שו"ת לא להלכה ולא למעשה

שו"ת לא להלכה ולא למעשה

נתנה ראש ונשובה, לאמיר אפלאזען די אלע פלוידערייען. לאמיר אביסל קונה חכמה זיין.

(בעקבות יידל - וויסענשאפט איז זיין פעלד)


1) וועלכע רב בישראל (חוץ לארץ, חסידיש), איז שוין תופס מקום רבנותו קרוב ל60/70 שנים? לא די די נאמען פון זיין רבנות איז דאס זעלבע, נאר אפילו זיין בית מדרש, איז עומד וקיים מאז באותו מקום?

2) אונטער וועלכע אומשטענדן האט משה גאלדמאן פארפאסט דעם הערליכע ניגון אויף די ווערטער "הבן יקיר לי אפרים"?

ס'ווערט מיר שפעט, דאס מאל וועט זיין א בחינה פון הוא מותיב והוא מפרק.

תשובות

א) הרב אלחנן הלפרין, יאריך ה' ימיו ושנותיו.

ב) תשעה באב ביינאכט, זייענדיג אין לופט-פעלד, נאך א דילעי. עלענד אליין, אן שיך.

איך מיין אז הרב וואזנער האלט שוין אויך קרוב צו אזא ציפער.

וועגן דעם האב איך געשריבן אין די שאלה "חוץ לארץ".

וועלכע שול איז די עלצטע שול אין וויליאמסבורג?

פולישע שטיבל?
אדער נייטרא?

לכאורה נייטרא. פוילישע שטיבל קען זיין אז די געביידע איז עלטער (כ'ווייס נישט, כ'זאג נאר אז ס'קען זיין) אבער נייטרא שול איז אן עלטערע *שול*. (געווען סטאלין אמאל)

וועלכע שול איז די עלצטע שול אין בארא פארק?

יידל

לכאורה נייטרא. פוילישע שטיבל קען זיין אז די געביידע איז עלטער (כ'ווייס נישט, כ'זאג נאר אז ס'קען זיין) אבער נייטרא שול איז אן עלטערע *שול*. (געווען סטאלין אמאל)

ר' יידל. דו דארפסט טוישן דיין ניק צו "היסטאריקער" אדער "ידען". במחילת כבוד תורתם הרמה.

קאווע טרינקער

וועלכע שול איז די עלצטע שול אין בארא פארק?

לכאורה די ספרד'ישע שול אויף 14'טע עוועניו.

קאווע טרינקער

וועלכע שול איז די עלצטע שול אין בארא פארק?

לויט די וועבסייט איז ליובאוויטש אויף 12'טע עוועניו די עלטסטע שול, געבויט אין 1902.

The Congregation Anshe Lubawitz of Borough Park was built in 1902 as Congregation Beth El, which moved to 15th Avenue in 1920. It’s the oldest synagogue building in Borough Park, though the portico with Doric columns was a later addition.

געפילטע, זייער פיין. ריכטיג.
די שוהל גייט נאך אן מיט טעגליך מנין.

ווער ס'האט די ריכטיגע תירוץ, דארף פארלייגן די נעקסטע שאלה...

אין די צייטונג באשרייבט איינער ''דרעזנער'' זייער שיין אלע עלטערערע שוהלן פון ב.פ.

קאווע טרינקער

געפילטע, זייער פיין. ריכטיג.
די שוהל גייט נאך אן מיט טעגליך מנין.

ווער ס'האט די ריכטיגע תירוץ, דארף פארלייגן די נעקסטע שאלה...

ווען איך ווייס ווען אז ענטפערן קומט מיט אזא אחריות וואלט איך געטראכט צוויי מאל פאר'ן ענטפערן... 😉

כרגע קען איך נישט טראכטן פון א גוטס, אפשר דורכ'ן טאג, צו גאר ביי שמו"ע ביי מנחה גייט עפעס איינפאלן, אויף דערוויילע ווארטס נישט אויף מיר, שלאגט פאר אייער אייגענע שאלות.

