berlbalagulehקוויטעלשמעון וואלף(חוץ די משפחה וואס איז שוין 10 דורות נוטר ברית) .
וועלכע משפחה מיינסטו
איך ווייס נישט. די רבי זי"ע האטציך אמאל אויסגעדרוקט אז זיי זענען שוין 15 דורות נוטרי הברית. פארשטייצעך. ער האט זיך נישט געווארפן דערמיט. און נישט געווארפן פאר א יעדן אין פנים אריין. אבער אמאל, ביי א געלעגנהייט. צי ביי א לוויה פון איינעם פון די גדולי הדור האט ער עס געזאגט...!
ליב צו וויסןhttps://youtu.be/DciiZST0uTAבנוגע דעם עצם "שרעקליכן" איסור פון הוצאת ז"ל.
ס'איז זייער אינטערסאנט... ווען ס'קומט צו עריות איז די תורה בכלל נישט שפאר'וועדיג, נאר די איסורים ווערן איבער דערמאנט איינמאל און נאכאמאל, סיי אין תורה און סיי אין נביאים, און ווי מאדנע ס'הערט זיך האט די תורה פשוט "פארגעסן" פון די שרעקליכע איסור פון הוצאת ז"ל... א טאט וואס ווערט געטוהן פיל עפטער ווי אשת רעך אדער כנף אביך.
די אינטערסאנסטע חלק איז, אז די צוויי מאל וואס די תורה דערמאנט יא ז"ל זעהט זיך עפעס בכלל נישט אויס אז די תורה האט א פראבלעם מיט די עצם פעולה.. (אין בראשית ביי ער ואונן האט ער א פראבלעם ווייל ער וויל נישט גיבן קינדער לזכר זיין ברודער, און אין ויקרא טו איז עס פשוט א חלק פון הלכות טומאה וטהרה)
במילא, לענ"ד איז זייער נישט ריכטיג פון די ישיבות וכו אזוי צו ארונטערצורייסן די פעולה, בפרט ווען די פעולה -ווען מען טוט דאס פריוואט- קען ראטעווען פון פיל ערגערע מעשים.
איי וואס טוט מען מיט די שארפע גמרא?.. מ'עט זיך באגיין דערמיט גענוי ווי די "כל הדר בחו"ל כאילו עובד ע"ז" מימרא, אדער ווי די "כל המלמד את בתו מלמדה תיפלות", אדער "מי שאינו מלמד אומנות מלמדו ליסטות" וכו וכו
זופ מיט מאנדלעןכוויל סתם מודיע זיין פאר אלע וואס זענען שאקירט געווארן ליינענדיג דא וואספארא אויסגעשפילטע קאמפ דער אויבערשטער פירט מיט הוצאת ז"ל, אז סהייבט זיך נישט אן סגאנצע זאך איך אלס בחור האב געהאקט שטיקער אבער זייט מיין חתונה [מער פון עטליכע יאר..] בין איך קיינמאל נכשל געווארן כן יעזור השם להלאה, אז סמאכט זיך אמאל א שווערן מינוט לייגט מען אפ אויף ביינאכט אזוי אז צוויי אירע זאלן הנאה האבן....
די אלע וואס שרייבן דא אז יעדער איז עובר וכולהו, זענען אדער גרושים אדער בחורים און אין בעסטן פאל קלים, אדער איז זייער שלום בית טיף אין דער ערד, כבין זיי נישט דן אבער וויסן זאלט איר אז פאר א געזונט-פארהייראטער מענטש איז בכלל נישט שווער צו זיין אפגעהיטן, אדרבה דער איסור העלפט נאר צו צום שלום בית.
ליב צו וויסןזופ מיט מאנדלעןכוויל סתם מודיע זיין פאר אלע וואס זענען שאקירט געווארן ליינענדיג דא וואספארא אויסגעשפילטע קאמפ דער אויבערשטער פירט מיט הוצאת ז"ל, אז סהייבט זיך נישט אן סגאנצע זאך איך אלס בחור האב געהאקט שטיקער אבער זייט מיין חתונה [מער פון עטליכע יאר..] בין איך קיינמאל נכשל געווארן כן יעזור השם להלאה, אז סמאכט זיך אמאל א שווערן מינוט לייגט מען אפ אויף ביינאכט אזוי אז צוויי אירע זאלן הנאה האבן....
די אלע וואס שרייבן דא אז יעדער איז עובר וכולהו, זענען אדער גרושים אדער בחורים און אין בעסטן פאל קלים, אדער איז זייער שלום בית טיף אין דער ערד, כבין זיי נישט דן אבער וויסן זאלט איר אז פאר א געזונט-פארהייראטער מענטש איז בכלל נישט שווער צו זיין אפגעהיטן, אדרבה דער איסור העלפט נאר צו צום שלום בית.
