אשכול אן א טיטל #10114

דער פאסט איז אראפגענומען געווארן

שמעון וואלף

נישט וויסענדיג די ציל פונ'ם אשכול, האב איך נישט געוויסט וואספארא תנועה צו ניצן ביים אפליינען. למעשה האב איך עס אפגיזינגן אויפ'ן נוסח פון אלי ציון, בשעת טרערן האבן זיך געגאסן על שבר בת עמי.

שמעקעדיג

וויפיל אויסטערלישע צדקה וחסד ומעש"ט עס איז ארויס פון סאטמאר, צו וואס כמעט קיין אדערע קהלה אויפן כדור הארץ קען זיך נישט פארגלייכן;

גאלד

פארוואס ביסטו מעורר אלטע עקספייערטע איבה ושנאה,
אין די צייט וואס רוב רובו מכל הצדדים זיצן שוין אין גן עדן ועטרותיהם בראשיהם ונהנים מזיו השכינה ויהיו חלקנו עמהם,

פארוואס, פארוואס, אוי פארוואס?!


פארוואס קלערסטו אז איינער גייט זיך נאך היינט נעמען גריבלן אין אלטע טינופת
און זיך נעמען די מיה דיר צו ענטפערן דיין פארוואס?
אין די צייט וואס ב"ה קע"ה מ'האמיר נייע פרישע מחלוקת'ער ביתר שאת ויתר עז

פארוואס, פארוואס, אוי פארוואס?!

שמעקעדיג

ווי ווייטאגליך און אמת דער אשכול איז, דארף מען נעמען אין באטראכט נאך עטליכע פאקטן -

קודם כל, נישט אפשטעמפלען און סטעריאטיפן 'גאנץ' סאטמאר. עס פארווארפט זיך אלץ אפאר חיות און ווילדע (אומ)מענטשן וועלכע טוען אפ כל דבר אסור אונטער גאט'ס שלייער;
ריכטיג. לשבחם פון סאטמאר דארף ארויסגעברענגט ווערן אז עפי"ר ניצט יעדער די אייגענע שכל און מאכט אפ פאר זיך וואס יא און וואס נישט. ביי אנדערע חסידות איז גרינגער צו טרעפן זאכן וואס 95% שטימט מיט, אנדערש אבער ביי סאטמאר איז דאס כמעט נישטא. די אשכול באציעט זיך צו די וואס זענען געזעצן / זיצן ביים פירערשאפט

צווייטענס, צו נעמען אין באטראכט דעם גאנצן בילד, וויפיל אויסטערלישע צדקה וחסד ומעש"ט עס איז ארויס פון סאטמאר, צו וואס כמעט קיין אדערע קהלה אויפן כדור הארץ קען זיך נישט פארגלייכן;

שוין כמה פעמים אויסגעשמועסט געווארן דא. ערשטענס האט נישט איינס מיט'ן צווייטן, צדקה וחסד בארעכטיגט נישט קיין רשעות. צווייטענס, איך דריי מיך אסאך צווישן סאטמערע און זעה נישט אז זיי זאלן זיין שנעלער צו טון א טובה פאר א צווייטן, ווי אנדערע. טאמער איז דא א מצב ווי מ'באקומט כבוד און אטענטשאן זענען זיי די ערשטע,אבער סתם א קלייניקייט ווי אוועקלייגן ספרים נאכ'ן לערנען אדער צוגיין צום עמוד מאכט זיך זעלטן.

דריטנס, ווי שוין דערמאנט אויבן, עס איז לאו דוקא סאטמאר. במשך הדורות האבן אסאך חסידות אפגעטון געמיינע רשעות פארן צד שכנגד אונטער אלע סארטן לשם שמים'דיגע אויסריידן (און @ירא שמים, סארי אז איך לייג דאס צו, בעלזא האט גאנץ א ענליכע היסטאריע, זיי זענען נישט אלץ געווען אזוי נייס און דזשענטל ווי היינט, סאו רעד נישט אזוי ברייט...)

