אין אידישלאנד: וויאזוי זאגט מען...?!

לאמיר לאזן אונזער פאנטאזיע (אימעדזשינעישן) א ביסל לויפן.

דער אייבישטער האט געהאלפן און אונז האבן באקומען און געגרינדעט א מדינה וואו מ'רעדט נאר אידיש. (נישט דעם אידישיסטישן אידיש. נאר דעם היימישן, חסיד'ישן גאליציאנער אדער אונגארישן אידיש.). אלע טאוולען אויף די וועגן און שטעגן זענען געשריבן געווארן נאר אין אידיש.

דער טראנספארטאציע מיניסטער איז א איד מיט א לאנגע בארד. (א וויזשניצער אדער גערער חסיד.).

איהר האט באקומען דעם קאנטראקט און איהר זענט באאויפטראגט געווארן צו פאבריצירן אלע טאוולען אויף די גאסן און שנעל-וועגן. ווייל אייער'ס א פלימעניק האט געלערנט אין די זיכלינער ישיבה נעבן מירון צוזאמען מיט דעם מיניסטער'ס אן אייניקל.

איהר נעמט זיך ארבעטן אויף די שפאגל נייע מאשינען וואס איהר האט געקויפט פאר 5 מיליאן שקל. דאס געלט וואס די באנק האט אייך פארבארגט (פארשטייצעך מיט א היתר עיסקא. וואס איז אויסגעארבעט געווארן דורך רבנים מובהקים.).

איהר שרייבט פארשידענע טאוולען מיט אנווייזונגען פאר די אויטא טרייבערס און וועג באנוצערס. פלוצלינג קומט איהר אן צו שרייבן א ווארנונג פאר די אויטא טרייבערס אז מ'זאלל נישט פארן צו נאנט צו א פאסאזשיר אויטא אדער א לאסט מאשין. אין ענגליש ווייסט איהר שוין וויאזוי מ'שרייבט עס. אבער אונז האמיר דאך געשמועסט אז אין אונזער אידישלאנד רעדט מען און מ'שרייבט נאר אויף אידיש. ווער ס'ווייסט וויאזוי מ'שרייבט עס אויף אידיש זאלל זיך ביטע אנרופן...!

אין א צווייטן פאל. איהר פיהרט א לאסט אויטא וואס איז אין די הייעך פון 12 פוס מיט 2 אינטשעס. איהר פארט מיט א שנעללקייט פון 85.8 תחום שבת פער שעה. (אונז האמיר דאך געשמועסט אז אונזער לאנד פיהרט זיך על פי התורה. און אלע מאסן, סיי אין שטח (פלאץ) און סיי אין געוויכט זענען גענומען פון תורה שבכתב אדער תורה שבעל פה.) איהר פארט אויפ'ן קעניגליכן וועג נומער 6. פלוצלינג באמערקט איהר א פוסגייער בריק וואס שניידט אדורך העכער דעם שנעל-וועג. אויף די בריק איז דא א טאוול וואס זאגט אז לאסט אויטאס וועלכע זענען העכער פון 6 אמות מיט 3 אגודל'ס זאללן נישט אדורכפאהרן דעם בריק.

איהר דארפט שנעלל מאכן א באשלוס אויב איהר זאללט יעצט אראפגיין פונ'ם קעניגליכן שנעל-וועג. אדער זיך אפשטעללן. ווייל אויב נישט וועט זיך נעמען פליען שטיקער פון אלע זייטן ווען איהר וועט זיך (ח"ו) אריינקלאפן אין די בריק .(אזוי ווי ס'איז געשעהן צו א געוויסן בעל עגלה. ואכמ"ל.). אדער קענט איהר עס גאר אדורכמאכן בלי שום צער ונזק...!

ווער ס'ווייסט אויב אונזער טרייבער פון די לאסט מאשין האט עס אדורכגעמאכט בשלום. אדער ח"ו נישט. ווערט געבעטן זיך אנצורופן...!

ווער ס'ווייסט פון נאך אזעלכע און ענליכע פעלער פון ספיקות און שאלות וואס מאכט זיך אין אונזער מדינה וואס פיהרט זיך 100% עפ"י התורה ווערט געבעטן זיך אן צו רופן...!

נאך א פאל וואס האטציך געטראפן אין אונזער אידישלאנד...!

ר' תנחומא פיהרט זיך זיין באקוועמע אויטא רואיגערהייט. פלוצלינג הערט ער פייפן. א רויט לעמפל צינדט זיך אן. מיט א ווארענונג אז ער זאלל וואס פריער זיך אפשטעללן אין א בענזין סטאנציע ווייל אט אט לויפט איהם אויס די ברענשטאף און ער וועט בלייבן (ח"ו) פארהאנקערט אינמיטן וועג. ער קוקט אויף זיין אריינגעבויעטן קוגל (גוגל איז נישט קיין ווארט. אריגינאל האט עס געהייסן קוגל. נאר די גויים האבן נישט גוט פארשטאנען האבן זיי עס געשריבן מיט א גימ"ל. גוי'אישע קעפ. ווייל דער וואס האט אויפגעמאכט ..."גוגל"... איז א אידישער יונגערמאן פון רוסישן אפשטאם. און ר'האטציך דערמאנט, לערנענדיג אין ישיבה,( זאלל זיין קאלעדזש) פון זיין באבע'ס געשמאקן קארטאפל קוגל וואס זי האט געמאכט א יעדן ערב שבת.) ער זוכט די נאנטסטע בענזין סטאנציע. די אפליקאציע ווייזט איהם צו צו אזא פלאץ 50 אמות ווייט. ער פארט אריין מיט א שנעללקייט און געט זיך א האסטיגן שטעלל אפ. ער ליינט דעם טאוול וועלכער זאגט איהם וויפיהל ער דארף צאללן . שטייט דארט אויפ'ן טאוול אז די פרייז פאר א סאה פון בענזין איז 16 שקל. ער ווייסט נישט אויב דאס איז צו טייער אדער גענוג ביליג. ער שטייט און רעכנט. און רעכנט.די אויטא האטציך דערווייל פארלאשן. שוין ער האט נישט קיין ברירה. ער צאלט ווי א טאטע...!

