ספר אביר הרועים: מיין פאסטוך איז אסאך שטערקער

א נייער ספר איז ארויסגעקומען אויף סאטמארער רבי זי"ע לכבוד זיין בעפארשטייענדע יארצייט: אביר הרועים. דער ספר איז, כשמו כן הוא, א ריזיגער ליקוט פון סיפורים מיט סאטמארער רבי'ן און אנדערע "רבנים ואדמו"רים", אויפצואווייזן אז דער סאטמארער רבי איז געווען דער שטערקסטער צווישן אלע פאסטוכער. דער ספר ווערט ארויסגעגעבן דורך ר' שלמה יעקב געלבמאן, וועלכער איז שוין כנראה נמאס געווארן פון די מושיען של ישראל בענדער אויף וואס ער אליין געדענקט שוין נישט וועלכע באנד ער האלט שוין.

אגב, די חסידישע ספרי תולדות האבן א געוואלדיגע מעלה, אז זיי שרייבן אראפ יעדע שטות פון זייערע רבי'ס, ווייל אין יעדע זאך זעען זיי סודות און גבורות, און זיי כאפן נישט אז גאר אסאך פון וואס זיי שרייבן, כאטש ביי א חסיד איז דאס הייליג און טייער, איז ביי א נייטראלער מענטש נאריש אדער אפילו גאר א חסרון. א גוטער ביישפיל איז דער ספר מבית אבותי ורבותי וואס @אנאנים האט לעצטנס באשריבן.

איך האב אריינגעקוקט אין דעם אביר הרועים, און דורכגעליינט די הקדמה. איך וויל מעתיק זיין געוויסע פרטים פון די הקדמה וואס גיבן א בליק אויף סאטמארער רבי און אויף דער וועלטבליק פון זיינע חסידים. דער מחבר שרייבט, פארשטייט זיך, ווי אלע גדולים מקטנם ועד גדלם האבן זיך ממש געביקט פאר דעם רבי'ן. ווען דער סאטמארער רבי איז נאר אנגעקומען ערגעץ, זענען אלע גדולים ארום דעם פלאץ געקומען צולויפן און הערן וואס דער רבי האט צו זאגן. נאכמער, ברענגט ער ארויס, דער חידוש איז געווען אז כאטש וואס ווען סאטמארער רבי האט זיך גע'טענה'ט מיט אנדערע גדולים פלעגט ער שרייען אויף זיי מיט קולות, פונדעסטוועגן האבן אים אלע מכבד געווען און ארויסגעוויזן א הערצה.

אמאל האט סאטמארער רבי באזוכט ביי "אחד האדמור"ים" אין חול המועד. אינמיטן האט דער "אחד האדמורי"ם" ר"ל אנגעהויבן רעדן "דברי ציונות בדברי הבל ורעות רוח" (נו פארשטייט זיך אז ס'איז ציונות אודאי איז עס דברי הבל). דער רבי "בלשון קדשו" האט זיך אנגערופן "איך בין נישט סובל דברי מינות." יענער האט פרובירט ווייטער רעדן, האט ער געגעבן א זאג א גוטן מועד און איז ארויסגעלאפן. אין קאר האט דער רבי ווי עס זעט אויס חרטה געהאט פאר'ן זיך אויפפירן ווי אן אוממענטש. האט ער געזאגט "באמת האב איך נישט געדארפט אזוי ווייט מוחה זיין, נאר איך האב זיך נישט געקענט איינהאלטן ווייל ער האט גערעדט ממש דברי מינות וואס מען טאר נישט הערן."

נאך עטליכע טעג האט דער רבי באשלאסן צוריקצוגיין צו יענעם אדמו"ר, "מפני שלא נפרד ממנו כראוי". ויהי לפלא. ווי פלעגט נאר דער רבי זאגן, שאני מינות דמשכי.

אונטער דעם קעפל "מערכות אלקים חיים" שרייבט דער מחבר אז ווען דער רבי האט זיך געטראפן מיט "רבנים ואדמור"ים" וואס האבן באלאנגט צו אגודה, פלעגט דער רבי פרובירן מסביר זיין מיט שיינעם "בדרכי נועם" זיין הייליגן "דעת קדשו, להעמידם על קוטב האמת, ועל פי רוב השפיע רבינו בנועם שיח". דער רבי האט זיך ממש אראפגעלאזט צו די אלע רבנים ואדמורי"ם, אויף זייער לעוועל, "ומן ההר אל העם ירד להסבירם בטוב טעם ודעת להבינם את חומר הדבר עד היכן הדברים מגיעין" (זעסט, אז מ'גייט מיט שיינעם ארבעט עס).

אבער עס זענען ליידער געווען אזעלכע "שנשפעו מאויר הרחוב", און דער "אש הציונות בערה בקרבם". די רבנים האבן במזיד פרובירט צוריקצוענטפערן דעם רבי'ן "ולדבר במכוון דברי ציונות בפניו הקדוש לקנטרו בדברים". נו, אז דער רבי האט געזען אז עס גייט נישט מיט גוטנס האט ער פרובירט מיט בייזנס "וכדרכו של רבינו אש לפניו תלך ללחום מלחמת ה', להגן על כבוד שמים שלא יתחלל, ולא נשא פני איש."