גערעכט, די מקור פון סאטמערע רשעות קומט פון בעלז. למעשה האט די היינטיגע יונגווארג א קנאפע ידועה וואס בעלז איז געווען אמאל. (א בעלזער זאגט מיר לעצטענס אז אין סאטמאר באהאלט מען די גמרא פון די מסכת וואס מ'האלט ביי דף היומי - ניטאמאל ווייסט ער אז דאס פלעגט מען זאגן אויף בעלז). אויך האט בעלז א געוואלדיגע פאבליק רילעישאנס וואס מאכן זיכער צו פארדעקן אלע זייער שמוץ. דער עולם דא איז פשוט מער באהאווענט מיט די סאטמערע טעראר און פארדעם האט שש עס אזוי שיין ארויסגעברענגט. אבער עוד חזון למועד וגם על בעלז יעבר כוס התרעלה

בקיצור, דער אשכול לייגט אראפ איין זייט פונעם בילד. אבער לאמיר נישט פארגעסן אז דאס איז טאקע בלויז איין זייט.

ירא שמים

ווער האט דיר געזאגט אז די בעלזער האבן געמאכט טעראר?

ליפא

פערזענליך?
Not at all
Just uncovering the BS

א) "פארוואס צובראכן שטיינער פעלזער,
אויפן היינטיגן בעלזער,"
ב) "ווען קומט גארנישט צו צום נעימה,
פון שרייען 'עפרא לפומא'."

"פארוואס געווען אזויפיל שלעגער און שחט'ער,
צו הרג'ענען ר' מענדל וועכטער,
פון צוליב אט דעם פוסטקייט טעראר און קוויטש,
זענען די קינדער אנטלאפן קיין ליובאוויטש."

"פארוואס זענען געווען אזויפיל דערווערגער,
צו פייניגן דעם אלטן קלויזנבורגער,
ווען דער מעלה פון א מויל וואס שטעכט,
האט דער פעטער פארמאגט פונקט אזוי מיט רעכט."

"פארוואס געמאכט דעם ליובאוויטשער פאר יאשקע,
און געמאכט א בלבול פון הויזן אויף חי' מושקא,
ווען צוליב דעם האבן זיי זייערע קינדער אנגעוואוירן,
וואס הערנדיג דעם אמת זענען זיי חב"ד'סקע געווארן."

"און תורה ריזן זענען געווארן חיות אין שטאל,
פארן זיי 'ברכים אשר כרעו לבעל'.

"פארוואס מעג מען נאכשרייען, שלאגן, און מאכן חרוב,
דער וואס פארלאזט זיך אויף זיינען רבנים שהתירו את העירוב,
און עס געדענקט זיך נאך אמבעסטלעך,
ר' הלל וויינבערגער'ס 'בהמות און 'מילך קעסטלעך'

"פארוואס בלי צדק ובלי חקר,
האט מען פארוואנדלט אלס שלשה רועי בקר,
רבנים וואס האבן זיך דערוואגט א ד"ת אנצונעמען,
וויבאלד ביי די נתבעים איז דער קרית יואל'ער געווען פון די נעמען."

"פארוואס געמעגט רודפ'ן און דערקוטשן
דעם ניקלשבורגן ר' מעכעלע לעבאוויטש'ן,
און א טעראר האט געקרוינט מיט הצלחה,
נאר דורכן חרוב מאכן זיין משפחה."

א) "פארוואס געשריגן 'ציוני אויפן גאון וצדיק דער ערלויער,
נישט הערנדיג זיינע ווערטער מיט א גאנצע אויער,"
ב) "פארוואס אדורך אן קיין עונש נאר פטור בלא כלום,
דער בלוט צאפער פונעם קנאי'שער צדיק ר' רפאל בלום."

"פארוואס קען א רבי זאגן קוק און זע,
וויאזוי עס האט אויסגעזען דער מוטער פון הרב ממאנטיווידע,
און ער פארבלייבט א רועה לעדתו,
שרייענדיג עמלק אויף א חושב רעתו."

"פארוואס מעג מען מבאיש זיין דעם גערוך,
זאגאר פון אן אייגענעם - ר' משה שטערנבוך.
און פארוואס מעג מען אויסארבעטן א גאנצע פלאן,
וויאזוי צו מאכן פאר אן אפיקורס הגראי"ל שטיינמאן."

א) "פארוואס געגעבן אן עליה פארן ערשטן מסרב לדין,
און שפעטער האבן אזוי געטון די אייגענע זיהן,
און פארוואס געמעגט זיין מוציא לעז,"
ב) "און פארוואס געמאכט לאנגע שארט קאטס אלס זיין שפייז."

