסגעארבעט, און האבן זיך גע'גט תיכף אחר הנישואין, און ערשט יארן שפעטער (צו מאהל אפילו לאחר מאה ועשרים) זענען זיי געווארן "גדולי ישראל". ביי דעם פאל איז מעגליך אז אויב די פרוי וואלט געוואוסט אז לעתיד גייט זי ווערן פון א פרוי - א רעביצין, יתכן זי וואלט זיך צוגעשטעלט.
צו די אלע וואס שרייבען אז מדארף דאס טאקע באבאלטען און נישט מאכען כאילו עס איז א באטעמטער עסק, עטס זאלסט מוחל זיין, אבער, קיינער , קיינער, איז נישט עפעס מוראדיג באטעמ'ט זיך גט'ן, קיינער וועט זיך נישט נעמן ג'טן מארגען ווייל ער ווייסט אז נישט איינער פון די גדולי ומאורי ישראל האט זיך גע'גט. יעדער איינער וואס געט זיך איז דאס מתוך א מוראדיגער צער און ווייטאג, עס איז נישטא קיין שום חשש מורא צו האבען אז אויסזאגען דער סוד גדולי ישראל געטן זיך אויכעט וועט מארגען אנברענגען א ליין ביים בית דין אויף א גט.
סך הכל, די וואס ליידער דארפן זיי זיך גט'ן, מטעם זה או אחר, על פי רוב נאך זיך מוטשענען א לאנגע צייט און פראבירען כל טצדקי עס זאל נישט קומען דערצו, וועלן זיך נישט שפירען אזוי אפגעפרעגט און אויסגעשלאסען פון סאסייעטי. און מעגן וויסען אז עס איז נישט קיין עבירה זיך גט'ן, אדרבה סא מצווה, און מווערט גארנישט אפגעפרעגט מיט דעם. דאס , ווי ברעסלעבער שרייבט "וויאזוי רוב היימישע גרושים זעהן אויס", איז א דירעקטע תוצאה פון אונזער סאסייעטי נישט קענען אויפנעמען א שום זאך וואס איז אביסעך אנדערש פון "נארמאל", און מאכט אזא מין טאבו פון דער נושא, און דאס וויאזוי מען דוקט אויף עם שפיגלט זיך אפ ביים גרוש אליינס כדרך בני אדם וואס זענען נשפע פון ווי מקוקט אויף זיי.
אלנפאלס, איז דאס בכלל נישט אמת, איף קען נישט איינס און נישט צוויי היימישע געלונגענע גרושים וואס עס פעלט זיי גארנישט (אחוץ א וייב שטייצעך, ירחם ה' עליהם בקרוב) נישט נפשותדיג און נישט אין אנדערע הינזיכטען, איין זאך וואס וואלט זיי געהאלפען איז אז עס זאל נישט זיין אזא מין אפגעפרעגטקייט זיך צו געט'ן, און אז מזאל זיי אנקוקען ווי מענטשען נישט ווי עפעס א מין מאדנע בריאה וואס רופט זיך "גרוש".
מיר מעגן שוין אנהייבען מקבל זיין יעדער איינער וואס איז אביסעל אנדערש פון וואס הייסט אפיציעל "נארמאל", און בכלל זה גרושים וגרושות וכו'. דער ווארט "נישט נארמאל" ווערט ביי אונז גענוצט אלץ א צוונאג און טעראר מיטעל אויף יעדער נארישקייט פון גליטשען אין יידושקייט ביז גייען א נישט חסידישע סארט שיך, און דאס מוז זיך אויפהערן, יעדער האט די רעכט צו זיין וואס ער איז און טוהן ווי עם שמעקט און מווערט נישט משוגע פאר נישט קוקען יעדער ספליט סעקאנד אויף רעכטס און לינקס זעהן וואס דער שכן טוט ואעשה כן גם אני.
סך הכל, די וואס ליידער דארפן זיי זיך גט'ן, מטעם זה או אחר, על פי רוב נאך זיך מוטשענען א לאנגע צייט און פראבירען כל טצדקי עס זאל נישט קומען דערצו, וועלן זיך נישט שפירען אזוי אפגעפרעגט און אויסגעשלאסען פון סאסייעטי. און מעגן וויסען אז עס איז נישט קיין עבירה זיך גט'ן, אדרבה סא מצווה, און מווערט גארנישט אפגעפרעגט מיט דעם. דאס , ווי ברעסלעבער שרייבט "וויאזוי רוב היימישע גרושים זעהן אויס", איז א דירעקטע תוצאה פון אונזער סאסייעטי נישט קענען אויפנעמען א שום זאך וואס איז אביסעך אנדערש פון "נארמאל", און מאכט אזא מין טאבו פון דער נושא, און דאס וויאזוי מען דוקט אויף עם שפיגלט זיך אפ ביים גרוש אליינס כדרך בני אדם וואס זענען נשפע פון ווי מקוקט אויף זיי.
אלנפאלס, איז דאס בכלל נישט אמת, איף קען נישט איינס און נישט צוויי היימישע געלונגענע גרושים וואס עס פעלט זיי גארנישט (אחוץ א וייב שטייצעך, ירחם ה' עליהם בקרוב) נישט נפשותדיג און נישט אין אנדערע הינזיכטען, איין זאך וואס וואלט זיי געהאלפען איז אז עס זאל נישט זיין אזא מין אפגעפרעגטקייט זיך צו געט'ן, און אז מזאל זיי אנקוקען ווי מענטשען נישט ווי עפעס א מין מאדנע בריאה וואס רופט זיך "גרוש".
מיר מעגן שוין אנהייבען מקבל זיין יעדער איינער וואס איז אביסעל אנדערש פון וואס הייסט אפיציעל "נארמאל", און בכלל זה גרושים וגרושות וכו'. דער ווארט "נישט נארמאל" ווערט ביי אונז גענוצט אלץ א צוונאג און טעראר מיטעל אויף יעדער נארישקייט פון גליטשען אין יידושקייט ביז גייען א נישט חסידישע סארט שיך, און דאס מוז זיך אויפהערן, יעדער האט די רעכט צו זיין וואס ער איז און טוהן ווי עם שמעקט און מווערט נישט משוגע פאר נישט קוקען יעדער ספליט סעקאנד אויף רעכטס און לינקס זעהן וואס דער שכן טוט ואעשה כן גם אני.
ברסלבער[ציטאט אראפגענומען]
ביזט גערעכט, אבער מאך עס נישט פאר אזא בא'טעמ'טע עסק, מארגן וועלן אלע בתי דינים פיל ווערן מיט פארלאנגען פאר א גט.
נאך א נקודה
אפשר גייט דאס אריין אין דעם ענין אז מען קען נישט נאכמאכן אלעס וואס גדולי ישראל האבן געטוהן, למשל סוף זמן תפלה וכדו', כאטש גט'ן איז נישט קעגן די הלכה פארקערט עס איז א מצוה אין די תורה, אבער כ'מיין אז די מצוה איז בעסער מקיים צו זיין דורך ונשלמה פרים שפתינו, מען וועט לערנען די הלכות און יוצא געווען.
קוק נאר אן רוב היימישע גרושים ווי אזוי זיי זעהן אויס, זיכער נישט ווי די גדולי ישראל וואס האבן זיך גע'גט.[ציטאט אראפגענומען]
הרב דים פון מאנרא רופט אים עמטליך "דער בעל על הגאולה ועל התמורה" אויב דו ווילסט קענסטו עס אדאפטן.
