דער פאסט איז אראפגענומען געווארן
אשכול אן א טיטל #12829
144 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #12829
התגרות באומות
שקד: דו דארפסט דאס שרייבן בלשון שאלה...?
אויך. וועט מען מארגן נישט זאגן קיין תחנון אין ביהמ"ד הגדול. אדער, דווקא יא...! אפילו ביי א ברית... להוציא מליבן של...!
אויך. וועט מען מארגן נישט זאגן קיין תחנון אין ביהמ"ד הגדול. אדער, דווקא יא...! אפילו ביי א ברית... להוציא מליבן של...!
שקדהתגרות באומות
וואס ווער און ווי איז התגרות באומות? דער טייטלבוים? דער יאר פונעם גרינדונג? דער גראפיקס פונעם לאגא? די מענטשען פונעם שטעטעל? ווער איז דער וואס רייצט אויף די פעלקער? קום אריין עטוואס קלאר ביטע...
יאפ! מ'רייצט אויף די פעלקער אויף א שרעקליכער פארנעם... מי יגלה עפר מעניך רבינו הקוה''ט זי''ע.... או לעניים שכך רואות...
און ןואס זענען די מעלות און חסרונות דערפון פאר די תושבי הקריה?
קאך_לעפלשקדהתגרות באומות
וואס ווער און ווי איז התגרות באומות? דער טייטלבוים? דער יאר פונעם גרינדונג? דער גראפיקס פונעם לאגא? די מענטשען פונעם שטעטעל? ווער איז דער וואס רייצט אויף די פעלקער? קום אריין עטוואס קלאר ביטע...
די זעלבע וואס ''די מעדינע האטמייע'' איז התגרות. דארט איז אויך געווען א קאורט ארדער, וכו' וכו'..
רביה''ק זי''ע
אהא!
איך ווארט נאך צו זעהן וועלכע מענטשען ס'גייט ווערן או טי די פון אזא היפאקריטיסווע...
נאנסענס
נאך א מזל אז סאטמארע רבי הייסט נישט קאץ... אדער פארקאש, אדער גאר האלבערשטאם - שתי וערב
שקדקען זיין נאר מגרה זיין מיט אומות טאר מען נישט דא איז נאר איין אומה אדער גאר א קליינע פראצענט פון אן אומההתגרות באומות
דער גאלדענער אדלער: מ'הייבט אן אין קליינעם פארנעם. נאכדעים וועט מען אי"ה גיין גרעסער און ווייטער...!
אמאל געהערט, התגרות באומות איז פון די מצות התלויות בארץ.
או אינואמאל געהערט, התגרות באומות איז פון די מצות התלויות בארץ.
די גאנצע געדאנק פון האבן א אייגענעם לאנד איז ציונות
שקדאו אינואמאל געהערט, התגרות באומות איז פון די מצות התלויות בארץ.
די גאנצע געדאנק פון האבן א אייגענעם לאנד איז ציונות
זיכער אזוי! נישט בלויז א אייגן לאנד, נאר אפילו בלויז א אייגן הויז איז פארבאטן....נאך מער... אפילו בלויז א אייגן פלעט גרעניצט זיך מיט הארבע אסורים.
בלויז לעבן אויף ראטע איז ערלויבט אין גלות....
קוק נאך וואס די גמ' זאגט אין מס' בבא בתרא..."אין בן דויד בא עד שתכלה מלכות הזלה בישראל"...זאגט רש"י .."שלא יהא להם לישראל אפילו שולטנות קלה ודלה"...! קאמענטארן זענען איבריג...!
קאך_לעפלשקדאו אינואמאל געהערט, התגרות באומות איז פון די מצות התלויות בארץ.
די גאנצע געדאנק פון האבן א אייגענעם לאנד איז ציונות
זיכער אזוי! נישט בלויז א אייגן לאנד, נאר אפילו בלויז א אייגן הויז איז פארבאטן....נאך מער... אפילו בלויז א אייגן פלעט גרעניצט זיך מיט הארבע אסורים.
בלויז לעבן אויף ראטע איז ערלויבט אין גלות....
די גמרא מיינט 'קרן הצלה' ואביזרייהו וואס מעלקן דעם ציבור אין אמעריקא און טעראריזירן דעם ציבור אין ישראל, זיי האלטן אפ דעם גאולה
שקדקאך_לעפלשקדאו אינואמאל געהערט, התגרות באומות איז פון די מצות התלויות בארץ.
די גאנצע געדאנק פון האבן א אייגענעם לאנד איז ציונות
זיכער אזוי! נישט בלויז א אייגן לאנד, נאר אפילו בלויז א אייגן הויז איז פארבאטן....נאך מער... אפילו בלויז א אייגן פלעט גרעניצט זיך מיט הארבע אסורים.
בלויז לעבן אויף ראטע איז ערלויבט אין גלות....
די גמרא מיינט 'קרן הצלה' ואביזרייהו וואס מעלקן דעם ציבור אין אמעריקא און טעראריזירן דעם ציבור אין ישראל, זיי האלטן אפ דעם גאולה
זוכער אזוי! אן קיין שום צווייפל...
איידער דער באשעפער פון די וועלט האט געגעבן די תורה פארן אידישן פאלק אויפן בארג סיני. האט ער געשיקט זיין נביא משה אנצוזאגן פארן אידישען פאלק עטליכע קריטישע אנווייזונגען. אט איז וואס ג-ט האט געזאגט: "ענק האבן אלע געזען וואס כ'האב געטאן פאר די עגיפטער, איך האב ענק געטראגן אויף די פליגלן פון אדלערן. אצינד איז אזוי: אויב וועט איר צוהערן צו מיינע געבאטן און אפהיטן מיין בונד, וועט איר זיין מיין אויסדערוועלטסטער פאלק פון צווישן אלע אנדערע פעלקער, ווארום דער גאנצער וועלט איז מיינע. און עטץ וועטס זיין א קעניגרייך פון הערן און א הייליג פאלק"
דאס באדייט ווי פאלגענד: דאס אידיש פאלק איז בלויז א זעלבסשטענדיגער נאַציאָן אויב זיי הערן זיך צו צום באשעפער און האלטן די הייליגע תורה און מצות. רבינו סעדיה גאון שרייבט דאס מער דייטליך: לפי שאומתינו בני ישראל אינה אומה אלא בתורותיה. אן די תורה און מצות זענען מיר נישט קיין זעלבסטשטענדיגער נאַציאָן. דער נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידש פאלק איז די תורה און די מצות.
