☕ קאווע שטיבל — ארכיוו
הויפט זייט » פארברענגען » געזעלשאפט » אונזער אמעראצישע געשרייבעכץ

אונזער אמעראצישע געשרייבעכץ

70 פאסטס אין ארכיוו · אשכול #1643
בלאט: 1 2

יידל » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 9:56 am

· #41326
שמעקעדיג, דיין מעטאד איז ארביטערי. ראטה'ס "אידיש ווערטער אוצר" שרייבט ווי פאלגנד (איך לאז אויס אלע דוגמאות):
א. ראטה

אין דער אויסשפראך פון דעם אונגאריש-גאליציאנער (אדער "חסיד'ישער" אידיש, דערקענט מען כמעט נישט קיין חילוק צווישן דער נאכזילבע (suffix) -ן (ווי "מאכן") און דער נאכזילבע -ען (ווי קומען). אינ'אמת'ן איז לכתחלה געווען בלויז די נאכזילבע -ען, ווי מען זעט אין אלטע אידישע ביכער - א שטייגער צאינה וראינה - שטיין "מאכען", און ווי מען שרייבט נאך ביז היינט אויף דייטש (machen). אין דער אויסשפראך פון פויליש-ליטוויש אידיש רעדנדע האט זיך אבער מיט די יארן געשאפן צוויי באזונדערע נאכזילבעס מיט אן אנדערע קלאנג (זיי לייגען א דגש אויפן "ע" ביי "קומען", בעת ביי "מאכן" כאפט מען אריין דעם "ן".) אין שריפטליכען אידיש איז היינט אנגענומען דער כלל, אפילו ביי אונגאריש-גאליציאנע שרייבערס.
דער כלל איז באזירט אויף דעם אות/יות וואס קומט הארט פאר די נאכזילבע.
אויב דער אות פאר דעם ן איז איינער פון די פאלגענדע אותיות, לייגט מען צו די נאכזילבע -ען.
[list]
[*]מ[/*:m]
[*]נ[/*:m]
[*]נג[/*:m]
[*]נק[/*:m][/list:u]
ווען דער אות פאר דעם ן איז א ל, איז דער כלל געוואנדען לויט דעם אות וואס קומט פאר דעם ל.
אויב דער אות פאר דעם ל איז א וואקאל, לייגט מען נישט צו קיין ע.
אויב דער אות פאר דעם ל איז א קאנסאנאנט, לייגט מען צו אן ע.
ווען דער אות פאר דעם ן איז סיי וועלכע אנדער אות אויסער די אויבנדערמאנטע, לייגט מען נישט צו קיין ע.
אן אויסנאם איז ווען דאס אריגינעלע שורש ווארט קומט לכתחלה מיט אן ע צום סוף. דאן לאזט מען אלעמאל דעם ע פאר דעם ן. אפילו ווען עס שטימט נישט לויט די פריערדערמאנטע ספרים.

שמעקעדיג » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 10:04 am

· #41328
וואס איז דאס ארביטערי?
איך בין נישט קיין געבילדעטער אין שפראך, און איך קען נישט און פארשטיי נישט די הויכע שפראך און איבערגעשפיצטע וואקאבולירן (?).
איך בין פשוט אויפגעוואקסן און געליינט אסאך אידישע היינטיגע ביכער, און "איך בין א נאר און איך גלייב"...
איך דארף נישט די אלע דרושים לכל חפציהם, אפילו נישט פון די "מעלות" וואס גיט צו פארשטיין יעדן חודש אנדערע ווערטער ווי אזוי עס איז צושטאנד געקומען און זייער מקור א.א.וו.

איך וועל אפילו נישט מקפיד זיין ביי מיר אדער ביי יענעם צי מען שרייבט ברודער/ברידער, שיך/שוך, פיס/פוס, וכדומה. אבער ווערטער וועלכע איך טרעף קיינמאל נישט נאר אויף קאווע שטיבל (שטיבעל) מאכט מיך יא נערוועז.
בפרט אז כמעט אלע שרייבער דא מאכן די זעלבע גרייזן... זענען זיי געגאנגען אלע אין איין קלאס???..