"פארוואס זיך אויפגעפירט אזוי שווער,
צום אלטן קאלאראשער צדיק פון סקווער,
וויבאלד ער האט זיך נישט 'אונטערגעווארפן' ווי אלע,
צום שר התורה און בי"ד של מעלה."

"פארוואס פארוואנדלט אלס 'שוטים' א גרופע,
ערליכע אידן וואס האבן זיך געדרייט אין פאפא,
ווען ער האט שוין יא פארשטאנען קלאר,
און זיך יא אונטערגעווארפן צום טעראר."

א) "פארוואס געשריגן שייגעץ פון גרויס ביז קליין,
אויפן פוסק הדור רבי משה פיינשטיין,"
ב) ווען מ'זעט זיין גאונות וצדקות אין אגרות משה,
נאך אזויפיל ווי אין ויואל משה.

פארוואס נישט געצאלט קיין טאלער,
פארן שפאלטן דעם קאפ פון ר' אביש'ל קראלער,
און דער רבי האט געקענט זאגן 'אהרן טעה בעגל',
אבער א רשע גאר געמאכט פון ר' שלום פויגל."

היסטאריקער

זאכן וואס מ'האט גערעדט צווישן זיך אין חדר, ביהמ"ד, מקוה, איז לא מעלה ומוריד, דאס איז איבעראל פארהאן און עס איז נישטא קראנטע באווייזן.

היסטאריקער

ווען איך פארענטפער עפעס אז אנדערע האבן עס געטון בעפאר דעם מיינט נישט צו בארעכטיגן, עס מיינט נאר צו פרעגן "פארוואס" פרעגסטו נאר אויף סאטמאר, אבער טעראר איז בשו"א נישט בארעכטיגט

היסטאריקער

...מהר"א שליט"א האט אים צוויי מאל איבערגעבעטן דערויף, איין מאל אין א בריוו ... דאס צווייטע מאל ביי א דרשה ברבים לאחר פטירתו...

היסטאריקער

וואס וואלט ליובאוויטש (אדער סיי וועלעכע אנדערע חסידות) געטון

היסטאריקער

קלויזענבורגער רבי זצ"ל ... רביה"ק זצ"ל האט "קיינמאל" נישט גערעדט אויף אים ברבים

היסטאריקער

דאס איז לופט מעשיות, אויב יא איז עס קינדער פון חדר און בחור'לעך (איך האב געלערנט אין סאטמארע חדר דאן, איך האב עס קיינמאל נישט געהערט ביז יעצט)

היסטאריקער

וואו ווען וואס? קיינמאל האט מען נישט געשריבן עמטליך...

שלום על ישראל

למשל "בערעלע בעלזער" מיט א בילד פון א בער, געשאסן אלס פאשקעווילן ברחוב העיר הייסט עמטליך?

שלום על ישראל

[

היסטאריקער

זאכן וואס מ'האט גערעדט צווישן זיך אין חדר, ביהמ"ד, מקוה, איז לא מעלה ומוריד, דאס איז איבעראל פארהאן און עס איז נישטא קראנטע באווייזן.

אזוי?! קינד און קייט רעדן אויך גדולי הדר כאילו ער איז עפעס א שגץ, כופר, וכו', און ס'איז לא מעלה ומוריד?!

קינד און קייט האבן גערעדט אויף סאטמאר רב זצ"ל אויך, פארוואס ווילסטו פון דעם נישט רעדן?

היסטאריקער

ווען איך פארענטפער עפעס אז אנדערע האבן עס געטון בעפאר דעם מיינט נישט צו בארעכטיגן, עס מיינט נאר צו פרעגן "פארוואס" פרעגסטו נאר אויף סאטמאר, אבער טעראר איז בשו"א נישט בארעכטיגט

הער איך. טא ביזטו מסכים סאטמאר האט אפגעטוען כל דבר רשעות, דו זאגסט נאר אז אנדערע אויך. מעגליך. דא פרעגסט פארוואס פונקט סאטמאר? ווייל [size=150]יעצט רעדט מען פון סאטמאר[/size]. ווען דו ביסט מודה צו די סאטמארע שקצ'עריי, וועלן מיר אלע גיין לייענען דיין אשכל איבער שטיק פון אנדערע קהלות.