ג-ט מיט זיין אויסטערלישער גענאדע האט באשלאסן צו געבן פאר די אידן נאך א נאציאנאלער אידענטיטעט. א נאציאנאלער אידענטיטעט גענוי ווי אלע אנדערע פעלקער, דאס באדייט: א לאנד, א קעניגרייך, א זעלבסטשטענדיגער נאַציאָן. ער האט אונז געשאנקן אונזער הייליגער באליבטער אויסגעבענקטער היימלאנד ארץ ישראל. דאס איז אין צוגאב צו אונזער ארגינעלער אידענטיטעט פון די תורה און מצוות, וועלכע ער האט אונז געשאנקן איידער ער האט אונז געגעבן די הייליגע תורה.
אבער ג-ט האט זיך מיט אונז ערשט אויסגענומען א תנאי: אז דער צווייטער אידענטיטעט פון א אייגענער זעלבסטשטענדיגער לאנד און א קעניגרייך, קענען מיר בלויז אנהאלטן אויב מיר האלטן זיך אויסשליסליך צי צו די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט, דאס איז די הייליגע תורה און אירע מצות. ער האט אונז אומצאליגע מאל דייטליך געזאגט אין זיין הייליגע תורה, אז אויב וועלן מיר נישט איינהאלטן די ערשטע אידענטיטעט, די תורה און מצות, וועלן מיר פארלירן דאס צווייטע אידענטיטעט, און מיר וועלן פארטריבן ווערן פון ארץ ישאל. און אזוי האט ליידער ווירקליך פאסירט ביים חורבן בית המקדש מיר האבן אויף צייטווייליג פארלוירן אונזער צווייטער אידענטיטעט, אונזער לאנד און אונזער זעלבסטשטענדיקייט, אונזער כבוד און שטאלץ, און מיר זענען פארבליבן בלויז מיט אונזער ערשטע אידענטיטעט וועלכע איז די הייליגע תורה און מצות. ג-ט האט אויך פארשפראכן דורך זיינע נבואים אז ער זעלבסט וועט באשליסן ווען צוריק צו געבן פאר די אידן זייער צווייטער נאציאנאלער אידענטיטעט און אויף דעם ווארטן אידן מיט געדולד ביז צום היינטיגן טאג.
אין די יארן איידער דער ערשטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, זענען אויפגעשטאנען מאנכע כלל ישראל פארזארגערס, וועלכע האבן זיך אין זייער לעבן קיינמאל נישט אידענטיפיצירט מיט די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידישן פאלק. זיי זענען געווען פאלנע כופרים וואס האבן נישט געהאלטן גארנישט און נישט געגעלייבט אין גארנישט. זיי האבן אין זייער לעבן נישט געהאלטן קיין תורה און מצות. זיי האבן באשלאסן זיך צוריק צו צונעמען דאס צווייטע נאציאנאלער אידענטיטעט, א אידישע רעגירונג און נאציאנאלע זעלבסטשטענדיקייט, און מיט די געוואלד. אפגעזען פונעם הארבער פארבאט פון ג-ט. (אין וועם זיי האבן אין יעדנס-פאל נישט געגלייבט)
איז אזוי: ווען זיי אידענטיפיצירן זיך ווען אויך מיט די ערשטער אידישער נאצינאלע אידענטיטעט, און זיי באשליסן זיך גלייכצייטיג צו אידענטיפיצירן אויך מיט די צווייטע אידענטיטעט פון נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, (שיטת המזרחי) וואלט נאך ווען געווען א האלבע צרה. נעמליך, די דאזיגע פרעכע יונגן האבן געשלאגן כפרות מיט די ערשטע אידענטיטעט פון תורה און מצות. און זיי האבן באשלאסן בלויז זיך צו אידענטיפיצירן מיט די צווייטע. ככל הגוים בית ישראל רח''ל. צו זייער פרעכהייט און ארגאנץ איז גארנישט פארהאן קיין גרעניץ...זיך צו אידענטיפיצירן בלויז מיט די צווייטע נאציאנאלער אידענטיטעט פון נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, (אדער אפילו מיט ביידע אינאיינעם), איז א דירעקטער כפירה אין קדושת התורה און אין קדושת עם ישראל און אין גזירת הגלות. דאס איז א פולשטענדיגע מרידה אינעם הייליגן באשעפער.
צום ענין: נעמען א מדינה פארן אנקום פון משיח צדקינו, באדייט אז מען אידענטיפיצירט זיך מיט א אידענטיטעט פון נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, וועלכע איז לויט די תורה הק' שטרענג פארבאטן. אבער מאכן א שטעטל פאר אידן צו וואוינען אן קיין שום גייסט פון אידישע נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, פארוואס זאל מען דען נישט מעגן? דאס זעלבע איז מיט מרידה באומות. מרידה באומות באדייט אויף נאציאנאלע פארנעם, ווען דאס אידישער נאַציאָן אלס א נאַציאָן רייצט זיך מיט די פעלקער, ווי איין נאַציאָן מיט א צווייטע נאַציאָן. אבער צו זאגן אז דאס זיך זעלבסט פארטייגן פון גויאישע אגרעסארן, וועלכע זוכן מיט אלע מיטלן צו שטערן דער בליה פונעם שטעטל צוליב זייערע באקוועמליכקייטן זאלן הייסן מרידה באומות הערט זיך אבסרד...