צי ווייסט איהר חשוב'ע ליינער און שרייבער אויף קאווע שטיבל אויב ער האט איבערגעצאלט. אדער נישט...! ווער ס'ווייסט דעם ענטפער ווערט געבעטן זיך מוחל זיין אנרופן...יישר כח...!

אויב ביסטו פון רא"ח נאה'ס פארטיי קענסטו זיכער נישט אריינגיין אונטערן בריק, אפילו לויטן חזון איש וועט דיין טראק נאכאלס כאפן א פיינע זעץ.

די פרייז פון די געז ווייס איך נישט, ווייל איך ווייס דאך נישט וויפיל א שקל פון אידישלאנד איז ווערט... אויב איז עס ווי דער שקל פונעם טמא'נע לאנד, איז עס גאר ביליג לכל הדעות.

יעקב מעקסוועלל: א יישר כח פאר זיך אנרופן. אבער דו האסט מיך געמאכט קוילערן פאר געלעכטער. איך בין שיער נישט אראפגעפאללן פון מיין בענקל. איך האב מיך געווארפן פאר געלעכטער. און געלאכט אזוי הויעך אז מיין שכן (א מגיד שיעור אין סאטמאר'ע ישיבה קטנה) איז געקומען צו לויפן . זעהן אויב אלעס איז אין ארדענונג...!

לענייננו. איך (בערל בעל עגלה) האלט אז דער שיעור פון אן אמה איז (בערך) 2 פוס. און אן אגודל איז גלייך צו אן אינטש. די טראק איז געפארן מיט א שנעללקייט פון 65 מייל פער שעה. אונזער טראק דרייווער האט עס ב"ה אדורכגעמאכט בשלום. ווייל די בריק איז געווען אויף א הויכקייט פון 12 פוס מיט 3 אינטשעס. און זיין טראק איז נאר געווען הויעך 12 פוס מיט 2 אינטשעס...!

אויך. די ווערד פון 4 שקלים איז בערך 4 שקל פאר א דאללער. (אזוי ווי להבדיל אין די טמא'נע מדינה. להבדיל בין טומאה לטהרה.) און א סאה איז בערך 2.07 גאללאן. האט ער נישט איבער געצאללט. נאר זייער ביליג אפגעקומען...!

אז איך האב דיר געמאכט לאכן איז זיכער גוט.

זאגסט דאך אליין, אן אמה איז "בערך" 2 פוס. מער פונקטלעך איז עס כמעט 23 אינטשעס לויטן גרעסערע שיעור. נעם אראפ די פאר אינטשעס פונעם חשבון, און דו כאפסט א פיינע קראץ אין דאך...

berlbalaguleh

איהר שרייבט פארשידענע טאוולען מיט אנווייזונגען פאר די אויטא טרייבערס און וועג באנוצערס. פלוצלינג קומט איהר אן צו שרייבן א ווארנונג פאר די אויטא טרייבערס אז מ'זאלל נישט פארן צו נאנט צו א פאסאזשיר אויטא אדער א לאסט מאשין. אין ענגליש ווייסט איהר שוין וויאזוי מ'שרייבט עס. אבער אונז האמיר דאך געשמועסט אז אין אונזער אידישלאנד רעדט מען און מ'שרייבט נאר אויף אידיש. ווער ס'ווייסט וויאזוי מ'שרייבט עס אויף אידיש זאלל זיך ביטע אנרופן...!

אפשר, סחור סחור אמרינן לקאריתא?

יעקב מעקסוועלל: ייש"כ. נאר דער געדאנק איז מיר אריינגעקומען אין קאפ ווייל איך האב מיך דערמאנט אז מיט עטליכע יאר צוריק ביניך געווען אין טאהש/מאנטריאל פאר חוה"מ סוכות. פארנדיג אויפ'ן הייוועי האביך באמערקט א סיין וואס זאגט אז די קליערענס איז 4 מעטער. טראכט איך צו מיר. אויב איך וואלט געדרייווט א טראק זייענדיג אן איינוואוינער אין די יו. עס. אוו עי. און איך פאר מיט א שנעללקייט פון 65 מייל א שעה. דארף איך מיך אפשטעללן און טראכטן אויב איך וועלל עס אדורכמאכן אדער נישט. ווען מיין טראק איז 12 פוס הויעך. ווייל דאס איז עטוואס מער ווי 12 פוס. אויף א סאך בריקן און אווער פעס'ן שטייט 3.75 מעטער...!

מאנטריאל, קענעדע איז אמאל (ווען איך האב דארט געוואוינט) געווען אויפ'ן אמעריקאנער/ענגלישן סיסטעם. נאר גאללאנס האבן זיי געהאט גרעסערע ווי דאהי.. פון 160 פלואאיד אונסעס. דאס הייסט אן אימפיריעל גאללאן. אזוי ווי אין ענגלאנד. נאר די לעצטע עטליכע יאר האט זיי אנגעכאפט א משוגעת און זיי זענען אריבער אויף מעטריק. אפשר צו להכעיס פאר אמעריקע. ווייל זיי (די נארישע, פראנצויזישע נאציאנאליסטן) וויללן ווייזן אז זיי זענען נישט א טייל פון אמעריקע (ווער האט זיי דען געפרעגט.). נייערט א טייל פון יוראפ...!