דאס וואס איך פרעג, פארוואס ווילסטו רעדן נאר פון סאטמאר

היסטאריקער

...מהר"א שליט"א האט אים צוויי מאל איבערגעבעטן דערויף, איין מאל אין א בריוו ... דאס צווייטע מאל ביי א דרשה ברבים לאחר פטירתו...

די צווייטע דרשה ברבים האסטו אפשר? איך, און טויזענטער אנדערע וואס זענען געווארן עקספאז'ד צו די דברי נבלה, האבן קיינמאל נישט געהערט קיין בקשת מחילה (ס'קען פארט זיין וואר)

ווי ביסטו געווארן עקספאזט, די הערסט אלע זיינע דרשות, האסטו געהערט דאס אויך? האסט עס אויפגעזוכט, זיי מוחל זיך דאס אויך אויף אויב די ביסט אינטערסירט

היסטאריקער

וואס וואלט ליובאוויטש (אדער סיי וועלעכע אנדערע חסידות) געטון

נאכאמאל, דאס גייט נאר צו פרעגן פארוואס מ'פרעגט פונקט אויף סאטמאר, והשבתיך כבר.

נאכאמאל, פארוואס ווילסטו רעדן נאר פון סאטמאר

היסטאריקער

קלויזענבורגער רבי זצ"ל ... רביה"ק זצ"ל האט "קיינמאל" נישט גערעדט אויף אים ברבים

דו ענטפערסט אויפן רבי'ן זצ"ל, אבער די קשיא איז אויף די טעראריסטן.

איך האב שוין גענטפערט, עס איז געווארן א פייט, וכל דאלים גבר

היסטאריקער

דאס איז לופט מעשיות, אויב יא איז עס קינדער פון חדר און בחור'לעך (איך האב געלערנט אין סאטמארע חדר דאן, איך האב עס קיינמאל נישט געהערט ביז יעצט)

וואס האסטו נישט געהערט? אז דער ליובאוויטשער איז פאררופן געווארן אלס משיח שקר? חי' מושקא איז געגאנגן מיט הויזן? איך האב אויך געלערנט אין סאטמאר, און געהערט די אלע שטיות פעם ועוד. וועמעם מיינסטו דו פאדרייסט די קאפ דא? ואפשר אז מיר האבן געלעבט אין אנדערע צייטן.

איך האב געזאגט אז איך האב נישט געהערט אז דער ליובאוויטשער איז פאררופן געווארן אלס משיח שקר? אוודאי האט מען אזוי געזאגט, אז זיינע חסידים האבן אים געקרוינט אלס מלך המשיח האט סאטמאר וועלעכע האבן "געהאלטן" אז ער איז מסית ומדיח צו ציונות געמעגט זאגן אז ער איז א משיח שקר צו פארקלענערן זייין השפעה פונקט ווי אסאך יודן האבן גערופן דעם רבי'ן זצ"ל שונא ישראל וכדומה
דאס אז חי' מושקא איז געגאנגן מיט הויזן האב איך קיינמאל נישט געהערט, איך האב אבער יא געלייענט אין די ליבאוויטשער אפציעלע צייטונג אז דער סיגעטער רב האט נורסינג האומס און איז מאכיל חמץ בפסח, פון דעם ווילסטו נישט רעדן

היסטאריקער

וואו ווען וואס? קיינמאל האט מען נישט געשריבן עמטליך...

(אויף און תורה ריזן זענען געווארן חיות אין שטאל)

למשל "בערעלע בעלזער" מיט א בילד פון א בער, געשאסן אלס פאשקעווילן ברחוב העיר הייסט עמטליך?

בערעלע בעלזער הייסט ביי דיר א תורה ריז? אין א שעת מלחמה ווען יונגלעך פון "ביידע" צדדים האבן געוואפן פאשקעווילן, ווייסטו ווייטער נאר פון איין זייט, די ווייסט ווער עס האט פינענצירט דעם פנים חדשות? ווייסט וואספארא חסיד שאולזאן איז?

כ'מיין אז ס'איז גענוג פון מיין צייט פארשווענדעד אויף די קינדערישע דעפענסיווע פראפאגאנדע וואס מיר פארקויפן פאר אונזערע קעלבעלעך. ווער ס'וויל, קען זיך ארומשפיעלן מיט די צווייטע העלפט.

