petrishkeבשנות תש''י - תש''ל ווער האט ארויפגעצווינגען אויפ'ן כלל איין מהלך? איז דאס געווען דרך ההלכה צו טון אזוי?
האט מען געוויזן פאר'ן דור א לעקציע אין חינוך, אז מ'דארף איבערבעטן וועמען מ'האט טעראריזירט? איז דאס אין איינקלאנג מיט תורה ושו''ע?
פון וואו שטאמט די מהלך וואס רוב רובו פונעם יהדות ניו יורק איז היינט תוצאות פון דעם? פון יושר והלכה ואמת?
ניין!
טא, וויאזוי גענוי איז באגלייבט סיי וועלכער רב וואס פאררופט זיך נוטה צו דעם מהלך הישן והמעוקם?
ס'וואלט ווען געדארפט צעריסן ווערן דאס גאנצע אלטע מהלך אויף פתות פיתים, און אנהייבן א מהלך חדש, וואס זאל פארגעסן די אלטע עבירות פון רציחה און אביוס - אין נאמען פון שלחן ערוך - אונטער די פליגלען פון שיטה הקדושה ולמעלה בטיפשות
תיקון טעות: ניט חס ושלום ״פארגעסן די אלטע עבירות פון רציחה און אביוס״ … ניין די תורה האט אונז אנגעזאגט לא תשכח! מיר וועלן קיינמאל ניט פארגעסן, די עמלקישע סאטמארע שטיק! נאר דעמאלטס איז דא א האפענונג פאר די קינדער און אייניקלעך אונזערע!
די תכלית פון תורה איז טובת קיום האנושי, עשות משפט ואהבת חסד, יושר וצדק
.
ווען סאטמארער רב , רבי יואליש ( אדער רבי יאולאק, ווי ער איז גערופן געווארן ביי די אשכנזים אין סאטמאר) זיכרונו לברכה האט דערקלערט אז מע דארף פיינט האבן יעדן מענטש וואס איז נישט קיין סאטמארער חסיד און אז די גאנצע תורה באשטייט פון שנאה האט ער נישט נאר פארבייגט פון די מסורה נאר ער האט אויסגעריסן דעם יסוד און תכלית פון תורה.
ער האט איינגעפרעגלט די דאזיגע שנאה און סם המוות אין דורות פון קינדערשע הערצער אין נאמען פון גאט און תורה.
איז שייך א גרעסערער חילול השם און בזיון התורה?…
ניט נאר אידישקייט האט ער אויסגעריסן נאר די גאנצע מענטשליכקייט. דרך ארץ (=מענטשלעכקייט) קדמה לתורה בעשרים וששה דורות.
אם אין דרך ארץ אין תורה ד. ה. תורה אן מענטשלעכקייט איז ניט ווערט קיין האלבע קאָפיקע.
.
דאס קען מען רופן תורה? רעליגיע? אידישקייט? דאס איז ענדערש א קאָלט וואס איז געגרינדעט געווארן דורך א דיקטאטאר וואס האט א שטארקער פחד פון קאנקורענץ. ער באטראכט זיך אליינס און זיין קליקע פאר די אמתע אידן - און כלל ישראל פון דער אנדערער זייט זענען אלע אפיקורסים…
דערמיט האט ער זיך אליינס אויסגעשלאסן פון כלל, זיך אליין און אויך יעדן וואס גלייבט אין זיין תורה.
.
ער אליין האט ניט געגלייבט אין זיינע תורות , ווי רבי ברוכל מונקאטשער זצל האט שוין אנגעמערקט, נאכמער , ער האט צום רבין אליין געזאגט: ״איך האב אייך זייער ליב, סאטמארער רב, ווייל… איר אליינס זענט נישט קייו סאטמאר חסיד!״…
פונקט ווי יעדער מוסלעמענער דארף נעמען אחריות אויף מוכאמאדס תורה, אזוי דארף יעדער חסיד וואס פאררופט זיך אויף זיין נאמען, און מוז נעבעך שיקן די קינדער אין די מוסדות הקדושים, זיך מאכן אליינס א שטיקל חשבון הנפש, וועגן דעם וואס ער איז געצוואונגען מקריב צו זיין די קינדערלעך פארן פאלשן אפגאט ׳מולך׳ = מלכות סאטמאר!
דער כתב סופר ווייזט אויף אז אן עבירה וואס דער שכל האט פארבאטן איז אפילו הארבער ווי אן עבירה וואס גאט האט פארבאטן!
( דער רבי זאגט טאקע אין נאמען פון רמב״ם אז מענטשליכקייט און אָרנטלעכקייט וואס נעמט זיך נישט פון בארג סיני האט ניט קיין שום ווערט ניט פאר אידן און ניט פאר גויים!
וועגן דעם דאזיגן עם הארצישן גרייז - אן אנדערש מאל אם ירצה השם.)
פאר די אלע מעשים מתועבים וואס דער רבי זכיסעיוגענעליינע… האט אנגעפירט במשך זיין גאנץ לעבן דורך זיינע געטרייע הינט (פארשטייט זיך אלץ לשם שמים) פאדערט זיך טאקע א פארסמטע הארץ. אויף א חלק פון זיי האט די משנה אפגעפסקנט ״אין לו חלק לעולם הבא״.
רבי חיים ליבערמאן זל האט נישט געהערט וועגן די פורים תורה פון די פתיחה אין די ישיבה (תשיט) אבער זיין אינטואיציע האט אים נישט גענארט ווען אינעם זעלביגן יאר האט ער געשריבן: ״ מיט חוצפה און גאווה האבן זיי געפאנגען די תורה צו רעדן אין איר נאמען״, און אז ״די גרעסטע פארברעכן פון סאטמאר איז דאס וואס זיי האבן געטוהן צו די אייגענע קינדער״ (דער רבי און דער שטן).
אויב אויף הרב קוק זצל האט דער חפץ חיים געזאגט אז ער איז ״א גאון וואס רעדט עם הארצות, א צדיק וואס רעדט אפיקורסות״ קען מען דאס זיכער זאגן אויף רבי יואליש. (הגם אז לגבי די טיטלען פון גאון און צדיק איז נאך א שטיקל ספק!).
Sent from my iPad using Tapatalk
