דער שמועס דא זעט מיר אויס געבויט אויף א הנחה וואס מ'דארף אויסשמועס'ן.
די חולקים אויף נח"ל חרדי וכו' זאגען אז ס'האנדעלט זיך דא פון א גזירת שמד, און דער וואס שטיצט עס איז א שותף אין אפשמד'ען אידישע קינדער. דעריבער גיען זיי מיט א שריפטליכער חרב און א שפראכליכער חנית פון גאר שארפער רעדע מיט עקסטרעמער אויסדרוקען, זאגאר אויפ'ן מענטש אליינס וואס שטייט אונטער דעם, ווייל א שמד'ער איז דאך א ימח שמו'ניק פונקט ווי אלע ימח שמו'ניק'ס פון אלע דורות. ווידער טענה'ן אנדערע אז דאס מאכט נישט קיין חילוק לגבי הרב שטיינמאן זעלבסט, און ער בלייבט א צדיק מיט די אלע טענות אויף איינער פון זיין מעשים.
ווען מ'טרעפט אז דער סאטמארער רב, דער געוועזנער גייסטישער פיהרער פון די אונגארישער אימיגראנטען אין דער פאראייניגטע שטאטען, דערמאנט נישט קיין נעמען אין זיין ויואל משה און על הגאולה ועל התמורה, קען מען מיינען אז דער סבה דערצו איז א שוואכקייט אין די שיטה. ד.ה. אז הגם ער האט אזוי געהאלטען, ער האט אויך געגעבען רעכט צו זיין קעגענער צו האלטען אנדעריש, און דעריבער באפאלט ער זיי נישט מיט'ן נאמען. ס'קומט זיך זיי נישט באפאלט צו ווערען אויף א זאך אויף וואס זיי זענען בארעכטיגט.
דער נעקסטער לאגישע טריט אינ'ם חשבון גייט אויף א זיכערע וועג. ווען מ'איז קלאר אז יענער איז נישט גערעכט, איז דאס ארויסגייען מיט'ן נאמען ברייט בארעכטיגט. ד.ה. אז דער רבינ'ס שיטה אין ציונות איז נאך אלס מיט א שטיקל סימן שאלה, אבער דאס אז מ'טאר נישט צוברעכען סאטמאר'ס כח איז מער בארעכטיגט, והותר דמם של גאב"ד קאשוי ומאנטעווידאו ודעימייהו.
ווען מ'שלאגט זיך אויף נח"ל חרדי, קען מען מיינען אז דא ליגט דער פראבלעם. דער בלאט האלט אז ס'איז נאך מוטל בספק, און פאר דעם איז עס נישט אויסגעהאלטען צו באפאלען הרב שטיינמאן מיט זיין נאמען. און דאס אליינס איז די טענה אויף דער מטה אהרן; "היתכן א זאך וואס דער באבובער רבי האט שוין געחתמ'ט דערויף איז נאך מוטל בספק?", "ווי עס מעגליך אזא זאך? דער לצורך הענין'דיגע באקרוינטע פוסק הדור האט זיך שוין אויסגעדרוקט מיט'ן ווארט עמלק?", ובזה איז אוועק געפלויגען יעדער צל צד ספק אין אט די שיטה און דעריבער מעג מען רעדען אויף הרב שטיינמאן פערזענליך. די ספקות וואס זענען געשטאען אויף אלע מתירי הולכי הכותל המעופש, צו די משתתפי הבחירות, זענען פארשפרייט געווארען מעל גבי ראשו פון הרב שטיינמאן און זיין דין איז א וודאות'דיגע.
ווי איז ווען מ'זאגט אז די גאנצע הנחה איז נישט אין פלאץ? דער סבה נישט צו דערמאנען קיין נאמען האט גארנשיט מיט'ן רעכט פון די שיטה, אפילו ווען יענער מעג נישט פאלגען זיין געוויסען (ווען ס'וואלט געווען אזא זאך במציאות) איז עס אויך נישט ריכטיג ארויסצוגייען נגדו מיט זיין נאמען. דאס טוט פארשוואכען דער גאנצע מערכה פון אנהייב ביז'ן סוף, און טאמער מ'וויל אפשטעלען דער נח"ל ודעימיה, איז דער בעסטע זאך נישט דערמאנען קין שום נאמען. און וויבאלד ס'איז אזוי קלאר אז דאס האט ווייניגער אויסזיכטען צו געלונגען, קען מען אפשר קלערען אז גדער סבה דערצו האט נישט מיט'ן מערכה, נאר סתם מיט שלעכטע מדות. קנאות איז דער היתר צו טוהן וואס געווענדליך טאר מען נישט.
הא לך לשונו הזהב של שו"ת חתם סופר חלק ו - ליקוטים סימן פה
ועוד בה שלישי' בתשובתי גם כי הארכתי קצת בדברים פשוטים רק לדחות האפיקורוס ואמנם נזהרתי מאוד שלא ללחום עם שום אדם ולא נזכר שום אדם באגרות שלי כלל ולא יראה החוצה שום התגרות אדם באדם כ"א האמת לוחם עם השקר
א געוואלדיגע לימוד ליגט במתק לשונו לדעתי. ווען מ'קומט זיך שלאגען דער אמת קעגען די שקר, דארף מען וויסען אז נאר דאס איז די זאך, ס'דארף בלייבען גאנצליך ריין, ברגע דער מענטש מישט זיך אריין, ס'איז שוין נישט דער זאך אליינס, איז מען אויף א גליטשיגער וועג.
סתם אזוי פראקטיש פארדינט מען מער פון רעדען פון דער זאך און נישט דער מענטש. דער מענטש לעבט נישט אויף אייביג און ער איז נישט די גאנצע פראבלעם. ווען מ'באקעמפט א זאך, קען מען עס באקעמפען אפילו ווען יענער לעבט שוין נישט, אפילו ווען א צווייטע טוט עס אויך, דער קעמפף שטייט פאר זיך אן דער מענטש.
נאך א פראקטישע נקודה: וויבאלד דער מענטש איז א פארצווייגטע זאך, ער פארנעמט אין זיך זיין פערזענלעכקייט, כשרונות, נאטור, משפחה און ארום און ארום, קען מען מיט א דרשה צו א צעטיל נישט אראפ קלאפען אזא גרויסע ווערטשאפט. ווען איינער האט א גוטע איבערלעבעניש מיט דער מענטש, איז עס אוממעגליך אז ער זאל זיך צושטעלען צום קעמפף אקעגען איהם, ווייל פון זיין שטאנדפונקט איז דער מענטש א פאזיטיווער. ווען דער זאך איז אבער דער נושא נישט דער מענטש, קען מען בלייבען שותפים אינ'ם קעמפף מיט יעדער איינער וואס האלט אין איינען מיט דיר, מ'האט נישט פארלוירען די וואס האבען אן אנדערע פערזענליכע באציאונג מיט'ן מענטש.