סמבטיוןוואו, וואספארא פערל ווערטער דא פליסט אויף גדולי ישראל, ממש נתפעל צו ווערן? פון ווי שקד האט אויפגעפיקט אזא שפראך? גאטעניו, מען רעד דא פון צדיקי אמת, ווי ציטערן דיר נישט דיינע הענט?
להוי ידיעה, איז ר' מאטלע גאר שטארק ארויפגעקיקט אין בעלזא, א אויסגעהארוועטע יוד, א מתמיד עצום, א בל חסד אויף א מעשיגענעם פארנעם, און וואס נישט, איך אליין בין כמה פעמים געפארן צי אים אויף א טיש אד"ג. אבי געשאסן א סטעטמענט.
גדליהסמבטיוןוואו, וואספארא פערל ווערטער דא פליסט אויף גדולי ישראל, ממש נתפעל צו ווערן? פון ווי שקד האט אויפגעפיקט אזא שפראך? גאטעניו, מען רעד דא פון צדיקי אמת, ווי ציטערן דיר נישט דיינע הענט?
להוי ידיעה, איז ר' מאטלע גאר שטארק ארויפגעקיקט אין בעלזא, א אויסגעהארוועטע יוד, א מתמיד עצום, א בל חסד אויף א מעשיגענעם פארנעם, און וואס נישט, איך אליין בין כמה פעמים געפארן צי אים אויף א טיש אד"ג. אבי געשאסן א סטעטמענט.
און כמים פנים לפנים איז בעלזע רבי שטארק ארויפגעקוקט ביי וויזשניץ מאנסי
שמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
איסר האטלקיאדונינואישתישביווייסט איינער זיין לערנען לעוועל, וועלכע כיתה ער איז? יעדעס דרשה דערווייל וואס מען האט ארויף געלייגט הערט מען שטותים והבלים, אמאהל א גימטריא אז יקום איז בגימטריה מקוה, און דאס איז דער גאנצע דברי תורה פין דער גאנצע דרשה.
וואס קען ער? חומש? גמרא? זוהר? ישועות משה גייט מען שוין שרייבען אויף קלף, כ'בין עקסיידעט.
אן אוסגעריפענער עם הארץ, קענסט פרעגן זיינע חברותות פון סקווירא (זיין טאטע האט אים געשיקט לערנען אהין משום כמה סיבות).
אין סקווירא האט ער טאקע נישט געלערנט, ער האט זיך אבער פארהערט די הוראה אלס אינגערמאן. ווען זיינע אויסזיכטן צו ווערן ממלא מקום זענען בעסער געווארן, האט ער זיך שנעל געזעצט לערנען....
אישתישביעס דערמאנט מיר א מעשה. ווען ר' מענדל יר"ה איז געווארן רב אין מרכז, איז בעלזער רב געקומען צופארן מיט זיין קאר פאר עפעס א זאך אין וויזניץ, און ר' מענדל איז געשטאנען נעבען די קאר ווען בעלזער רב איז ארויסגעשטיגען, האט בעלזער רב זמי"ז געפרעגט ר' מענדל יר"ה, מזל טוב צום רבנות, כ'קען איך פרעגן א שאלה? אוודאי ענטפערט ר' מענדל!! פרעגט דער בעלזער, עס איז א שיינע קאר???
