מעמד האשה ביהדות בעיני המשורר העברי יל"ג

צום ערשט וויל איך זיך מתנצל זיין אז דאס אראפברענגן דעם סאטירישן פאעם פונעם דיכטער יל"ג שפיגלט נישט אפ דוקא מיינע פערזענליכע מיינונגען אדער מאטיוון ס'איז אבער פארט זייער אינטערסאנט געשריבן מיט א רייכן תנ"כישן און תלמודישן לשון דמתבדרין ביה מדרשא און אסאך מאמרי חז"ל במהות האישה ותפקידה וואס מאנכע וועלן זיכער הנאה האבן.

אִשָּׁה עִבְרִיָּה מִי יֵדַע חַיָּיִךְ?
בַּחֹשֶׁךְ בָּאת וּבַחֹשֶׁךְ תֵּלֵכִי;
עָצְבֵּךְ וּמְשׂוֹשֵׂךְ, שִׂבְרֵךְ מַאֲוַיָּיִךְ
יִוָּלְדוּ קִרְבֵּךְ, יִתַּמּוּ תּוֹכֵכִי.
הָאָרֶץ וּמְלֹאָהּ, כָּל טוּב וָנַחַת
לִבְנוֹת עַם אַחֵר לִסְגֻלָּה נִתָּנָה.
אַךְ חַיֵּי הָעִבְרִית עַבְדוּת נִצַּחַת,
מֵחֲנוּתָהּ לֹא תֵצֵא אָנֶה וָאָנָה;
תַּהְרִי, תֵּלְדִי, תֵּינִיקִי, תִּגְמוֹלִי,
תֹּאפִי וּתְבַשְּׁלִי וּבְלֹא עֵת תִּבּוֹלִי.
וּמָה כִּי חֻנַּנְתְּ לֵב רַגָּשׁ וָיֹפִי,
כִּי חָלַק הָאֵל לָךְ כִּשְׁרוֹן וָדָעַת?
הֵן תּוֹרָה לָךְ תִּפְלָה, יֹפִי לָךְ דֹּפִי,
כָּל כִּשְׁרוֹן לָךְ חֶסְרוֹן, דַּעַת מִגְרַעַת,
קוֹלֵךְ עֶרְוָה וּשְׂעַר רֹאשֵׁךְ מִפְלֶצֶת;
וּמָה אַתְּ כֻּלָּךְ? חֵמֶת דָּם וָפֶרֶשׁ!
זוּהֲמַת הַנָּחָשׁ מֵאָז בָּךְ רוֹבֶצֶת
וּכְמוֹ דָּוָה עַמֵּךְ יִזְרֵךְ וִיגָרֵשׁ
מִבֵּית הַסֵּפֶר, מֵהֵיכַל אֱלוֹהַּ
וּמִבָּתֵּי מְשׂוֹשׂ לָשֵׂאת רַק נֹהַ
טוֹב לָךְ כִּי לֹא תֵדְעִי שְׂפַת אֲבוֹתַיִךְ,
כִּי בֵית אֱלֹהַיִךְ בְּפָנַיִךְ נָעָלוּ.
כִּי עַתָּה לֹא תִשְׁמְעִי בִּרְכַּת מְנַאֲצַיִךְ
"שֶׁלֹּא עָשָׂם אִשָּׁה" יוֹם יוֹם יִתְפַּלָּלוּ.
כְּעַכּוּ"ם וּכְעֶבֶד אַתְּ לָמוֹ נֶחְשֶׁבֶת,
כְּתַרְנְגֹלֶת לְגַדֵּל אֶפְרוֹחִים עוֹמֶדֶת.
לָמָּה, עֶגְלָה דָּשָׁה, פָּרָה חוֹלֶבֶת,
לָמָּה לָךְ אֵפוֹא הֱיוֹת מְלֻמֶּדֶת?
לָמָּה עַל חִנּוּכֵךְ יַעַמְלוּ חִנָּם –
וְהַהוֹלֵךְ בַּעֲצָתֵךְ יוֹרֵשׁ גֵּיהִנָּם?
הַמְעַט כִּי פְרִי-בֶטֶן מָנַע אֱלוֹהַּ,
כִּי לָקַח בַּנֹּעַר מִמֵּךְ הַבָּעַל,
כִּי מִבְחַר יָמַיִךְ אֲסִירַת נֹהַּ
עוֹד תִּשְׁמְרִי הַיָּבָם לַחֲלוֹץ לוֹ נָעַל.
עַל אָבִיךְ בָּכִית יוֹתֵר מֵאַחַיִךְ
וּבְעִזְבוֹנוֹ רַק הֵם בִּלְתֵּךְ נָחָלוּ.
