פינטעלע איד
און וועלכע חדר טיישט מען כדור א האלבע באל? שמקיף מיינט נישט אז עס שווימט.
טראכטכמוניקודם פירוש המילות:
תוס׳ זאגט אז: דער ירושלמי זאגט אז: אלקסנדער מוקדון האט - לכאורה - געזאגט אז: אז ער האט געזען אז די וועלט איז רונדיג.
קומט אויס:
1. תוס׳ האט געוואוסט
2. ירושלמי האט געוואוסט
3. אלקסנדר מוקדון האט געוואוסט
רביה''ק זי''עטראכטכמוניקודם פירוש המילות:
תוס׳ זאגט אז: דער ירושלמי זאגט אז: אלקסנדער מוקדון האט - לכאורה - געזאגט אז: אז ער האט געזען אז די וועלט איז רונדיג.
קומט אויס:
1. תוס׳ האט געוואוסט
2. ירושלמי האט געוואוסט
3. אלקסנדר מוקדון האט געוואוסט
אדער קען זיין אז ס'איז סתם א לעגענדע (במילים מכובסות: למעלה מהשגתינו...).
ורזא דא אתמסר למאריהון דחכמתא,
אישתישביתוספות האט זיכער געהאלטען אז די וועלט איז פיר עקעכדיג אזוי ווי דער פשטות פין פסוק ארבע כנפות הארץ, נאר ברענגט דער אלכסנדר מוקדון צו ווייזען אז מענטשן מיינען עס איז רינדיג, און דערפאר וכו'.
אישתישבי
די וואס ברענגן דער זוהר אז דער זוהר האט שוין געוויסט וכו', פין דער זוהר איז א ראי' אז דער זוהר איז ניי, ווייל אין דער צייט פין דער תנאים ואמוראים האט מען נישט געוווסט אז עס דא אנדערע טיים זאהנס אויף דער וועלט.
אני נזכר באנקדוטה משעשעת (לפחות אותי). בעודי מכהן פאר כרב פורים בישיבת 'נתיבות עולם' בבני ברק והגלילות (ישיבה של בעלי תשובה) עליתי על הבמה עם גביע יין ואחרי הקידוש דרשתי בעוצם ידי החזקה וזרועי הנטויה בענייני פורים. בין היתר, אמרתי שם שמצאתי ממש כעת ממצא מדהים בדילוגים בתנ"ך: המקום שבו מופיעה המילה 'אסתר' בדילוג מינימלי בכל התנ"ך הוא ב… מגילת אסתר. דילוג של 1 כמובן. אם זה לא מחזיר את כולנו בתשובה איני יודע מה עוד ניתן לעשות עם קשי עורף שכמונו. היו שם לא מעט אנשים (כולל חלק מהר"מים) שהיו מזועזעים מכך שאני מזלזל כך ביסודי התורה. הדילוגים בתורה נחשבו אצלם חלק מי"ד העיקרים. היו אפילו כאלה שאמרו לי שדבריי עלולים לגרום לאנשים לנטוש את מחויבותם הדתית. עניתי להם שלדעתי עדיף שייטשו. אם הם מתבססים על ההבלים הללו אז כבר כעת זו מחויבות בטעות והיא בטלה ועומדת. כבר שם החלו להנץ ניצני הכפירה שלי רח"ל.