יעקב מענטששמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
ווילאנג דו ווייסט וועלכע קוגל איז בעסער פערלמוטטער'ס אדער קאנטינענטעל'ס, פראביר נישט צו ארויפצוברענגן אזוינע קושיות אויף דיינע פארגרעבטע לעפצן (איך ווייס אז איך גיי דיך נישט איבערצייגן, אבל האמת ניתן להיאמר)
יעקב מענטששמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
ווילאנג דו ווייסט וועלכע קוגל איז בעסער פערלמוטטער'ס אדער קאנטינענטעל'ס, פראביר נישט צו ארויפצוברענגן אזוינע קושיות אויף דיינע פארגרעבטע לעפצן (איך ווייס אז איך גיי דיך נישט איבערצייגן, אבל האמת ניתן להיאמר)
שקדיעקב מענטששמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
ווילאנג דו ווייסט וועלכע קוגל איז בעסער פערלמוטטער'ס אדער קאנטינענטעל'ס, פראביר נישט צו ארויפצוברענגן אזוינע קושיות אויף דיינע פארגרעבטע לעפצן (איך ווייס אז איך גיי דיך נישט איבערצייגן, אבל האמת ניתן להיאמר)
כ'וואלט עהם יא געענטפערט מיט א פראגע; דו ווייסט אפשר פארוואס ר' נחמן מברעסלאוו האט געשריבן אויפן הייליגער שפאלער זיידע אז ער איז דער ראש פון די ס''מ? עפ''ל
ווילסט דווקא תשובות, דארפסטו קענען די היסטאריע, און די אמת איז נישט געשמאק פאר ווער ס'האט ליב ברעסלאוו בנשמה
אישתישבישקדיעקב מענטששמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
ווילאנג דו ווייסט וועלכע קוגל איז בעסער פערלמוטטער'ס אדער קאנטינענטעל'ס, פראביר נישט צו ארויפצוברענגן אזוינע קושיות אויף דיינע פארגרעבטע לעפצן (איך ווייס אז איך גיי דיך נישט איבערצייגן, אבל האמת ניתן להיאמר)
כ'וואלט עהם יא געענטפערט מיט א פראגע; דו ווייסט אפשר פארוואס ר' נחמן מברעסלאוו האט געשריבן אויפן הייליגער שפאלער זיידע אז ער איז דער ראש פון די ס''מ? עפ''ל
ווילסט דווקא תשובות, דארפסטו קענען די היסטאריע, און די אמת איז נישט געשמאק פאר ווער ס'האט ליב ברעסלאוו בנשמה
ווי האט ער דאס געשריבן?
שמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
שקדנישט אין די כתבים וואס שיק באטשי האט צענזירירט
שקדיעקב מענטששמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
ווילאנג דו ווייסט וועלכע קוגל איז בעסער פערלמוטטער'ס אדער קאנטינענטעל'ס, פראביר נישט צו ארויפצוברענגן אזוינע קושיות אויף דיינע פארגרעבטע לעפצן (איך ווייס אז איך גיי דיך נישט איבערצייגן, אבל האמת ניתן להיאמר)
כ'וואלט עהם יא געענטפערט מיט א פראגע; דו ווייסט אפשר פארוואס ר' נחמן מברעסלאוו האט געשריבן אויפן הייליגער שפאלער זיידע אז ער איז דער ראש פון די ס''מ? עפ''ל
ווילסט דווקא תשובות, דארפסטו קענען די היסטאריע, און די אמת איז נישט געשמאק פאר ווער ס'האט ליב ברעסלאוו בנשמה
רביה''ק זי''עשמערלאיינער ווייסט אפשר פארוואס דער מאטעלע טשערנאבלער האט גערודפט די ברעסלעווע מיט אזא רשעות?
ווייל די ברעסלאווער האבן געהאקט אויף איהם, כמים פנים לפנים, כמבואר בטטו"ד ע"י דוד אסף בספה"ק נאחז בסבך.
berlbalagulehאיך ווייס נישט לגבי דעם טיטל שר התורה, אבער דעם נאמען "פוסק הדור"... האט מען אנגעקלעבט פאר א חשוב'ן רב א פוסק פאר לאנגע יארן. אבער צו זאגן אויף איהם אז ער איז געווען דער פוסק הדור, דאס איז נישט קיין ראיה, ווייל די פארטיי פראפאגאנדע האט איהם אזוי געלעיבלט...! וכבודו במקומו מונח. מילא ווען מ'זאל זאגן אויף ר' משה האלבערשטאם ז"ל אדער אויף הרב ר' שלמה זלמן אויערבאך אז ער איז דער פוסק הדור, קענמען נאך הערן, נאר די פראבלעם מיט אט די צוויי גדולי ישראל איז, אז זייער פאליטיק איז נישט געגאנגען בקנה אחד מיט די פארטיי'ס אגענדא...!
שקדלמשל ר' חיים קאניעווסקי, ווי גרויסע ידען און מתמיד און ווייסעךוואס ער זאל זיין, איז ער שר התורה? ווער זאגט? אפשר איז ר' משה גרין גרעסער?
ווייל ווייסיך ווער האט ארויפגעשריבן קידוש לבנה אותיות אויף א גרויסע רב - רשכבה''ג - איז עס אזוי געווארן? נאר ווייל קיינער וויל נישט זאגן הויעך זיינע '''מצוה'לעך'''....?