אַךְ לֹא רַק טוּב אֶרֶץ גָּזְלוּ מִיָּדַיִךְ,
גַּם טַל הַשָּׁמַיִם לָךְ לֹא אָצָלוּ;
לָהֶם, צָרֵי עַיִן, רְמַ"ח מִצְוֹת מָנוּ
וְלָךְ הָעֲלוּבָה רַק שָׁלֹש נָתָנוּ
מָה אֲמֻלָּה לִבָּתֵךְ, אִשָּׁה עִבְרִיָּה!
תִּתְאַוִּי לָדַעַת, לַחַיִּים וָאָיִן. –
צֶמַח אֲדֹנָי אוֹבֵד בִּמְקוֹם צִיָּה,
גַּם שֶׁמֶשׁ לֹא יָדַע, לֹא רָאָה לָעָיִן!
קַרְקַע עוֹלָם אַתְּ פְּרִי תְּנוּבָה מַזְרַעַת,
אַךְ נִירֵךְ לֹא יָנִירוּ, תְּגַדְּלִי פֶרַע;
עוֹד לֹא הָיִית לְנֶפֶשׁ מַשְׂכֶּלֶת יוֹדַעַת
וּכְבָר הָיִית לְאִישׁ וַתְּחַיִּי זֶרַע,
וּבְטֶרֶם לָמַדְתְּ הֱיוֹת בַּת לְהוֹרַיִךְ
נִשֵּׂאת וַתִּהְיִי – אֵם לִילָדַיִךְ.
נִשֵּׂאת – הַיָּדַעְתְּ הָאִישׁ לוֹ תִּנָּשֵׂאִי?
הַאֲהַבְתִּו? הַרְאִיתִו עַיִן בעָיִן?
הֶאָהַבְתְּ? – אֻמְלָלָה, הֲטֶרֶם תֵּדָעִי
כִּי אַהֲבָה בִּלְבַב בַּת יִשְׂרָאֵל אָיִן?
אַרְבָּעִים יוֹם טֶרֶם אִמָּהּ חִבְּלָתָּה
הֵכִין לָהּ אַלּוּפָהּ הַמְּזַוֵּג זִוּוּגִים,
וּמַה-יַּמְרִיצָהּ אִם תִּרְאֶנּוּ עָתָּה?
מַה-תִּתֵּן, מַה-תּוֹסִיף אַהֲבַת תַּעֲנוּגִים?
אַהֲבָה מִן הֵן לֹא יָדְעוּ אִמּוֹתֵינוּ –
הַכְזוֹנָה נַעֲשֶׂה אֶת אֲחוֹתֵנוּ?
הָבִיאִי רֹאשֵׁךְ בַּצָּעִיף, פָּנַיִךְ הָלִיטִי,
וּקְוֻצּוֹתַיִךְ אֶל תַּחַת הַתָּעַר;
אֶל הָעוֹמֵד עַל יָדֵךְ מַה-זֶּה תַּבִּיטִי?
אִם גִּבֵּן אוֹ דַק הוּא, זָקֵן אוֹ נָעַר?
אַחַת הִיא לָךְ! הֵן לֹא אַתְּ הַבּוֹחֶרֶת,
הוֹרַיִךְ יִבְחָרוּ, הֵם בָּךְ יִמְשָׁלוּ,
כְּחֵפֶץ נִמְכָּר מֵרְשׁוּת לִרְשׁוּת אַתְּ עוֹבֶרֶת.
הַאֲרַמִּים הֵם כִּי פִי נַעֲרָה יִשְׁאָלוּ?
יַד אָבִיךְ מוֹשֶׁלֶת בָּךְ בִּבְתוּלָיִךְ,
וּבְצֵאתֵךְ מִבֵּיתוֹ – בַּעֲלֵךְ עָלָיִךְ.
בַּעֲלֵךְ – גַּם הוּא לֹא גֻּדַּל בַּנֹּעַר,
לֹא נָטַע כֶּרֶם, לֹא בָנָה לוֹ בַּיִת;
כִּכְלוֹת שְׁנוֹת אֲרֻחָתוֹ, בַּאֲבוֹד הַמֹּהַר,
וּכְהִשְׂתָּרֵג עָלָיו שְׁתִילֵי הַזַּיִת,
אָז יָחֵל לְבַקֵּשׁ חַיַּת יָד וּפַרְנָסָה
כְּאִישׁ אֹבֵד עֵצוֹת, חֲסַר לֵב וּתְבוּנָה.
וּבִרְאוֹתוֹ כִּי אֵין כֹּל, כִּי כָל תִּקְוָה נָסָה,
יָנוּס בַּאֲשֶׁר יָנוּס, יַעַזְבֵךְ עֲגוּנָה...
אֵלֶּה תּוֹלְדוֹת כָּל אִשָּׁה עִבְרִיָּה

