"וועקט אייך אויף ראקלענד"

איך אויך

וואס הייסט דרעססד אין בלעק? ס'רוב זענען שווארצע מאנקיס.

איך אויך

וואס הייסט דרעססד אין בלעק? ס'רוב זענען שווארצע מאנקיס.
איך אויך.

עוד מישהו

יוסי געשטעטנער "קאמיוניטי ליעזאן" זאגט אז עס איז א מהלך אין די גוטע דיירעקשאן

יעצט לאמיר זען וואס ער וועט טוען צו קעגן גיין די דעמאנסטרירער פון זיין זייט, וואס עס זאל זיין אין די גוטע דיירעקשאן, וואס זאל זיין א געמיינזאמע ארבעט צו פארבעסערן די באציאונגען צווישן די צוויי זייטן.

יואליש

כ'שמעק אז דער רעווערענט וויל לויפן פאר אפיס און זיין רעדע שרייבער האט פארגעשריבן די פאלגענדע ליין אין זיין סטאמפ ספיטש: "איך האב געארבייט צו צוזאמברענגן צוטייטלע קאמיוניטיס, אנקניפן באציאונגן מיט אונזערע אידישע שכינים, און ארויסהייבן אז ס'איז אין יעדען'ס אינטערעסע צו ארבייטן אין הארמאניע."

ביני לביני האט ראקלענד קאשער פארקויפט א שפאר ביסעל וואסער פלעשלעך.

דעת תורה

איך אויך, וואטש אוט יואלי'ש איז להשמיד קעגן ראסיזם. ער האלט אז אויב מיר וועלן טון א אתערותא דלתתא - נישט זיין קיין ראסיסטן קעגן מינאריטעטן, וועט דאס גורם זיין אן אתערותא דלעילא און די גוים וועלן אונז אויפהערן פיינט האבן.

דעת תורה

איך אויך, וואטש אוט יואלי'ש איז להשמיד קעגן ראסיזם. ער האלט אז אויב מיר וועלן טון א אתערותא דלתתא - נישט זיין קיין ראסיסטן קעגן מינאריטעטן, וועט דאס גורם זיין אן אתערותא דלעילא און די גוים וועלן אונז אויפהערן פיינט האבן.

berlbalaguleh

יואליש

כ'שמעק אז דער רעווערענט וויל לויפן פאר אפיס און זיין רעדע שרייבער האט פארגעשריבן די פאלגענדע ליין אין זיין סטאמפ ספיטש: "איך האב געארבייט צו צוזאמברענגן צוטייטלע קאמיוניטיס, אנקניפן באציאונגן מיט אונזערע אידישע שכינים, און ארויסהייבן אז ס'איז אין יעדען'ס אינטערעסע צו ארבייטן אין הארמאניע."

ביני לביני האט ראקלענד קאשער פארקויפט א שפאר ביסעל וואסער פלעשלעך.

וואס איז דען דער פעילער?! מתוך שלא לשמה בא לשמה. ביי די גויים איז גוט אפילו אהבה התלויה בדבר.

בעריש

אתם קרייין אדם ואין אומות העולם קרויין

יואליש

צו קלאר מאכן: כ'האב גארנישט קעגן איך אויך פערזענליך. ווארשיינליך ווייסט ער נישט וואס ער האט שלעכט געזאגט, און ער איז נישט דער ערפינדער פון די ווערטער. דאס האט ער געהערט פון אנדערע, און ווארשיינליך האט ער קיינמאל נישט געהערט אין ישיבה קיין דרשה איבער די נושא. א דורכשניטליכע בחור גייט דורך זעקס יאר אין ישיבה און הערט מסתם צען מאל א שמועס צו רינעדיגע ציקער הייסט געגעסן פארן דאווענען, אבער קיין איינמאל נישט איבער די נושא פון ראסיזים. די רעזולטאט: מ'קייט ראסיזים מיט קאצע ציקער קאווע.

יואליש

יא יא, בערל. דאס נעמען א גמרא ווי אתם קריין אדם און ארויסדרינגן אז מיר זענען געצווינגן צו זיין ראסיסטען מכוח חז"ל זאגט מער איבערן לערנער ווי איבער חז"ל. תורה עניה במקום זה ועשירה במקום אחר און מ'קען טרעפן פאר אלעם אן אסמכתא. אין די ענד איז מען בוחר דאס וואס מ'וויל.