והאיש משהאיך מיין ס'איז אן ערנסטע נושא מ'מעג עפענען א באזונדערע אשכול
מי הוא גדול הדור?
מי הוא פוסק הדור?
מי הוא שר התורה?
אבער די הגדרה וואס כ'האב אראפגעברעגט אז ס'איז סך הכל א לשון חיבה וואס תלמידים פון רבי'ן קלעבן צו קען מען זיך באריגען, מ'דארף קיינעם נישט איבערשרייען...
שקדאפילו נאר צוליב דעם אליינס, אז דער חזון איש האט נישט געהאט קיין אפציעלע היתר הוראה - פארווער ס'ווייסט דערפון.
איש חזוןדער חזון איש האט געקענט יעדע מינוט 'באקומען א היתר הוראה' פון זיך אליינס!
שקדוהאיש משהאיך מיין ס'איז אן ערנסטע נושא מ'מעג עפענען א באזונדערע אשכול
מי הוא גדול הדור?
מי הוא פוסק הדור?
מי הוא שר התורה?
אבער די הגדרה וואס כ'האב אראפגעברעגט אז ס'איז סך הכל א לשון חיבה וואס תלמידים פון רבי'ן קלעבן צו קען מען זיך באריגען, מ'דארף קיינעם נישט איבערשרייען...
כ'בין מודה צו דיר. וואס איז אמת איז אמת.
מיין שאלה וואלט לכאורה געדארפט זיין טאקע וועגן פוסק הדור, ווייל ר' חיים א שטייגער האט נישט קיין אפציעלע סמיכה פאר הוראה, און אגב אויך דער חזון איש זענען געווען אזעלכע וואס האבן פאקטיש מער אנגענומען פונעם טשעבינער רב זצ''ל, אפילו נאר צוליב דעם אליינס, אז דער חזון איש האט נישט געהאט קיין אפציעלע היתר הוראה - פארווער ס'ווייסט דערפון.
שקדאיש חזוןדער חזון איש האט געקענט יעדע מינוט 'באקומען א היתר הוראה' פון זיך אליינס!
עד כן לשון מדרש הנעלם
והאיש משהשקדוהאיש משהאיך מיין ס'איז אן ערנסטע נושא מ'מעג עפענען א באזונדערע אשכול
מי הוא גדול הדור?
מי הוא פוסק הדור?
מי הוא שר התורה?
אבער די הגדרה וואס כ'האב אראפגעברעגט אז ס'איז סך הכל א לשון חיבה וואס תלמידים פון רבי'ן קלעבן צו קען מען זיך באריגען, מ'דארף קיינעם נישט איבערשרייען...
כ'בין מודה צו דיר. וואס איז אמת איז אמת.
מיין שאלה וואלט לכאורה געדארפט זיין טאקע וועגן פוסק הדור, ווייל ר' חיים א שטייגער האט נישט קיין אפציעלע סמיכה פאר הוראה, און אגב אויך דער חזון איש זענען געווען אזעלכע וואס האבן פאקטיש מער אנגענומען פונעם טשעבינער רב זצ''ל, אפילו נאר צוליב דעם אליינס, אז דער חזון איש האט נישט געהאט קיין אפציעלע היתר הוראה - פארווער ס'ווייסט דערפון.
לכאו' מיינסטו צוזאגען וואס איז אמת איז אמת אויף מיין פריערדיגער הודעה בנוגע פארוואס מען שרייבט שר התורה אויף ר' חיים ענדערש ווי אויף ר' משה, נאר האסט בטעות קוואטע"ד דעם הודעה, ליין גוט וואס כ'האב געשריבן דארט, די נקודה איז מ'קען נישט אויף בלאזען סתם, און שרייבן אן קיין שום פראוו, טאמער ס'איז סתם אויף געבלאזען און געשריבן שר התורה, אדער פוסק הדור, אדער גדול הדור, אויף איינער וואס האט מיט דעם נישט קיין שייכות איז עס גארנישט און מ'דארף אפי' נישט רעדען, די עיקר איז אויך אז מ'שרייבט עס אויף מענטשען וואס האבען עס טיילווייז באוויזען, ענדערשע ווי אויף מענטשען וואס מ'ווייסט גארנישט (חוץ חסידים וואס שרייבן אויף זייער רבי'ן גאון הדור והדרו מופת הדור וכו' וואס דאס זיינען סך הכל טיטלען אזוי ווי כבוד קדושת אפגעזען צו די רבי איז הייליג אדער נישט).