וואו! ס'גלייבט זיך נישט אז א פאעמע וואס איז געשריבן געווארן איבער הונדערט יאר צוריק זאל זיין אזוי אקטועל.
די איינציגסטע זאך וואס האט זיך געטוישט איז די קעסט, אנשטאט זיצן אויפן שווער'ס פלייצע זיצן זיי אויף נדבות פון אונז אלע.

ס'איז לכאורה געשריבן שוין פאר הונדערט פופציג יאר צוריק.

א רעכט משכיל'יש ארטיקל, וואס לפי דעתי נוח לא שלא בא ל'קאווע שטיבל.

דעת תורה

א רעכט משכיל'יש ארטיקל, וואס לפי דעתי נוח לא שלא בא ל'קאווע שטיבל.

איך בין מודה דערצו, און ס'איז גראדע מיר אויך אפענסיוו, מ'קען זיך אבער אסאך אפלערנען דערפון דהיינו מיט וואספארא געווער זיי זענען געקומען, און פארוואס זייער ליטעראטור האט אזוי אויסגענומען ביי די בחורי הישיבות, און היות איך האלט נישט אז דאס קען נאך שאטן הגם ס'איז נאך זייער אקטואעל איז עס אבער אבד עליהם כלח, אז ס'איז שוין אלטע אויסגעדראשענע טענות האב איך עס זיך ערלויבט ארויפצולייגן.

ס'האט א המשך?

דעת תורה

א רעכט משכיל'יש ארטיקל, וואס לפי דעתי נוח לא שלא בא ל'קאווע שטיבל.

איז די פראבלעם די פאעמע, אדער די שרעקליכע נישט אויסגעהאלטענע אקטן און מהלך וואס זי אנטדעקט? שטעלט זיך אויף א איד (טאקע א משכיל, ער האט דאס נישט באהאלטן) און ער איז מעורר איבער א באקירעוודונג וואס האלב פון כלל ישראל מאכט מיט על לא דבר. איז מען מוחה אז עס איז משכיל'יש? איז דאס נישט די באקאנטע "לץ אחד דוחה"? יעצט פארשטייען מיר ווי אזוי עס קען זיין אז 150 יאר נאכן פובליצירונג פון די ווערטער שטייען מיר (חרדים) נישט בעסער אין די הינזיכט.

יישר כח נהורא פארן מיטיילן און פישל פארן איבערזעצן.

פארציילן חסידים, אז ווען דער רבי האט געהערט דעם ליד האט ער אויסגעבראכן אין א געוויין, זאגענדיג : "דאס איז געזאגט געווארן 150 יאר צוריק אינעם ברען פון השכלה , אנו מה נענה אבתריה, אונז אינעם פינסטערן אכשיר דרי'דיגער דור על אחת כמה וכמה וויפיל מיר דארפן דאס באוויינען.  

אט טאקע דאס האבן חז״ל געמיינט לץ אחת דוחה מאה תוכחות..........
הוגה, איך האף אז די מורא׳דיג מיטמאכענישען וואס האלב כלל ישראל גייט אדורך זאל דיר נישט שאטן דיין געזונט. פארגעס נישט דו ביסט נאך יונג, דארפסט נאך אראפברענגן א דאזן נשמות אויף דער וועלט. So please take it cool.