אבי גערעדט רוב גורישום זענען זייער נארמאלע אינגעלייט איך גלייב אז די כאפסט פשט נישט, ווייל יא סאיז דא אסאך קראנקע וואס זיי האבען זיך געדארפט גטן , אבער רוב גגטע אינגעלייט היינט צוטאגס זענען דווקע נארמאל סאיז דא בערך 600 חסידישע גרושים 500 זענען דווקע גזונטע מענטשען זיי האבען פלעין נישט געהאלטען ביים לעבען א לעבןוואס איז נישט סוקסעספול , ווי אלע אנדערע חתונה געהאטע אינגעלייט וואס ליידען זיך אן במשך זייער לעבן , און האבען נישט די שטארקייט צו טון וואס איז ריכטיג, האבען נישט קיין self esteem צו טון צום זאך, און זענען צוקלאפט און דיפרעסט האבען מורא פאר די נאמען גרוש
אוהב דעת - ס'איז א סכנה אזוי צו רעדן אין פאבליק. אלע וועלן דיר זאגן " משה'לע, מיינסט טאקע אז יעדער איז אומצופרידען אזויווי דיר?"...
לעיקוואד
מיר מעגן שוין אנהייבען מקבל זיין יעדער איינער וואס איז אביסעל אנדערש פון וואס הייסט אפיציעל "נארמאל", און בכלל זה גרושים וגרושות וכו'. דער ווארט "נישט נארמאל" ווערט ביי אונז גענוצט אלץ א צוונאג און טעראר מיטעל אויף יעדער נארישקייט פון גליטשען אין יידושקייט ביז גייען א נישט חסידישע סארט שיך, און דאס מוז זיך אויפהערן, יעדער האט די רעכט צו זיין וואס ער איז און טוהן ווי עם שמעקט און מווערט נישט משוגע פאר נישט קוקען יעדער ספליט סעקאנד אויף רעכטס און לינקס זעהן וואס דער שכן טוט ואעשה כן גם אני.
כל התורה כולה על רגל אחת!
געהערט האב איך אמאל (אדרבה דערגייט דעם קארנטקייט הדבר אין קומט צוריק מיט די ריזאלטס)
אז דער יעצטיגער בעלזער רבי ר' בערל רוקח שליט"א האט יארן נישט געהאט קיין קינדער נאך זיין חתונה מיט הרבנית הצדיקות תחי' האט ער אנגעפרעגט הרבי מסאטמאר זצ"ל אדער אליינס, אדער א שליח (איר קענט אריינשטעלן א צווייטען צדיק'ס נאמען דא אויב מאכט אייך עס ניט קיין סענס, איך האב עס געהערט מיט דעם צדיקס נאמען)
האט ער אים געראטען ער זאל גט'ן זיין רעבעצין, און נאכמאל חתונה האבן מיט איר, חוזר זיין גרושתו, דאן איז געבוירן געווארן בנו יחידו אהרן מרדכי
אויב איז דאס אמת דאן איז ער אויך אויף די ליסט.
אז דער יעצטיגער בעלזער רבי ר' בערל רוקח שליט"א האט יארן נישט געהאט קיין קינדער נאך זיין חתונה מיט הרבנית הצדיקות תחי' האט ער אנגעפרעגט הרבי מסאטמאר זצ"ל אדער אליינס, אדער א שליח (איר קענט אריינשטעלן א צווייטען צדיק'ס נאמען דא אויב מאכט אייך עס ניט קיין סענס, איך האב עס געהערט מיט דעם צדיקס נאמען)
האט ער אים געראטען ער זאל גט'ן זיין רעבעצין, און נאכמאל חתונה האבן מיט איר, חוזר זיין גרושתו, דאן איז געבוירן געווארן בנו יחידו אהרן מרדכי
אויב איז דאס אמת דאן איז ער אויך אויף די ליסט.
בונעס איירעסגעהערט האב איך אמאל (אדרבה דערגייט דעם קארנטקייט הדבר אין קומט צוריק מיט די ריזאלטס)
אז דער יעצטיגער בעלזער רבי ר' בערל רוקח שליט"א האט יארן נישט געהאט קיין קינדער נאך זיין חתונה מיט הרבנית הצדיקות תחי' האט ער אנגעפרעגט הרבי מסאטמאר זצ"ל אדער אליינס, אדער א שליח (איר קענט אריינשטעלן א צווייטען צדיק'ס נאמען דא אויב מאכט אייך עס ניט קיין סענס, איך האב עס געהערט מיט דעם צדיקס נאמען)
האט ער אים געראטען ער זאל גט'ן זיין רעבעצין, און נאכמאל חתונה האבן מיט איר, חוזר זיין גרושתו, דאן איז געבוירן געווארן בנו יחידו אהרן מרדכי
אויב איז דאס אמת דאן איז ער אויך אויף די ליסט.
קיינמאל געהערט דערפון
אבער דאס האב איך יא געהערט אמאל פון א עלטערן איד, ער געדענקט אינמיטן די ל' יארן ווען ער איז געקומען צום רבין אין פלארידע זיך מזכיר זיין, אין יענעם יאר האט ער געהאט דאס קינד
שרייבערבונעס איירעסגעהערט האב איך אמאל (אדרבה דערגייט דעם קארנטקייט הדבר אין קומט צוריק מיט די ריזאלטס)
אז דער יעצטיגער בעלזער רבי ר' בערל רוקח שליט"א האט יארן נישט געהאט קיין קינדער נאך זיין חתונה מיט הרבנית הצדיקות תחי' האט ער אנגעפרעגט הרבי מסאטמאר זצ"ל אדער אליינס, אדער א שליח (איר קענט אריינשטעלן א צווייטען צדיק'ס נאמען דא אויב מאכט אייך עס ניט קיין סענס, איך האב עס געהערט מיט דעם צדיקס נאמען)
האט ער אים געראטען ער זאל גט'ן זיין רעבעצין, און נאכמאל חתונה האבן מיט איר, חוזר זיין גרושתו, דאן איז געבוירן געווארן בנו יחידו אהרן מרדכי
אויב איז דאס אמת דאן איז ער אויך אויף די ליסט.
קיינמאל געהערט דערפון
אבער דאס האב איך יא געהערט אמאל פון א עלטערן איד, ער געדענקט אינמיטן די ל' יארן ווען ער איז געקומען צום רבין אין פלארידע זיך מזכיר זיין, אין יענעם יאר האט ער געהאט דאס קינד
פיין! יישר כח שרייבער נעני, האלב פון די מעשה שטימט שוין אז סאיז געווען דער בעלזער רבי אליינס וואס איז געקומען זיך מזכיר זיין ביי הרבי זצ"ל, בלייבט נאר איבער אז א צווייטער זאל ווערעפייען דעם איבריגען חלק המעשה, אין אזוי וועט קופערניקעס ליסט קענען וואקסען אויף דאפעלט.
אוהב דעתאבי גערעדט רוב גורישום זענען זייער נארמאלע אינגעלייט איך גלייב אז די כאפסט פשט נישט, ווייל יא סאיז דא אסאך קראנקע וואס זיי האבען זיך געדארפט גטן , אבער רוב גגטע אינגעלייט היינט צוטאגס זענען דווקע נארמאל סאיז דא בערך 600 חסידישע גרושים 500 זענען דווקע גזונטע מענטשען זיי האבען פלעין נישט געהאלטען ביים לעבען א לעבןוואס איז נישט סוקסעספול , ווי אלע אנדערע חתונה געהאטע אינגעלייט וואס ליידען זיך אן במשך זייער לעבן , און האבען נישט די שטארקייט צו טון וואס איז ריכטיג, האבען נישט קיין self esteem צו טון צום זאך, און זענען צוקלאפט און דיפרעסט האבען מורא פאר די נאמען גרוש
ביזט גערעכט אז רוב גרושים זענען נארמאל, אבער דאס מיינט נאכנישט אז די אקט פון זיך גט'ן וואס זיי האבן געטוהן איז אויך נארמאל (בבחינת ארור אפם, לא קלל אלא אפם)
און איך מיין דירעקט נישט מיט די ווארט נארמאל דאס וואס לעקוואד שרייבט די היינטיגע א.ג. נארמאלקייט פון קוקן וואס דער שכן טוט, איך מיין טאקע באמת נארמאלקייט ווי אין דער אלטער היים.