די איסור איז נאר פאר אינגעלייט?
תרמבעל פי קבלה איז דאך זייער הארב די גאנצע עניין פון הוז’’ל, דו קענסט האבן אלע גוטע תירוצים, אז דיין ווייב שטעלט דיך נישט צו, אז דו ביזט א בחור, וכדומה,
אבער דו מאכסט דאך חרוב עולמות, אז די וועלטן ווערן חרוב ווערט דאך עס חרוב, אז די ביזט א רוצח אויף יעדע טיפה, האסטעך געהרגעט, וואס האסטו פון תירוצים אז די ביזט נישט שולדיג?
איתןנו ווער זאגט אז 'ע''פ קבלה' זענען זיי נישט חתונה געהאט!?תרמבעל פי קבלה איז דאך זייער הארב די גאנצע עניין פון הוז’’ל, דו קענסט האבן אלע גוטע תירוצים, אז דיין ווייב שטעלט דיך נישט צו, אז דו ביזט א בחור, וכדומה,
אבער דו מאכסט דאך חרוב עולמות, אז די וועלטן ווערן חרוב ווערט דאך עס חרוב, אז די ביזט א רוצח אויף יעדע טיפה, האסטעך געהרגעט, וואס האסטו פון תירוצים אז די ביזט נישט שולדיג?
נו פארוואס ע''פ קבלה מאכט מען נישט חתונה בחורים פון ווען זיי הייבן אן די הייסע יארן
תוהו ובוהואיתןנו ווער זאגט אז 'ע''פ קבלה' זענען זיי נישט חתונה געהאט!?תרמבעל פי קבלה איז דאך זייער הארב די גאנצע עניין פון הוז’’ל, דו קענסט האבן אלע גוטע תירוצים, אז דיין ווייב שטעלט דיך נישט צו, אז דו ביזט א בחור, וכדומה,
אבער דו מאכסט דאך חרוב עולמות, אז די וועלטן ווערן חרוב ווערט דאך עס חרוב, אז די ביזט א רוצח אויף יעדע טיפה, האסטעך געהרגעט, וואס האסטו פון תירוצים אז די ביזט נישט שולדיג?
נו פארוואס ע''פ קבלה מאכט מען נישט חתונה בחורים פון ווען זיי הייבן אן די הייסע יארן
וואס פארשטיי מיר אונז..
יאסל ראקאווערבקיצור, ס'איז א נייע פראבלעם. א היינטיגע אידישע פראבלעם. נישט א רעגליעזע פראבלעם. די תורה האט נישט גענומען אינבטראכט אונזערע ווערדען. דערמאנט די דייעלאג. זעע בילד.
מי אניתפארת ישראל האט נאר א פראבלעם מיט יום כיפור משא״כ ר אהרן טב וויל פארלייקענען היסטאריע און טענהען אז אמאליגע יידן בזמן המשנה זענען געווען חסידים אדער ״הייליג״…יאסל ראקאווערבקיצור, ס'איז א נייע פראבלעם. א היינטיגע אידישע פראבלעם. נישט א רעגליעזע פראבלעם. די תורה האט נישט גענומען אינבטראכט אונזערע ווערדען. דערמאנט די דייעלאג. זעע בילד.
גראדע דער תפארת ישראל אויף די משנה בסוף תענית טייטשט דאס אויס אלס משל בין הקב"ה וכנסת ישראל. ער שרייבט דארט, לגבי יוה"כ, "דוכי ס"ד שישראל קדושים יתעסקו ביו"כ הקדוש והנורא בשדוכים?" ואפשר אז ה"ה נמי בט"ו באב. עכ"פ מהר"א האט א פּרעסעדענט אין דעם.
<a class="postlink" href="https://www.thetorah.com/article/yom-kippur-a-festival-of-dancing-maidens">https://www.thetorah.com/article/yom-ki ... ng-maidens</a>
מי אנייאסל ראקאווערבקיצור, ס'איז א נייע פראבלעם. א היינטיגע אידישע פראבלעם. נישט א רעגליעזע פראבלעם. די תורה האט נישט גענומען אינבטראכט אונזערע ווערדען. דערמאנט די דייעלאג. זעע בילד.
גראדע דער תפארת ישראל אויף די משנה בסוף תענית טייטשט דאס אויס אלס משל בין הקב"ה וכנסת ישראל. ער שרייבט דארט, לגבי יוה"כ, "דוכי ס"ד שישראל קדושים יתעסקו ביו"כ הקדוש והנורא בשדוכים?" ואפשר אז ה"ה נמי בט"ו באב. עכ"פ מהר"א האט א פּרעסעדענט אין דעם.