אונטער'ן קעפל "פה להם ולא ידברו" שרייבט דער מחבר אז אלע רבנים און אדמורים וואס ווערן דערמאנט אין דעם ספר זענען געזעצן פאר'ן רבי'ן "ביראה וברעדה". "מעשה ברב אחד שהיה לו לשון מדברת גדולות ובכל עת ובכל מקום השמיע את דעתו אף שלא נשאל עליו, ולא התחשב עם אף אחד" (דערמאנט אייך פון איינעם?). בקיצור, ווען דער גרויסער מוילמאכער איז געקומען צום רבי'ן, האט אים אנגעכאפט אזא פחד, "ונשתתק וכאילם לא יפתח פיו." אפילו דער גרויסער צולייגער האט איינגעפאקט פאר דעם נאך גרעסערן אריינזאגער.

אונטער'ן קעפל "שבחן של רועי ישראל" ווערט געברענגט א תורה פון דברי יואל אז דער "עוד מעט וסקלוני" וואס אידן האבן געזאגט אויף משה רבינו איז אויך געווען א שבח. דער מחבר איז ממשיך אז אין די צייטן וואס דער רבי האט געכאפט די חיצים ובליסטראות פון די אידישע צייטונגען, "בימים ההם רוב הרבנים ואדמורים נתפטמו מקריאת העיתונים הללו, ולכן נשתבש דעתם בשנאה נגד רבינו." אבער שפעטער ווען זיי האבן קענענגעלערנט דעם רבי'ן, "כולם השכימו לפתחו של רבינו לדרוש את ה' וכפפו קומתם לפניו בהכנעה". אפילו די ציוניסטישע רבנים האבן "בסתר לבם" מעריץ געווען דעם רבי'ן, ווייל זיי האבן געוואוסט אז ער איז דער "נקודת האמת של כלל ישראל."

דער מחבר ווייסט אפילו צו דערציילן די סיבה פארוואס דער רבי האט אנגעהאלטן בכלל א קשר מיט די רבנים וואס זענען געווען גענויגט צו אגודה און ציונות. "רבינו בעומק חכמתו היה לו כונה מיוחדת שהיה בידידות עם רבנים אלה אף שידע שרוח אחרת עמהם." ער ברענגט דארט די מעשה (אן א נאמען) ווי דער באבובער רבי האט נישט געוואלט אונטערשרייבן די בחירות ווייל ער האט נישט געוואלט מצער זיין זיין ידיד, דעם סאטמאר רב. "וכן היו עוד כמה וכמה ענינים שרבנים נמנעו מלעשות נגד דעת יראי ה' ושיטת הקנאים, כי מורא יעלה על ראשם שלא יפגמו בזה את ידידותו של רבינו ז"ל."

קאמענטארן זענען איבריג.

יאיר נישט לאנג צוריק האט ליבאוויטש ארויסגעגעבן איבער זייער לעצטע רבי בנוגע די פארבינד וואס אנדערע האבען געהאט צו אים און ווי כאילו גאנץ כלל ישראל האט געזאגט און געהאלטען אז ממש ער איז דאס שטארקסטער רועה
א שאד אז @יאיר האט זיך נישט גענימען איבער יענס, (מעגליך ס'איז א לייק חשבון)

אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

ווייט פיש

יאיר נישט לאנג צוריק האט ליבאוויטש ארויסגעגעבן איבער זייער לעצטע רבי בנוגע די פארבינד וואס אנדערע האבען געהאט צו אים און ווי כאילו גאנץ כלל ישראל האט געזאגט און געהאלטען אז ממש ער איז דאס שטארקסטער רועה
א שאד אז @יאיר האט זיך נישט גענימען איבער יענס, (מעגליך ס'איז א לייק חשבון)


אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

אפגעפרעגט ד אשכול

ווייט פיש

יאיר נישט לאנג צוריק האט ליבאוויטש ארויסגעגעבן איבער זייער לעצטע רבי בנוגע די פארבינד וואס אנדערע האבען געהאט צו אים און ווי כאילו גאנץ כלל ישראל האט געזאגט און געהאלטען אז ממש ער איז דאס שטארקסטער רועה
א שאד אז @יאיר האט זיך נישט גענימען איבער יענס, (מעגליך ס'איז א לייק חשבון)

אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

די חילוק איז נאר אז מיין פאסטוך האט עס געטוהן מיט גוטענס, נישט מיט טעראר....

ווייט פיש

אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

נו נו, ער לייגט אראפ א גוטע פערפארמענס, דער ליטוואק,

יאיר פארגעס פון 'די שיטה' א מינוט, האבן די גדולים סיי די חסידישע און סיי די ליטווישע דען נישט געהאלטן פון אים וועלטן, מער ווי פון אנדערע?
איך פרעג עס אלס שאלה, אדרבה איך בין גרייט צו הערן אויב דו האלסט אנדערש, גיב משלים, לשונות וואס מען האט זיך אויסגעדרוקט אויף אנדערע אדמורים מיט אזעלכע גרויסע לשונות וואס מען האט זיך אויסגעדרוקט אויפן סאטמאר רב, בריוו הספדים וכו',

True, it was a litvish style hesped that isnt really prefered by chasidim.