לעקוואד שרייבט אז קיינער האט זיך נישט גע'גט פאר שוואוילטאג, מען האט פרובירט וואס מען קען, דאס איז אויך אמת, אבער וואס האט מען פרובירט? געווענטליך האט מען פרובירט צו גיין צו א שלום-בית עסקן, מען האט אוועקגעצאלט שווערע געלטער, מען האט פרובירט וואס מען קען, און עס האט זיך נישט אויסגעארבעט.
עס דערמאנט מיר א מעשה פון א לויער ווען ער איז געקומען אין די עלטערע יארן האט ער צוגעלערנט זיין זוהן צו די פאך, און ער האט אים איבערגעגעבן עטליכע קעיסעס זיך צו לערנען דערויף, דער זוהן האט עס איבערגענומען בתוקף ועוז, ער האט זיך גענומען צו איין קעיס וואס דער טאטע האט זיך שוין געמוטשעט דערויף צוויי און צוואנציג יאר, דער זוהן האט זיך אריינגעלייגט דערין ראשו ורובו, און וואונדער איבער וואונדער, נאך עטליכע חדשים האט ער געשליכטעט דעם קעיס בכי טוב.
ער קומט צום טאטן בשמחה רבה און דערציילט אים זיין געוואלדיגע אויפטוה.
דער טאטע זאגט אים: "איי די טויגסט נישט צו דעם פאך", "וואס איז?" פרעגט דער ערשטוינטער זוהן, איז אים דער טאטע מסביר: "ווען דו ביזט ווען א גוטער לויער שלעפסטו דעם קעיס נאך צוויי און צוואנציג יאר"...
אקוראט אזוי זעהן אויס די היינטיגע שלום בית מאכער'ס, פארוואס זאל ער באמת זיין אינטערעסירט צו מאכן דארט שלום בית? ער נעמט שווערע געלטער פאר יעדע שעה, און ער וועט עס ציען וואס לענגער, ער דארף דאך אויך האבן אויף שבת צו מאכן, און ווער רעדט נאך אויב דער עסקן דארף נאך חתונה מאכן בקרוב, דארפן שוין די שווער/שוויגער/טאטע/מאמע/ברודער'ס/שוואגער'ס אויך קומען, און אזוי ציעט ער עס אויס ביז ווי לאנג ער קען, און נאכדעם זאגט ער "כ'מיין אז פאר אייך האט די תורה געשריבן די מצוה פון גט'ן, אמאל דארף מען דאס אויך מקיים זיין" און שוין, מען האט געטוהן וואס מען האט געקענט און מען גט זיך.
א ביטער געלעכטער
די גמרא זאגט זכה עוזרתו לא זכה כנגדו
טראכט אריין וואס דא שטייט, עס ווענדט זיך אלעס אינעם מאן, אויב ער איז זוכה איז זי מיט אים, און אויב ער איז נישט זוכה איז זי קעגן אים.
נשים עם בפני עצמן, ווען מען האט חתונה דארף מען זיך אויסלערנען די שפראך פון די פרויען-פאלק, און אויב קען מען די שפראך, און מען האט אביסל שכל, קענסטו אראפקאטן פון די 600 גרושים 550, דו וועסט בלייבן בלויז מיט פופציג.
איך ווייס נישט אויב עס קומט אריין אין דעם אשכול, אבער אזוי ווי עס איז ארויפגעקומען דעם נושא, האב איך נישט געוואלט בלייבן מיט בויך-וויי, האב איך עס געמוזט ארויסגעבן, און אפשר טאקע דארף מען עפענען א צווייטע אשכול פאר שלום בית, לדעתי לדעתי וואלט מען רוהיג געקענט פארמיידן רוב גיטין.
ברסלבער
איך ווייס נישט אויב עס קומט אריין אין דעם אשכול, אבער אזוי ווי עס איז ארויפגעקומען דעם נושא, האב איך נישט געוואלט בלייבן מיט בויך-וויי, האב איך עס געמוזט ארויסגעבן, און אפשר טאקע דארף מען עפענען א צווייטע אשכול פאר שלום בית, לדעתי לדעתי וואלט מען רוהיג געקענט פארמיידן רוב גיטין.
דמיונות בעלמא. איך האב די טענה געהערט פון נישט איינער, אבער קיינער פון זיי האט נישט געקעט דאס באווייזען בפועל, אז דו זאגסט טאקע אזוי, קלינג איך דיר היינט ביינאכט מיט א ליסט פון פינעף קעיסעס וואס האלטען זיך ביים גט'ן, לאמיר זעהן ווי דו קענסט עס פארמיידען מיט דיין גרויסע חכמה.
די טענה איז איינער פון די גרעסטע שקרים וואס די דרשני ועסקני שלום בית פארקויפען, און ווען עס קומט למעשה לאזט זיך אויס פון זיי א פייג. ובידעי ומכירי קאמינא. אוודאי, טעארעטיש וואלט יעדער געקענט האבען שלום בית ווען ער וואלט נאר געטוהן אזוי און אזוי און זי וואלט געטוהן אזוי און אזוי און פארשטאנען אזוי און אזוי, אבער דאס איז טריוויאל. עס זאגט נאר אז ווען עס וואלט געווען שלום בית וואלט געווען שלום בית. מרעדט דאך בפועל ווי עס קומט צו כל מיני מצבים און קיינער קען עס נישט העלפען. סנישט קיין חכמה צו זיין א חכם אויף יענער'ס ליידען.
לולא דמספתינא, וואלט איך געזאגט אז לדעתי, לדעתי, וואלט אסאך כלומ'רשטע שלום בית הצלחות געדארפט זיך ענדיגען מיט א געט, און רוב א"ג שלום בית מאכערס וואלא מען געדארפט זאפארט פטר'ן פון זייער אמט וואס איז באזירט אויף בערך אזא לעכערליכע טענה אז אלע קען מען טוישען אזויווי די טענה אז אלע געיס קענען זיך טוישען און ווערן סטרעיט (עי' מאמרו החדש של הגה"צ מוהר"ר מלך שפירא שליט"א באתרא קדישא ספרים בלוג).
יא איך קען עס באווייזן בפועל
אבער איך געב דערווייל נאכנישט ארויס מיין נומבער מחמת סיבות שונות וטעמים כמוסים.
אבער דאס וועל איך יא טוהן בעזר ה', איך וועל עפענען אן אשכול וועגן שלום בית, און פרובירן אראפצושרייבן וויכטיגע כללים דערין, און האפענטליך דעמאלט'ס וועסטו זעהן אז כ'בין יא גערעכט געווען, אבער דאס וועט שוין נישט זיין היינט.
אבער איך געב דערווייל נאכנישט ארויס מיין נומבער מחמת סיבות שונות וטעמים כמוסים.
אבער דאס וועל איך יא טוהן בעזר ה', איך וועל עפענען אן אשכול וועגן שלום בית, און פרובירן אראפצושרייבן וויכטיגע כללים דערין, און האפענטליך דעמאלט'ס וועסטו זעהן אז כ'בין יא גערעכט געווען, אבער דאס וועט שוין נישט זיין היינט.
ברסלבעריא איך קען עס באווייזן בפועל
אבער איך געב דערווייל נאכנישט ארויס מיין נומבער מחמת סיבות שונות וטעמים כמוסים.
אבער דאס וועל איך יא טוהן בעזר ה', איך וועל עפענען אן אשכול וועגן שלום בית, און פרובירן אראפצושרייבן וויכטיגע כללים דערין, און האפענטליך דעמאלט'ס וועסטו זעהן אז כ'בין יא גערעכט געווען, אבער דאס וועט שוין נישט זיין היינט.
נו נו.