איך אויך

שלום על ישראל

למשל "בערעלע בעלזער" מיט א בילד פון א בער, געשאסן אלס פאשקעווילן ברחוב העיר הייסט עמטליך?

זיי האבען אויך געדריקט טוילעט פאפיר מיט בעלזער רב'ס בילד דערויף (בעיני ראיתי) בין שאר כל הטעראר.

היסטאריקער

קינד און קייט האבן גערעדט אויף סאטמאר רב זצ"ל אויך, פארוואס ווילסטו פון דעם נישט רעדן?

היסטאריקער

דאס וואס איך פרעג, פארוואס ווילסטו רעדן נאר פון סאטמאר

היסטאריקער

נאכאמאל, פארוואס ווילסטו רעדן נאר פון סאטמאר

שלום על ישראל

ווייל יעצט רעדט מען פון סאטמאר. ווען דו ביסט מודה צו די סאטמארע שקצ'עריי, וועלן מיר אלע גיין לייענען דיין אשכל איבער שטיק פון אנדערע קהלות.

היסטאריקער

ווי ביסטו געווארן עקספאזט, די הערסט אלע זיינע דרשות, האסטו געהערט דאס אויך? האסט עס אויפגעזוכט, זיי מוחל זיך דאס אויך אויף אויב די ביסט אינטערסירט

היסטאריקער

איך האב שוין גענטפערט, עס איז געווארן א פייט, וכל דאלים גבר

שלום על ישראל

היסטאריקער

קינד און קייט האבן גערעדט אויף סאטמאר רב זצ"ל אויך, פארוואס ווילסטו פון דעם נישט רעדן?

היסטאריקער

]
@היסטאריקער, קיינער דא וויל נישט רעדן פון דאס אז מ'האט אויך געהאקט אויף סאטמארע רבי זצ"ל, ווייל מיר האלטן נישט ביים פארדרייען די שמועס. זה הוא. עפן בבקשה א אשכול דערוועגן, און מיר וועלן עס צוזאמן באארבייטן.
איך פארשטיי נישט, די אטאקירסט סאטמאר, ווייז איך דיר אויף אז זיי זענן אטאקירט געווארן, זאגסטו אז עס קומט נישט אהער? וויאזוי זאל איך דיר ענטפערן
דאס איז שוין אויבן דערמאנט געווארן:

שלום על ישראל

ווייל יעצט רעדט מען פון סאטמאר. ווען דו ביסט מודה צו די סאטמארע שקצ'עריי, וועלן מיר אלע גיין לייענען דיין אשכל איבער שטיק פון אנדערע קהלות.

כנ"ל

היסטאריקער

ווי ביסטו געווארן עקספאזט, די הערסט אלע זיינע דרשות, האסטו געהערט דאס אויך? האסט עס אויפגעזוכט, זיי מוחל זיך דאס אויך אויף אויב די ביסט אינטערסירט

איך האב געהערט זיין אריגינאלע דרשה הידוע לשמצה, ווי כמעט יעדער אידיש-רעדענדע יוד אויפן כדיר. די צווייטער דרשה (וואס איך האב נאך קיינמאל נישט געהערט דערפון, אפשר ווייל ס'גייט מיר נישט אהן), איז נישט ארומגעפארן. ווען די חברה ווילן ווען, וואלט עס געווען צושמירט ווי אלע אנדערע סחורה (למשל מיט זייערע האט ליינס און פאני קאלס...)

פונקט פארקערט, די ערשטע דרשה איז נאך נישט געווען אפילו קיין סעלפאונס, האטליינס, סידיס, קליפס, ווער עס האט געוואלט האט זיך געדארפט פארשאפן א טעיפ(די גמ"ח'ס האבן עס נישט געהאט), משא"כ די צווייטע איז שוין אלעס געווען, אריינגערעכנט אויף קול סאטמאר, אבער אז "ס'גייט מיר נישט אהן" האב איך נישט וואס צורעדן מיט דיר

היסטאריקער

איך האב שוין גענטפערט, עס איז געווארן א פייט, וכל דאלים גבר

עס איז געווארן א פייט?! כל דאלים גבר?! יא, עס האט א תוקף אין הלכה אויך, איף יא לייק איט אר נאט

איי עם אוט אוו העיר!