I'm back

ווייט פיש

יאיר נישט לאנג צוריק האט ליבאוויטש ארויסגעגעבן איבער זייער לעצטע רבי בנוגע די פארבינד וואס אנדערע האבען געהאט צו אים און ווי כאילו גאנץ כלל ישראל האט געזאגט און געהאלטען אז ממש ער איז דאס שטארקסטער רועה
א שאד אז @יאיר האט זיך נישט גענימען איבער יענס, (מעגליך ס'איז א לייק חשבון)


אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

אפגעפרעגט ד אשכול

בכלל נישט איים בעק / איך אויך /קאווע טרינקער אלע וואס זיכען אלץ נאר דאס צו הערן קענען ווייטער דאס הערן
איך האב נאר געפרעגט א סימפעל שאלה פון @יאיר

הירשל ציג

ווייט פיש

יאיר נישט לאנג צוריק האט ליבאוויטש ארויסגעגעבן איבער זייער לעצטע רבי בנוגע די פארבינד וואס אנדערע האבען געהאט צו אים און ווי כאילו גאנץ כלל ישראל האט געזאגט און געהאלטען אז ממש ער איז דאס שטארקסטער רועה
א שאד אז @יאיר האט זיך נישט גענימען איבער יענס, (מעגליך ס'איז א לייק חשבון)

אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

די חילוק איז נאר אז מיין פאסטוך האט עס געטוהן מיט גוטענס, נישט מיט טעראר....

איך האב דא בכלל נישט געוואלט קאמפערן דיין פאסטוך צום סאטמאר רב,

(גראדע אז די דערמאנסט שוין יא איבער טעראר איז אינטערסאנט איבערצוגעבן איין פאל צווישען פילע ענליכע אזעלכע פעלער, וואס דארט בין איך דערביי געווען, דאס איז געווען אין א געוויסע זמן ווען פון ליבאוויטש האט מען פשוטו כמשמעו 'געפאנגען' נשמות פון סאטמאר זיי האבן געזיכט צו כאפען נשמות קיין ליבאוויטש, איז דעמאלטס געווען א פאל ביי איינע פון מיינע באקאנטע ווי א גוט בחורל איז דארט פארכאפט געווארן אין די חבורה וואס האט געשלעפט נשמות אהין, און די עלטערן זענען גאר שטארק צוקלאפט געווארען עד כדי אז איינע פון די עלטערן האבן געדארפט ליגן אין בעט פאר א שטיק צייט פון שוואכקייט, און דער בחורל מורא האבענדיג אז ער טוט נישט ריכטיג מיט דעם וואס ער איז מצער זיינע עלטערן מיטן טוישען זיין לבוש און זיך גרייטענדיג צו חתונה האבען מיט א ווילד פרעמד מיידל וואס האט בכלל נישט געפאסט צו דעם סארט נפש, איז דער בחור אריין בכבודו ובעצמו פרעגן די רבין מ'ליבאוויטש צו ער טוט ריכטיג מיטן זיך שלאגען מיט זיינע עלטערן
און שוין די תשובה פעלט שוין נישט אויס דא צו זאגען הויעך אינדרויסען פון צימעס, =אבער נישט פארגעסן די פאסטוך האט נישט געהאנדעלט מיט טעראר=)

diff

True, it was a litvish style hesped that isnt really prefered by chasidim.

[list][/list:u]
Why diff, why do you say it isn't preferred by chasidim? It's a beautiful hesped,

Meant, Chassidim don't prefer hespadim. So you cannot compare.