דארפסט אבער פארשטיין די אלע געוואלדיגע כללים העלפן א רעטאך בפועל, פארוואס? פשוט, אוודאי קען מען אויסשטעלן מוראדיגע כללים וואס וועט זיין א פונקטליכע רעסיפי אויף שלום בית. קיינער איז נישט מחולק מיט דעם. די פראבלעם איז נאר אז פון די כללים ביז למעשה איז א ווייטער וועג, יעדער קען זאגען ווען דו וואלסט אלעמאל געשמייכלט למשל און גערעדט און אזוי און אזוי וואלסטו געהאט שלום בית, אבער אפשר האסטו אויך כללים און עצות וויאזוי מפירדט דאס אויס בפועל? עס איז בערך אזויווי צו זאגען אז יעדער קען זיין א צדיק, מדארף נאר פאלגען די כללים. נו, שכויעח, דאס האב איך געוואסוט פאר דו ביסט אנגעקומען. די סיבה פארוואס איך בינישט קיין צדיק איז נישט ווייל עס פעלט מיר אינפארמאציע וויאזוי ממאכט דאס נאר וועגן פארשידענע פראבלעמן וואס מאכט זיך ווען מפראבירט דאס אויסצופירען בפועל. די זעלבע פאר שלום בית, כללים ביזן הימל העלפען פאר קיינער נישט ברגע וואס עס איז דא א פראבלעם אין מציאות.
דאס איינרעדן כאילו עס איז דא א רעסיפי מנצחת פאר שלום בית און די פראבלעם איז פשוט אז מפירט דאס נישט אויס דינט נאר צו מאכן אומשולדיגע יונגעלייט און ווייבלעך זיך שפירען שולדיג , כאילו סאיז נישט גענוג די עצם צער וואס זיי גייען אדורך, און איז סיי א לעכערליכע טענה ברגע וואס מטראכט א רגע, און סיי א שטארקע רשעות וואס טוט נאר מחזק געוועם די prejudices און טאבוס וואס מענטשען האבען שוין סייוי איבער וואס איז "נארמאל" און ראוי.
ידוע אז כמה פון די גרויסע שלום בית עצה געבערס און דענקערס האבען נישט קיין ש"ב ביי זיך אין שטוב (השמות שמורים במערכת), דאס איז נאר נאך איין באווייז אויף די לעכערקייט פון די אלע געוואלדיגע כללים וועןעס קומט למעשה.
איך הער וואס דו זאגסט, אבער דו האסט נאכנישט געהערט וואס איך זאג און דו שרייסט שוין.
קודם איך האב ברוך ה' אן אויסגעצייכענטע שלום בית, דער אייבערשטער זאל העלפן ווייטער.
צווייטנ'ס האב איך טאקע געוואלט שרייבן פון שלום בית, אויך שוין נאכן פייט, ווי אזוי דריידט מען צוריק?
קודם איך האב ברוך ה' אן אויסגעצייכענטע שלום בית, דער אייבערשטער זאל העלפן ווייטער.
צווייטנ'ס האב איך טאקע געוואלט שרייבן פון שלום בית, אויך שוין נאכן פייט, ווי אזוי דריידט מען צוריק?
ברסלבעראיך הער וואס דו זאגסט, אבער דו האסט נאכנישט געהערט וואס איך זאג און דו שרייסט שוין.
קודם איך האב ברוך ה' אן אויסגעצייכענטע שלום בית, דער אייבערשטער זאל העלפן ווייטער.
צווייטנ'ס האב איך טאקע געוואלט שרייבן פון שלום בית, אויך שוין נאכן פייט, ווי אזוי דריידט מען צוריק?
לגבי מיין טענה איז נישט משנה בכלל וואס דיינע עצות זענען, עס איז א כללותדיגע טענה אויף די גאנצע מהלך פון טענה'ן אז עס איז דא אפאר פשוטע עצות וואס זענען א "פיט פאר אל" שלום בית רעסיפי. און מיין שאלה איז בכלל נישט געווען וואס טוט מען נאכן פייט נאר די פראבלעם אז עצות און כללים העלפן א רעטאך במציאות ווען סדא א פראבלעם. (כמובן איך רעד עקרונותדיג, אוודאי איז דא אסאך וועם מהעלפט און מקען העלפן).
לגבי דעם קדושת יו"ט איז באקנט אז זיין ערשטע פרוי האט נישט געוואלט נעמען א גט, עס איז געווען א שטילע (גרויסע) פלוגתתא צווישען צאנזער רב זצ"ל בעל הד"ח און דער בעל ערך ש"י הראב"ד מסיגוט אצל הקדושת יו"ט, דער צאנזער רב האט מתיר געווען צו גט'ן בעל כרחה, און דער ערך ש"י האט מפקפק געווען [כמדומה]. למעשה איז זי געבליבן וואוינען אין חצר פונעם קדושת יו"ט.
די סיבה פון נישט רעדען פין די עסק איז פשוט, ווייל לויטען ערך ש"י קומט דאך אויס אז ..., [וי"א אז אלע גאר גדולי הדורות זענען נולד געווארעןן דורך געוויסע ... כדי לכסות הענין פון יענע חברה ושלא להתגרות בהם].
די סיבה פון נישט רעדען פין די עסק איז פשוט, ווייל לויטען ערך ש"י קומט דאך אויס אז ..., [וי"א אז אלע גאר גדולי הדורות זענען נולד געווארעןן דורך געוויסע ... כדי לכסות הענין פון יענע חברה ושלא להתגרות בהם].
אויסער דעם וואס לעיקוואוד טענה'ט, האט די גאנצע זאך נישט קיין פירוש. ווי אזוי איז מעגליך אז יעדע איינציגע קאפל זאל זיך גוט לעבן בשעת זיי האבן זיך אפילו נישט אויסגעוועלט איינער דעם צווייטן (און אפילו ווען יא דארף מען אויך רחמי שמים) עס זענען דא אזויפיל מענטשן מיט קעגנזעצטע נאטורן, און אין אזא פאל אפילו ס'איז דא שלום בית, דהיינו מ'קריגט זיך נישט, קען דאס ממש זיין א גיהנם פאר צוויי מענטשן וואס זענען כרחוק מזרח ממערב. נישט יעדע צוויי נארמאלע מענטשן קענען לעבן איינער מיט'ן צווייטן פאר זיבעציג יאר אונטער איין דאך, אפילו אויב ביידע האבן גוטע מידות.
