לויט ווי
פרופסור עמנואל טוב שפעקעלירט איז די קשיא פון דברים לב. מה. די סיבה פארוואס טאקע מען האט אויפגעטוישט פון ויכל צו וילך. יישר כח
@מי אני פארן צו ווייזן די ארטיקל.
אויף די עצם קשיא קען מען ענטפערן אז ווען עס שטייט דא 'ויכל' גייט עס נאר ארויף אויף די פריערדיג'ע דרשה, משא''כ אין דברים לב. מה. גייט עס ארויף אויף די גאנצע תורה. והא ראיה אין פרשת וילך שטייט 'לדבר את הדברים', און אין פרשת האזינו שטייט 'את
כל הדברים'. דאס גופא וועט זיין א שטיקל ראיה צו פרופסור עמנואל טוב'ס השערה, וויבאלד אין די בילד פון מגילת ים המלח שטייט 'כל הדברים' אויך אין פרשת וילך, משא''כ אין די תרגום השבעים; זעהט אויס אז ארגענעל איז געשטאנען 'כל הדברים' אויך אין פרשת וילך און עס איז געווען צוויי מהלכים צו אדרעסירן די פראבלעם פון פרשת נצבים. געוויסע האבן געטוישט די ווארט צו וילך, און די תרגום השבעים האט ארויסגענומען די ווארט 'כל'. [כ'האב יעצט באמערקט אז פרופסור טוב זאגט אליין די סברה סוף דא''ד ארטיקל, ברוך שכונתי.]
אויף דיין קשיא פארוואס משה רעדט נאך אויב האט ער שוין גענדיגט, קען מען ענטפערן אז די פסוק מיינט צו זאגן אז דאס איז שוין סוף דרשה און מער נישט אזוי ווייט מענין הנ''ל.
אגב, איך האב געהאט נאך א השערה ווי אזוי עס איז אויפגעטוישט געווארן פון 'ויכל' צו 'וילך'. איך האב עס נישט געוואלט שרייבן ווייל איך האב געהאלטן אז עס איז סתם דמיונות, אבער נאכן באקומען א הסכמה פון החכם
@מי אני, וועל איך עס יא שרייבן ויגדל תורה ויאדיר. איך ציטיר פון מיין אישי צו אים:
כ'האב דיר געוואלט שרייבן די פאלגנד'ע אין די פריערדיג'ע הודעה, אבער היות כ'האב עס געשיקט פון מיין פאון האב איך נישט געהאט קיין נערווען מאריך צו זיין:
איך האב געטראכט פון נאך א מהלך ווי אזוי עס איז אויפגעטוישט געווארן פון ויכל צו וילך (אויפן צד אז עס איז טאקע פארדעם געשטאנען ויכל), נעמלעך, אז קודם איז נאר געשטאנען 'ויכל לדבר' אן די ווארט 'משה' וואס איז נאר צוגעלייגט געווארן שפעטער פון א גליון וואס איינער האט צוגעשריבן (עס איז דא עטליכע אזאנע דוגמאות), דער שפעטערדיגער מעתיק האט געזען ויכ ללדבר האט ער אראפגענומען די איבריגע למ''ד (לדעתו), שפעטער איז געקומען א דריטער און זיך געוואונדערט אויף די מאדנע ווארט ויכ האט ער געטראכט אז עס מוז מיינען וילך...
כ'האב עס נישט געשריבן בפנים וויבאלד עס איז גג על גג און לכאורה שטותים מיט לאקשן.
אויף דעם האט ער גענטפערט:
מי אנידיין סברא זעהט מיר אויס מסתבר.
גארנישט אין די פעלד איז
ממש דעמאנסטרעטיוו. ס'איז לפי וואס איז מער מסתבר ועולה על הדעת. קלערסט אז דיין היפאטעזיע איז צי נישט-פּאַרסימאָניִאוס (פשוט און מיט ווייניגער חלקים)?