נהורא, האסט דאך אויסגעלאזט די זאפטיגסטע חלקים, ווי זי ווערט אן עגונה און מען האט קוים מיט צרות באקומען א גט, וואס איז צום סוף גע'פסל'ט געווארן ווייל עס האט געפעלט דער קוצו של יו"ד. וזה שמו וזה זכרו שיר "קוצו של יו"ד". יל"ג מיט זיין בייסיגע הומאר האט באטיטלט דעם רב וואס האט גע'פסל'ט דעם גט אלס רב ופסי הכוזרי, דאס איז געווען אן אנדייטונג אויף דעם גרויסן גאון און גדול רבי יוסף זכריה שטערן. פארשטייט זיך אז די גאנצע מעשה לא היה ולא נברא אלא משל היה, און עס איז געווען אן ערנסטע עולה פון זיין זייט דאס ארויפצוקלעבן אויף א גדול בישראל. מיט יארן צוריק האב איך געזען א גאנצער קונטרס וואס איז ארויסגעגעבן געווארן אקעגן דעם שיר, צו אויפווייזן פארוואס עס איז נישט ריכטיג.

@פישעל'ע העררינג א שיינעם ארבעט
@יאיר קוצו של יו"ד איז א באזונדערע פאעמע, גראדע האב איך אבער יא אויסגעלאזט דעם המשך ווי ער פירט אויס וויאזוי די מאדערנע העברעאישע פרוי וועט אויסזען, פאר מער קוקט דא

טעות היתה בידי ס'איז טאקע יא דער פאעמע פון קוצו של יו"ד

מעגליך אז ער האט געמאכט דערפון נאך א פאעם, אבער דאס וואס דו ברענגסט נאך איז אות באות פון קוצו של יוד.

הוגה

דעת תורה

א רעכט משכיל'יש ארטיקל, וואס לפי דעתי נוח לא שלא בא ל'קאווע שטיבל.

איז די פראבלעם די פאעמע, אדער די שרעקליכע נישט אויסגעהאלטענע אקטן און מהלך וואס זי אנטדעקט? שטעלט זיך אויף א איד (טאקע א משכיל, ער האט דאס נישט באהאלטן) און ער איז מעורר איבער א באקירעוודונג וואס האלב פון כלל ישראל מאכט מיט על לא דבר. איז מען מוחה אז עס איז משכיל'יש? איז דאס נישט די באקאנטע "לץ אחד דוחה"? יעצט פארשטייען מיר ווי אזוי עס קען זיין אז 150 יאר נאכן פובליצירונג פון די ווערטער שטייען מיר (חרדים) נישט בעסער אין די הינזיכט.

יישר כח נהורא פארן מיטיילן און פישל פארן איבערזעצן.

ליינענדיג די ווערטער פון "לץ אחד דוחה" דערמאן איך מיך אז כ'האב געהערט א שיין ווארט אויף "לץ אחד דוחה מאה תוכחת" אויף אן אנדערע וועג: לץ אחד = איין וויץ/שמייכעל (זיין בשמחה) דוחה = שטופט אוועק מאה תוכחת = אלע תוכחת הכתובים בתורה

הוגה

דעת תורה

א רעכט משכיל'יש ארטיקל, וואס לפי דעתי נוח לא שלא בא ל'קאווע שטיבל.

איז די פראבלעם די פאעמע, אדער די שרעקליכע נישט אויסגעהאלטענע אקטן און מהלך וואס זי אנטדעקט? שטעלט זיך אויף א איד (טאקע א משכיל, ער האט דאס נישט באהאלטן) און ער איז מעורר איבער א באקירעוודונג וואס האלב פון כלל ישראל מאכט מיט על לא דבר. איז מען מוחה אז עס איז משכיל'יש? איז דאס נישט די באקאנטע "לץ אחד דוחה"? יעצט פארשטייען מיר ווי אזוי עס קען זיין אז 150 יאר נאכן פובליצירונג פון די ווערטער שטייען מיר (חרדים) נישט בעסער אין די הינזיכט.