איך ליין דא וואס די עולם שרייבט, זייענדיג א מיטגעמאכטער, און זיך באקענדיג מיט די מצב אויף די אייגענע עקספיריענס וויל איך ארויסברענגען דעם אמת לאמיתו,
די תורה האט באשאפן א טבע הבריאה אז יעדע מענטש ווען ער קומט צו די 20גער יארן,
פעלט אים אויס א פרוי וואס עס זאל זיין פון ביידע זייטן "על כל פשעים תכסה אהבה", אז נישט ברענגסט עס צו צום ערגסטן
ווי די גמרא זאגט:
השרוי בלא אשה שרוי
בלא חומה
בלא שמחה
בלא טובה
כל אדם שאין לו אשה אינו אדם
ישא אשה ואח"כ ילמוד תורה בטהרה (ווייל בלא אשה איז קיין טהרה נישט דא)
די גמרא זאגט:
המגרש אשתו ראשונה אפילו מזבח מוריד עליו דמעות,
און אזוי ווערט גע'פסק'נט אין שו"ע
אסור לגרש אשתו ראשונה,
אבער:
אשה רעה מצוה לגרשה,
איז אזוי דאס ענין פון זיך גט'ן איז זייער א ביטערע זאך, יעדע גרוש נישט כל חילוק צו ער קען כל התורה כולה צו ער קען גארנישט
ווערט שוואכער אין אידישקייט מיט יעדע פארבייגייענדיגע טאג,
מ'זעהט עס אין די גמרא אויך:
ווי איינע פון די אמוראים האבן געזאגט אז ווען ער וואלט ווען חתונה געהאט ביי די 14 וואלט ער געקענט זאגן "גירא בעינא דשיטנא"
דאס איז די ענין פארוואס ביי די חסידים האט מען איינגעפירט חתונה האבן פרי און באהאלטן פון די קינדער ווי מער,
ווייל אזוי איז דא די מערסטע טשענדזשעס זיך צו האלטן ביי אידישקייט,
חתונה צו מאכן די קינדער נאך פאר זיי קומען צום שכל,
עכ"ז א צו זיין השרוי בלא אשה איז אזא געפערליכע זאך, נאך ערגער איז ווען איינער האט א אשה רעה, אדער אז מ'האט נישט קיין שלום בית, ווייל דעמאלט זעהט מען נישט
מען נישט קיין וועג ארויס, איז די נסיונות שטערקער, משא"כ השרוי בלא אשה קען יעדן טאג געהאלפן ווערן
דאס איז זיכער אז יעדע מענטש מוז טוהן כל טצדקי שבעולם צו לעבן מיט זיין זיווג באהבה ואחוה ושלו' וריעות, אהן דעם קען מען קיין מענטש נישט זיין און אודאי נישט קיין איד,
ליידער איז דא פעלער ווען מ'דארף זיך גט'ן וואס דאס איז ביטערער ווי ביטער
גלייבסט מיר בנאמנות איך בין געווען גרייט צו טוהן כל טצדקי שבעולם זיך נישט צו גט'ן, איך בין געווען גרייט אויף עולם,
אבל מה אעשה אז זי האט זיך געהאלטן קלוגער און בשום אופן נישט געהאלטן ביים ארבעטן אויף זיך,
אין אזא פאל איז געזאגט געווארן "אשה רעה מצוה לגרשה"
לעבן מיט א פרוי וואס מאכט ביטער די לעבן איז ערגער ווי זיך גט'ן
איך בין איבערצייגט ביי נאך צענדליגער וואס האבן זיך נאר גע'גט בלית ברירה
איך וואלט זאגט פארקערט 90% אינגעלייט וואס גט'ן זיך זענען געווען גרייט צו ארבעטן אויף שלום בית, נאר פרויעהן טראכטן נישט אזוי טיף נעמען זיי די גרינגערע וועג און גייען אוועק און האלטן נישט ביים ארבעטן,
ונסיים בדבר טוב,
מיר שטייען אין חודש שבט וואס איז ר"ת די 3 זאכן וואס שטייט אויף השרוי בלא אשה,
ש'מחה ב'רכה ט'ובה,
זאל דער אייבערשטער העלפן אז אלע אידן זאלן לעבן מיט זייער באשערטע בשמחה ברכה טובה, און אלע וואס האבן נישט קיין ש'מחה ב'רכה ט'ובה זאלן זוכה זיין דערצו
די תורה האט באשאפן א טבע הבריאה אז יעדע מענטש ווען ער קומט צו די 20גער יארן,
פעלט אים אויס א פרוי וואס עס זאל זיין פון ביידע זייטן "על כל פשעים תכסה אהבה", אז נישט ברענגסט עס צו צום ערגסטן
ווי די גמרא זאגט:
השרוי בלא אשה שרוי
בלא חומה
בלא שמחה
בלא טובה
כל אדם שאין לו אשה אינו אדם
ישא אשה ואח"כ ילמוד תורה בטהרה (ווייל בלא אשה איז קיין טהרה נישט דא)
די גמרא זאגט:
המגרש אשתו ראשונה אפילו מזבח מוריד עליו דמעות,
און אזוי ווערט גע'פסק'נט אין שו"ע
אסור לגרש אשתו ראשונה,
אבער:
אשה רעה מצוה לגרשה,
איז אזוי דאס ענין פון זיך גט'ן איז זייער א ביטערע זאך, יעדע גרוש נישט כל חילוק צו ער קען כל התורה כולה צו ער קען גארנישט
ווערט שוואכער אין אידישקייט מיט יעדע פארבייגייענדיגע טאג,
מ'זעהט עס אין די גמרא אויך:
ווי איינע פון די אמוראים האבן געזאגט אז ווען ער וואלט ווען חתונה געהאט ביי די 14 וואלט ער געקענט זאגן "גירא בעינא דשיטנא"
דאס איז די ענין פארוואס ביי די חסידים האט מען איינגעפירט חתונה האבן פרי און באהאלטן פון די קינדער ווי מער,
ווייל אזוי איז דא די מערסטע טשענדזשעס זיך צו האלטן ביי אידישקייט,
חתונה צו מאכן די קינדער נאך פאר זיי קומען צום שכל,
עכ"ז א צו זיין השרוי בלא אשה איז אזא געפערליכע זאך, נאך ערגער איז ווען איינער האט א אשה רעה, אדער אז מ'האט נישט קיין שלום בית, ווייל דעמאלט זעהט מען נישט
מען נישט קיין וועג ארויס, איז די נסיונות שטערקער, משא"כ השרוי בלא אשה קען יעדן טאג געהאלפן ווערן
דאס איז זיכער אז יעדע מענטש מוז טוהן כל טצדקי שבעולם צו לעבן מיט זיין זיווג באהבה ואחוה ושלו' וריעות, אהן דעם קען מען קיין מענטש נישט זיין און אודאי נישט קיין איד,
ליידער איז דא פעלער ווען מ'דארף זיך גט'ן וואס דאס איז ביטערער ווי ביטער
גלייבסט מיר בנאמנות איך בין געווען גרייט צו טוהן כל טצדקי שבעולם זיך נישט צו גט'ן, איך בין געווען גרייט אויף עולם,
אבל מה אעשה אז זי האט זיך געהאלטן קלוגער און בשום אופן נישט געהאלטן ביים ארבעטן אויף זיך,
אין אזא פאל איז געזאגט געווארן "אשה רעה מצוה לגרשה"
לעבן מיט א פרוי וואס מאכט ביטער די לעבן איז ערגער ווי זיך גט'ן
איך בין איבערצייגט ביי נאך צענדליגער וואס האבן זיך נאר גע'גט בלית ברירה
איך וואלט זאגט פארקערט 90% אינגעלייט וואס גט'ן זיך זענען געווען גרייט צו ארבעטן אויף שלום בית, נאר פרויעהן טראכטן נישט אזוי טיף נעמען זיי די גרינגערע וועג און גייען אוועק און האלטן נישט ביים ארבעטן,
ונסיים בדבר טוב,
מיר שטייען אין חודש שבט וואס איז ר"ת די 3 זאכן וואס שטייט אויף השרוי בלא אשה,
ש'מחה ב'רכה ט'ובה,
זאל דער אייבערשטער העלפן אז אלע אידן זאלן לעבן מיט זייער באשערטע בשמחה ברכה טובה, און אלע וואס האבן נישט קיין ש'מחה ב'רכה ט'ובה זאלן זוכה זיין דערצו
אפשר אפטיילן די לעצטע פאר תגובות פון דעם אשכול, מאכען אן עקסטרען אשכול - 'קען מען צוריק האלטען זיך גט'ן מיטען ארבעטען אויף שלום בית', נישט אויסמישן מיט די גדולי הדור.
בד"וו מען זאגט א ווערטל פארוואס מזבח מוריד דמעות, ווייל נאך די חתונה דארף מען כסדר ברענגען פארשידנע מיני קרבנות פאר די ווייב, יעדער מין און זיין צייט, אסאך מאל קרבן תודה - 'טענק יוא' דיס אר דעט ואס סא גרעיט, קרבן שלמים - מתנות לאשתו סתם אזוי, און צומאל קרבן חטאת - "איי עם סארי" די ביסט גערעכט. וכו' וכו' כל המוסיף מוסיפין לו. אבער מען קומט צו א מצב מען גט זיך איז דאך א סימן אז מען האט נישט מקריב געווען גענוג קרבנות פאר די פרוי לכן 'מזבח מוריד דמעות'. [פארשטייט זיך יעדע כלל האט א חוץ].
בד"וו מען זאגט א ווערטל פארוואס מזבח מוריד דמעות, ווייל נאך די חתונה דארף מען כסדר ברענגען פארשידנע מיני קרבנות פאר די ווייב, יעדער מין און זיין צייט, אסאך מאל קרבן תודה - 'טענק יוא' דיס אר דעט ואס סא גרעיט, קרבן שלמים - מתנות לאשתו סתם אזוי, און צומאל קרבן חטאת - "איי עם סארי" די ביסט גערעכט. וכו' וכו' כל המוסיף מוסיפין לו. אבער מען קומט צו א מצב מען גט זיך איז דאך א סימן אז מען האט נישט מקריב געווען גענוג קרבנות פאר די פרוי לכן 'מזבח מוריד דמעות'. [פארשטייט זיך יעדע כלל האט א חוץ].