דאס באדייט ווי פאלגענד: דאס אידיש פאלק איז בלויז א זעלבסשטענדיגער נאַציאָן אויב זיי הערן זיך צו צום באשעפער און האלטן די הייליגע תורה און מצות. רבינו סעדיה גאון שרייבט דאס מער דייטליך: לפי שאומתינו בני ישראל אינה אומה אלא בתורותיה. אן די תורה און מצות זענען מיר נישט קיין זעלבסטשטענדיגער נאַציאָן. דער נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידש פאלק איז די תורה און די מצות.
ג-ט מיט זיין אויסטערלישער גענאדע האט באשלאסן צו געבן פאר די אידן נאך א נאציאנאלער אידענטיטעט. א נאציאנאלער אידענטיטעט גענוי ווי אלע אנדערע פעלקער, דאס באדייט: א לאנד, א קעניגרייך, א זעלבסטשטענדיגער נאַציאָן. ער האט אונז געשאנקן אונזער הייליגער באליבטער אויסגעבענקטער היימלאנד ארץ ישראל. דאס איז אין צוגאב צו אונזער ארגינעלער אידענטיטעט פון די תורה און מצוות, וועלכע ער האט אונז געשאנקן איידער ער האט אונז געגעבן די הייליגע תורה.
אבער ג-ט האט זיך מיט אונז ערשט אויסגענומען א תנאי: אז דער צווייטער אידענטיטעט פון א אייגענער זעלבסטשטענדיגער לאנד און א קעניגרייך, קענען מיר בלויז אנהאלטן אויב מיר האלטן זיך אויסשליסליך צי צו די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט, דאס איז די הייליגע תורה און אירע מצות. ער האט אונז אומצאליגע מאל דייטליך געזאגט אין זיין הייליגע תורה, אז אויב וועלן מיר נישט איינהאלטן די ערשטע אידענטיטעט, די תורה און מצות, וועלן מיר פארלירן דאס צווייטע אידענטיטעט, און מיר וועלן פארטריבן ווערן פון ארץ ישאל. און אזוי האט ליידער ווירקליך פאסירט ביים חורבן בית המקדש מיר האבן אויף צייטווייליג פארלוירן אונזער צווייטער אידענטיטעט, אונזער לאנד און אונזער זעלבסטשטענדיקייט, אונזער כבוד און שטאלץ, און מיר זענען פארבליבן בלויז מיט אונזער ערשטע אידענטיטעט וועלכע איז די הייליגע תורה און מצות. ג-ט האט אויך פארשפראכן דורך זיינע נבואים אז ער זעלבסט וועט באשליסן ווען צוריק צו געבן פאר די אידן זייער צווייטער נאציאנאלער אידענטיטעט און אויף דעם ווארטן אידן מיט געדולד ביז צום היינטיגן טאג.
אין די יארן איידער דער ערשטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, זענען אויפגעשטאנען מאנכע כלל ישראל פארזארגערס, וועלכע האבן זיך אין זייער לעבן קיינמאל נישט אידענטיפיצירט מיט די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידישן פאלק. זיי זענען געווען פאלנע כופרים וואס האבן נישט געהאלטן גארנישט און נישט געגעלייבט אין גארנישט. זיי האבן אין זייער לעבן נישט געהאלטן קיין תורה און מצות. זיי האבן באשלאסן זיך צוריק צו צונעמען דאס צווייטע נאציאנאלער אידענטיטעט, א אידישע רעגירונג און נאציאנאלע זעלבסטשטענדיקייט, און מיט די געוואלד. אפגעזען פונעם הארבער פארבאט פון ג-ט. (אין וועם זיי האבן אין יעדנס-פאל נישט געגלייבט)
איז אזוי: ווען זיי אידענטיפיצירן זיך ווען אויך מיט די ערשטער אידישער נאצינאלע אידענטיטעט, און זיי באשליסן זיך גלייכצייטיג צו אידענטיפיצירן אויך מיט די צווייטע אידענטיטעט פון נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, (שיטת המזרחי) וואלט נאך ווען געווען א האלבע צרה. נעמליך, די דאזיגע פרעכע יונגן האבן געשלאגן כפרות מיט די ערשטע אידענטיטעט פון תורה און מצות. און זיי האבן באשלאסן בלויז זיך צו אידענטיפיצירן מיט די צווייטע. ככל הגוים בית ישראל רח''ל. צו זייער פרעכהייט און ארגאנץ איז גארנישט פארהאן קיין גרעניץ...זיך צו אידענטיפיצירן בלויז מיט די צווייטע נאציאנאלער אידענטיטעט פון נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, (אדער אפילו מיט ביידע אינאיינעם), איז א דירעקטער כפירה אין קדושת התורה און אין קדושת עם ישראל און אין גזירת הגלות. דאס איז א פולשטענדיגע מרידה אינעם הייליגן באשעפער.
צום ענין: נעמען א מדינה פארן אנקום פון משיח צדקינו, באדייט אז מען אידענטיפיצירט זיך מיט א אידענטיטעט פון נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, וועלכע איז לויט די תורה הק' שטרענג פארבאטן. אבער מאכן א שטעטל פאר אידן צו וואוינען אן קיין שום גייסט פון אידישע נאצינאליזם און זעלבסטשטענדיקייט, פארוואס זאל מען דען נישט מעגן? דאס זעלבע איז מיט מרידה באומות. מרידה באומות באדייט אויף נאציאנאלע פארנעם, ווען דאס אידישער נאַציאָן אלס א נאַציאָן רייצט זיך מיט די פעלקער, ווי איין נאַציאָן מיט א צווייטע נאַציאָן. אבער צו זאגן אז דאס זיך זעלבסט פארטייגן פון גויאישע אגרעסארן, וועלכע זוכן מיט אלע מיטלן צו שטערן דער בליה פונעם שטעטל צוליב זייערע באקוועמליכקייטן זאלן הייסן מרידה באומות הערט זיך אבסרד...
און וואס איז מיט מאכען א מדינה אין א"י פאר באקוטעמליכקייט? דאס מעג מען יא?
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
ליטוואק פון בודאפעסטאון וואס איז מיט מאכען א מדינה אין א"י פאר באקוטעמליכקייט? דאס מעג מען יא?
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
א "מדינה"? ניין!