יישר כח נהורא פארן מיטיילן און פישל פארן איבערזעצן.

לא נתקררה דעתך ביז דו האסט באטיטלט אלע הלכות ווי "שרעקליכע" "נישט אויסגעהאלטענע" "באקירעוודונג" "מאכט מיט על לא דבר". מען רעדט נישט דא (נאר) פון בלויז סיסטעם פראבלעמען, נאר (אויך און בעיקר) פון גופי תורה. די פאעמע שטייט מיט גארנישט בעסער ווי קרח'ס ליצנות פון משה רבינו און די גאנצע משל וואס דער מדרש ברענגט. האסט א פראבלעם מיט תורת משה, זוך דיר א נייע תורה, אבער טוה דאס נישט אויף קאווע שטיבל, וועלכע איז עס פאר עס איים קאנסערנד א אידישע תורה'דיגע ארטאדאקסישע פארום.

יעדער זאך וואס ווערט געטוהן בשם די תורה ווערט גופי תורה? זיי זיכער מען דארף נישט טוישען קיין איין קוצו של יוד פון הלכות אישות קידושין גירושין עגונות וכו', און נאכאלץ שאפען א מציאות ווי עס איז נישטא קיין איינע פון די טענות פון דער 'משכיל '. קען זיין ער אליינס האט טענות אויף גופי תורה אויך, אבער דאס מיינט נישט אז די נקודות פון וויאזוי מענטשען פירען זיך אויף בתוך היהדות והתורה אומאויסגעהאלטען ווערט בטל מיט דעם וואס ער זאגט אזוי.

אדרבה, לאמיר הערן וויאזוי? מען קען מתיר זיין צו לערנען תורה מיט פרויען? זאל מען סטאפן "מנאץ" זיין די פרויען און זאגן שלא עשני אשה? מתיר זיין קול ושער אשה, אויס ערוה? ירושת הבת? מתיר זיין יבמה לשוק? א פסול'ע גט וועגן דער נאמען איז נישט גוט געשריבן? איך האב אנגעכאפט אפאר דוגמאות, ואטו כי רוכלא ליחשב וליזול?

יא. ואטי כי רוכלא וכו'.
זה לגבי ההלכות '

לעיקר הנושא, די נקודה איז נישט געוויסע פרטים, נאר די צוגאנג. צו איז מען מזלזל אדער נישט וכו'. נישט יעדער פרט בפני עצמו.

דעת תורה, עס איז נישט קיין סוד פאר קיינעם אז יל"ג איז נישט געווען רעליגיעז און האט נישט געהאט א פראבלעם מיט די תורה. מיט דעם אלעם טראגט דער פאעמע א שטארקע ווירדע ביי אונז צוליב איר רייכע שפראך, און צוליב די אקטואלע טעמעס און מעסידסשעס וואס עס ברענגט שטארק ארויס. פארשטייט זיך פון זיך אליינס אז דאס מיינט נישט אז מיר האלטן יעצט פונקט ווי יל"ג, אזוי ווי נהורא האט קלאר געשריבן אין די ערשטע תגובה.

למעשה זענען רוב נושאים שוין ארויף געברענגט געווארען אלץ אינדעווידואלע טעמעס אין ק"ש, סך הכל איז יעצט אויפגעברענגט געווארן עטליכע נושאים צוזאמען אויף א פאעטישע שטייגער. איז עס דען נישט אמת אז פרויען זענען דיסקרימענירט אין די חרדי'שע געמיינדע? קענסט זאגן אז ס'קומט אזוי, אבער עס מאכט עס נישט אויס דיסקרימינאציע. דו האלטסט נישט אז אין די חרדי'שע געמיינדע איז די פרוי נאר דא לשמש אחרים, צו ברענגן ווי מער קינדער, וואשן און קאכן כדי די מאן/טאטע/זון זאלן קענען לערנען און ארבייטן? קענסט האלטן אז ס'ריכטיג אזוי אבער עס טוישט נישט די פאקטן. און אזוי ווייטער אלע זאכן וואס דו האסט אויבן אויסגערעכנט. סאו יא, פרויען זענען באקריוודעט ע"פ תורה, אמאל מיט שרעקליכע און אמאל מיט אומאויסגעהאלטענע מהלכים (אנטשולדיגט פארן נישט לייגן די שרעקעדיגע קוואוטעישאן צייכענעס). און זייער אסאך מאל על לא דבר. בין איך נישט ארטאדאקסיש ווייל איך זאג דאס? און אויב איך וואלט עס נישט געזאגט וואלט די באקריוודונג אטאמאטיש אוועק געגאנגן?