בדחן

יואליש

צו קלאר מאכן: כ'האב גארנישט קעגן איך אויך פערזענליך. ווארשיינליך ווייסט ער נישט וואס ער האט שלעכט געזאגט, און ער איז נישט דער ערפינדער פון די ווערטער. דאס האט ער געהערט פון אנדערע, און ווארשיינליך האט ער קיינמאל נישט געהערט אין ישיבה קיין דרשה איבער די נושא. א דורכשניטליכע בחור גייט דורך זעקס יאר אין ישיבה און הערט מסתם צען מאל א שמועס צו רינעדיגע ציקער הייסט געגעסן פארן דאווענען, אבער קיין איינמאל נישט איבער די נושא פון ראסיזים. די רעזולטאט: מ'קייט ראסיזים מיט קאצע ציקער קאווע.

זיינע ווערטער זענענן און ליין אדער מיט ווייניגער האסע מיט וואס דו דריקסט זיך אויך איבער די מנהלי החינוך,
איך זע נישט פארוואס מען זאל מער ליעב האבן א טינקעלן גוי, ווי דאס וואס דו פרעדיגסט איבער אונזערע ראשי ישיבות ודומיהן.

יואליש

יא יא, בערל. דאס נעמען א גמרא ווי אתם קריין אדם און ארויסדרינגן אז מיר זענען געצווינגן צו זיין ראסיסטען מכוח חז"ל זאגט מער איבערן לערנער ווי איבער חז"ל. תורה עניה במקום זה ועשירה במקום אחר און מ'קען טרעפן פאר אלעם אן אסמכתא. אין די ענד איז מען בוחר דאס וואס מ'וויל.

בדחן האט געשריבן:

א ווערטעל אויף א טינקעלן גוי גייט נישט אריין בגדר ראסיזם

בדחן האט געשריבן במתק לשונו:

נישט א יעדער וואס מאכט א ווערטעל איז א ראסיסט

berlbalaguleh

יואליש

יא יא, בערל. דאס נעמען א גמרא ווי אתם קריין אדם און ארויסדרינגן אז מיר זענען געצווינגן צו זיין ראסיסטען מכוח חז"ל זאגט מער איבערן לערנער ווי איבער חז"ל. תורה עניה במקום זה ועשירה במקום אחר און מ'קען טרעפן פאר אלעם אן אסמכתא. אין די ענד איז מען בוחר דאס וואס מ'וויל.

נאר ס'איז אויך באקאנט דער אפטייטש פון איינע פון די גערער רבי'ס וואס ער האט געזאגט פאר דעם רוסישן הויפט ראבינער ביי'ם בייליס פראצעס ווען די גויים האבן איהם געפרעגט פשט אין דעם מאמר חז"ל "אתם קרויין אדם ולא הם קרויים אדם":.ער (דער ראביי) האט געפרעגט דעם הויפט פראסעקיוטאר, אויב א מענטש פון א צווייטע גאס (נישט זיין שכן( וועט האבן א פראבלעם, צי איז ער איהם גרייט צו העלפן. האט ער געענטפערט "זיכער נישט" האט דער ראביי איהם אויפגעוויזן דעם חילוק. אז אידן פון די גאנצע וועלט זענען גרייט צו העלפן מענדל בייליס. אז נאר אידן הייסן "אדם" אזוי ווי איין מענטש, אבער נישט גויים.

בדחן

ראסיזעם איז נישט אויסגעהאלטן, אבער עס איז די יודישע וועג פון חינוך אויסצולערענן דעם יוגענט אז מען זאל אראפקיקען דעם לעבנ׳ס שטייגער פינעם גוי, און אז א גוי׳שע לעבינגסשטייגער איז ליידיג פוסט לעומות דעם לעבענס שטייגער פון א איד, עס איז אויסגעהאלטן תורה׳דיג און מענטשליך,

מען דארף טאקע האלטן בכבוד א יעדע בריאה וואס השי״ת האט באשאפן, מען דארף אבער פארשטיין זיין לעוועל לעומת אונזער לעוועל, און אז מיר זענענן עם הבנחר און אפגעטיילט פינעם גוי, און אזא לעבן פינעם גוי דארף מען ממאס זיין,

א ווערטעל אויף א טינקעלן גוי גייט נישט אריין בגדר ראסיזם, נישט א יעדער וואס מאכט א ווערטעל איז א ראסיסט, והא ראיה אז אידן אויף אידן מאכען אויף ווערטליך, און טינקעלע אויף טינקעלע מאכען אויך ווערטליך, א ווערטעל איז א ווערטיל און עס גייט נישט בגדר פרעדיגען ראסיזם.