טאמבל סאס » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 10:13 am

· #41337
זר זהב
משה געציל
געפילטע פיש

איך וויל דער עולם זאל מעורר זיין מיינע טעותים, איך האב אנגעהויבן שרייבן אידיש די טאג וואס כ'האב מיך אויפגעסיינט אויף קאווע שטיבל. סא אז איר זעט א ספעלינג מיסטעיק ביטע זייט מיר מעורר, נישט אין יענעם אשכול, כדי נישט יעדע אשכול זאל פארוואנעלט ווערן אין א 'שפראך און גראמאטיק' אשכול, נאר לייגט עס דא, אדער אין אישי.

יישר כח.

ג״א מצטרף, איך האב קיינמאל קיין אידיש נישט געשריבן ביז איך האב מיך אהער אריינגעסיינט, איך זע בחוש אז איך האב מיך אסאך צוגעלערנט אין די קארגע פאר חדשים וואס איך שרייב דא. אויב איינער באמערקט עפעס א טעות אין מיין געשרייבעכעץ זאל ער אזוי גוט זיין און מיך לאזן וויסען.

וויסן

געשרייבעכץ

טאמבל סאס » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 10:18 am

· #41342
זר זהב
דער ע פון שמייכלן זעהט מיר אויס איבעריג

איינע פון די סיבות פארוואס מ'קארגט היינט אויף די שימושים איז וויבאלד דער נייער שפראך עברית איז פיהל גרינגער צו לייענען און שרייבן טאקע צוליב וואס זי פארמאגט נישט די הונדערטע עי'ן און אלף'ס, און טאקע די א"י זענען ע"פ רוב די וואס שפארן.

שמייכלען, אפ' הערן הערט זיך עס טאקע אהן א ע' צום סוף קומט עס מיט א עין צום סוף, און דאס מאכט אז די די ל' זאל ווערן פון א חטף שווא (סיילענט), א דרוקנדע-שווא.

יידל » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 11:55 am

· #41380
שמעקעדיג
וואס איז דאס ארביטערי?

סארי, כ'האב געמיינט ארביטרערי.

זר זהב » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 1:10 pm

· #41410
לאו דוקא. (דער ע' פון איבעריג, דאס איז פילייכט יא איבריג!)

גלייב מיר איך האב געטראכט דערפון בשעת'ן עס שרייבן!!!
איך האלט אבער אז ס'קומט יא דער ע אין איבעריג ווייל איך זאג עס אביל מיט א סגול.

berlbalaguleh » דאנערשטאג אוגוסט 30, 2012 5:06 pm

· #41557
יידל
שמעקעדיג
וואס איז דאס ארביטערי?

סארי, כ'האב געמיינט ארביטרערי.

דאס דערמאנט מיך די באקאנטע מעשה פון "צפיחית בדבש". איך מיין די מעשה איז צו לאנג און "בארינג" איך וועל עס לאזן פאר א צווייטע געלעגנהייט" אי"ה. ועוד חזון למועד.

איינער » זונטאג סעפטעמבער 2, 2012 7:48 pm

· #42247
קען איינער צוזאם נעמען אלע כללים וואס מען האט דא אויסגעשמועסט און עס ארויף לייגן אויף א פי. די. עף. לתועלת הציבור.

קווארטין » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 2:18 pm

· #42566
געפילטע פיש
גוט - Good
גיט - Give

איז נישט Give-ער "גיבט", און "גיט" מלשון 'א גיט באזיסער' (באזיצער)? בכלל וויזוי זאגט מען 'גיט באזיסער' אין אנגלית, אפשר רופט מען אים טאקע 'גוט באזיצער' ווייל ס'גייט אים גוט, מיר האט אלץ אויסגעזעען אז 'גיט' איז מלשון 'גארטן'.

קאווע טרינקער » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 2:21 pm

· #42568
כ'בין אלץ מסופק בנוגע
איך בין פיל מיט ...(אנגע'געסנקייט)
איך פיל / פיהל אז ...(דו האלסט אויך אזוי)
וויפיל ?

געפילטע פיש » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 3:40 pm

· #42650
קאווע טרינקער
כ'בין אלץ מסופק בנוגע
איך בין פיל מיט ...(אנגע'געסנקייט)
איך פיל / פיהל אז ...(דו האלסט אויך אזוי)
וויפיל ?

דעתי דעת בעה"ב, full איז פול, און פיל איז א pill, אבער feel איז פיהל.