ובכלל, דארפסט דיך נישט אזוי רעגן, קיינער וויל דא נישט אויסראטן די הייליגע תורה ח"ו, מען דיסקוסירט דא ס"ה די צענטראלע טעמע פון די פאעמע, די סענטימענט וואס דו קענסט נישט אוועק מאכן. קיינער נעמט נישט א יעדעס ווארט ליטערילי כאילו ס'וואלט געווען א רבי חיים, ס'נאר א פאעמע. בארואיגט אייך! ק"ש מיט אירע מיטגלידער בלייבן ווייטער ארטאדאקסיש, קיינער גייט זיך נישט שמד'ן דא, מיר אלע בלייבן ווייטער טרייע תורה אידן עד ביאת גואל צדק בב"א.


.

לִבְנוֹת עַם אַחֵר לִסְגֻלָּה נִתָּנָה
מיין איך טייטשט צו גוישע טעכטער, נישט מלשון בויען.

הערשי

לִבְנוֹת עַם אַחֵר לִסְגֻלָּה נִתָּנָה
מיין איך טייטשט צו גוישע טעכטער, נישט מלשון בויען.

און וואס מיינט ער דערמיט צו זאגן?

הערשי זאגט ריכטיג. ער זאגט הָאָרֶץ וּמְלֹאָהּ, כָּל טוּב וָנַחַת, לִבְנוֹת עַם אַחֵר לִסְגֻלָּה נִתָּנָה. אלעס גוטס אויף די וועלט איז געגעבן געווארן בלויז צו די בְּנוֹת עַם אַחֵר - פאר די גוי'אישע פרויען. און נישט פאר די אידישע.

דער אמת, אז אין די איבערזעצונג ווערט פארלוירן די זאפטקייט און ארגינעלקייט צו וואס דער יודע ספר קען רילעטן, הגם ס'איז נאך אלטץ שייך צו זיין קונצליך.
לגבי די אפטייטש פון מפלצת =שרעק, הגם בשורשו טייטשט דאס טאקע שרעק אבער לדעתי האט דער משורר זיך באצויגן צו דעם ווארט אלץ א סינאנים צו ערוה ווי אין פסוק אשר עשתה מפלצת לאשירה (געטשקעלע וואס ווארפט א שרעק) ודרשו חז"ל כמין זכרות עשתה לו.

שווער צו זאגן אז מפלצת אינעם פאעזיע האט צו טוהן מיט די דרש חז"ל וואס דו ברענגסט, ווי קומט דאס צו די האר?
גראדע גוגל טייטשט מפלצת - פארזעענישט, דאס וואלט געווען מער א פאסיגער איבערטייטש ווי "שרעק". (אבער דאן וועט פישל'ע מוזן טוישן דעם גראם...)

ברסלבער

שווער צו זאגן אז מפלצת אינעם פאעזיע האט צו טוהן מיט די דרש חז"ל וואס דו ברענגסט, ווי קומט דאס צו די האר?
גראדע גוגל טייטשט מפלצת - פארזעענישט, דאס וואלט געווען מער א פאסיגער איבערטייטש ווי "שרעק". (אבער דאן וועט פישל'ע מוזן טוישן דעם גראם...)

שער באשה ערוה
הגם די כוונה קען זיין פילפאכיג.

זאגסט א פוינט. גראדע אין דעם פאראגראף רעדט ער טאקע פון דעם ענין אז די פרויען ווערן אנגעקוקט אלס ערוה.