דארף מען שרייבן א ספר ׳מדינה כהלכתה׳, ווי מ׳וועט קלאר וויסען וואס איז א מדינה און וואס איז א שטאט. דערנאך וועט מען שרייבן נאך א ספר צו קלערן פארוואס ׳מדינה׳ איז עפעס עקסטער, טאמער דאס קומט נישט אלס כיבוש הארץ. ווידער וועט מען דארפען וויסען די חילוק צווישען ירבעם בן יואש א פרעכע עובד ע"ז, והוא השיב את גבול ישראל עד לבוא חמת, און די היינטיגע פרעכיגע יונגן. פארוואס האט ער געמעגט און די היינטיגע מעגן נישט?
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
Sent from my LG-K373 using Tapatalk
וואס איז דאס א 'מדינה' און ווי ווערן געברענגט די אזיגעריפענע הלכות מדינה?
ווי ווייט איך ווייס איז די מושג פון א מדינה ווי מיר פארשטייען עס היינט א 'נאציאנאלע לאנד' — א נייע מושג וואס איז אלט בערך צוויי הונדערט יאר. שווער צו אננעמען אז אין די תלמוד'ישע ביכער זאל די דאזיגע מושג ווערן ערווענט, אלזא כל זמן מיר האבן נישט קיין' מלוכה' נאר א מאדערנע' מדינה' לאזט זיך זאגן אז עס איז בכלל נישט אנדערש פון א אידישע טאון, ווילעזש, אדער פֿלעט.
ווי ווייט איך ווייס איז די מושג פון א מדינה ווי מיר פארשטייען עס היינט א 'נאציאנאלע לאנד' — א נייע מושג וואס איז אלט בערך צוויי הונדערט יאר. שווער צו אננעמען אז אין די תלמוד'ישע ביכער זאל די דאזיגע מושג ווערן ערווענט, אלזא כל זמן מיר האבן נישט קיין' מלוכה' נאר א מאדערנע' מדינה' לאזט זיך זאגן אז עס איז בכלל נישט אנדערש פון א אידישע טאון, ווילעזש, אדער פֿלעט.
שמערלוואס איז דאס א 'מדינה' און ווי ווערן געברענגט די אזיגעריפענע הלכות מדינה?
ווי ווייט איך ווייס איז די מושג פון א מדינה ווי מיר פארשטייען עס היינט א 'נאציאנאלע לאנד' — א נייע מושג וואס איז אלט בערך צוויי הונדערט יאר. שווער צו אננעמען אז אין די תלמוד'ישע ביכער זאל די דאזיגע מושג ווערן ערווענט, אלזא כל זמן מיר האבן נישט קיין' מלוכה' נאר א מאדערנע' מדינה' לאזט זיך זאגן אז עס איז בכלל נישט אנדערש פון א אידישע טאון, ווילעזש, אדער פֿלעט.
זאג וואס איז דער אונטערשיד צווישן פראנקרייך און סקווירא? אויב זעעסטו נישט קיין אונטערשיד, האב איך ווארשיינליך נישט גערעדט צו אייך!
די שבועה שלא יעלו בחומה גייט נאר אן אויף א"י.
נישט דא קיין איסור זיך צו בויען א אייגענע ישוב ערגעצוואו.
חוץ מזה איז עס נישט קיין זעלבסטשטענדיגע לאנד. סאו וואס א חילוק צו ס'איז א טאון אדער א ווילעזש?
ווייטער די שבועה פון שלא ימרדו באומות האט דאך שוין סאטמאר לאנג עובר געווען, ווען זיי האבן מורד געווען אין די החלטה פון די אומות העולם צו שענקען פאלעסטינע פאר די אידישע פאלק.
נישט דא קיין איסור זיך צו בויען א אייגענע ישוב ערגעצוואו.
חוץ מזה איז עס נישט קיין זעלבסטשטענדיגע לאנד. סאו וואס א חילוק צו ס'איז א טאון אדער א ווילעזש?
ווייטער די שבועה פון שלא ימרדו באומות האט דאך שוין סאטמאר לאנג עובר געווען, ווען זיי האבן מורד געווען אין די החלטה פון די אומות העולם צו שענקען פאלעסטינע פאר די אידישע פאלק.
גדליהדי שבועה שלא יעלו בחומה גייט נאר אן אויף א"י.
נישט דא קיין איסור זיך צו בויען א אייגענע ישוב ערגעצוואו.
חוץ מזה איז עס נישט קיין זעלבסטשטענדיגע לאנד. סאו וואס א חילוק צו ס'איז א טאון אדער א ווילעזש?
ווייטער די שבועה פון שלא ימרדו באומות האט דאך שוין סאטמאר לאנג עובר געווען, ווען זיי האבן מורד געווען אין די החלטה פון די אומות העולם צו שענקען פאלעסטינע פאר די אידישע פאלק.
אויב איז דא א איסור זיך צו נעמען א גאולה פאר די צייט, ווייל מען ברויך ווארטן אויף א גאולה בידי שמים (עיין ערך כפורה בגזירת הגלות) , איז נישט קיין חילוק ווי די גאולה קומט פאר, פארקערט זיך אויסלייזן אין א צווייטע פלאץ, איז די גרעסטע כפורה בביאת המשיח וואס איז שייך.
און וואס איז גדר פון א זעלבשטענדיגע לאנד? בימי בית שני וואס ארץ ישראל איז געווען א פראווינץ פון רוים און האט דארט פארמאגט א גאווערנאר, האט זי געהייסן זעלבשטענדיק? און אויב נישט דעמאלטס מעג מען צוריק זיך אויסלייזן אויב די אומות געבן צוריק רשות?עפעס דענק איך א מאדנער ר' יונתן אייבשיץ אז מ'טאר נישט.
ועוד וואס איז דאס א לאנד? אויב איז עס א דעמאקראטישע לאנד ווי אלע בירגער האבן גלייכבארעכטיקונג, וועט זיין א איסור דארט צו וואוינען? ווי איז אויב די רוב זענען גויים?