כרם זית

berlbalaguleh

איהר שרייבט פארשידענע טאוולען מיט אנווייזונגען פאר די אויטא טרייבערס און וועג באנוצערס. פלוצלינג קומט איהר אן צו שרייבן א ווארנונג פאר די אויטא טרייבערס אז מ'זאלל נישט פארן צו נאנט צו א פאסאזשיר אויטא אדער א לאסט מאשין. אין ענגליש ווייסט איהר שוין וויאזוי מ'שרייבט עס. אבער אונז האמיר דאך געשמועסט אז אין אונזער אידישלאנד רעדט מען און מ'שרייבט נאר אויף אידיש. ווער ס'ווייסט וויאזוי מ'שרייבט עס אויף אידיש זאלל זיך ביטע אנרופן...!

אפשר, סחור סחור אמרינן לקאריתא?

כרם זית: ס'איז מיר יעצט איינגעפאללן אפשר דעם פסוק ויזנב בך כל הנחשלים אחריך...! אבער אין ריין אידיש קומט עס אויס א ביסל אנדערש. נאר ס'איז נישט אזא איידלער אויסדרוק. מהאי טעמא האביך עס נאר געשריבן ברמיזא. און אזוי ווי מיין רבי מהר"א קר"י שליט"א זאגט אייביג..."ווער ס'פארשטייט, פארשטייט"...!

יעקב מעקסוועל

אז איך האב דיר געמאכט לאכן איז זיכער גוט.

זאגסט דאך אליין, אן אמה איז "בערך" 2 פוס. מער פונקטלעך איז עס כמעט 23 אינטשעס לויטן גרעסערע שיעור. נעם אראפ די פאר אינטשעס פונעם חשבון, און דו כאפסט א פיינע קראץ אין דאך...

ומעשה שהיה: ביי מיר בערל בעל עגלה. איך האב אמאל געדרייווט א טראק פאר א היימישע טראקינג קאמפעני (וואס די בעלי בתים זענען געווען 2 ברידערס. אונגערישע אימיגראנטן. חסיד'ישע אידן. וועלכע האבן געקענט א מכה ענגליש. ואכמ"ל.). ס'איז געווען פרייטיג, ערב שב"ק. איך האב געדארפט מאכן א דעליווערי קיין ניו דזשערזי. מיין בעה"ב האט מיר פרובירט מסביר צו זיין די דיירעקשאנס (דאס איז געווען נאך פאר די תקופה פון גוגל און דזשי. פי. עס.). ער האט דאך אבער נישט געקענט ענגליש. און אפליינען די ווערטער פון א מאפע. ביניך געפארן אן זיינע דיירעקשאנס. איך האב א ביסל געבלאנדזשעט. פלוצלינג קום איך אן צו א בריק וואו ס'שטייט אז די קליערענס איז 12 פוס מיט 2 אינטשעס. און מיין טראק האט געהאט די הויעכקייט פון גראד 12 פוס. איך האב אבער געזעהן אז די בריק איז צו נידריג. אויסדרייען זיך איז נישט געווען מעגליך. האביך מיך אפגעשטעלט. איך האב מיר געמאכט דעם חשבון. ס'איז ערב שבת. איך דארף מאכן די דעליווערי. יעבור עלי מה. איך הייב אן צו פארן. (ס'איז דאך געשטאנען אויפ'ן סיין 12 פט. 2 אינ.) פלוצלינג הער איך משונה'דיגע קולות. און איך זעה שטיקער פאללן פונ'ם טראק. די קליערענס לייטס פון פארנט פונ'ם טראק אויפ'ן דאך זענען די ערשטע אראפגעפלויגן. דער דאך האט אויך געכאפט א פיינעם שניט. שוין. איך האב ענדליך ב"ה געמאכט די דעליווערי. און צוריקגעקומען בשלום. כ'האב געפארקט דעם טראק. און געגאנגען אהיים. מוצאי שבת באקום איך א פאון קאלל פון מיין בעה"ב. ער הייבט אן שעלטן און שרייען און מאכט קולות אויף אלע זיבעציג שפראכן. איך האב ממילא נישט געהאט בדעה אריינצוגין דרייוון זיינע טראקס. ווייל דאס איז שוין געווען דער לעצטער שטרוי. ער איז מיר נאך שולדיג געווען א טשעק. פון דעם האביך געקענט פארגעסן. לא זו. אף זו. ער האט נאך געפאדערט ביי מיר געלט. פארשטייצעך אז כ'האב עם אנגעפיפן.

איך האב געהאט נאך עטליכע קאמישע מעשיות אלס רעזולטאט פון זיין נישט קענען רעדן אדער שרייבן ענגליש. זיין ווייב האט געשריבן אלע צעטלעך. (ביללס אוו לעידינג.). נאר מיר וועללן דאס לאזן פאר א צווייטע געלעגנהייט. ועוד חזון למועד...!

berlbalaguleh

פלוצלינג קומט איהר אן צו שרייבן א ווארנונג פאר די אויטא טרייבערס אז מ'זאלל נישט פארן צו נאנט צו א פאסאזשיר אויטא אדער א לאסט מאשין, ווער ס'ווייסט וויאזוי מ'שרייבט עס אויף אידיש זאלל זיך ביטע אנרופן...!

אפשר ''איש איש אל כל שאר בשרו לא תקרבו...''

berlbalaguleh

שטייט דארט אויפ'ן טאוול אז די פרייז פאר א סאה פון בענזין איז 16 שקל

מ'נוצט סאה אויף ליקוואד?! (איים סאררי 'פליסיג'ס)
דאכצעך 'לוג'/'הין' איז פאסיגער..
Sent from my KFDOWI using Tapatalk

תוהו ובוהו: איך ווילל ביי דיר פרעגן... א מקוה וואס דארף האבן 40 סאה איז געמאכט פון טשאקאלאד אדער וואסער...?!