גוטע פינטעלךאפשר אפטיילן די לעצטע פאר תגובות פון דעם אשכול, מאכען אן עקסטרען אשכול - 'קען מען צוריק האלטען זיך גט'ן מיטען ארבעטען אויף שלום בית', נישט אויסמישן מיט די גדולי הדור.
בד"וו מען זאגט א ווערטל פארוואס מזבח מוריד דמעות, ווייל נאך די חתונה דארף מען כסדר ברענגען פארשידנע מיני קרבנות פאר די ווייב, יעדער מין און זיין צייט, אסאך מאל קרבן תודה - 'טענק יוא' דיס אר דעט ואס סא גרעיט, קרבן שלמים - מתנות לאשתו סתם אזוי, און צומאל קרבן חטאת - "איי עם סארי" די ביסט גערעכט. וכו' וכו' כל המוסיף מוסיפין לו. אבער מען קומט צו א מצב מען גט זיך איז דאך א סימן אז מען האט נישט מקריב געווען גענוג קרבנות פאר די פרוי לכן 'מזבח מוריד דמעות'. [פארשטייט זיך יעדע כלל האט א חוץ].
א גוטע פשט, נאך א פשט איז.
די מזבח וויינט: "עס איז מיר גענוג די בהמות וואס מען איז מקריב אויף מיר, איך דארף נישט מען זאל מקריב זיין אויף מיר מענטשן"
די קינדער וואס זענען געווענטליך די קרבנות, און וואקסן אויף פארקריפעלט רח"ל.
גוטע פינטעלךלגבי דעם קדושת יו"ט איז באקנט אז זיין ערשטע פרוי האט נישט געוואלט נעמען א גט, עס איז געווען א שטילע (גרויסע) פלוגתתא צווישען צאנזער רב זצ"ל בעל הד"ח און דער בעל ערך ש"י הראב"ד מסיגוט אצל הקדושת יו"ט, דער צאנזער רב האט מתיר געווען צו גט'ן בעל כרחה, און דער ערך ש"י האט מפקפק געווען [כמדומה]. למעשה איז זי געבליבן וואוינען אין חצר פונעם קדושת יו"ט.
די סיבה פון נישט רעדען פין די עסק איז פשוט, ווייל לויטען ערך ש"י קומט דאך אויס אז ..., [וי"א אז אלע גאר גדולי הדורות זענען נולד געווארעןן דורך געוויסע ... כדי לכסות הענין פון יענע חברה ושלא להתגרות בהם].
דאכט זיך אז דער מהרש"ם האט געשריבן א תשובה לאיסור, און די רביים לבית סיגוט זענען זיך נוהג נישט צו האלטן יענעם חלק אינדערהיים
אגב, דאס וואס מאנכע טענה'נען אז מ'פארדעקט די גירושים בבית צדיקים, איז נישט אמת, זעה דא די לעצטע צוויי שורות.
ווי האט יענער געזאגט, זאל די מזבח וויינען, נישט איך.
בונעס איירעסגעהערט האב איך אמאל (אדרבה דערגייט דעם קארנטקייט הדבר אין קומט צוריק מיט די ריזאלטס)
אז דער יעצטיגער בעלזער רבי ר' בערל רוקח שליט"א האט יארן נישט געהאט קיין קינדער נאך זיין חתונה מיט הרבנית הצדיקות תחי' האט ער אנגעפרעגט הרבי מסאטמאר זצ"ל אדער אליינס, אדער א שליח (איר קענט אריינשטעלן א צווייטען צדיק'ס נאמען דא אויב מאכט אייך עס ניט קיין סענס, איך האב עס געהערט מיט דעם צדיקס נאמען)
האט ער אים געראטען ער זאל גט'ן זיין רעבעצין, און נאכמאל חתונה האבן מיט איר, חוזר זיין גרושתו, דאן איז געבוירן געווארן בנו יחידו אהרן מרדכי
אויב איז דאס אמת דאן איז ער אויך אויף די ליסט.
דער בעלזער רב האט כמה פעמים געזאגט אז דרעי האבן אים אויסגעפועלט:
סאטמערער רב, דער בית ישראל, און דער פאלטיטישאנער רבי ר' אלעזר טווערסקי, וואס אגב, א פאקט וואס מען דערציילט נישט היינט, דער פאלטיטשאנער רבי, אלס בעלזער אייניקל און חסיד, האט שטארק געשטופט די הכתרה פון בעלזער רב אלס רב.
יש תח''י בריוו, א ברכת השנה, פונעם בעלזער רב צום פאלטישאנער רבי אין שנת תשל''ה ווען זיין ווייב באו געווארט ווי ער שרייבט אים מיטן טיטל „תפילתו עושה פירות",
ווען איך וועל זיין אינדערהיים וועל איך עס אופלאודן.
נאך איינעם וואס איך זעה מען האט אים פארגעסן, דער מקור ברוך פון סעריט וויזניץ, ער איז בזיווג ראשון געווען א איידעם ביי הרה''ק מהרי''ד מבעלזא, און ער האט זיך בנג'ו ווייל זי איז געווען מאדערן, אבער ער האט כל ימיו גערעדט ממש ווי א חסיד פונעם בעלזער רב, און האט אדאפטירט א שיינע פאר מנהגים פון בעלזא.
ער האט געהאט איין קינד מיט איר, וואס איז נאכן קריג געווארען א קיבוצ'ניק, ער האט זיך גערופן מיכל חלוץ.
ער האט געהאט איין קינד מיט איר, וואס איז נאכן קריג געווארען א קיבוצ'ניק, ער האט זיך גערופן מיכל חלוץ.
נאך איינעם פון וועם דער בעלזער האט באקומען דעמאלס א ברכה פאר קינדער פונעם ליובאוויטשער.
דער ווערטל איז געווען אז ער האט געוואלט יעדער זאל קענען זאגן ס'איז זיין מופת
דער ווערטל איז געווען אז ער האט געוואלט יעדער זאל קענען זאגן ס'איז זיין מופת
ברסלבערגוטע פינטעלךאפשר אפטיילן די לעצטע פאר תגובות פון דעם אשכול, מאכען אן עקסטרען אשכול - 'קען מען צוריק האלטען זיך גט'ן מיטען ארבעטען אויף שלום בית', נישט אויסמישן מיט די גדולי הדור.
בד"וו מען זאגט א ווערטל פארוואס מזבח מוריד דמעות, ווייל נאך די חתונה דארף מען כסדר ברענגען פארשידנע מיני קרבנות פאר די ווייב, יעדער מין און זיין צייט, אסאך מאל קרבן תודה - 'טענק יוא' דיס אר דעט ואס סא גרעיט, קרבן שלמים - מתנות לאשתו סתם אזוי, און צומאל קרבן חטאת - "איי עם סארי" די ביסט גערעכט. וכו' וכו' כל המוסיף מוסיפין לו. אבער מען קומט צו א מצב מען גט זיך איז דאך א סימן אז מען האט נישט מקריב געווען גענוג קרבנות פאר די פרוי לכן 'מזבח מוריד דמעות'. [פארשטייט זיך יעדע כלל האט א חוץ].
א גוטע פשט, נאך א פשט איז.
די מזבח וויינט: "עס איז מיר גענוג די בהמות וואס מען איז מקריב אויף מיר, איך דארף נישט מען זאל מקריב זיין אויף מיר מענטשן"
די קינדער וואס זענען געווענטליך די קרבנות, און וואקסן אויף פארקריפעלט רח"ל.