פריי איבערזעצונג דורך הערשי
Jewish wife, who shall know your life?
It comes in the dark, and leaves no mark
Your joys and your anguishes, your hopes and your wishes
In your heart born, and in your heart worn

The world and all the pleasure
For others to treasure
The life of the Jewess a perpetual grind
Forever in her house confined
Bear, deliver, rear, and litter
Bake, and make, and wither

So what if you’re blessed, beauty you possessed
A heart refined, a keen mind
Study is bane, beauty vain
Talent a defect, knowledge abject

Your voice is crude, your hair lewd
You are naught, a goatskin filled with blood and rot
The Serpent’s pest, in you rests

Like the infected, by your own kin rejected
From scholarship, and from the house of worship
In the houses of merriment, you but lament

Good you don't master, the tongue of you ancestor
Thus you are barred, from the Lord’s yard
And you don't hear, the blessing the jeer
“Lord we bless, for not creating us a lass”

Like the heathen and the slave you are rated
Like a hen to breed fated
A heifer threshes, milk gives the cow
What use is it with knowledge to endow?
Why waste time you to rear
Those who follow your counsel in hell will sear

Not only has God closed your womb
Took your husband in your bloom
The cream of your days you while through
But you await your husband’s brother to pull his shoe

On your fathers bed you most grieved
From his inheritance nothing received
They deprive you not only the material
But keep from you the ministerial
For themselves commandments two forty eight
Only three for poor you, said the cheapskate

You are miserable so, Jewess!
You crave to know, to live, but alas
God’s sprout, wilting in drought
Not by sun rays dry, but away from the eye
Fertile soil, bearing luscious fruit with toil
For want of plow, grows weed now

Ere you matured into a conscious soul
You were thrust into a motherly role
Before they taught her, to be a daughter
She married, and her own children carried

Wed him, have you even met him?
Love him, aye; have you cast an eye?
You’re loved, what? Wretched, you know not
Love is apart, from the Jewish heart?

Forty days before, her mother bore
Her match-maker, destined her taker
What good will it do, to take a view
What will it add, to see the lad?

What’s love? Our mothers knew not
We shall not put off, our sister a slut
Head furled, face shrouded in veil
Hair curled, to the razor avail

Why have you eyed, who stands by your side
Whether crippled or bald, whether young or old
It’s all to the same use, you don’t get to choose
Your father will accord, he is your lord
Like chattel sold, from hold to hold

Are they like Aramites to inquire, after the girl’s desire?
As a maiden, your father is your warden
Your husband you please, under his auspices.

Your husband knows no art, he is not skilled
Never planted a vineyard, nor a house built
When the dowry is drawn
The family spawn
He sets looking for a trade
Dejected and dismayed
With options few, he has no clue
He runs away in the night, and leaves you chained in plight.

This is the story, of the Jewess’ glory.
 

@הערשי געוואלדיג.
וואס עפעס חמת goatskin ?
דרך אגב רעפעראנדיג צו די חז"ל חמת מלא צואה ופיה מלא דם והכל רצין אחריה
וואס האלסטו וועגן מפלצת, איך זעה האסט עס אויך געטיישט בלשון ערוה.

הערשי! וואספארא טאלאנט ליגט אין דיר!!

סארי פארן מהפך זיין הקערה על פיה, אבער בין איך דער איינציגסטער וואס קוקט נישט אן דעם היינטיגן דור אזוי שלעכט אז אזא שיר זאל נאך בכלל זיין רעלעוואנט?
אונזערע פרויען זענען טאקע ממש באקריוודעט און דיסקרימינירט?
היינטיגע מיידלעך/פרויען זענען נאר דא צו משמש זיין אנדערע און צו ברענגען קינדער און לעבן פאר גארנישט?

די היינטיגע לימודים - אפילו אין די פרומסטע שולעס/סקול'ס - שטייגט איבער פי כמה די לימודים פון אינגלעך - טאקע נישט גמרא, אבער כמעט א דעגרי אין קאלעדזש. פרעג נאר דיינע עלטערע מיידלעך אדער געשוויסטער איבער זייערע "פיינעל'ס", בפרט יעצט אין די "מיד-טורמס".
מיידלעך גייען אויף טריפס, זיי גייען אין קעמפ און האקן א שוואוילטאג וואס א אינגל קען נאר חלומ'ען דערפון. אינגלעך זענען גאר מקנא די מיידלעך! (דערמאנט מיר פון דעם ארטיקל און דעם בילד דארטן...)