נאך א שאלה וואס ס'האטציך געמאכט אין אונזער אידישע מדינה עפ"י התורה (ודיני השו"ע ופוסקים ראשונים ואחרונים.)...!

א יונגערמאן איז ארויס פון כולל און אריין אין מסחר. ער האט גענומען האנדלען מיט ריעל עסטעיט. מקרקעין. אדער נכסי דלא ניידי (נדל"ן). א זייטיגע באמערקונג: אפילו די עכטע ציונים אין זייער טמא'נע מדינה. (לאל) רופן אויכעט אן ריעל עסטעיט מיט די ראשי תיבות..."נדל"ן". איך האב מורא אז זיי ווייסן אפילו נישט פון וואו ס'נעמט זיך. האבן זיי דען געלערנט גמרא..?! אפשר יא. אין די שטיינזאלץ גמרא'ס. וואס דער היימישער, אונגערישער וויליאמסבורג'ער עולם האטציך איינגעהאנדלט. נישט פארשטייענדיג קיין איין ווארט וואס הרב שטיינזאלץ ז"ל האט געזאגט. נאכדעם, וואס איצא שייגעץ האט געזאגט אז הרב שטיינזאלץ איז געווען אן אפיקורס (עפרא לפומיה, פון איצא שיי..) האבן זיי עס אוועקגעווארפן...! שוין. צוריק צום ענין...!

דער יונגערמאן האט געליינט א מודעה (אדער הודעה. אויף די טמא'נע שפראך, העברעיש, רח"ל מהאי דעתא.) אז א פראפערטי (אייגנטום) שטייט צו פארקויפן. די גרויסקייט פון שטח, איז געשטאנען אין די מודעה, איז...20 אמות די ברייט און 50 אמות די לענג. און מ'קען בויען ביז 40 אמות. ער האט גערופן אן אינזשיניער ער זאלל אויס מעסטן דעם שטח. דער אינזשיניער, וועלכער איז געווען א רוסישער אימיגראנט. (ווייל פון רוסלאנד זענען נאר ארויסגעקומען אינזשיניערן צו די אידישע מדינה.) און ער האט ליידער נישט געלערנט אין חדר, האט נישט געוואוסט וואו אנצוהייבן. אויך. זיין מעסטער (אמת הבנין) איז נאר געווען איינגעשטעלט אויף צענטימעטער און מילימעטער. די אייגענטומער האבן געבעטן פאר דעם שטח. א מיליאן שקלים...! דער יונגערמאן איז געווען אין א דילעמא (אט דאס אייגענע ווארט.."דילמא". פון די גמרא מיינט טאקע א דילעמא.) ער האט נישט געוואוסט אויב דער שטח איז ווערט דאס געלט אדער נישט.

ווער ס'ווייסט און קען איהם ארויסהעלפן ווערט געבעטן זיך אנצורופן...!

דאס דערמאנט מיך א קאמישע סצענע וואס איך האב צוגעזעהן. א היימישער איד וועלכער איז נעבעך געפארן אין א ווהילטשעיר. (ראד שטוהל) האט געוואלט אריינגיין אין ביהמ"ד שומרי שבת צו דאווענען מנחה. האט ער געפרעגט פון זיין רוסישן באדינער. וועלכער איז נעבעך נישט געגאנגען אין חעידער. וואו מ'האלט...! דער רב שליט"א האט פונקט דאן פארגעלערנט א שיעור. דער עולם האט געהאלטן די גמרות...! האט איהם דער רוסישער איד געענטפערט כהאי לישנא..."מ'לעינט יעצט פון די גרויסע ביכער"...!

זאג: בעל עגלה...ווען 'עסטו שוין גיין שלאפן...?!

וויאזוי רופט מען א teller אין די באנק אויף לה"ק?

Sent from my LM-X210CM using Tapatalk

פקיד (בנק). אדער קופאי/קופאית. דער גוגל טרענסלעיט זאגט ..."כספר"... אבער מ'נוצט נישט דעם ווארט...!

מיינע רבי'ס פלעגען זאגען שולחני.

רש"י זאגט ..."השולחני הזה"...!

berlbalaguleh

תוהו ובוהו: איך ווילל ביי דיר פרעגן... א מקוה וואס דארף האבן 40 סאה איז געמאכט פון טשאקאלאד אדער וואסער...?!

ריכטיג, טעיתי.
אבער 'לוג' און 'הין' איז נאר פאר ליקוואד, דעריבער מער פאסיג פארן צוקונפטיגע בענזין סטאנציע

Sent from my KFDOWI using Tapatalk

תוהו ובוהו: דו ביסט גערעכט. אז מ'זאגט ענדערש לוג און הין אודה ולא אבוש אז פון אט די 2 מאסן ווייס איך נישט די פונקטליכע טרענסלעישן וויפיהל ס'איז אין גאלאנס אדער ליטער ווייל די אלע אנדערע חשבונות וואס איך האב געברענגט האביך נאכגערעכנט פונקטליך וויפיהל דאס איז...!

berlbalaguleh

די ווערד פון 4 שקלים איז בערך 4 שקל פאר א דאללער. (אזוי ווי להבדיל אין די טמא'נע מדינה. להבדיל בין טומאה לטהרה.) און א סאה איז בערך 2.07 גאללאן. האט ער נישט איבער געצאללט. נאר זייער ביליג אפגעקומען...!

זעה די ריכטיגע שקל/דאלער אויפטויש ראטע. עס איז נאכאלץ ביליג באצאלט, אבער נישט אזוי ביליג. עכ"פ פאר אפאר חדשים צוריק וואלט דאס נישט געווען א מציאה.

.