איך זע אז דער עולם האט אינגאנצן נישט פארשטאנען די כונה פון דעם אשכול. עס איז נישט קיין חידוש ביי מיר אז דער סאטמארער איד - פונקט ווי יעדער אנדערער חסיד - האלט אז זיין רבי איז דער הייליגסטער און דער גרעסטער און אלע רביס האבן אפילו אליין מודה געווען אז זיי זענען כקליפת השום כנגדו. דער חידוש איז די מעשיות וואס זיי ברענגען צו אונטערשטיצן זייער שטעלונג. מיר פערזענליך אינטערעסירט גאנץ ווייניג וואס רב שך אדער רב רודערמאן האט יא אדער נישט געזאגט אויפ'ן סאטמאר רבי'ן, וואס מיר אינטערעסירט איז, וואספארא פערסאנאליטי דער סאטמארער רבי האט פארמאגט. און לויט ווי די מעשיות וואס זיינע אייגענע חסידים ברענגען, באקומט ער גאר א שלעכטע בליק. יעדער נארמאלער מענטש פארשטייט אז אויב דער סאטמאר רב האט אנגעשריגן אנדערע רבנים, אדער אז ער האט באטיטלט יעדן וואס האט געהאלטן אנדערש ווי אים אלס איינער וואס רעדט כפירה, דאן איז ער מסתמא געווען א גרויסער בעל גאוה און אוממענטש. אבער די סאטמארע אידן שטאלצירן דערמיט. אדרבה, במקום בוליאתו שם אתה מוצא גדולתו. וואס בעסער און שארפער דער רבי האט יענעם אריינגעזאגט, אלס גרעסער ווערט ער אין זייערע אויגן.
שלמה יעקב געלבמאן פארשטייט נישט אז אויב דער באבובער רב האט נישט געוואלט אונטערשרייבן אויף די בחירות ווייל ער וויל נישט מצער זיין דעם סאטמארער רבי'ן, דאן מיינט דאס אז ער איז געווען א לב טוב מיט א ווייך הארץ, וועלכער האט זיך נישט געפאטשט אין בויך אני ואפסי עוד. ער כאפט נישט אז אויב די איינציגע סיבה פארוואס דער סאטמארער רבי האט אנגעהאלטן ידידות מיט אנדערע רבנים איז געווען כדי זיי צו חנפ'ענען זיי זאלן מיטשטימען מיט אים, דאן איז ער געווען א נידריגער מאניפולירער. ער כאפט נישט אז אויב אנדערע רבנים האבן געהאט דרך ארץ פאר אים און אים אפגעגעבן דעם גרעסטן רעספעקט, כאטש ער האט זיי צומאל באהאנדלט אוממענטשליך, דאן איז דאס ווייל זיי זענען נישט געווען אזוי אימפולסיוו ווי אים, און האבן זיך געקענט האלטן זייער אייגענעם כבוד און דעם כבוד פון אנדערע מענטשן אפילו ווען יענער האט זיי נישט שיין באהאנדלט.
גראדע האלט איך נישט אז דער סאטמארער רבי איז געווען א מושחת במידות, איך האלט אז ער האט פשוט געהאט עטליכע חסרונות וואס זענען ארויסגעקומען אויף גאר א בולט'ע פארנעם ביי אים און זיינע מענטשן. דער חידוש איז אז זיינע חסידים שטאלצירן מיט זייער רבי'נס חסרונות.

White fish, are you speaking to yourself. either you say or don't begin

@יאיר,
פיין, דאן איז די קעפל פארפירעריש.

ישראל קאפקע

@יאיר,
פיין, דאן איז די קעפל פארפירעריש.

דער קעפל האט גאר א טיפער באדייט, כדרך די עמקות'דיגע מימרא וואס מען זאגט נאך פון די הייליגע תינוקת של בית רבן "מיין טאטע איז סאך שטערקער, ער קען דיך צאמשלאגן". ויש מוסיפין עוד: "ער האט א באקל פאסיק". על דרך זה קען מען דא זאגן פשט, "מיין רבי איז אסאך שטערקער, ער האט יענעם אזוי גוט אריינגעזאגט. ער האט אים אזוינס באשריגן און ארויסגעווארפן פון שטוב!" די מער איידעלע דרוקן זיך אויס "און דער רבי האט זיך צובייזערט און נישט געוואלט מער הערן וואס ער האט צו זאגן". יעצט גלייב אז מיין רבי איז דער שטערקסטער טאמער נישט ביסטו א כופר!

יאיר

ישראל קאפקע

@יאיר,
פיין, דאן איז די קעפל פארפירעריש.

דער קעפל האט גאר א טיפער באדייט, כדרך די עמקות'דיגע מימרא וואס מען זאגט נאך פון די הייליגע תינוקת של בית רבן "מיין טאטע איז סאך שטערקער, ער קען דיך צאמשלאגן". ויש מוסיפין עוד: "ער האט א באקל פאסיק". על דרך זה קען מען דא זאגן פשט, "מיין רבי איז אסאך שטערקער, ער האט יענעם אזוי גוט אריינגעזאגט. ער האט אים אזוינס באשריגן און ארויסגעווארפן פון שטוב!" די מער איידעלע דרוקן זיך אויס "און דער רבי האט זיך צובייזערט און נישט געוואלט מער הערן וואס ער האט צו זאגן". יעצט גלייב אז מיין רבי איז דער שטערקסטער טאמער נישט ביסטו א כופר!

😂 😂
דאך פארפירעריש, מיסלידינג בלע'ז,
סאיז נישט קיין פסוק אויף וואס מען קען מאכן א שיינער תורה, א ווארט, א 'כאפ', עס דארף 'פירן' צו די אינהאלט פונעם ארטיקל, בפשטות!
אויב נישט איז עס ''פארפירעריש' (Mis'leading') 😛 😉 🙄

'ער האט א באקל פאסיק', נוסח אחר 'א בליטעדיגע פאסיק' 😂

איך בין געווען אין א דברי יואל גיסטע ווען כ'האב געמאכט דעם קעפל 🙂

די שטארקע חסידים וועלכע זענען ביזי שטענדיג בלאזן פראפאגאנדע און גרויס מאכן זייערע רעבעס האבן אלעמאל שוועריגקייטן צו קענען דזשאגלען און וועגן צווישן דעם רעבינ'ס פירערשאפט כח און עזות דקדושה און פונדעסטוועגן דאך/מצד שני זיין גרויסע עניוות און איידלקייט. ס'איז נעבעך א רחמנות אז די מיליאנע ספרים פון דרעשן און דרעשן איבער עמיצער וואס ליגט שוין לאנג אין די קרקע, ברענגט אים גארנישט. געבליבן דער זעלבער פעטער אלטער אנטיק אייקאן וואס מ'שלעפט אמאל ארויס אויף א רעבישע חתונה ער זאל זאגן אביסל חרוזים. פאר די פינף מינוט בשעת תיקון נאך שחרית, איז ער נאך ווערט א האלבע אויער.