דעס איז נאר אין די אמאליגע צייטען, משא״כ היינט ווען רוב גיטין גייען ב ה דורך אן קיין ערענסטע מחלוקת און די קינדער גייען פאר געהעריגע הילף, וואקסען די קינדער אויף בעסער און שטערקער פון סתם קינדער
בונעס איירעסגעהערט האב איך אמאל (אדרבה דערגייט דעם קארנטקייט הדבר אין קומט צוריק מיט די ריזאלטס)
אז דער יעצטיגער בעלזער רבי ר' בערל רוקח שליט"א האט יארן נישט געהאט קיין קינדער נאך זיין חתונה מיט הרבנית הצדיקות תחי' האט ער אנגעפרעגט הרבי מסאטמאר זצ"ל אדער אליינס, אדער א שליח (איר קענט אריינשטעלן א צווייטען צדיק'ס נאמען דא אויב מאכט אייך עס ניט קיין סענס, איך האב עס געהערט מיט דעם צדיקס נאמען)
האט ער אים געראטען ער זאל גט'ן זיין רעבעצין, און נאכמאל חתונה האבן מיט איר, חוזר זיין גרושתו, דאן איז געבוירן געווארן בנו יחידו אהרן מרדכי
אויב איז דאס אמת דאן איז ער אויך אויף די ליסט.
סארא מין שטותים רעדט איר, וואס איז יא אמת איז אז רוב עולם ווייסט נישט פארוואס משה טוביה גרינצווייג איז געפלויגן פון בעלז טראץ וואס ער האט אזויפיל געטוהן פאר בעלזער רב אין זיינע יונגע יארן (כולל ווארפען אנדערע) ,ובכן ער האט פארארבייט מעשים מסכסך זיין צוויישן בעלזער רב און זיין רביצין די צדיקת (ויש אומרים בעצה אחת מיט די קלאפטע שוויגער לייטשא) אמת ער האט געמיינט ער טוהט עס לטובה עס זאל בלייבן א ממשיך השושלת אבער כמובן אזא התנהגות קען מען נישט טאלערירן.
לגבי די ברכה אין פלארידע, וואס עס איז געווען אין הימל ווייס איך נישט אבער אויף די וועלט מיט די פליישיגע אויגן ווייס איך יא, עס איז ידוע ומפורסם אז דער רבי ז"ל האט נישט געוויסט וואס טוהט זיך מיט עם יענע טאג, ער האט געמיינט אז בעלזער רב פון תל אביב קומט עם באזוכן..
ווען האט הרבי מסאטמאר נישט געוויסט וואס טוט זיך?? א טאג?? א דאטום?? א יאר?? א מקום?? א פאסירונג??
זיין קאפ האט אים געארבייט 100% ביז די לעצטע רגע, איר האט נארוואס אויסגעזויגען פונעם פינגער א נייעם שפקולאציע, וואס איר האט נאך קיינמאל געהערט פון קיין איינעם!
אפשר האט איר עפעס א כוונה דערביי (מיט אייער פרישען פאבריצירונג) מעגליך, איר וועט אונז דאס לאזען הערן מיט די צייט.
אדער אפשר ווייסט איר נישט פון וועלכן רבי מסאטמאר מיר רעדן, העל איך אייך ענטפלעקן. אויב מען רעדט פון א סאטמארען רבין ביז שנת תשל"ט איז דאס דער ערשטער (בעל דברי יואל ויוא"מ) און פון תשל"ט ביז תשס"ו איז דער צווייטער (בעל ברך משה)
(ביי דע וועי, ברודער זיסער, איר האט שוין אמאל אפגעליינט עפעס א דריי פערטל מאמר (פשוט ביאגראפיע) איבער דעם גדול? ווייל איך זעה אז איר שפרינגט פון די הויט ווען מען דערמאנט נאר זיין האלבן נאמען, און איר האט גאר א קליינע ידיעה בכלל וואס האט זיך געטון ביי זיין וועלט'ס אימפעריע, גייט ליינט אביסל פשוט'ע ביאגראפיע פאר איר טאנצט ארויס עוד הפעם, ווען זיין נאמען מיט זיין אומבאגרעניצטע סוקסעס ווערט דערמאנט.)
יישר כח און א גוטן פורים
זיין קאפ האט אים געארבייט 100% ביז די לעצטע רגע, איר האט נארוואס אויסגעזויגען פונעם פינגער א נייעם שפקולאציע, וואס איר האט נאך קיינמאל געהערט פון קיין איינעם!
אפשר האט איר עפעס א כוונה דערביי (מיט אייער פרישען פאבריצירונג) מעגליך, איר וועט אונז דאס לאזען הערן מיט די צייט.
אדער אפשר ווייסט איר נישט פון וועלכן רבי מסאטמאר מיר רעדן, העל איך אייך ענטפלעקן. אויב מען רעדט פון א סאטמארען רבין ביז שנת תשל"ט איז דאס דער ערשטער (בעל דברי יואל ויוא"מ) און פון תשל"ט ביז תשס"ו איז דער צווייטער (בעל ברך משה)
(ביי דע וועי, ברודער זיסער, איר האט שוין אמאל אפגעליינט עפעס א דריי פערטל מאמר (פשוט ביאגראפיע) איבער דעם גדול? ווייל איך זעה אז איר שפרינגט פון די הויט ווען מען דערמאנט נאר זיין האלבן נאמען, און איר האט גאר א קליינע ידיעה בכלל וואס האט זיך געטון ביי זיין וועלט'ס אימפעריע, גייט ליינט אביסל פשוט'ע ביאגראפיע פאר איר טאנצט ארויס עוד הפעם, ווען זיין נאמען מיט זיין אומבאגרעניצטע סוקסעס ווערט דערמאנט.)
יישר כח און א גוטן פורים
האם זו בושה שרב מתגרש? בפורום ספרים וסופרים.
ס'איז א פאקט אז מענטשן קוקן אהן א גרוש ווי סעקאנד קלעס,
סא ווען איינער גט זיך בתחלת ימיו און האט נאכדעם חתונה א צווייטע מאל ווי ער געווענליך נישט געדענקען פון זיין ערשטע און אודאי נישט אז אנדערע זאלן געדענקן,
איך וויל אז 10 יאר ארום זאל קיינער נישט געדענקן און וויסן אז כ'האב פאר עטליכע חדשים אין לעבן געהאט א אנדערע פרוי פאר א ווייב, פיריעד
סא ווען איינער גט זיך בתחלת ימיו און האט נאכדעם חתונה א צווייטע מאל ווי ער געווענליך נישט געדענקען פון זיין ערשטע און אודאי נישט אז אנדערע זאלן געדענקן,
איך וויל אז 10 יאר ארום זאל קיינער נישט געדענקן און וויסן אז כ'האב פאר עטליכע חדשים אין לעבן געהאט א אנדערע פרוי פאר א ווייב, פיריעד
גרושס'איז א פאקט אז מענטשן קוקן אהן א גרוש ווי סעקאנד קלעס
אפשר מיינסטו אוממענטשן?
שמעקעדיגגרושס'איז א פאקט אז מענטשן קוקן אהן א גרוש ווי סעקאנד קלעס
אפשר מיינסטו אוממענטשן?
מענטשען + אומוועלעדניג = אוממענטשען
Change is on the way,
ס'פארמט זיך יעצט א גרופע "אחים בדרך" achimbderech.org
ס'קומט נייע צייטן .....
ס'פארמט זיך יעצט א גרופע "אחים בדרך" achimbderech.org
ס'קומט נייע צייטן .....
א שטייגער ווי "sister to sister" ביי פרויען?
yes
brothers on their way to build a new home
בונעס איירעסווען האט הרבי מסאטמאר נישט געוויסט וואס טוט זיך?? א טאג?? א דאטום?? א יאר?? א מקום?? א פאסירונג??
זיין קאפ האט אים געארבייט 100% ביז די לעצטע רגע, איר האט נארוואס אויסגעזויגען פונעם פינגער א נייעם שפקולאציע, וואס איר האט נאך קיינמאל געהערט פון קיין איינעם!