יואליש

berlbalaguleh

יואליש

יא יא, בערל. דאס נעמען א גמרא ווי אתם קריין אדם און ארויסדרינגן אז מיר זענען געצווינגן צו זיין ראסיסטען מכוח חז"ל זאגט מער איבערן לערנער ווי איבער חז"ל. תורה עניה במקום זה ועשירה במקום אחר און מ'קען טרעפן פאר אלעם אן אסמכתא. אין די ענד איז מען בוחר דאס וואס מ'וויל.

נאר ס'איז אויך באקאנט דער אפטייטש פון איינע פון די גערער רבי'ס וואס ער האט געזאגט פאר דעם רוסישן הויפט ראבינער ביי'ם בייליס פראצעס ווען די גויים האבן איהם געפרעגט פשט אין דעם מאמר חז"ל "אתם קרויין אדם ולא הם קרויים אדם":.ער (דער ראביי) האט געפרעגט דעם הויפט פראסעקיוטאר, אויב א מענטש פון א צווייטע גאס (נישט זיין שכן( וועט האבן א פראבלעם, צי איז ער איהם גרייט צו העלפן. האט ער געענטפערט "זיכער נישט" האט דער ראביי איהם אויפגעוויזן דעם חילוק. אז אידן פון די גאנצע וועלט זענען גרייט צו העלפן מענדל בייליס. אז נאר אידן הייסן "אדם" אזוי ווי איין מענטש, אבער נישט גויים.

ויש להקשות אז האדם מיטן האי הידועה איז יא כולל דעם גוי, בלויז אדם איז נישט. ויש ליישב.

berlbalaguleh

בדחן

ראסיזעם איז נישט אויסגעהאלטן, אבער עס איז די יודישע וועג פון חינוך אויסצולערענן דעם יוגענט אז מען זאל אראפקיקען דעם לעבנ׳ס שטייגער פינעם גוי, און אז א גוי׳שע לעבינגסשטייגער איז ליידיג פוסט לעומות דעם לעבענס שטייגער פון א איד, עס איז אויסגעהאלטן תורה׳דיג און מענטשליך,

מען דארף טאקע האלטן בכבוד א יעדע בריאה וואס השי״ת האט באשאפן, מען דארף אבער פארשטיין זיין לעוועל לעומת אונזער לעוועל, און אז מיר זענענן עם הבנחר און אפגעטיילט פינעם גוי, און אזא לעבן פינעם גוי דארף מען ממאס זיין,

א ווערטעל אויף א טינקעלן גוי גייט נישט אריין בגדר ראסיזם, נישט א יעדער וואס מאכט א ווערטעל איז א ראסיסט, והא ראיה אז אידן אויף אידן מאכען אויף ווערטליך, און טינקעלע אויף טינקעלע מאכען אויך ווערטליך, א ווערטעל איז א ווערטיל און עס גייט נישט בגדר פרעדיגען ראסיזם.

האלטן בכבוד און לעבן בשלום מיט א גוי מיינט נישט זיך חבר'ן מיט איהם. דאס פארשטייט א יעדער וואס רופט זיך בר דעת. מ'דארף קענען מבחין זיין. וויאזוי זאגט די גמרא: "אם אין דעת, הבדלה מניין?"

בדחן

berlbalaguleh

בדחן

ראסיזעם איז נישט אויסגעהאלטן, אבער עס איז די יודישע וועג פון חינוך אויסצולערענן דעם יוגענט אז מען זאל אראפקיקען דעם לעבנ׳ס שטייגער פינעם גוי, און אז א גוי׳שע לעבינגסשטייגער איז ליידיג פוסט לעומות דעם לעבענס שטייגער פון א איד, עס איז אויסגעהאלטן תורה׳דיג און מענטשליך,

מען דארף טאקע האלטן בכבוד א יעדע בריאה וואס השי״ת האט באשאפן, מען דארף אבער פארשטיין זיין לעוועל לעומת אונזער לעוועל, און אז מיר זענענן עם הבנחר און אפגעטיילט פינעם גוי, און אזא לעבן פינעם גוי דארף מען ממאס זיין,

א ווערטעל אויף א טינקעלן גוי גייט נישט אריין בגדר ראסיזם, נישט א יעדער וואס מאכט א ווערטעל איז א ראסיסט, והא ראיה אז אידן אויף אידן מאכען אויף ווערטליך, און טינקעלע אויף טינקעלע מאכען אויך ווערטליך, א ווערטעל איז א ווערטיל און עס גייט נישט בגדר פרעדיגען ראסיזם.