קאווע טרינקער » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 3:41 pm

· #42651
יואש,
אין ענגליש ווייס איך
מיין שאלה איז בנוגע FEMALE-לשון (כ'מיין: מאמע לשון)

זר זהב » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 3:42 pm

· #42653
געפילטע פיש
קאווע טרינקער
כ'בין אלץ מסופק בנוגע
איך בין פיל מיט ...(אנגע'געסנקייט)
איך פיל / פיהל אז ...(דו האלסט אויך אזוי)
וויפיל ?

דעתי דעת בעה"ב, full איז פול, און פיל איז א pill, אבער feel איז פיהל.

אדער פיעל

שמעקעדיג » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 4:00 pm

· #42673
געפילטע איז גערעכט.
זר, "פיעל" איז נישט עכט א ווארט.

זר זהב » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 4:03 pm

· #42677
<a class="postlink" href="http://chabadlibrary.org/books/default.aspx?furl=/maharyatz/sichos/688-91/3/18/57&search=%D7%9B%D7%A0%D7%A1%D7%AA+%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C%2c%D7%90%D7%99%D7%9A+%D7%A4%D7%99%D7%A2%D7%9C+%D7%A0%D7%99%D7%A9%D7%98+%D7%92%D7%95%D7%98">http://chabadlibrary.org/books/default. ... 7%95%D7%98</a>
ער נוצט עס פאר "אסאך"

שמעקעדיג » מאנטאג סעפטעמבער 3, 2012 4:14 pm

· #42697
אה, חב"ד האט אינגאנצן אן אנדער סארט אידיש ווי מיר (?) האבן.

איר פארשטעיט ניט?

שמעקעדיג » זונטאג אקטאבער 14, 2012 12:21 pm

· #51035
אין אייוועלט האט שוין מאשקע געקלאגט אויפן מצב הדור, די שפלות פון אונזער אמעראצעס.
איבעית אימא קען מען דאס אריינשטעלן ביים אשכול פון "טעותים אין אונזערע אויסגאבעס".

נעמט אייך די שעה/צוויי, לייענט און האט הנאה.
<a class="postlink" href="http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=17&t=4369">http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=17&t=4369</a>

הציץ ונפגע » זונטאג אקטאבער 14, 2012 7:46 pm

· #51319
שמעקעדיג
אין אייוועלט האט שוין מאשקע געקלאגט אויפן מצב הדור, די שפלות פון אונזער אמעראצעס.
איבעית אימא קען מען דאס אריינשטעלן ביים אשכול פון "טעותים אין אונזערע אויסגאבעס".

נעמט אייך די שעה/צוויי, לייענט און האט הנאה.
<a class="postlink" href="http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=17&t=4369">http://www.ivelt.com/forum/viewtopic.php?f=17&t=4369</a>

אין רעאקציע צו וואס מאשקע שרייבט דארט: איך פיר זיך טאקע עד כמה שידי יד כהה מגעת איבערצוליינען די צעטלעך וואס מיין זון ברענגט אהיים פון חדר און כ'טו פאררעכטן די גראמאטישע טעותים אויף ווי ווייט מעגליך.

שמואל הלוי » מאנטאג אקטאבער 15, 2012 11:32 am

· #51500
מיין מיידעלע האט אהיימגעברענגט א צעטעלע פון סקול פארגאנגענעם בעפאר יו"ט סוכות, אז הושע"ר ווען מ'קלאפט הושענות זאגט מען "כל" מבשר מבשר ואומר.

(אויב האט מען עס נאכנישט געלייגט אין מיסטקאסטן וועל איך עס בל"נ אריינסקענען און ארויפלאדענען אהער).

berlbalaguleh » פרייטאג אקטאבער 19, 2012 5:17 pm

· #53506
שמואל הלוי
מיין מיידעלע האט אהיימגעברענגט א צעטעלע פון סקול פארגאנגענעם בעפאר יו"ט סוכות, אז הושע"ר ווען מ'קלאפט הושענות זאגט מען "כל" מבשר מבשר ואומר.

(אויב האט מען עס נאכנישט געלייגט אין מיסטקאסטן וועל איך עס בל"נ אריינסקענען און ארויפלאדענען אהער).

ס'געווען א מנהלת פון א סקול (וואו מיינע טעכטער זענען געגאנגען) וואס האט געהאלטן פון זיך אז זי קען לערנען ווען זי האט געזאגט מוסר אויף א טעיפ האט זי געזאגט דעם פסוק אין פ' האזינו "שאל אביך ויגדו, זקנך ויאמרו לך" מיט א חירוק אונטער'ן זיין. 😳
בלאט: 1 2