איבער קריטיק און דער גייסט פון קאווע שטיבל

חאצקעל שניידער

הוגה

עס איז געווען אמאל אן אסיפה פון אלע גדולי הרבנים והאדמורים אין אמעריקא בנוגע חינוך עצמאי. ווי געווענטליך איז די דעבאטע אנגעגאנגן צווישן די צוויי לייבן האדמו"ר מסאטמאר זצ"ל און רבי אהרן קאטלר ז"ל, בשעת וואס די אנדערע גדולים זענען געזעצן שטיל איינגעמאכט אויף זייערע פלעצער. אינמיטן האט זיך די סאטמארער רב אויסגעדרוקט עפעס שארף בנוגע די מיינונג פון רבי איסר זלמן ז"ל. רבי אהרן האט זיך אויפגעשטעלט און האט שארף מוחה געווען אויף די כבוד פון זיין שווער. די סאטמארער רב האט געהאלטן אז מען קען אזוי נישט פירן קיין דעבאטע מיט מחאות און כבוד אינטערעסן, האט ער זיך אויפגעהויבן און איז ארויסגעגאנגן. ווי נאר די סאטמארער רב איז ארויס, האט זיך די קלויזענבורגער רב ז"ל אויפגעזעצט אין זיין בענקל און האט זיך אנגערופן "שוין, יעצט קען מען רעדן". האט רבי אהרן צוריק געשריגן "אבער יעצט איז ניט דא מיט וועם צו רעדן!"

והנמשל מובן מאליו...


.

די מעשה איז געשריבען ערגעץ ?
זעט אויס וואו בעלויני[emoji39]

יאיר

איך בין זיך מצרף צום בקשת מחילה פון לעיקוואוד אויף דעם וואס איך בין געשטאנען אין א זייט און נישט מוחה געווען אויף דעם שרעקליכן בזיון תלמיד חכם. מען בעט דער עולם זאל זיך משתתף זיין און אונטערשרייבן די פעטיציע.

לעיקוואד

איך פארשטיי נישט די גאנצע רעש דא. איך האב עפעס געשריגען אז איך לויף אוועק אין דער וועלט אריין? בסך הכל האב איך געפרעגט אפאר קשיות און געבעטן עס זאל זיין א דיון איבער זיי. לענ"ד זענען זיי גוטע קשיות וואס פאדערן א טויש, במקצת אדער במרובה. טאמער זענען זיי נישט גוטע קשיות וואס איז אזוי שווער אז דער עולם מיט די מנהלים זאלן מסביר זיין פארוואס נישט. דעטס אל. נאר אוודאי איז אסאך גרינגער דאס צו מאכן א שמועס איבער לעיקוואד'ס כבוד (טאקע שכויעח פאר אלע חברים וואס נעמען זיך אן פאר מיר, און א פייג פאר די וואס נישט..) און אזוינע נארישקייטן ווי פשוט דן זיין איבער דער נושא אדער איינזעהן אז אפשר איז דא א פראבלעם וואס מען דארף מתקן זיין.

איך ווייס נישט פונקט קיין פרטים האט נישט קיין טעם זיך אריינימישען, אבער מען דארף ארויסברענגען איין דבר פשוט, מיט וואס פאטסטעפס איז טאקע אייניג מיט התאחדות הרבנים און דאס איז נישט קיין טענה נאר א מציאות. וואס ווען א מענטש ווערט אביסעל מעטשור כאפט ער אז אזוי ארבעט די וועלט און הערט אויף אזויפיל צו האבען טענות. עס איז נישטא אזא מין זאך אן עסקן אדער אן ארגינאזאציע אדער סיי וואס זאל קענען העלפען יעדער איינער מיט זיינע אלע פראבלעמען אינגאנצן מסדר זיין. יעדער הילף ארגינאזאציע אויף דער וועלט עדווערטייזט זיך כאילו זיי זענען די מלאך המושיע פאר דעם אדער פאר דעם. קינדער ווען זיי זענען קליין לעבן מיט אזא מין הרגשה און דמיון עס וועט אלעמאל זיין איינער זאל זיי מסדר זיין אלעס די מאמע די טאטע שפעטער דער רבי די קהילה די עסקן.

דרייט מען זיך אביסעל מען ווערט עלטער ווערט מען געוואור עס ארבעט נישט אזוי. עס איז נישטא אזא מין זאך איינער וואס קען אלעס מסדר זיין פאר דיר. נישט אין שלום בית נישט אין ביזנעס נישט אין געזונט אין קיין שום זאך. אמאל איינער מזל עס גייט עם גוט אמאל נישט. אמאל העלפט א חבר אמאל קען ער נישט געבן מער ווי א האג. דאס איז באופן כללי. און כל שכן ווען מען רעדט פון אזא מין קרייסיס ווי למשל גיין אט"ד איז. וואס דאס קען איבערדרייען א מענטש'ס גאנצע לעבן. איז די הילף וואס אנדערע קענען געבן מורא'דיג באגרעניצט, אפאר דאלער דא אפאר האגס דארט, עס אזי גארנישט כלפי דער פראבלעם, און אוודי כלפי די ציפיות פון דער מענטש וואס וואקסט אויף אין אזא דמיון בפרט ווי עס איז ביי היימישע אידען אז פאר אלץ איז דא אן עסקן זאל מאכן פראטעקציע זאל מסדר זיין. חברה עס ארבעט פשוט נישט אזוי אין ריעל לייף.

פונקט נעכטן האב איך געקוקט א דאקומענטערי וועגן מענטשען וואס ארבעטן אויף האטליינס וואס העלפען מענטשען אין שווערע מצבים. האט מען געפרעגט איינער וואס איז די שווערסטע זאך פאר עם אין די ארבעט. זאגט ער אז ער האט א קעיס וואס ער ווייסט ער קען נישט העלפען. יא, יענער איז א פראפעשיענל זיין דזשאב איז צו העלפען מענטשען, אבער נישט אלעס איז אונטער זיין קאנטראל. אסאך מאל איז די מערסטע וואס ער קען געבן איז עמאנשיענל סאפאורט, און אסאך מאל דאס אויך נישט, נישט יעדער איז אפען צו דעם. איז אז איינער האט זיך פארגעשטעלט אז פאטסטעפס אדער התאחדות הרבנים אדער קאסובער רבי אדער סיי וועלכע ילוד אשה וועט זיין א מלאך המושיע און וועט עם ראטעווען פון זיין מעסד אפ לעבן, זאל ער וויסען עס גייט נישט אזוי, ער וועט נאר ארויסקומען מיט טענות.