Rest assured that on you nobody will even care to say a word

ווייט פיש

יאיר נישט לאנג צוריק האט ליבאוויטש ארויסגעגעבן איבער זייער לעצטע רבי בנוגע די פארבינד וואס אנדערע האבען געהאט צו אים און ווי כאילו גאנץ כלל ישראל האט געזאגט און געהאלטען אז ממש ער איז דאס שטארקסטער רועה
א שאד אז @יאיר האט זיך נישט גענימען איבער יענס, (מעגליך ס'איז א לייק חשבון)

אז מען רעדט שוין יא די בליק פון גדולים איז א שאד דעס צו פארפאסען, א בליק פון א ליטוואק

מיינסט די בוך שמן ששון מחיברך ?

שמן ששון מחבריך הוא סידרה בת ארבעה כרכים של אנציקלופדיה על קשריו של הרבי עם מאות גדולי הרבנים בדורנו ובדור הקודם. נערך ונכתב על ידי הרב שלום דובער וולפא.

במשך שנות נשיאותו של הרבי נפגשו עימו אדמו"רים ורבנים מהרבה חוגים ורבים נוספים עמדו עימו בקשרי מכתבים. הסדרה סוקרת בקצרה את הביוגרפיה של הדמויות ואת מסכת הקשרים שהיו להם עם הרבי. הספר כולל תצלומים ומסמכים נדירים.

בין גדולי ישראל ניתן למצוא על הקשרים עם הרבי של: אדמו"רי גור לדורותיהם, האדמו"ר מסטמאר, הבאבא סאלי, שושלת רבני בריסק לדורותיהם, שושלת רבני חתם סופר, הרב עובדיה יוסף, הרב מאיר מזוז, המקובל הרב כדורי, הרב מרדכי אליהו, הרב נריה ועוד.

בה' בטבת תש"ע הוציא הרב וולפא את הכרך הרביעי בסדרה ובו חושף כי בקרוב יצא כרך חמישי ובו מילואים לגדולי ישראל אשר לא נכנסו בכרכים קודמים

אינטערסאנט דארט לייגט ער אראפ אז די 'רבי' איז געווען מער קנאי ווי האדמו"ר מסטמאר.

ער איז דאך געווען נשיא הדור וואסי שייך צו פרעגן קשיות, לויט ווי זיי באשרייבען אים האבן דאך אלע וועלטס לענדער און אירע פרעזידענטן געציטערט פאר די ווארט פון די נשיא הדור.

@יאיר איך כאפ נישט גענוי פ''וו פונקט דער בוך באט דיר געמאכט אזוי שפרינגען
קען זיין די ביסט נישט סובל וואס גדולי ישראל האבן געזאגט אויף סאטמאר רבי? (שווער צו גלייבן, גדו''י שפילט ביי דיר קיין ראלע)

ווייט פיש

@יאיר איך כאפ נישט גענוי פ''וו פונקט דער בוך באט דיר געמאכט אזוי שפרינגען
קען זיין די ביסט נישט סובל וואס גדולי ישראל האבן געזאגט אויף סאטמאר רבי? (שווער צו גלייבן, גדו''י שפילט ביי דיר קיין ראלע)

in my humble opinion גרויל In one word the book is a.

יאיר, אלס א סאטמארער פארגין איך דיר נישט קיין לייק, אבער האסט ריכטיג געשריבן, און איך מוז דערביי אויסדרוקן מיין פארדרוס אין דעם ענין, איך פארנעם עס אויך נישט, שוין יארן וואס עס מאכט מיר נערוועז, און דאס איז אייניג ביי (כמעט) אלע רבי'ס/חסידים, איינער מער איינער ווייניגער, אבער הצד השווה שבהם אז אלע גייען אויף דעם ריכטונג.