<a class="postlink" href="https://www.thetorah.com/article/yom-kippur-a-festival-of-dancing-maidens">https://www.thetorah.com/article/yom-ki ... ng-maidens</a>
berlbalagulehמי אנייאסל ראקאווערבקיצור, ס'איז א נייע פראבלעם. א היינטיגע אידישע פראבלעם. נישט א רעגליעזע פראבלעם. די תורה האט נישט גענומען אינבטראכט אונזערע ווערדען. דערמאנט די דייעלאג. זעע בילד.
גראדע דער תפארת ישראל אויף די משנה בסוף תענית טייטשט דאס אויס אלס משל בין הקב"ה וכנסת ישראל. ער שרייבט דארט, לגבי יוה"כ, "דוכי ס"ד שישראל קדושים יתעסקו ביו"כ הקדוש והנורא בשדוכים?" ואפשר אז ה"ה נמי בט"ו באב. עכ"פ מהר"א האט א פּרעסעדענט אין דעם.
<a class="postlink" href="https://www.thetorah.com/article/yom-kippur-a-festival-of-dancing-maidens">https://www.thetorah.com/article/yom-ki ... ng-maidens</a>
מי אני: איך בין נישט מסכים מיט די אפשאצונג. איך נעם עס אן לפי פשוטו. ווייל איניציאירן און אויספיהרן שידוכים איז א חשוב'ע און דעהויבענע עניין. מיר דארפן געדענקען אז אין די צייטן פון די גמ' האבן מיר נאכנישט געהאט אזא דיקן מחזור. פול מיט פיוטים און יוצרות, וועלכע פעהלן אבסאלוט נישט אויס. ספעציעל אין די היינטיגע צייטן.
ווען איך זאלל האבן א דיעה, וואלט איך אויסגעשניטן 90% פון די פיוטים און יוצרות. נאר איבערגעלאזט עטליכע שיינע און הארצרייסנדע תפילות...אזוי ווי למשל די תחינה פון י"ג מידות. און די תפילה פון..."פתח לנו שער בעת נעילת שער"...! אבער די אלע זייטיגע יוצרות וואס א יעדער מאן דאמר האט צוגעלייגט פעהלן בכלל נישט אויס...!
berlbalagulehמצפצף: די אלע זייטיגע שטיקלעך וואס מ'זאגט צווישן די גרויסע תפילות ותחנונים וואס דער גאנצער קהל זאגט. וועלכע זענען נישט פון ר' אלעזר הקליר...! דאס זענען טאקע שיינע שטיקלעך פאעזיע. אבער (לפענ"ד) זענען זיי נישט געמאכט פאר א טאג ווי יום כיפור. אפשר קענמען באשטימען א ספעציעללן טאג ווען מ'וועט פארליינען די אלע שיינע יוצרות אלס פאעטרי. און דער עולם וועט זיין אנגעגעסן. למשל אזוי ווי חוה"מ... און ס'וועט זיין איינער א חזן וואס וועט פארליינען די אלע יוצרות מיט א גראם (און א טעם). און דער עולם וועט זיצן און אויסהערן...! אזוי ווי כ'מיין ס'איז געווען אריגינאל אין די אור אלטע קהילות פון דייטשלאנד...!
מ'וועט פארקויפן טיקעטס. און די מוסדות וועללן אריינלייזן א פאר דאללער...!
תרמבטאקע וועיגן דעים איז קבלה נאר פאר בני עלייה און נישט פאר עמך אידן.על פי קבלה איז דאך זייער הארב די גאנצע עניין פון הוז’’ל, דו קענסט האבן אלע גוטע תירוצים, אז דיין ווייב שטעלט דיך נישט צו, אז דו ביזט א בחור, וכדומה,
אבער דו מאכסט דאך חרוב עולמות, אז די וועלטן ווערן חרוב ווערט דאך עס חרוב, אז די ביזט א רוצח אויף יעדע טיפה, האסטעך געהרגעט, וואס האסטו פון תירוצים אז די ביזט נישט שולדיג?
זיומיידלעך טאנצען יום כופר איז א טאטעלע אנדערע קולטור פון וואס אונז האב מיר. אזאנס, אז מיין מאגן ווייסט נישט ווי אזי דאס צו פארדייען.
הקטןזיומיידלעך טאנצען יום כופר איז א טאטעלע אנדערע קולטור פון וואס אונז האב מיר. אזאנס, אז מיין מאגן ווייסט נישט ווי אזי דאס צו פארדייען.