הוגה: דו ביסט גערעכט. סיי דער דאללאר, אבער דער שקל מער, פלאקטשועיטן די גאנצע צייט. איך האב אנגענומען די עקסטשעינדזש רעיט פון בערך 2 יאר צוריק. וואס דאמאלס איז עס געשטאנען אויף אומגעפער 4 שקלים פאר א דאללאר.

ייש"כ פאר ווייזן אינטרעסע אין דעם סאבדזשעקט. (אידישלאנד). די ספעקולאציעס זענען ענדלאז. אונז (די מערסטע פון אונז) האבן יונגערהייט געלערנט חומש און גמרא. און היינט איז (כמעט) נישט דא וואו צו אפלייען אט די אלע מאסן אין פראקטישן לעבן.

לאמיר זיך פארשטעללן ווען אין די היינטיגע מאדערנע מדינת ישראל וואלט מען גענוצט די סטאנדארדס פון די צייטן פון די גמרא. און נאך פריער...!

רבותי: נאך א פאל וואס אונז האמיר געליינט אין די (אמת'דיגע) אומאפהענגיגע ארגאן פון ארטאדאקסישן אידנטום אין אידישלאנד...!

אין א זומער'דיגן דאנערשטיג נאכמיטאג האט אריינשפאצירט אין ר' קרקפתא'ס היימישע עסן געשעפט (גראסערי) די אשת חיל פון ר' זרחיה ברוקשטיין הי"ו און זי האט געבעטן אז מ'זאלל איהר געבן א צענטל פון אן איפה מעהל און א האלבע סאה פלאקס קערל שמן.

ר' זרחיה איז א איד לאורך ימים (עמו"ש) שוין א איד א בן שבעים. ער האט ב"ה חתונה געמאכט אלע קינדער. און דעם שבת קומט קיין איינס פון זיינע קינדער נישט צו זיין ביי די עלטערן. ס'איז נאר ער און זיין בני בית...! האט זיין רביצין תחי' געוואלט אפבאקן א קליינעם ניסן קעיק לכבוד שבת...!

ווען די רביצין פון ר' זרחיה איז ארויס געגאנגען קומט אריין די אשת חיל פון ר' שמריה שפיצנבערג און זי בעט ר' קרקפתא'ס אנגעשטעלטן. א היימישער יונגערמאן וואס איז אקארשט ארויס פון כולל. און ר'האט אנגעהויבן צו ארבעטן. אזוי ווי ער איז א שטיקל קרוב (א שני בשלישי פון א דריטן קאזינ'ס א צוגעקומענער פלימעניק) האט איהם ר' קרקפתא אריינגענומען אין געשעפט. שוין. די מרס. שפיצנבערג'ס מאן ר' שמריה איז א חשוב'ער איד אין די פערציגער יארן. אבער ער לערנט אין דראהביטשער כולל. וואו ס'לערנען נאך עטליכע יונגעלייט פון זיין עלטער. (א טייל פון זיי קומען פון גאר פארמעגליכע משפחות. אזוי אז זיי קענען זיך ב"ה ערלויבן צו זיצן און לערנען. כאטש זיי האבן קע"ה א שטוב מיט קינדער). אבער ר' שמריה וועלכער האט קע"ה א שטוב מיט ניין קינדער, בליעה"ר האט נישט קיין שום זייטיגע הכנסה. ער לעבט נאר פון געלט וואס ער באקומט פון כולל. און נאך א ביסל וואס ער באקומט פון א רייכן פעטער ר' שמואל. אזוי אז ער לעבט בצימצום. ר'האט נישט קיין שום לוקסוס. שוין. זיין רביצין האט געוואלט באקן ראפאגאש חלות אויף שבת און א געשמאקן קאקאאש קעיק (די רעסיפי האטצי נאך פון אינדערהיים אין דעברעצין, אונגארן.) זי בעט ביי דעם אנגעשטעלטן, ר' זלקא פריעדלענדער 2 איפות (איפה בלשון רבים) פיינע געזיפטע מעהל. א פלאש פלאקס קערן שמן פון 2 סאה.און א פעקל פון א צענטל איפה (עשירית האיפה) צוריבענע, געמאלענע געשמאקע ריינע קאקאא...! שוין. זי נעמט זיך ארבעטן. זי גיסט אריין די מעהל אין טאפ פונ'ם שפאגל נייעם עסן אויסמישער וואס זי האט באקומען פון איהר שוויגער'ס מומע אלס א חנוכה מתנה. וואס ארבעט אויף א העכער'ן שטראם פון ר"כ שטארקייט (מ'האמיר נאכנישט געטראפן אין די גמרא א נאמען פאר די שטארקייט פון די עלעקטרישע קראפט. מיר וועללן בלי"נ נאכזוכן און בעז"ה טרעפן א פאסיגן נאמען. אונזער מדינה איז נאך יונג. ווער ס'קען אויפקומען מיט עפעס א פיינעם, שיין קלינגענדיגן נאמען פאר ..."וואלטידזש"... ווערט געבעטן זיך אן צו רופן. וייש"כ למפרע.)...!

שוין. חשוב'ע ליינער און שרייבער פון קאווע שטיבל. צוערשט א יישר כח פאר מיך אויסהערן. און ליינען מיין בויכווייטאג. נאכדעם. ווער ס'קען אויפקומען מיט די ריכטיגע מאסן פון די אלע צוגעהערן וואס ר' זרחיה'ס רעבעצין און ר' שמריה'ס אשת חיל (אויך א רעביצין) האבן איינגעקויפט ביי ר' קרקפתא אין זיין עסן געשעפט, אויף די גלות מאס'ן אין געוויכט. אדער אויף קילאגראם. אדער אויף פונט. און אדער גאללאן'ס און ליטער... ווערן געבעטן זיך אנצורופן...! ייש"כ...!