א רבי איז מענטש, יא, בלויז א מענטש צווישן אנדערע מענטשן, מיט מדות (גוטע און שלעכטע), און פילינגס (הויכע און נידריגע), און יעדער נארמאלער מענטש פארשטייט דאס. אבער די חסידים קענען נישט פארנעמען אזוינס, דער רבי דארף צו זיין אן אפגאט, אזא גדולים צדיקים יותר ממלאכי השרת טיפ! ממילא ווען דער רבי פירט זיך אויף ווי א ב*טש איז עס פשוט "גאווה דקדושה", ווען ער פליקט אריין א צווייטן איז עס פשוט "קנאות", ווען יענער פליקט אים צוריק און פארשעמט דעם רבי'ן עד לעפר איז עס נאר "חצים ובליסטראות פון די רשעים", ווען דער רבי גייט אריין אין א שרעקליכן כעס איז עס "ריתחא דאורייתא", ווען ער איז אין א גוטע מוד און מאכט ווערטלעך איז עס "בנועם דבריו", "תחת אחד השיחים", ווען ער שרייעט קולות דאן איז עס "דברים חוצבים להבות אש מנהמת לבו הטהור", ווען ער זאגט סיי וועלכע אויסדרוק איז עס "דברות קודש", טאמער שמועסט ער שטיל מיט אן אנדער רבי'ן איז עס פלוצים "בסוד שיח שרפי קודש", ווען ער האט מער נישט קיין געדולד און האלט ביי גארנישט איז עס בלויז "מוחין דקטנות", א מחלוקת ביי אים איז שטענדיג א "מחלוקת לשם שמים" (וואס דען), ווען מען כאפט אים גאר ביי גראבע עבירות איז עס אן "עבירה לשמה", אדער זאגט מען "אויף א רבי'ן פרעגט מען נישט קיין קשיות", ווען עס כאפט אים אן דער רוח איז עס "רוח הקודש", וכהנה וכהנה, די ליסטע איז נאך א לאנגע.. (@קאווע טרינקער, ביטע העלף צו מיט די איבריגע....)

פרעג איך אייך, איז דאס נישט צודרייט? חסידים, וועקט אייך אויף! סטאפט מיט די נאנ-סענס!

אלץ ציוני פארגין איך יעדעם א לייק, אפילו פאר א סאטמארע...

שמעקעדיג אז די ביסט יא א סאטמארער נו אדרבה אפשר לערנסטו אפ פשט דארט אינעם בוך אין די מעשה מיטן פארטוישען א מחלה פון א רב מיט אן אלטען ערל. עס איז ערגעץ אין די ערשטע באשרייבונג פון איינע פון די גדולי ישראל וואס האבן שייכות געהאט מיטן סאטמאר רב

אפשר קען מיר מע''כ מסביר זיין פשט אין די מעשה

איך בין א חסיד פון רבי'ן, נישט די חסידים...

שמעקעדיג

איך בין א חסיד פון רבי'ן, נישט די חסידים...

יענע מעשה האט ''זירא'' מיט די חסידים, עס איז א מעשה פינעם רבי'ן זעלבסט ביטע זיי עס מסביר דערנאך ליין איבער דיין תגובה.

דארט איז דא א סיפור אז דער סאטמאר רבי זצ"ל האט אנגערופען רבי חעזקע'לע מערץ 'א קלאץ', הלשון "אין די ענינים איז ער א קלאץ".
טייטשען זיי איבער צו לשון קודש "בהאי ענין הוא "כפשוטי כלי עץ".
בין איך געוואר געווארען דאס פונקטליכע טייטש פון דאס ווארט "ביסט אזא קלאץ" - "הנך פשוטי כלי עץ חזק".

וועלכע ענין איז עס?

מסתמא חטא הידוע. (פאר די בחורים שבינינו: חטא הידוע איז ציונות).

דאס איז פון ר' הערשלע ספינקער.

בעיקר איז יאיר גערעכט און ווי שמעקעדיג האט עס גוט צולייגט. פאקטיש איז דער רבי אויך א בשר ודם, און ער ווערט נישט דורך דעם אויס צדיק.

אין מושיען של ישראל איז דא א מעשה אז ווען סאטמאר רבי איז געווען אויפן שיף, האט ער אמאל געלערנט אין שטיבל און ער האט געהערט ווי מען זינגט אינדרויסן א שיינעם ניגון, עס איז אים געווען אינטערעסאנט איז ער ארויסגעקומען זיך אינטערעסירן איבער דעם ניגון.
די ארגינעלע מעשה איז געווען אז דער רבי האט זיך צוגעלייגט כאפן א דרימל און ווען ער האט געהערט דעם ניגון איז ארויסגעקומען. אבער דאס פאסט דאך נישט צו שרייבן אז דער רבי איז טאקע אזוי פראסט געשלאפן אזוי ווי יעדער בשר ודם דארף שלאפן, האט מען עס געטוישט אז ער האט געהאלטן אינמיטן לערנען.
און דער נאר כאפט נישט אז די ארגינעלע מעשה וואלט געווען שענער, אן קיין ביטול תורה אינוואלווד.

מען בארירט א וויכטיגע נקודה, אז א רבי איז אויך א בשר ודם (ויש גורסין ער איז כל כולו א בשר ודם). אבער דער אריגינעלער ציל פון דעם אשכול איז געוואן עטוואס אנדערש, אז נישט בלויז וואס טאג טעגליכע זאכן ווערן הייליגע ענינים, נאר זאגאר די חסרונות פון דעם רבי'ן ווערן באטראכט אלס מעלות און מדרגות מיט וועלכע חסידים שטאלצירן. איך מיין אז דאס איז דוקא א שפעטערע פענאמאנען, און עס איז נישט געווען אמאל. פלייכט ראובן וועט מיר קענען אויסבעסערן.
אן ענליכע אשכול האב איך געווידמעט אויף הרב אלישיב.