האלטן בכבוד און לעבן בשלום מיט א גוי מיינט נישט זיך חבר'ן מיט איהם. דאס פארשטייט א יעדער וואס רופט זיך בר דעת. מ'דארף קענען מבחין זיין. וויאזוי זאגט די גמרא: "אם אין דעת, הבדלה מניין?"

איך פארשטיי נישט, די פרעגסט? דו זאגסט? דו אגריסט? דיין תגובה האט א שייכות מיט מיין תגובה?

יואליש

בדחן שרייבט במתק לשונו:
נישט א יעדער וואס מאכט א ווערטעל איז א ראסיסט

ווי א בדחן האט זיך אמאל אויסגעדריקט: "נישט יעדער וואס מאכט א ווערטל איז א ראסיסט, אבער יעדע ראסיסט מאכט א ווערטל."

יואליש

דעת תורה

איך אויך, וואטש אוט יואלי'ש איז להשמיד קעגן ראסיזם. ער האלט אז אויב מיר וועלן טון א אתערותא דלתתא - נישט זיין קיין ראסיסטן קעגן מינאריטעטן, וועט דאס גורם זיין אן אתערותא דלעילא און די גוים וועלן אונז אויפהערן פיינט האבן.

און וואס איז דיין מיינוג איבער די קאמענט פון איך אויך?

יין שרף

צענדליגע גוים האבן זיך פארזאמעלט די פארגאנגענע פרייטאג אין מאנסי מיטן ציהל צו "פארבעסערן" די באציאונגען מיט די חרידישע איינוואוינער.
די גוים פונעם גרופע "וועקט אייך אויף ראקלענד" האבן זיך אנגעטוהן בגדי שחורים (מ'זאל זיי נישט דערקענען צווישן די אידן... אדער איז דאס געווען עצת בלעם ללבוש שחורים ויעשה מה שלבו חפץ...) און געגאנגען איינקויפן אלע זייערע הצתרכות'ן אינעם היימישן געשעפט "ראקאלענד קאושער" בעצם יום הערב שבת ווען די געשעפט איז פיל מיט אידן, מיטן ציל צו ברענגען נענטערע געפילן צווישן די צוויי צדדים.
די גרופע פארשפרעכט אז זיי וועלן אנהאלטן געם מנהג טוב ביז זיי וועלן זעהן א דראסטישע ענדערונג אין "ראקלענד קאונטי".
אבער רבונו דעלמא כולא!
...Community liaison Yossi Gestetner calls the demonstration and group a "move in the right direction
יעה... ער איז אונזער קאמיוניטי לעיזיאן...

בדחן

רעדענדיג איבער די ווערטיל, עס איז מסתבר אז ״איך אויך״ מיט זיין ווערטיל ״שווארצע מאנקיס״ האט זיך זיכער באצויגען דערצו לויט די אנגעמיגענע מיינוג ביי טייל חברי הקאווע אז מענטשן שטאמען פון מאנקיס.

יואליש

צו קלאר מאכן: כ'האב גארנישט קעגן איך אויך פערזענליך. ווארשיינליך ווייסט ער נישט וואס ער האט שלעכט געזאגט, און ער איז נישט דער ערפינדער פון די ווערטער. דאס האט ער געהערט פון אנדערע, און ווארשיינליך האט ער קיינמאל נישט געהערט אין ישיבה קיין דרשה איבער די נושא. א דורכשניטליכע בחור גייט דורך זעקס יאר אין ישיבה און הערט מסתם צען מאל א שמועס צו רינעדיגע ציקער הייסט געגעסן פארן דאווענען, אבער קיין איינמאל נישט איבער די נושא פון ראסיזים. די רעזולטאט: מ'קייט ראסיזים מיט קאצע ציקער קאווע.

בדחן

רעדענדיג איבער די ווערטיל, עס איז מסתבר אז ״איך אויך״ מיט זיין ווערטיל ״שווארצע מאנקיס״ האט זיך זיכער באצויגען דערצו לויט די אנגעמיגענע מיינוג ביי טייל חברי הקאווע אז מענטשן שטאמען פון מאנקיס.