My great-great-grandfather Harav Yosef Yitzchok Parnes ZT"L moved to boro park in around 1915 and opened a shtiebel in circa 1920. The zaide was a heimishe yid from Poland. He went to live on the lower east side, probably the only person in the community with a bekitshe and gartel and the whole levush etc. The zaide tried to be mekarev yidden but it was heavily reform and the mafia didn't care for him and asked him to leave. He moved to Boro Park and opened up a Heimishe nusach sfard shul. He was known to pull people in off the street for a minyan and did not use electricity on shabbos because of Jews working in the utility companies.

א זוך אין גוגל שיקט מיר צו דעם.

Wikipedia

Yosef Yitzchok Parnes, the Brooklyner Rebbe, was also considered as such, arriving in Borough Park, Brooklyn in approximately 1913; due to the many non-observant Jews then working for the local utility companies, he did not use any electricity on the Sabbath. Many religious Jews in America in the early 1900s were his adherents.

האט ער געהאט א שול? קיינמאל נישט געוויסט אז ס'געווען אזא זאך ווי "ברוקלינע רבי".

ווער איז די עלסטער חסידישע איד און ניו יארק?

געפילטע פיש

א זוך אין גוגל שיקט מיר צו דעם.

Wikipedia

My great-great-grandfather Harav Yosef Yitzchok Parnes ZT"L moved to boro park in around 1915 and opened a shtiebel in circa 1920. The zaide was a heimishe yid from Poland. He went to live on the lower east side, probably the only person in the community with a bekitshe and gartel and the whole levush etc. The zaide tried to be mekarev yidden but it was heavily reform and the mafia didn't care for him and asked him to leave. He moved to Boro Park and opened up a Heimishe nusach sfard shul. He was known to pull people in off the street for a minyan and did not use electricity on shabbos because of Jews working in the utility companies.

האט ער געהאט א שול? קיינמאל נישט געוויסט אז ס'געווען אזא זאך ווי "ברוקלינע רבי".

איך אויך נישט אבער ער האט יא געהאט א שול. ס׳איז נאך דא. 16 אוועניו און 55 גאס.

אוי סארי, איך זע איך האב נישט ציטירט גוט, כ'האב עס פארראכטן.
ס'האט געברויכט זיין אזוי:

Wikipedia

Yosef Yitzchok Parnes, the Brooklyner Rebbe, was also considered as such, arriving in Borough Park, Brooklyn in approximately 1913; due to the many non-observant Jews then working for the local utility companies, he did not use any electricity on the Sabbath. Many religious Jews in America in the early 1900s were his adherents.

געוואלד געשריגן

איך אויך נישט אבער ער האט יא געהאט א שול. ס׳איז נאך דא. 16 אוועניו און 55 גאס.

ווי איז דא א שיל דארט?

It's ok. I never heard of him being called the Brooklyner Rebbe. It's in the building next to the fruit store.

וואס איז פארגעקומען יעצט ביים בי. קיא. אי. וואס האט צוזאמגעשלעפט מאסן מענטשן ביי לי עוועניא העכער די הייוועי צו א אריינקוק פארזאמלונג?

דר'עולם פארקריכט.

געפילטע האט נאך נישט געדאווענט היינט, ע"כ וועל איך מוזן מציע זיין א נייע שאלה.

וועלכע ספר, פון צוויי חלקים, לאזט די מחבר נישט איבערדריקען באזונדער. ביידע חלקים מוזן זיין אין איין באנד.
און אויב מ'טרעפט דאס ערשטע חלק וועט זיין א סימן אז די צווייטע חלק פעלט
וואס איז געווען זיי טעם?

דוכט זיך מיר דער בעל ספר הברית ווארנט אין זיין הקדמה, צווישן אנדערע ווארענונגען, אז מ'זאל נאר דרוקן ביידע חלקים אינאיינעם. די סיבה? אויב געדענק איך ריכטיג איז עס ווייל די צוויי חלקים זענען תלוי הא בהא.

יידל!
I LOVE YOU

נו, ווער האלט דיך צוריק פון דרוקן די I LOVE YOU קנעפל דארט אויבן?...

כן עשיתי.
יידל, יעצט דארפסטו פרעגן.
אבער פליז, ס'זאל עפעס וואס פשוט'ע אידן ווי מיר קענען ענטפערען

יידל

נו, ווער האלט דיך צוריק פון דרוקן די I LOVE YOU קנעפל דארט אויבן?...

נחום ראזענבערג.

איך האב זיך נישט צוריקגעהאלטן.