איך אויך

וועלכע ענין איז עס?

גארנישט מיט חטא הידוע, זעה נאר דארט עמוד שכח

ברסלבער

[ציטאט אראפגענומען]

דאס איז פון ר' הערשלע ספינקער.

בעיקר איז יאיר גערעכט און ווי שמעקעדיג האט עס גוט צולייגט. פאקטיש איז דער רבי אויך א בשר ודם, און ער ווערט נישט דורך דעם אויס צדיק.

אין מושיען של ישראל איז דא א מעשה אז ווען סאטמאר רבי איז געווען אויפן שיף, האט ער אמאל געלערנט אין שטיבל און ער האט געהערט ווי מען זינגט אינדרויסן א שיינעם ניגון, עס איז אים געווען אינטערעסאנט איז ער ארויסגעקומען זיך אינטערעסירן איבער דעם ניגון.
די ארגינעלע מעשה איז געווען אז דער רבי האט זיך צוגעלייגט כאפן א דרימל און ווען ער האט געהערט דעם ניגון איז ארויסגעקומען. אבער דאס פאסט דאך נישט צו שרייבן אז דער רבי איז טאקע אזוי פראסט געשלאפן אזוי ווי יעדער בשר ודם דארף שלאפן, האט מען עס געטוישט אז ער האט געהאלטן אינמיטן לערנען.
און דער נאר כאפט נישט אז די ארגינעלע מעשה וואלט געווען שענער, אן קיין ביטול תורה אינוואלווד.

אינטרעסאנט, ווייל דוקא פונעם שיף איז דא די מערסטע בילדער פון סאטמאר רב ווי ער שלאפט, ער האט אפילו נישט געהאט קיין פראבלעם דאס צו טוהן לפני חסידיו ומעריציו, אויף דער דעק פונעם שיף אויסגעשטרעקט, דער גבאי ר' יוסל האט אפילו נישט געזעהן וויכטיג צו פארטרייבען דעם פוטגראפירער. דאס שלאפען אדער דרימלען איז געוועהן זייער א נורמאלע ערשיינונג, ווייל אזוי איז אויך דא בילדער פון הגרי"ץ דושינסקי און פונעם אמרי אמת פון גור, ועוד.

וואלט היינט אזוינס פאסירט? לכאורה נישט.

יאיר

איך זע אז דער עולם האט אינגאנצן נישט פארשטאנען די כונה פון דעם אשכול. עס איז נישט קיין חידוש ביי מיר אז דער סאטמארער איד - פונקט ווי יעדער אנדערער חסיד - האלט אז זיין רבי איז דער הייליגסטער און דער גרעסטער און אלע רביס האבן אפילו אליין מודה געווען אז זיי זענען כקליפת השום כנגדו. דער חידוש איז די מעשיות וואס זיי ברענגען צו אונטערשטיצן זייער שטעלונג. מיר פערזענליך אינטערעסירט גאנץ ווייניג וואס רב שך אדער רב רודערמאן האט יא אדער נישט געזאגט אויפ'ן סאטמאר רבי'ן, וואס מיר אינטערעסירט איז, וואספארא פערסאנאליטי דער סאטמארער רבי האט פארמאגט. און לויט ווי די מעשיות וואס זיינע אייגענע חסידים ברענגען, באקומט ער גאר א שלעכטע בליק. יעדער נארמאלער מענטש פארשטייט אז אויב דער סאטמאר רב האט אנגעשריגן אנדערע רבנים, אדער אז ער האט באטיטלט יעדן וואס האט געהאלטן אנדערש ווי אים אלס איינער וואס רעדט כפירה, דאן איז ער מסתמא געווען א גרויסער בעל גאוה און אוממענטש. אבער די סאטמארע אידן שטאלצירן דערמיט. אדרבה, במקום בוליאתו שם אתה מוצא גדולתו. וואס בעסער און שארפער דער רבי האט יענעם אריינגעזאגט, אלס גרעסער ווערט ער אין זייערע אויגן.

לאמיר דיר פרעגן, סאטמאר רב האט זיך אסאך כבוד איינגעקויפט מיטן שרייען און טענה׳ן זיך מיט גדולי ישראל?...
ניין! מען האט אים נאר בזיונות געגעבן פאר דעם. נו, ווי איז זיין גאוה? כ׳האב שוין געזען בעלי גאוה אין מיין לעבן, אבער כ׳האב נאך נישט געזען אז א בעל גאוה זאל אזוי שעפן זיין כבוד!...
די סאטמאר רב איז טאקע געווען זייער א גרויסע בעל גאוה! ער איז ווייט נישט געווען קיין עניו ווען ס׳האט אויסגעפעלט.
די פסוק ויגבה לבו בדרכי השם איז נישט קיין בזיון פאר ערליכע יודן!
דארט ווי ס׳האט זיך אויסגעפעלט, דארט ווי יעדער האט געשוויגן, דארט איז טאקע א קינץ צי זיין א בעל גאוה!
און אט דאס איז די שטאלץ פון סאטמארע יודן!!