אויב וואלטידש איז די ריבי האור אין די ווייער. איז א סירקיט ברעיקער שבירת הכלים.

סעגאל: ס'איז א גוטע מליצה. אבער למען ה'פונקטליכקייט. ..."וואלטידזש" איז נישט די כמות פון עלעקטריציטעט וואס לויפט אין די ווייערס. נאר די שטויסקראפט. דער כח מיט וואס דאס גייט אריבער...! די כמות פון עלעקטריק ווערט געמאסטן אין ..."אמפער'ס"... און ..."וואטט'ס" (און קילא-וואטט'ס.)...!

איך וואלט דיר געקענט געבן א גאנצן שיעור אין די טעאריע (און פראקטיק) וויאזוי די עלעקטריק קראפט ארבעט. אבער פאר דעם פאדערט זיך א באזונדערע אשכול. מיט עטליכע פארזעצונגען. ועוד חזון למועד, בעז"ה בלי""נ(.)...!

ווען זיי זאגן יזדעזע ארץ ת"ק פרסה על ת"ק פרסה מיינט עס אמות פין חזון איש אדער גר"ח נאה.

אישתישבי: אפילו לויט הגר"ח נאה'ס שיעור, זאלל מען נישט געפראווט ווערן, ח"ו...!

רבותיי: איך זעה אז דער אשכול (וואס לפענ"ד) איז גאר אינטרעסאנט גייט שוין שלאפן. ער ליגט שוין דארט ווי א שכיב מרע. אדער כאבן שאין לו הופכין...!

אשר על כן בעט איך. רופטס ענק אן. סיי מיט לייקס. סיי מיט דיס-לייקס. מיט שבחים אדער קריטיק. עטץ מעגטץ זאגן אז איך בין א געשוואלענער עם הארץ מדאורייתא ומדרבנן. איך ווייס נישט וואס איך רעד. אלעס. אבער זאגטס עפעס...!

אוואו זענען מיינע געוויינליכע קריטיקירערס. שמעקעדיג. און שמעון וואלף. זאגטס עפעס א גוטס. א גוטן חידוש...לאמיר הערן...!

בד"ה: דו האסט נישט געהערט...?! בערל באלאגאלעה'ס לעצטיגער אשכול איז (אזוי ווי די אלע אנדערע אשכולות וואס בערל בעל עגלה האט אויפגעמאכט.) ל"ע ולא עליכם, פריצייטיג אפגעשטארבן.

די דאקטוירים (שמעקעדיג און שמעון וואלף) האבן נאך א גרונטליכע פאלמעסונג (ניתוחי חיים) פעסטגעשטעלט אז בערל בעל עגלה'ס אשכולות גייען ל"ע פריצייטיג אוועק פון די וועלט צוליעב עטליכע (פשוט'ע) סיבות. כדלהלן:

ער איז נישט קיין זאלי. נאר אן ארוני. (מהאי טעמא באקומט ער טאקע ווייניג לייקס. אפילו ווען ער זאגט א שכל'דיגע זאך. לעומת א צווייטן וואס אפילו ער זאל ארויסבלעקערצן די גרעסטע שטות און נארישקייט באגיסט מען איהם מיט לייקס.).

אויך ווייל ר'איז א ציוני.

נאך א סיבה. ער האט איינמאל (אדער 2 מאל) אויפגעמאכט אן אשכול מיט א קעפל אין ענגליש. (האומר דבר בשם אומרו. הרב שמעקעדיג שליט"א).

שוין. די הקמת מצבה וועט (איין גרויסע מצבה פאר אלע אשכולות וועלכע האבן אונז ל"ע פריצייטיג פארלאזט. אויך האבן די דאקטוירים פעסטגעשטעלט אז די אשכולות האבן זיך (פריצייטיג) אפגעפעקלט ווייל דער חשוב'ער עולם דא אין קאווע שטבל האט נישט ארויסגעוויזן קיין אינטרעסע. פאר די אויבנדערמאנטע סיבות. אי"ה ביום א' סליחות דהאי שתא שנת תשפ"א (אבי נישט פ"צ) לפ"ק...! אויפ'ן ווינער בית עולם. ס'וועט זיין לקח און בראנפן נאך די צערעמאניע...דער עולם ווערט געבעטן צו רעזערווירן דעם זמן...!

ס'איז אמאל געווען א בעל עגלה וועלכער האט אריינגעשמיסן אין זיין גע'פגר'טן פערד. אבער דער פערד האטציך נישט גערירט פון ארט. עד שבא פיקח אחד. ביז ס'איז אדורכגעגאנגען א קלוגער מענטש. און ר'האט איהם געפרעגט (דעם בעל עגלה.) דו זעהסט נישט אז דער פערד איז טויט, ל"ע. וואס שמייסטו איהם. ענטפערט ער. איך ווייס אויך אז ער איז טויט. אבער איך האף אז אויב איך וועלל איהם שטארק אריינשמייסן וועט ער זיך דאך סוכ"ס אויפכאפן. האביך דען געלט צו קויפן א צווייטן פערד?!...! דער ב"ג.

נמשל כבהמות נדמו. אבער א יעדער פארשטייט...!

די זאך איז אז אייערע אשכולות זענען נישט די איינציגסטע וואס גייען שלאפן פריצייטיג, סאיז א אלגעמיינע פראבלעם אויף קאווע שטיבל אז אלעס שלאפט אוועק, איר דארפט נישט זיין אזוי קאמפלעקסד מ’מיינט נישט אייך, און איך גלייב נישט אז איינער וועט זיך צוריקהאלטן אייך צו לייקן אויב איר שרייבט צו די זאך ווייל איר זענט אן ארוני, בכלל ווינדער איך זיך אויף אייך, צו זענט איר נישט געווען ביי די כינוס כללי ווי מ’האט מסביר געווען די פראבלעם פון די רעיון הציוני? וויאזוי קענט איר זיין אן ארוני און אין איינוועגס זיין א ציוני? די רבי האט עס נישט גוט מסביר געווען?