קאך_לעפלשמערלוואס איז דאס א 'מדינה' און ווי ווערן געברענגט די אזיגעריפענע הלכות מדינה?
ווי ווייט איך ווייס איז די מושג פון א מדינה ווי מיר פארשטייען עס היינט א 'נאציאנאלע לאנד' — א נייע מושג וואס איז אלט בערך צוויי הונדערט יאר. שווער צו אננעמען אז אין די תלמוד'ישע ביכער זאל די דאזיגע מושג ווערן ערווענט, אלזא כל זמן מיר האבן נישט קיין' מלוכה' נאר א מאדערנע' מדינה' לאזט זיך זאגן אז עס איז בכלל נישט אנדערש פון א אידישע טאון, ווילעזש, אדער פֿלעט.
זאג וואס איז דער אונטערשיד צווישן פראנקרייך און סקווירא? אויב זעעסטו נישט קיין אונטערשיד, האב איך ווארשיינליך נישט גערעדט צו אייך!
מערקווירדיג ווי די חילוק צווישן א פֿלעט און א טאון איז ביי דיר קלענער ווי די חילוק פון א סטעיט און א לאנד. מעגן אידן קאנטראלירן א אייגענע סטעיט די סייז פון ניו יארק? אבער זיי מעגן נישט קאנטראלירן א לענדל א פערטל איר סייז?
שמערלגדליהדי שבועה שלא יעלו בחומה גייט נאר אן אויף א"י.
נישט דא קיין איסור זיך צו בויען א אייגענע ישוב ערגעצוואו.
חוץ מזה איז עס נישט קיין זעלבסטשטענדיגע לאנד. סאו וואס א חילוק צו ס'איז א טאון אדער א ווילעזש?
ווייטער די שבועה פון שלא ימרדו באומות האט דאך שוין סאטמאר לאנג עובר געווען, ווען זיי האבן מורד געווען אין די החלטה פון די אומות העולם צו שענקען פאלעסטינע פאר די אידישע פאלק.
אויב איז דא א איסור זיך צו נעמען א גאולה פאר די צייט, ווייל מען ברויך ווארטן אויף א גאולה בידי שמים (עיין ערך כפורה בגזירת הגלות) , איז נישט קיין חילוק ווי די גאולה קומט פאר, פארקערט זיך אויסלייזן אין א צווייטע פלאץ, איז די גרעסטע כפורה בביאת המשיח וואס איז שייך.
און וואס איז גדר פון א זעלבשטענדיגע לאנד? בימי בית שני וואס ארץ ישראל איז געווען א פראווינץ פון רוים און האט דארט פארמאגט א גאווערנאר, האט זי געהייסן זעלבשטענדיק? און אויב נישט דעמאלטס מעג מען צוריק זיך אויסלייזן אויב די אומות געבן צוריק רשות?עפעס דענק איך א מאדנער ר' יונתן אייבשיץ אז מ'טאר נישט.
ועוד וואס איז דאס א לאנד? אויב איז עס א דעמאקראטישע לאנד ווי אלע בירגער האבן גלייכבארעכטיקונג, וועט זיין א איסור דארט צו וואוינען? ווי איז אויב די רוב זענען גויים?
די איסור פון נעמען א גאולה פאר די צייט גייט ארויף אויף אייננעמען אר"י, ווייל אויף דעם איז די גאולה געזאגט געווארען. זיך באזעצען אין פאלם טרי איז נישט קיין גאולה. אפשר איז עס א גרויסע שעבוד, מ'מוז גיין פאלם טייטס און שערען די האר. אבער קיין שייכות מיט די גאולה האט עס נישט.
א שאלה. טאמער וויל איינער זאגן שאלעשידעס תורות בבחינת אלהאגילעוואלהאטמירע אז מען טאר זיך נישט פרייען אדער דאנקן דעם באשעפער אויף דער כוחי ועוצם ידי פון דער נייער עיר הנדחת און אז סיאיז דער כוח פון די קליפות עולה צו זיין בחומה און אז מען וויל אים מהנה זיין זאל מען נישט גיין באזוכן אויף די פלעצער וואס ליגן כבוש בידי דער 'טאון' כולל וואו אידן דאווענען און לערנען וואס זאל ער טון? מיר האלטן דאך יעצט ביי שובבי"ם ווען מען דארף מתריע זיין איבער דער חטא הידוע.
איז יעצט די שאלה אויב זאל מען דוחה זיין שובבי"ם איבער דער כפירה אדער זאל מען אויסווארטן ביז נאך שובבי"ם און ערשט דעמאלסט מעורר זיין איבער דער עליה בחומה. ביידע קען מען נישט ווייל די תורה וועט געדויערן אפשר צוויי שעה און לענגער. איז האי מהן עדיף?
ואם תימצי לומה תדיר ושאינו תדיר איז ברויך מען וויסן אויב כפירה איז מער תדיר ווי דער חטא הידוע אדער פארקערט און דאס איז א באמת א גאר הארבע שאלה.
איז וואס טוט מען?
איז יעצט די שאלה אויב זאל מען דוחה זיין שובבי"ם איבער דער כפירה אדער זאל מען אויסווארטן ביז נאך שובבי"ם און ערשט דעמאלסט מעורר זיין איבער דער עליה בחומה. ביידע קען מען נישט ווייל די תורה וועט געדויערן אפשר צוויי שעה און לענגער. איז האי מהן עדיף?
ואם תימצי לומה תדיר ושאינו תדיר איז ברויך מען וויסן אויב כפירה איז מער תדיר ווי דער חטא הידוע אדער פארקערט און דאס איז א באמת א גאר הארבע שאלה.
איז וואס טוט מען?
כ'הער וואס די פרעגסט... אויב איך פארשטיי גוט!