בית שניChange is on the way,
ס'פארמט זיך יעצט א גרופע "אחים בדרך" achimbderech.org
ס'קומט נייע צייטן .....
חזקו ואמצו, איר זאלט האבן אסאך הצלחה, און אפשר וועט דאס צוהעלפן אראפצועמען די סטיגמה פונעם ווארט "גרוש".
[ציטאט אראפגענומען]
כאטש ס'איז פאראן מענטשן וואס האבן פיינט "פאנס" מיט א : פינטל. מפיק "פ". איך האב אבער זייער ליב א "פאן" וואס טרעפט אין פינטל.
👍 👍 👍 (ז' פעמים)
מען קען צולייגן צום ליסט דעם הייליגן ראדזימינער רבי זצ"ל.
איך האב געליינט און איינע פון די אמאליגע אידישע ביכלעך שיין באשריבן די געשיכטע צווישן ראדזימינער רבי און ראדזימינער רעביצין. עס איז א העכסט אינטערעסאנטע טראגי-קאמישע געשיכטע, ער שרייבט דארט אזוי:
די ראדזימינער רבי האט נישט געהאט קיין קינדער, די דאקטוירים האבן אלע געזאגט אז דער רבי איז דער יעניגער וואס קען נישט האבן קיין קינדער, אבער דער רבי און דער רבי'ס מוטער האבן געווארפן דאס שילד אויפן רעביצין, די רעביצין איז זיך געווען גרייט צו גט'ן, זי האט אבער פארלאנגט פינעף און צוואנציג טויזענט רובל, און דער רבי האט אזא סומע נישט געוואלט געבן.
למעשה ווען דער רבי און די רביצין זענען שוין געווארן קרוב צו זעכציג, האט די רעביצין מסכים געווען צו נעמען א גט. ס'איז געווען א ווייטאג, ווייל די רעבעצין האט שוין פארלוירן געלעגנהייט צו האבן קינדער. וואס ס'איז שייך דעם רבי ער האט חתונה געהאט מיט א טאכטער פון א גאליציאנער גוטן איד, א מיידל. די חתונה איז געפראוועט געווארן מיט גרויס פאמפע. חסידים האבן פאראויסגעזאגט אז זי וועט ווערן מעוברת. פרעמדע חסידים, דער עיקר די גערער, האבן געטריבן ליצנות.
נאך א פאר חדשים הערט מען אז די נייע ראדזימינער רעבעצין טראגט, אין די ראדזימינער שטיבלעך איז געווארן ששון ושמחה. פון אלע ראדזימינער מופתים איז דאס געווען די גרעסטע מופת. און די גערער שטיבלעך איז מען ארום געגאנגען אן א קאפ. חושד זיין די טאכטער פון א גאליציאנער רבי אז זי האט חלילה געזינדיגט, האבן אפילו גי גערע חסידים נישט געקענט.
ווידער זענען אריבער א פאר חדשים, מיט אמאל האט זיך פארשפרייט א ידיעה, וואס האט ארויסגערופן גרויס שמחה ביי די גערער. און א ביטערע טרויער ביי די ראדזימינער חסידים. ס'האט זיך ארויסגעוויזן אז די פרישע רעביצין האט אפגענארט דעם רבין. זי האט זיך געלייגט א קישן אונטערן קלייד, זי זאל אויסזעהן טראגעדיק. זי האט דאס געטאהן ווייל דער רבי האט איר צוגעזאגט אז ווען זי וועט ווערן מעוברת וועט ער אפשרייבן אויף איר נאמען א הויז. דער רבי האט זיך געלאזט אפנארן אפגעשריבן אויף די ווייב'ס נאמען א הויז, און דעמאלטס האט יענע אפיר גענומען דאס קישעלע פון אונטערן קלייד און עס איז געווארן אויס מופת.
ער שרייבט דארט אז די מעשה קלינגט ווי א משכילישע קאמעדיע, אבער זי איז צום באדויערן דעם ריינעם אמת. מ'האט געווארט אז דער רבי וועט אפגטן דאס ווייבל, וואס האט ביי עם אויסגענארט א הויז, אבער דער רבי הט זיך געמאכט א חשבון אז דאס הויז איז שוין מילא אירס זאל ער איר צום ווייניגסטן האבן אין הויף, צו וואס זאל ער איר גטן, זי זאל גיין חתונה האבן מיט א צווייטן ? ער האט זיך אפגעווישט די נאז אין געמאכט א שתיקה.
איך האב געליינט און איינע פון די אמאליגע אידישע ביכלעך שיין באשריבן די געשיכטע צווישן ראדזימינער רבי און ראדזימינער רעביצין. עס איז א העכסט אינטערעסאנטע טראגי-קאמישע געשיכטע, ער שרייבט דארט אזוי:
די ראדזימינער רבי האט נישט געהאט קיין קינדער, די דאקטוירים האבן אלע געזאגט אז דער רבי איז דער יעניגער וואס קען נישט האבן קיין קינדער, אבער דער רבי און דער רבי'ס מוטער האבן געווארפן דאס שילד אויפן רעביצין, די רעביצין איז זיך געווען גרייט צו גט'ן, זי האט אבער פארלאנגט פינעף און צוואנציג טויזענט רובל, און דער רבי האט אזא סומע נישט געוואלט געבן.
למעשה ווען דער רבי און די רביצין זענען שוין געווארן קרוב צו זעכציג, האט די רעביצין מסכים געווען צו נעמען א גט. ס'איז געווען א ווייטאג, ווייל די רעבעצין האט שוין פארלוירן געלעגנהייט צו האבן קינדער. וואס ס'איז שייך דעם רבי ער האט חתונה געהאט מיט א טאכטער פון א גאליציאנער גוטן איד, א מיידל. די חתונה איז געפראוועט געווארן מיט גרויס פאמפע. חסידים האבן פאראויסגעזאגט אז זי וועט ווערן מעוברת. פרעמדע חסידים, דער עיקר די גערער, האבן געטריבן ליצנות.
נאך א פאר חדשים הערט מען אז די נייע ראדזימינער רעבעצין טראגט, אין די ראדזימינער שטיבלעך איז געווארן ששון ושמחה. פון אלע ראדזימינער מופתים איז דאס געווען די גרעסטע מופת. און די גערער שטיבלעך איז מען ארום געגאנגען אן א קאפ. חושד זיין די טאכטער פון א גאליציאנער רבי אז זי האט חלילה געזינדיגט, האבן אפילו גי גערע חסידים נישט געקענט.
ווידער זענען אריבער א פאר חדשים, מיט אמאל האט זיך פארשפרייט א ידיעה, וואס האט ארויסגערופן גרויס שמחה ביי די גערער. און א ביטערע טרויער ביי די ראדזימינער חסידים. ס'האט זיך ארויסגעוויזן אז די פרישע רעביצין האט אפגענארט דעם רבין. זי האט זיך געלייגט א קישן אונטערן קלייד, זי זאל אויסזעהן טראגעדיק. זי האט דאס געטאהן ווייל דער רבי האט איר צוגעזאגט אז ווען זי וועט ווערן מעוברת וועט ער אפשרייבן אויף איר נאמען א הויז. דער רבי האט זיך געלאזט אפנארן אפגעשריבן אויף די ווייב'ס נאמען א הויז, און דעמאלטס האט יענע אפיר גענומען דאס קישעלע פון אונטערן קלייד און עס איז געווארן אויס מופת.
ער שרייבט דארט אז די מעשה קלינגט ווי א משכילישע קאמעדיע, אבער זי איז צום באדויערן דעם ריינעם אמת. מ'האט געווארט אז דער רבי וועט אפגטן דאס ווייבל, וואס האט ביי עם אויסגענארט א הויז, אבער דער רבי הט זיך געמאכט א חשבון אז דאס הויז איז שוין מילא אירס זאל ער איר צום ווייניגסטן האבן אין הויף, צו וואס זאל ער איר גטן, זי זאל גיין חתונה האבן מיט א צווייטן ? ער האט זיך אפגעווישט די נאז אין געמאכט א שתיקה.