@בערל!
פארוואס אנריפען אשכולת וואס ציען זיך צוויי זייטן געשטארבן פריצייטיג?
אגב איך האב נישט געוויסט אז 9000+ לייקס איז ווייניג.

סעגאל: ייש"כ. פאר זיך אנרופן. נאכדעם איז דא צוויי סיבות. ווי ס'שטייט אין פסוק..."אוהב כסף, לא ישבע כסף"...! צווייטנס. פראפארציאנעל (אין פארגלייך צו אנדערע. בלי לפרט שמות) האביך א סאך ווייניגער. לויט די תגובות וואס איך האב שוין ב"ה דא אריינגעבאכעט...!

אגב מיין תגובה האסטו איגנארירט.......

אויב דאס איז די פראבלעם עמיר עס פראבירן אויסגראדן.
נאדיר צוויי פאר א דיפאזיט.

תרמב

אגב מיין תגובה האסטו איגנארירט.......

תרמב: וואס פאלט דיר ביי...?! איך האב דיר אפילו געגעבן א לייק...! מיין רעאקציע איז אז איך האב גארנישט מוסיף צו זיין. און מיין זיידע ע"ה (וועם איך האב ליידער נישט געקענט. ווייל ער איז אומגעקומען אין אוישוויץ) האט מיר געלאזט צוואה אז אויב איך האב גארנישט צו זאגן זאלל איך עס נישט זאגן...!

יו טורן, איפכא מסתברא.
ווראנג וועי, כל באיה לא ישובון.
אלטערנעיט ראוט, עת לעשות ה' הפרו תורתיך.
נאו ספידינג, לא בגבורת הסוס יחפץ.
נאו האנקינג, איסתרא בלגינא קיש קיש קריא.
דאסט ראוד, דרך לא דרך.
קיפ בעק, אחורי ארי ולא אחורי ה...
ספידינג קאמערע, עיין רואה וכל מעשיך בספר נכתבים.
ספיד באמפ, עלייה לצורך ירידה.
שארפ טארן אהעד (עפעס אזוי), עם עקש תתפתל.

Sent from my SM-G981U1 using Tapatalk

קהל'ס נער: ייש"כ. דו האסט צופיהל ארויפגעלייגט אויף מיין (און א יעדנ'ס) טעללער. מ'קען נישט ענטפערן על רגל אחת. דיינע און נאך א סאך אנדערע איבעיות פון דעם סארט פארלאנגען יישוב הדעת און מחשבה. און א ביסל שוויצן.

טראץ די פארנומענע צייט מיט די הכנות החג, וועלל איך בלי"נ ארבעטן אויף תשובות פאר דיינע שאלות...!

דערווייל זעה איך אז דו האסט שוין אריינגעלייגט די תשובה אויך אין דיין שאלה. אן עקסטער יישר כח פאר דעם. נאר איך וועל (בלי"נ) נאכזוכן נאך פשטים...! ויגדיל תורה ויאדיר...!

איך מיין די ביסט אין די ווראנג אשכול, איך האב נישט דא געפרעגט קיין שאלה, איך האב דא געגעיבן פסקים, און ווער עס פרעיגט ווי שטייט עס, (זאגט מען נאך פון די אמונה ע"י חקירה לייקענערס) איז א אפיקורוס.

Sent from my SM-G981U1 using Tapatalk

אויף יו טורן איז דאָ אַן אַלטער אידישער אויסשפּראַך - השיבנו נאַזאַד.

דוראק: די פראבלעם איז אז אין אמעריקע ווייסט ניט א יעדער די גרויסקייט און וויכטיגקייט פון ..."נאזאד"...!

<a class="postlink" href="https://fau.digital.flvc.org/islandora/object/fau%3A1729/datastream/OBJ/view">https://fau.digital.flvc.org/islandora/ ... m/OBJ/view</a>

<a class="postlink" href="https://soundcloud.com/user-769139468/1954-sarah-freedman-yiddish-song">https://soundcloud.com/user-769139468/1 ... ddish-song</a>


<a class="postlink" href="https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI">https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI</a>

וואס מיינט עס טאקע?

איך אויך

https://fau.digital.flvc.org/islandora/object/fau%3A1729/datastream/OBJ/view

<a class="postlink" href="https://soundcloud.com/user-769139468/1954-sarah-freedman-yiddish-song">https://soundcloud.com/user-769139468/1 ... ddish-song</a>


<a class="postlink" href="https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI">https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI</a>

וואס מיינט עס טאקע?

האלוי קול באישה !!!

נאכן אויסהערן די קול באשה (ע"י אמירה לעכו"ם), ווייס איך נאך אלץ נישט וואס דאס מיינט.

איז עס א גמטריה?
טעם הכמוס?
ע"פ זוהר?

נאזאד מיינט צוריק אין רוסיש.

טאהש'ער אייניקעל

איך אויך

https://fau.digital.flvc.org/islandora/object/fau%3A1729/datastream/OBJ/view

<a class="postlink" href="https://soundcloud.com/user-769139468/1954-sarah-freedman-yiddish-song">https://soundcloud.com/user-769139468/1 ... ddish-song</a>


<a class="postlink" href="https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI">https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI</a>

וואס מיינט עס טאקע?

האלוי קול באישה !!!

האלאו: זיי נישט קיין פרומער,יא. אויב דו ביסט נאך אזוי קינדיש אז ס'שטערט דיך ווען א אידישע באבע זינגט עפעס אויף אידיש, דאמאלס ביטע גיי קיין איי-וועלט. דארט איז די ריכטיגע פלאטץ פאר דיר...לאל

יעקב מעקסוועל

נאזאד מיינט צוריק אין רוסיש.