יאיר

שלמה יעקב געלבמאן פארשטייט נישט אז אויב דער באבובער רב האט נישט געוואלט אונטערשרייבן אויף די בחירות ווייל ער וויל נישט מצער זיין דעם סאטמארער רבי'ן, דאן מיינט דאס אז ער איז געווען א לב טוב מיט א ווייך הארץ, וועלכער האט זיך נישט געפאטשט אין בויך אני ואפסי עוד. ער כאפט נישט אז אויב די איינציגע סיבה פארוואס דער סאטמארער רבי האט אנגעהאלטן ידידות מיט אנדערע רבנים איז געווען כדי זיי צו חנפ'ענען זיי זאלן מיטשטימען מיט אים, דאן איז ער געווען א נידריגער מאניפולירער.

ס׳איז נאר אויך אינטערעסאנט אויב הגה״ק ר׳ יסף צבי דושינסקי זצוק״ל איז אויך געווען א נידריגע מאנאפילירער, ווען ער האט מנאפילירט די וויילן אין די עדה החרידית און ארויסגעשטויסן די אגודה.
יא, ווען ס׳זענען געווען אזעליכע וואס האבן געוואלט מאנאפילירען אלע גדולי ישראל פאר זייערע נידריגע חשבונות, האט סאטמאר רב מקיים געווען עם עקש תתפתל! ער האט געראטוועט וואס ער האט נאר געקענעט מיט זיין חכמה. נישט נאר י.מ.לעווין האט געקענט מנאפאלירען!

יאיר

ער כאפט נישט אז אויב אנדערע רבנים האבן געהאט דרך ארץ פאר אים און אים אפגעגעבן דעם גרעסטן רעספעקט, כאטש ער האט זיי צומאל באהאנדלט אוממענטשליך, דאן איז דאס ווייל זיי זענען נישט געווען אזוי אימפולסיוו ווי אים, און האבן זיך געקענט האלטן זייער אייגענעם כבוד און דעם כבוד פון אנדערע מענטשן אפילו ווען יענער האט זיי נישט שיין באהאנדלט.

ס׳איז נאר א ווינדער אז אט די זעלבע רבנים(כ׳וועל נישט פורש בשמם זיין-כל א׳ בשמו הטוב יבורך) וועליכע האבן געהאט אזעליכע וואוילע מידות אז זיי האבן געקענט סובל זיין אז א צווייטער האלט אנדערש, ווען ס׳איז געקומען צי זיין פריוואטע מחלוקה׳לע(פארשטייט זיך לשם שמים), דארט האט מען גאר נישט אזוי ארויסגעזען די גוטע מידות פון קענען סובל זיין אן אנדערע וועליכע האבן זיי נישט שיין באהאנדלט...
יא, א מענטש איז טאקע נאר א מענטש, אבער קום מיר נישט זאגן אז זיי האבן בטבע סובל געווען... יא, פאר סאטמאר רב האט יעדער געהאט דרך ארץ, מען האט געציטערט פון אים!

אן אריינצוגיין צו איך פערזענליך קען גיבן א לייק פאר יאיר'ן אדער נישט {כמיין יעדער ווייסט שוין אליינס דעם תי'} מיין הארץ לאזט מיר נישט.
מוז איך אבער זאגן אז די אלע סאטמארע מגיבים און די אלע וואס האבן זיך נאר כלומרשט אנגענומען פאר דעם רבין, האבן נאר שטערקער געמאכט יאיר רייד. ודו"ק
(כדוגמא אזעלכע ציטאטן: דער חבד'סקר איז אויך אזוי, בכלל פארגלייך אים נישט צו מיין רבי'ן, יא! פארן רבין האט מען געציטערט, ר' יוסף צבי האט אויך מאנופילירט, והאחרון חביב אז דער רבי מיט איטשע מאיר האבן געהאט די זעלבע קוואליפיקאציעס)

יאיר האט נישט בארירט צו דער רבי איז געווען דאס אדער יענס, ער האט סך הכל ארויס געבערענגט ווי מאנכע פון די ווייטע דרויסענעדע וועלט {מזרחי מאדערן ארדעטאקס אדער גאר רעפארמער רח"ל}האבן -נאכן הערן געוויסע מעשיות- אזא מין סארט בליק אז דער רבי איז געווען א טעראר אנווארפנדער און אריינזאג-געדיגער פארשוין, און דער ספר אביר הרועים בא ואישר הדבר און האט דאס זייער זייער שטארק פראטאקאלירט, און מען כאפט זיך אליינס ניטש ווי מיט די אלע מעשיות שמירט מען נאר אן דעם רבינס אויסזעהן פון שלעכט צו ארגער.
עס האט נאך אלץ נישט מיטן רבין אליינס גארנישט.
ביזדערווייל דארף יאיר לייקן רוב מגיבים כיהודא ועוד לקרא לדבריו, וכן נהג בעצמו להלכה למעשה.