בנוגע דיין שאלה וועגן די חזון איש'ס היתר הוראה און דיינע תמיהות: אין דרכי צו שרייבן פערסאנעל אבער ס'ווייזט גאנץ קלאר אז קיין סך חזון איש האט איר נישט געלערנט (בלשון נקי') ווען יא וואלט איר זיך נישט געספראוועט מיט די קטנות'דיגע שאלה יא געהאט היתר הוראה נישט געהאט וכו', לערן דארך אפאר שטיקלעך ביז די ביזט אביסל דיזי און זעהן ווי די מענטש גרובלט און גרובלט און גרובלט און לאזט נישט קיין מקום און א צד אפען וואס מ'קען נאר טראכטען (ווער ס'האט יא געלערנט וועט מיר פארשטיין ואכמ"ל אגב הרב שקד ס'איז כדי פאר די שטעלטס א שאלה און ביזט דן איינעם, קוק דורך אפאר שטיקלעך פון דעם גדול וואס די ווילסט דן זיין, אדער עכ"פ טשעק וויקיפידיע זאלטס וויסען פון וואס ס'האנדלט זיך, אנדערש האט עס א פנים ווי די נאנסענס שאלה וואס האסט אויבן געפרעגט די חילוק צווישן ר' חיים קנייבסקי און ר' משה גרין, אנטשולדיגט פליז דאונט טעיק איט פערסאנעל...).
מענין לענין: כ'האב געהאט אמאל א ויכוח מיט א חסיד [פאר כ'האב פארשטאנען אז דאס איז א זאך וואס איז נישט שייך, זינלאז און א שאד די צייט, ווייל ס'גייט ביי א חסיד בכלל נישט איבער לאגיק, ס'איז מער א טיעפע נקודה וואס איז העכער שכל, אפי' ביי גאנץ שכל'דיגע חסידים...] האט די חסיד געזאגט אז זיין רבי ז"ל איז געווען א גרעסערע ת''ח ווי סאטמער רבי'ן וכו' ולא נח דעתו אז ער איז אפי' געווען גרעסער ווי די חזון איש... האבעך אים געפרעגט צו ס'דא פראוו [אינטערלאגע בלע"ז] אויף דאס גאונות פון זיין רבי'ן? זאגט ער יא און הייבט אן צו פארציילען מעשה'לעך, צווישען זיי געדענק איך עפעס אזוי, אז ווען ער איז געווען עפעס אויף מקומות הקדושים אין צפת [דענק שוין נישט פונקט די פרטי פרטים אבער די געדאנק...] האט ער אויסגערעכנט וויפיל מאל די ב"י דערמאנט דעם מהרי אבוהב אא"וו, מיט נאך אזעלכע סארט מעשיות, זאג איך אים אז דו מעשה איז פונקט גענוג אים ארויסנעמען פון "חזקת" עם הארץ, אבער ס'מאכט אים נאך אפי' נישט א "ספק" חזון איש... ודו"ק.
איך וואלט געוואלט בעטען ווער ס'האט קאנעקשענס מיט די הנהלה אז מ'זאל אפטיילען די לעצטע 2 בלעטער צו א נייער אשכול, ווייל מ'איז געהעריג אוועקגעפארען פון די נושא האשכול האדמו"ר ר' מנחם מנדל, כ'מיין מ'קען עס רופן ווער איז שר התורה אדער פוסק הדור?
שקדס'וואלט געווען ראטזאם, זאלסט מדייק זיין יעדע ווארט וואס איך שרייב, פאר דו זאגסט לאנגע דרשות, כ'האב סומך געווען מיינע ווערטער אויף א כלל גדול, אז גרויסע האבן זיך 'נישט' פארלאזט אויף עהם, כאטש ער האט געקענט כל התורה כולה, ווייל צו זיין א פוסק דארף מען האבן סמיכה, אפילו מ'האט א קאפ און א התמדה און א זיכרון ווי א קאמפיוטער. סמיכה נעמט מען נישט אליינס אויב דו ווייסט בכלל וואס סמיכה מיינט, אפשר מיינסטו ס'איז א נאמען פון א נייע עפפ.
שקדסמיכה נעמט מען נישט אליינס, אויב דו ווייסט בכלל וואס סמיכה מיינט וכו'
חקרןוויבאלד איך האב געעפנט דעם אשכול, דערזערוו איך די רעכטן צו זאגן דא א מיינונג לגופו של ענין.