יעקב מעקסוועל: אויף ענגליש (אויף די פאוסטערס) איז עס נישט ריכטיג געשריבן. אין רוסיש קומט עס געשריבן מיט דעם לעטטער..."Z"... נישט ..."S"...!

berlbalaguleh

טאהש'ער אייניקעל

איך אויך

https://fau.digital.flvc.org/islandora/object/fau%3A1729/datastream/OBJ/view

<a class="postlink" href="https://soundcloud.com/user-769139468/1954-sarah-freedman-yiddish-song">https://soundcloud.com/user-769139468/1 ... ddish-song</a>


<a class="postlink" href="https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI">https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI</a>

וואס מיינט עס טאקע?

האלוי קול באישה !!!

האלאו: זיי נישט קיין פרומער,יא. אויב דו ביסט נאך אזוי קינדיש אז ס'שטערט דיך ווען א אידישע באבע זינגט עפעס אויף אידיש, דאמאלס ביטע גיי קיין איי-וועלט. דארט איז די ריכטיגע פלאטץ פאר דיר...לאל

קהל'ס נער

נאכן אויסהערן די קול באשה (ע"י אמירה לעכו"ם), ווייס איך נאך אלץ נישט וואס דאס מיינט.

איז עס א גמטריה?
טעם הכמוס?
ע"פ זוהר?

ס'איז ע"פ פשט א פרוי אין ס'שטערט מיר ווייל אין א פרימע פלאטץ טאר נ ישט זיין זאכן וואס מ'טאר נישט ע"פ הלכה

טאהש'ער אייניקעל

berlbalaguleh

טאהש'ער אייניקעל

איך אויך

https://fau.digital.flvc.org/islandora/object/fau%3A1729/datastream/OBJ/view

<a class="postlink" href="https://soundcloud.com/user-769139468/1954-sarah-freedman-yiddish-song">https://soundcloud.com/user-769139468/1 ... ddish-song</a>


<a class="postlink" href="https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI">https://www.nli.org.il/en/sheets/NNL_ALEPH003478833/NLI</a>

וואס מיינט עס טאקע?

האלוי קול באישה !!!

האלאו: זיי נישט קיין פרומער,יא. אויב דו ביסט נאך אזוי קינדיש אז ס'שטערט דיך ווען א אידישע באבע זינגט עפעס אויף אידיש, דאמאלס ביטע גיי קיין איי-וועלט. דארט איז די ריכטיגע פלאטץ פאר דיר...לאל

קהל'ס נער

נאכן אויסהערן די קול באשה (ע"י אמירה לעכו"ם), ווייס איך נאך אלץ נישט וואס דאס מיינט.

איז עס א גמטריה?
טעם הכמוס?
ע"פ זוהר?

ס'איז ע"פ פשט א פרוי אין ס'שטערט מיר ווייל אין א פרימע פלאטץ טאר נ ישט זיין זאכן וואס מ'טאר נישט ע"פ הלכה

פארוואס איז ביי דיר אזוי פשוט אז עס איז אסור להלכה?

קהל'ס נער: זיכער. ס'איז נישט אזוי פשוט. ס'דא א יש אומרים אז דער איסור גייט נאר ארויף אויף א פרוי וואס מ'קען. אויך. איך בין זיכער אז די באבע (וועלכע זינגט/גרילצט אויף דעם פאוסטער) איז שוין לאנג געשטארבן...!

איך בין זיכער אז די (חסיד'ישע ) יונגעלייט וועלכע זענען געזיצן איין מוצאי שבת ביים זינגער'ס קאנטעסט, ווען זיי הערן די באבע זינגען וואלטן זיי איהר גראד אהיימגעשיקט...!

berlbalaguleh

קהל'ס נער: זיכער. ס'איז נישט אזוי פשוט. ס'דא א יש אומרים אז דער איסור גייט נאר ארויף א פרוי וואס מ'קען. אויך. איך בין זיכער אז די באבע (וועלכע זינגט/גרילצט אויף דעם פאוסטער) איז שוין לאנג געשטארבן...!

איך בין זיכער אז די (חסיד'ישע ) יונגעלייט וועלכע זענען געזיצן איין מוצאי שבת ביים זינגער'ס קאנטעסט, ווען זיי הערן די באבע זינגען וואלטן זיי איהר גראד אהיימגעשיקט...!

ערשטנ'ס לויט ווי איך ווייס דעי דיעה וואס מ'טאר נישט נאר ווען מ'קען די פרוי איז נאר פאר ספרדים
צוויטנ'ס אויך אויב להלכה ס'נישט אסור נאך אלטס ס'פאסט נישט צי לייגען אזא זאך אין א פרימע פלאטץ

נו, איך בין דאך א ספרדי. איך דאוון נוסח ספרד. און איך גיי א גארטל. חוץ מזה. די ספרדים און אשכנזים האבן באקומען איין און די זעלבע תורה ביים בארג סיני.

ועוד. כמו שאמרתי. אויב דו ביסט סענסיטיוו צו אט די זאכן איז נישט דא דיין פלאטץ. ווייל דא וועסטו באגעגענען א סאך פון די זאכן. אויך ציונות לרחצה. למשל איך בין א שטארקער ציוני (אויך אן ארוני. און א טאהשער חסיד...) ווען איך צוהיץ מיך אקעגן די אזוי גערופענע קנאקאים ווי הרב ישראל מ. סופר און הרב ש.ב. מרגליות דאמאלס וועסטו נישט קענען אויסהאלטן. איך ווילל נישט גורם זיין קיין צער פאר קיין שום איד...!