אמת, מיר זענען זייער ווייט אפגעריקט פין די קולטור פין אידן פין תקופת בית ראשון
טייל קימען צי די מסקנה מיר זענען זייער אפגעריקט פין זייער וועלט בליק וואס דאס מיינט יום כיפור. יום כיפור האט ביי זיי אויפגעברענגט גאנץ אנדערע געפילן וואו ביי אינז
מיר וויל זיך זאגן מיר זענען אויך זייער אפגעריקט פין זייער וועלט בליק וואס דאס מיינט "מיידלעך טאנצען". "מיידלעך טאנצען" האט ביי זיי אויפגעברענגט גאנץ אנדערע געפילן וואו וואס דאס ברענגט ארויף ביי אינז.
ביים בית שני איז די טענץ שוין נישט געווען, זעט אויס דאס "מיידלעך טאנצען" האט שוין געמיינט מער ווייניגער וואס דאס מיינט ביי אינז, דארט האט מען שוין מתקן געווען א תיקון גדול, געמאכט אן עקסטער עזרת נשים און געשטעלט שומרים זאלן באזיכען די פעלדער...
berlbalagulehהקטןזיומיידלעך טאנצען יום כופר איז א טאטעלע אנדערע קולטור פון וואס אונז האב מיר. אזאנס, אז מיין מאגן ווייסט נישט ווי אזי דאס צו פארדייען.
אמת, מיר זענען זייער ווייט אפגעריקט פין די קולטור פין אידן פין תקופת בית ראשון
טייל קימען צי די מסקנה מיר זענען זייער אפגעריקט פין זייער וועלט בליק וואס דאס מיינט יום כיפור. יום כיפור האט ביי זיי אויפגעברענגט גאנץ אנדערע געפילן וואו ביי אינז
מיר וויל זיך זאגן מיר זענען אויך זייער אפגעריקט פין זייער וועלט בליק וואס דאס מיינט "מיידלעך טאנצען". "מיידלעך טאנצען" האט ביי זיי אויפגעברענגט גאנץ אנדערע געפילן וואו וואס דאס ברענגט ארויף ביי אינז.
ביים בית שני איז די טענץ שוין נישט געווען, זעט אויס דאס "מיידלעך טאנצען" האט שוין געמיינט מער ווייניגער וואס דאס מיינט ביי אינז, דארט האט מען שוין מתקן געווען א תיקון גדול, געמאכט אן עקסטער עזרת נשים און געשטעלט שומרים זאלן באזיכען די פעלדער...
הקטן: לויט ווי איך ווייס זענען די טענץ (פון די מיידלעך) יא אנגעגאנגען סיי אום ט"ו באב און סיי אום יום כיפור אין די צייטן פון צווייטן בית המקדש אויך. דאס האט געהאט א הייליגע מטרה. די בחורים האבן געזוכט מיט וועם חתונה צו האבן. ס'איז נאך דאמאלס נישט געווען קיין שדכנים אפיס. וואו מ'האט געקענט איבערלאזן א טעלעפאן נאמבער אדער אי-מעיל...!
מצפצףאון וואס מאכט אייך טראכטן אז עס איז נישט געווען ביים בית שני?
פשטות אז די משנה פארציילט עס, מיינט עס זייערע צייטן.
מצפצףפשוט טייטש איז, עס איז נאך קיינמאל נישט געווען אזא יו"ט ביי אידן (מאז היותם) ווי חמשה עשר באב.
אבער אפי' דו עקשענסט דיך צו טייטשן אז עס איז א זאך פון די פארגאנגענהייט, רשב"ג האט איבערגעלעבט דעם חורבן.
עובדיהאיינע פון די טעמים וואס די גמרא געט אן פאר די שמחה חמשה עשר באב איז שבו ניתנו הרוגי ביתר לקבורה
עובדיהאיינע פון די טעמים וואס די גמרא געט אן פאר די שמחה חמשה עשר באב איז שבו ניתנו הרוגי ביתר לקבורה וואס לויט דעם רעדט די משנה ע"כ לאחר חורבן בית שני. אזוי אויך זעהט מען אין מס' יומא יט: אז די מנהג אין נהרדעא איז געוועהן אז מ'פלעגט אויף זיין יום כיפור ביינאכט אלס זכר למקדש, און די גמרא פירט אויס "אלא שהיו חוטאין" ופירש"י: שהיו משחקין אנשים ונשים יחד ובאין לעבירה.
יין שרףארויפגעברענגט לכבוד היו"ט הבעל"ט.