לדעתי, איז די גרעסטע זאך וואס דער אדמו"ר פארמאגט, א זוהן, וואס ווייניג האבן דוגמתו. יא! - דער אדמו"ר איז גוט משוגע... הייליג משוגע, און ער מאכט משוגע אן עולם... אבער מה לעשות, ער האט א זוהן א ברכה צו מאכן, א גוטער המשך פאר זיין חסידות, און מיט דעם איז ער באמת רייך. ווייניג אדמורי"ם האבן אזעלכע קינדער ווי אים, געלונגען און אוועקגעשטעלט צו גאט און צו לייט, בגשמיות און ברוחניות.
און לאמיר ענק עפעס מגלה זיין: א זוהן קומט נישט צוגיין צופיס. אין אזא חיים מאיר ליגט אריינגעלייגט חינוך, פון ערגעץ איז עס געווארן... איך גלויב אז דאס איז דעם טאטע'נס קרעדיט. ווי נישט ווי איז עס אים געלונגען, מיט אלע זיינע משוגעת'ן. קוקט אויס אז עפעס האט ער אין זיך, וואס ער האט איבערגעגעבן ווייטער. דער וועלט זאגט, אז א מענטש איז א מדרש פליאה, און דער פירוש אויף דעם זענען זיינע קינדער. אזא חיים מאיר קומט נישט צופיס.
עפעס ליגט אין דעם.
אדונינואייך ביידע האבן א טעות, חיים מאיר איז נתחנך געווארן ביים זיידע, ר׳ מענדל האט קיינמאל קיין חינוך נישט באקומען, ר׳ ישראל ביים אמרי חיים, דוק ותשכח.
והאיש משהקנקן... מלא...
איש חזון #כ'בין זייער נייגעריג צו וויסן, איז דא דא איינער וואס קלערט אז ר' מאטעלע האט געטוהן זאכן בכוונה שלא לשם שמים? שקד, דו האלסט אזוי?
כספי #פוסטע מעשיותאיש חזון #כ'בין זייער נייגעריג צו וויסן, איז דא דא איינער וואס קלערט אז ר' מאטעלע האט געטוהן זאכן בכוונה שלא לשם שמים? שקד, דו האלסט אזוי?
בשעתו האט רוב וועלט אזוי געהאלטן
תניא בניחותא #אוודאי אזוי. אונז געדענקן מיר גוט די אמאליגע יארן. יעדער האט אויף אים ארויפגעקוקט און געהאלטן אז ער איז זייער אן ערנסטער מענטש און מיינט עס אמת'דיג. (חוץ ר' אהרן פון גלילות קרית יואל)כספי #פוסטע מעשיותאיש חזון #כ'בין זייער נייגעריג צו וויסן, איז דא דא איינער וואס קלערט אז ר' מאטעלע האט געטוהן זאכן בכוונה שלא לשם שמים? שקד, דו האלסט אזוי?
בשעתו האט רוב וועלט אזוי געהאלטן
מ’האט אפשר נישט ליב געהאט אז ער קריכט אויף די נערווען, מ’האט געקענט האלטן אז ער איז נישט גערעכט, אבער יעדער האט געוואוסט אז לפי הבנתו מיינט ער לשם שמים.
אינטערסאנטער #קען זיין, כ'געדענק נישט יענע צייטןתניא בניחותא #אוודאי אזוי. אונז געדענקן מיר גוט די אמאליגע יארן. יעדער האט אויף אים ארויפגעקוקט און געהאלטן אז ער איז זייער אן ערנסטער מענטש און מיינט עס אמת'דיג. (חוץ ר' אהרן פון גלילות קרית יואל)כספי #פוסטע מעשיותאיש חזון #כ'בין זייער נייגעריג צו וויסן, איז דא דא איינער וואס קלערט אז ר' מאטעלע האט געטוהן זאכן בכוונה שלא לשם שמים? שקד, דו האלסט אזוי?
בשעתו האט רוב וועלט אזוי געהאלטן
מ’האט אפשר נישט ליב געהאט אז ער קריכט אויף די נערווען, מ’האט געקענט האלטן אז ער איז נישט גערעכט, אבער יעדער האט געוואוסט אז לפי הבנתו מיינט ער לשם שמים.