וועלעכע באקאנטע מחבר האט א נאמען געגעבן זיין תשובה ספר אויף זיין מאמע'ס נאמען?

צ׳יון ל׳נפש ח׳יה

מ׳ורינו ה׳רב ר׳ ש׳מואל א׳יידליס

יעצט פרעג איך,

וואס איז די פשוט׳ע באדייט פון א תשובה אדער שאלה וואס להלכה ולא למעשה (אויסער בנוגע פ.ס. וכדומה)

לעמאן, גוט, אבער כ'האב געמיינט א נאמען ממש, נישט נאר א רמז, ר''ת.

קאווע טרינקער

וועלעכע באקאנטע מחבר האט א נאמען געגעבן זיין תשובה ספר אויף זיין מאמע'ס נאמען?

רבי שאול בראך
ספר ליבא בעי

גוט, שטערן.
כ'האב געפרעגט פון א באקאנטע ספר.

קאווע טרינקער

גוט, שטערן.
כ'האב געפרעגט פון א באקאנטע ספר.

האסט געפרעגט פון א באקאנטע מחבר

לעמאן דזשוס

יעצט פרעג איך,

וואס איז די פשוט׳ע באדייט פון א תשובה אדער שאלה וואס להלכה ולא למעשה (אויסער בנוגע פ.ס. וכדומה)

אז ס'איז נישט קיין fixed הלכה, נאר relative.
ווען ס'איז נוגע למעשה וועט מען קענען מצרף זיין סניפים לקולא לויט די אומשטענדען

שטערן

קאווע טרינקער

גוט, שטערן.
כ'האב געפרעגט פון א באקאנטע ספר.

האסט געפרעגט פון א באקאנטע מחבר

אמת. געמיינט האב איך א באקאנטע חיבור...
שו"ת

שו״ת נפש חיה

גוט,
וואס איך מיין האט אויך דעם מחבר'ס נאמען.

חוות יאיר.

יידל אלצ-ווייסער.

ס'איז כאילו
חוה'ס יאיר.

וועלכע רב/רבי/דיין/מו"ץ אין ניו יארק איז שוין געווען א רב/רבי/דיין/מו"ץ אין אייראפע פארן קריג?

ר' פישעלע

קאווע אלצ-ווייסער

הג"ר אפרים פישל הערשקאוויטש, אב"ד האליין ודומ"ץ קלויזענבורג.

וואס איז ר' וואלף היידענהיים'ס ראיה אז ר' אליעזר הקליר האט געלעבט בזמן הגאונים?

כ׳מיין אז נישט קאווע און נישט יידל האבן עס ריכטיג

האליין איז א שטעטל אין עסטרייך ביים גרעניץ פון דייטשלאנד וואס איז נאכ׳ן קריג געוועהן א דיפי לאגער

אבער פארן קריג איז ער נישט געוועהן קיין רב

יידל

וואס איז ר' וואלף היידענהיים'ס ראיה אז ר' אליעזר הקליר האט געלעבט בזמן הגאונים?

יש אומרים שחי בתקופה שקידשו את החודש

כ'האב נישט געוואוסט, גוגל איז מיר מגלה.
ער האט א פייט "אאנין תשע מאות ועוד"

לעמאן דזשוס

כ׳מיין אז נישט קאווע און נישט יידל האבן עס ריכטיג

האליין איז א שטעטל אין עסטרייך ביים גרעניץ פון דייטשלאנד וואס איז נאכ׳ן קריג געוועהן א דיפי לאגער

אבער פארן קריג איז ער נישט געוועהן קיין רב

יאקע רב?

ווייל ער ברענגט רב האי גאון..אזוי שטייט אין א ספר בשמו

און ווייל אין די קינות אויף ת״ב שרייבט ער תשע מאות שנה וזה מכוון לתקופות הגאונים

אבער ער גייט דערמיט קעגן תוס׳ חגיגה י״ג, ושאר ראשונים

וכבר נדחו דבריו בכמה ספרים ותשובות ובתוכם עי׳ בשדי חמד אות אל״ף

אגב, ווען נישט אונזער חתם סופר שרייבט אז ווען נישט רוו"ה וואלט פארגעסען געווארן כמה גופי תורה, וואלט מען אין אייוועלט נישט געמעגט דערמאנען זיין נאמען