נעכטן תשעה באב ביינאכט, לערנענדיג אביסל איכה מיט מפרשים, זעה איךתרגום אויפן פסוק בתולותיה נוגות והיא מר לה
בתולתהא ספדן על די פסקו למיפק בחמשא עשר יומין באב וביומא דכפוריא די הוא בעשרא יומין בתשרי לחינגא בחינוגין אף איהי מריר ליבא לחדא
איבערגעטייטש אין אידיש: די מיידאלאך האבן געיאמערט, אויף דעם וואס מען האט אויפגעהערט צו ארויסגיין - די פופצנטן טאג אין אב, און יום כיפור, די צענטן טאג אין תשרי - צו טאנצן מיט געטענץ, אויך זיי ביטערט דאס הארץ לחדא
יין שרףיין שרףארויפגעברענגט לכבוד היו"ט הבעל"ט.
נעכטן תשעה באב ביינאכט, לערנענדיג אביסל איכה מיט מפרשים, זעה איךתרגום אויפן פסוק בתולותיה נוגות והיא מר לה
בתולתהא ספדן על די פסקו למיפק בחמשא עשר יומין באב וביומא דכפוריא די הוא בעשרא יומין בתשרי לחינגא בחינוגין אף איהי מריר ליבא לחדא
איבערגעטייטש אין אידיש: די מיידאלאך האבן געיאמערט, אויף דעם וואס מען האט אויפגעהערט צו ארויסגיין - די פופצנטן טאג אין אב, און יום כיפור, די צענטן טאג אין תשרי - צו טאנצן מיט געטענץ, אויך זיי ביטערט דאס הארץ לחדא
רביה''ק זי''עעובדיהאיינע פון די טעמים וואס די גמרא געט אן פאר די שמחה חמשה עשר באב איז שבו ניתנו הרוגי ביתר לקבורה וואס לויט דעם רעדט די משנה ע"כ לאחר חורבן בית שני. אזוי אויך זעהט מען אין מס' יומא יט: אז די מנהג אין נהרדעא איז געוועהן אז מ'פלעגט אויף זיין יום כיפור ביינאכט אלס זכר למקדש, און די גמרא פירט אויס "אלא שהיו חוטאין" ופירש"י: שהיו משחקין אנשים ונשים יחד ובאין לעבירה.
איך כאפ נישט וואו פונקטליך די מנהג פון נהרדעא קומט אהער, יעדנפאלס, די טעם פארוואס די חולות בכרמים האט מען נישט אפגעשטעלט אלס באין לעבירה איז לכאורה ווייל די חולות בכרמים איז נאר געווען סינגלס ביי וועם די גאנצע חשש פון באין לעבירה (אשת איש) איז נישט שייך.
אמר רב חסדא, בראשונה היתה אימת סנהדרין עליהם ולא היו אומרים דברי נבלה בשיר, אבל עכשיו שאין אימת סנהדרין עליהם, הם אומרים דברי נבלה בשיר.
הקטןמצפצףאון וואס מאכט אייך טראכטן אז עס איז נישט געווען ביים בית שני?
פשטות אז די משנה פארציילט עס, מיינט עס זייערע צייטן.
איך זעה נישט וואו אזוי דו קימסט אן צי דעם מסקנה, פארקערט די משנה שרייבט "לא היו ימים טובים לישראל"
אנס-אפאן-עי-טיים, אמאל געווען... די לשון לא היו זאגט אז היינט איז דאס שוין נישט
יוסיפון ווייסט בכלל נישט צי זאגן פין די בעיטטעפאל קאלערפאל יום טוב, א יום טוב וואס אויך די גוים וואלט ענדשויט...
זיו
און אלענס פאל, פון די משנה אין תעניות איז משמע אז די מחולות בכרמים איז אנגעגאנגען בזמן המשנה, און אט דאס איז וואס מאכט די יום טוב פון די גרעסטע וואס כלל ישראל פארמאגט.
א"ר שמעון ב"ג לא היו ימים טובים לישראל כחמשה עשר באב וכיוה"כ:
בשלמא יום הכפורים משום דאית ביה סליחה ומחילה יום שניתנו בו לוחות האחרונות
אלא ט"ו באב מאי היא ???
... יום שהותרו שבטים לבוא זה בזה
... יום שהותר שבט בנימן לבוא בקהל
... יום שכלו בו מתי מדבר (אפשר איז דאס אויך געווען בזמן המשנה?)
... יום שביטל הושע בן אלה פרוסדיות שהושיב ירבעם בן נבט על הדרכים שלא יעלו ישראל לרגל
... יום שנתנו הרוגי ביתר לקבורה
... יום שפסקו מלכרות עצים למערכה