עס איז מערווייניגער פארהאן צוויי סארט לענדער: לענדער וועלכע ווערט געפירט דורך א מאנארכיע, לענדער וועלכע ווערט געפירט דורך א פאלעמענט. דער אונטערשיד איז אז לענדער וואס ווערן געפירט דורך א מאנארכיע באלאנגט דאס לאנד פארן קייזער/קעניג. און לענדער וואס ווערן געפירט דורך א פאלאמענט באלאנגט דאס לאנד פארן פאלק, ס'איז א רעפובליק. און דאס פאלק וועלט אריין זייער פארשטייער. איז וועלכע סארט לאנד איז אסור דווקא א מאנארכישע? אדער אפילו א ריפובליק?
אויף דעם איז ווארשיינליך דער ענטפער אז ביידע זענען פארבאטן. ווי לאנג עס טראגט א נאצינאליסטישער און זעלבסטשטענדיגער גייסט איז עס פארבאטן. ווייל ס'איז אין קאנסטראסט פונעם ווילן פון באשעפער אז אידן זאל פארבלייבן אין גלות, ביז ווי לאנג ער זעלבסט קומט אונז אפנעמען. ווי עס שטייט אין פסוק אם יהיה נדחך בקצה השמים משם יקבצך השם אלקיך ומשם יקחך. און ווי דער נביא זאגט אין עמוס ושבתי את שבות עמי ישראל ובנו ערים נשמות וישבו ונטעו כרמים ושתו את יינם ועשו גנות ואכלו את פריהם...
עס איז מערווייניגער פארהאן צוויי סארט לענדער: לענדער וועלכע ווערט געפירט דורך א מאנארכיע, לענדער וועלכע ווערט געפירט דורך א פאלעמענט. דער אונטערשיד איז אז לענדער וואס ווערן געפירט דורך א מאנארכיע באלאנגט דאס לאנד פארן קייזער/קעניג. און לענדער וואס ווערן געפירט דורך א פאלאמענט באלאנגט דאס לאנד פארן פאלק, ס'איז א רעפובליק. און דאס פאלק וועלט אריין זייער פארשטייער. איז וועלכע סארט לאנד איז אסור דווקא א מאנארכישע? אדער אפילו א ריפובליק?
אויף דעם איז ווארשיינליך דער ענטפער אז ביידע זענען פארבאטן. ווי לאנג עס טראגט א נאצינאליסטישער און זעלבסטשטענדיגער גייסט איז עס פארבאטן. ווייל ס'איז אין קאנסטראסט פונעם ווילן פון באשעפער אז אידן זאל פארבלייבן אין גלות, ביז ווי לאנג ער זעלבסט קומט אונז אפנעמען. ווי עס שטייט אין פסוק אם יהיה נדחך בקצה השמים משם יקבצך השם אלקיך ומשם יקחך. און ווי דער נביא זאגט אין עמוס ושבתי את שבות עמי ישראל ובנו ערים נשמות וישבו ונטעו כרמים ושתו את יינם ועשו גנות ואכלו את פריהם...
צפור בודדא שאלה. טאמער וויל איינער זאגן שאלעשידעס תורות בבחינת אלהאגילעוואלהאטמירע אז מען טאר זיך נישט פרייען אדער דאנקן דעם באשעפער אויף דער כוחי ועוצם ידי פון דער נייער עיר הנדחת און אז סיאיז דער כוח פון די קליפות עולה צו זיין בחומה און אז מען וויל אים מהנה זיין זאל מען נישט גיין באזוכן אויף די פלעצער וואס ליגן כבוש בידי דער 'טאון' כולל וואו אידן דאווענען און לערנען וואס זאל ער טון? מיר האלטן דאך יעצט ביי שובבי"ם ווען מען דארף מתריע זיין איבער דער חטא הידוע.
איז יעצט די שאלה אויב זאל מען דוחה זיין שובבי"ם איבער דער כפירה אדער זאל מען אויסווארטן ביז נאך שובבי"ם און ערשט דעמאלסט מעורר זיין איבער דער עליה בחומה. ביידע קען מען נישט ווייל די תורה וועט געדויערן אפשר צוויי שעה און לענגער. איז האי מהן עדיף?
ואם תימצי לומה תדיר ושאינו תדיר איז ברויך מען וויסן אויב כפירה איז מער תדיר ווי דער חטא הידוע אדער פארקערט און דאס איז א באמת א גאר הארבע שאלה.
איז וואס טוט מען?
מ'גייט זיך זאפארט אונטערזוכן ביי א גרויסער דאקטאר!
אגב דאס וואס שמערל ברענגט אז אפילו די אוה"ע זענען מסכים טאר מען נישט, שטייט אויך פון מהר"ל מפראג כידוע. (עי' ויוא"מ סי' כ)
קאך_לעפלווען יונה הנביא איז געקומען קיין נינוה, האבן די קנאים שבנינוה גע'טענה'ט אז מ'טאר נישט תשובה טוהן וויבאלד דאס גייט מאכן דעם נבואה אויס.כ'הער וואס די פרעגסט... אויב איך פארשטיי גוט!
עס איז מערווייניגער פארהאן צוויי סארט לענדער: לענדער וועלכע ווערט געפירט דורך א מאנארכיע, לענדער וועלכע ווערט געפירט דורך א פאלעמענט. דער אונטערשיד איז אז לענדער וואס ווערן געפירט דורך א מאנארכיע באלאנגט דאס לאנד פארן קייזער/קעניג. און לענדער וואס ווערן געפירט דורך א פאלאמענט באלאנגט דאס לאנד פארן פאלק, ס'איז א רעפובליק. און דאס פאלק וועלט אריין זייער פארשטייער. איז וועלכע סארט לאנד איז אסור דווקא א מאנארכישע? אדער אפילו א ריפובליק?
אויף דעם איז ווארשיינליך דער ענטפער אז ביידע זענען פארבאטן. ווי לאנג עס טראגט א נאצינאליסטישער און זעלבסטשטענדיגער גייסט איז עס פארבאטן. ווייל ס'איז אין קאנסטראסט פונעם ווילן פון באשעפער אז אידן זאל פארבלייבן אין גלות, ביז ווי לאנג ער זעלבסט קומט אונז אפנעמען. ווי עס שטייט אין פסוק אם יהיה נדחך בקצה השמים משם יקבצך השם אלקיך ומשם יקחך. און ווי דער נביא זאגט אין עמוס ושבתי את שבות עמי ישראל ובנו ערים נשמות וישבו ונטעו כרמים ושתו את יינם ועשו גנות ואכלו את פריהם...
קאך לעפעל האקט;
"אין די יארן איידער דער ערשטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, זענען אויפגעשטאנען מאנכע כלל ישראל פארזארגערס, וועלכע האבן זיך אין זייער לעבן קיינמאל נישט אידענטיפיצירט מיט די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידישן פאלק. זיי זענען געווען פאלנע כופרים וואס האבן נישט געהאלטן גארנישט און נישט געגעלייבט אין גארנישט. זיי האבן אין זייער לעבן נישט געהאלטן קיין תורה און מצות"
ווי למשל וועם מיינסטו, די תלמידי ר' עקיבא אייגר און פןן דעם כתב סופר ווי למשל ר' צבי הירש קאלישער, ר' עקיבא יוסף שלעזינגר בעל לב העברי אן איידעם פונעם הקנאי הגדול והמפורסם ר' הילל קאלאמייער, אדער דעם גריידיצער צדיק, אדער הרב אברהם יעלין פון ווענגרויב ועוד ועוד, זכר צדיקים לברכה.
"אין די יארן איידער דער ערשטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, זענען אויפגעשטאנען מאנכע כלל ישראל פארזארגערס, וועלכע האבן זיך אין זייער לעבן קיינמאל נישט אידענטיפיצירט מיט די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידישן פאלק. זיי זענען געווען פאלנע כופרים וואס האבן נישט געהאלטן גארנישט און נישט געגעלייבט אין גארנישט. זיי האבן אין זייער לעבן נישט געהאלטן קיין תורה און מצות"
ווי למשל וועם מיינסטו, די תלמידי ר' עקיבא אייגר און פןן דעם כתב סופר ווי למשל ר' צבי הירש קאלישער, ר' עקיבא יוסף שלעזינגר בעל לב העברי אן איידעם פונעם הקנאי הגדול והמפורסם ר' הילל קאלאמייער, אדער דעם גריידיצער צדיק, אדער הרב אברהם יעלין פון ווענגרויב ועוד ועוד, זכר צדיקים לברכה.
קיינע פון די חובבי ציון האבן אינדארסירט איין אייגענע אידישער ממשלה.
דער גאלדענער אדלערקאך לעפעל האקט;
"אין די יארן איידער דער ערשטער וועלט קריג האט אויסגעבראכן, זענען אויפגעשטאנען מאנכע כלל ישראל פארזארגערס, וועלכע האבן זיך אין זייער לעבן קיינמאל נישט אידענטיפיצירט מיט די ערשטע נאציאנאלער אידענטיטעט פונעם אידישן פאלק. זיי זענען געווען פאלנע כופרים וואס האבן נישט געהאלטן גארנישט און נישט געגעלייבט אין גארנישט. זיי האבן אין זייער לעבן נישט געהאלטן קיין תורה און מצות"
ווי למשל וועם מיינסטו, די תלמידי ר' עקיבא אייגר און פןן דעם כתב סופר ווי למשל ר' צבי הירש קאלישער, ר' עקיבא יוסף שלעזינגר בעל לב העברי אן איידעם פונעם הקנאי הגדול והמפורסם ר' הילל קאלאמייער, אדער דעם גריידיצער צדיק, אדער הרב אברהם יעלין פון ווענגרויב ועוד ועוד, זכר צדיקים לברכה.
ניין! איך מיין תיאודאר הערצל, מאקס נארדאו, נחום סוקאלאב, וולאדימיר זשאבאטינסקי... און נאך...
גאלדקיינע פון די חובבי ציון האבן אינדארסירט איין אייגענע אידישער ממשלה.
בקיצור, מ'מעג צוריקגיין קיין ארץ ישראל, אויפשטעלן א בית המקדש און מקריב זיין קרבנות פונקט ווי די צייטן פארן חורבן, פירו א מדינה על פי צורה תחת ממשלת האומות ממש ווי אונטער די רומיים. אבער דערקלערן א קאנסטיטוציע, א מושג וואס האט נישט עקזיסטירט פאר ממש לעצטנס, דאס טאר מען נישט וועגן גזירת הגלות? עס מאכט דאך פשוט נישט קיין סענס.
די נקודה איז נישט די קאנסטיטוציע (מדנ"י האט נישט קיין קאנסטיטוציע) נאר די זעלבסטשטענדיגקייט, דהיינו די ארמיי, פארלאמענט, שפיאנאזש, וכדו', זאכן וואס נאר א זעלבשטענדיג לאנד פארמאגט. א טאון אינמיטען אמעריקע וואס איז אונטערגעווארפען די געזעצן פון לאנד איז נישט קיין זעלבשטענדיקייט.
די טייטלבוים שטאט האט א סיסטער סיטי אפמאך מיט'ן דוביי טייטלבוים פראיעקט?
הייסט אז אידן בזמן הבית שני זענען געווען אין גלות? וויבאלד רוב זמן בית שני האבן זיי נישט געהאט קיין זעלבסשטענדיגקייט נאר זענען אלס געווען אינטער די ממשלה פון א צווייטן, צו פרת, יון, און רוים?
ועוד מהיכי תיתי וואס זענען די פונקטליכע הלכות זעלבסשטענדיגקייט, פון ווי לערנט מען דאס ארויס? יעצט זאגסטו מיליטער, און א מדינה אן א מיליטער וועט טאקע נישט זיין א איסור? וואס איז מיט א לאנד וואס איז אונטערגעווארפן צום אינטערנאציאנאלן געזעץ, הייסט זי נישט זעלבסשטענדיג? און א לאנד אין די אייראפעישע פאראיין וואס האט בעצם זעלבסשטענדיגקייט אבער איז נאכאלס עפעס אונטערגעווארפן צו אייראפעישע געזעצן און געריכטן? וואס איז מיט א אמעריקאנע שטאט וואס האט נאך ווייניגער זעלבשטענדיקייט? ווער איז דער מוסמך דן צן זיין וואס הייסט דיני זעלבסשטענדיגקייט צו פסקענען דערויף?
און די גרעסטע קשיא איז פארוואס איז בכלל איינעם בייגעפאלן אז הלכות גלות און גאולה האט עפעס מיט אינטערנאציאנאלע געזעצן? איז נישט פיל מער מסתבר צו זאגן א גלות מיינט ווערן פארטריבן פון ארץ ישראל און גאולה מיינט זיך צוריקקערן?
ועוד מהיכי תיתי וואס זענען די פונקטליכע הלכות זעלבסשטענדיגקייט, פון ווי לערנט מען דאס ארויס? יעצט זאגסטו מיליטער, און א מדינה אן א מיליטער וועט טאקע נישט זיין א איסור? וואס איז מיט א לאנד וואס איז אונטערגעווארפן צום אינטערנאציאנאלן געזעץ, הייסט זי נישט זעלבסשטענדיג? און א לאנד אין די אייראפעישע פאראיין וואס האט בעצם זעלבסשטענדיגקייט אבער איז נאכאלס עפעס אונטערגעווארפן צו אייראפעישע געזעצן און געריכטן? וואס איז מיט א אמעריקאנע שטאט וואס האט נאך ווייניגער זעלבשטענדיקייט? ווער איז דער מוסמך דן צן זיין וואס הייסט דיני זעלבסשטענדיגקייט צו פסקענען דערויף?
און די גרעסטע קשיא איז פארוואס איז בכלל איינעם בייגעפאלן אז הלכות גלות און גאולה האט עפעס מיט אינטערנאציאנאלע געזעצן? איז נישט פיל מער מסתבר צו זאגן א גלות מיינט ווערן פארטריבן פון ארץ ישראל און גאולה מיינט זיך צוריקקערן?
שקדדי טייטלבוים שטאט האט א סיסטער סיטי אפמאך מיט'ן דוביי טייטלבוים פראיעקט?
יא!
ולדבריך וועט אויסקומען אז די הצהרת בעלפור וואס האט בלויז געגעבן פאר די אידן א אויטאנאמיע אין די בריטישע אימפעריע, אן קיין אייגענע פארלימענט אדער מיליטער, איז בכלל נישט געווען קיין פראבלעם פאר די אנטי ציונים??
און די טייטלבוים לאנד, איז פאר אלע טייטלביימער? אדער בלויז פאר רונים נישט זלונעמס? ואם תמצא לומר ביידע, רונים און זלונימס; איז אנדערע טייטלביימער פון אנדערע קרייזן - א שטייגר קלויזנבערג און סאסוב אויך נכלל אלץ זייערע באזוץ פלאץ?
למשל גער און סקווער און בעלז מעגן אויך דארט יושב'ן לבטח? אדער ס'דא אויף זיי סאנקציעס.
למשל גער און סקווער און בעלז מעגן אויך דארט יושב'ן לבטח? אדער ס'דא אויף זיי סאנקציעס.
שקדאון די טייטלבוים לאנד, איז פאר אלע טייטלביימער? אדער בלויז פאר רונים נישט זלונעמס? ואם תמצא לומר ביידע, רונים און זלונימס; איז אנדערע טייטלביימער פון אנדערע קרייזן - א שטייגר קלויזנבערג און סאסוב אויך נכלל אלץ זייערע באזוץ פלאץ?
למשל גער און סקווער און בעלז מעגן אויך דארט יושב'ן לבטח? אדער ס'דא אויף זיי סאנקציעס.
טוה א קוק דער טייטלבוים שטעטל איז א ארט פאר יעדער באשעפעניש וואס שמעקט פון טייטלן אנשטאט פון צוויבל אינטערן ארעם... קאפיש?
קאך_לעפלשקדאון די טייטלבוים לאנד, איז פאר אלע טייטלביימער? אדער בלויז פאר רונים נישט זלונעמס? ואם תמצא לומר ביידע, רונים און זלונימס; איז אנדערע טייטלביימער פון אנדערע קרייזן - א שטייגר קלויזנבערג און סאסוב אויך נכלל אלץ זייערע באזוץ פלאץ?
למשל גער און סקווער און בעלז מעגן אויך דארט יושב'ן לבטח? אדער ס'דא אויף זיי סאנקציעס.
טוה א קוק דער טייטלבוים שטעטל איז א ארט פאר יעדער באשעפעניש וואס שמעקט פון טייטלן אנשטאט פון צוויבל אינטערן ארעם... קאפיש?
לא הבנתי לגמרי, צוויבל אונטערן ארעם מעג נישט? און וואס איז שוין געשען מיט 'קאפיש' ער איז דאך נאר וואס נפטר געווארן?
יא! הבנת לגמרי... צוויבל אונטערן ארעם נישט! און קאפיש איז די וואך געשטארבן... דער עיקר איז אז מ'פארשטייט זיך....
כפארשטיי נישט וואס פונקט די אומשולדיגע אנטי ציונים זענען דא אויף א פארהער. די שלש שבועות איז א גמרא מפורשת און מס כתובות קיא ומשם תלמדנו.
שמערלגאלדקיינע פון די חובבי ציון האבן אינדארסירט איין אייגענע אידישער ממשלה.
בקיצור, מ'מעג צוריקגיין קיין ארץ ישראל, אויפשטעלן א בית המקדש און מקריב זיין קרבנות פונקט ווי די צייטן פארן חורבן, פירו א מדינה על פי צורה תחת ממשלת האומות ממש ווי אונטער די רומיים. אבער דערקלערן א קאנסטיטוציע, א מושג וואס האט נישט עקזיסטירט פאר ממש לעצטנס, דאס טאר מען נישט וועגן גזירת הגלות? עס מאכט דאך פשוט נישט קיין סענס.
גוטע קשיא. אפשר די מהרש"א אין מס כתובות קיא פארענטפערט עס. און לאז אונז וויסן. שכוח.
ווייל די האסט א קשיא מיינט נאך נישט אז מקען איגנארירן די שלש שבועות.