זייער אסאך פרויען היינט ארבעטן פונקט ווי מענער, הגם די גאר חרד'ישע דרייוון נישט (אויך מסתמא נאר א שאלה פון צייט) אבער אויב האט מען נאר א שייטל, און מען וואוינט אין ב"פ/פלעטבוש/מאנסי קען מען רואיג דרייוון און האבן אייגענע קארס.
היינטיגע פרויען באקומען נישט די געפיל אז זייער ארבעט איז א פרעשור. אדרבה, זיי האבן גאר "בינה יתירה". זיי פארשטייען בעסער צו א קינד און א מאן קען קיינמאל נישט אזוי מענעזשן א שטוב מיט קינדער, אינאיינעם מיט די שטוב ווירטשאפט.
ברענגען קינדער? פאר די מינדעסטע קלייניגקייט גייט מען צום דיין פאר א ברכה אז ס'זאל נישט מקויים ווערן דעם יה"ר שנרבה ונפרה כדגים.

דער לעבן נאך די חתונה איז היינט ביילייפיג געשעירט/צוטיילט צווישן מאן און ווייב, דער מאן האט כמעט נישט קיין אויבערהאנט. ביידע האב זיך טאקע זייערע שוועריגקייטן - דער מיט פרנסה און דער מיט די קינדער; אבער ביידע רעספעקטירן זיך איינער דעם צווייטן (חוץ אויב מען האט נישט קיין מדות); עסן אינאיינעם, שפאצירן אינאיינעם; גייען וואקאציע צוזאמען; און אזוי א גאנץ לעבן. און דאס חבלי לידה וואס זיי מאכן שוין יא מיט, פארצוקערט מען מיט א וואך/צוויי אין א קימפעטארין היים ווי מען שטעלט איר צו אלע תענוגי עוה"ז ווי די מלכה של עולם מכל טוב וטוב מער וויפיל א פשוט'ע פרוי קען פארנעמען... אזש די מענער קענען ווידעראמאל מקנא זיין..

איך זאג נישט אז עס איז דער עולם התיקון, די ענין פון משוגע מאכן אויף צניעות, און אויף דרייוון - בפרט ביי די היימישע - קען נוצן א גרויסן תיקון, אפשר קען מען טרעפן נאך אפאר קלייניגקייטן, אבער אונטערשטע שורה איז היינט גאנץ שווער צו פארשטיין די כוונה פון די ברכה "שלא עשני אשה", ס'איז בכלל נישט אזוי געפערליך פאר זיי ווי אמאל ווען מען איז טאקע געווען אונטערדרוקט און משועבד אונטער די מענער און יעדער מאן האט געקענט טון מיט זיי כחפץ לבו לטוב או לרע.

פליעז קאררעקט מי איף איי'ם ראנג, אבער דאס איז מיין בילד אין קאפ.

נהורא נפישא

@הערשי געוואלדיג.
וואס עפעס חמת goatskin ?
דרך אגב רעפעראנדיג צו די חז"ל חמת מלא צואה ופיה מלא דם והכל רצין אחריה
וואס האלסטו וועגן מפלצת, איך זעה האסט עס אויך געטיישט בלשון ערוה.

Goatskin or wineskin איז מער פשוטער ווי bota bag. יתכן איך בין נישט גערעכט.
נעם נישט קיין ראיה ווי איך טייטש, ווייל דאס איז א פרייע איבערזעצענוג, ד.ה. איך האב זיך נישט געהאלטן צום בוכשטעבליכן זין פון ווארט.

דאס איז א איבערזעצונג פון א אלטע פיוט. עס האט טאקע גארנישט מיט די היינטיגע באלעבאסטעס, @שמעקעדיג.

@הערשי, אידיש, לשה"ק, אראמיש און יעצט ענגליש! א ווערטערשמיד!

פישל'ע העררינג

דאס איז א איבערזעצונג פון א אלטע פיוט. עס האט טאקע גארנישט מיט די היינטיגע באלעבאסטעס, @שמעקעדיג.

אבער דער עולם דא טענה'ט אז מען מוז עס דא וויכטיג מעתיק זיין ווייל מיר טוען באקריוודען די פרויען. לייען איבער די תגובות ביז אהער.

יואליש

@הערשי, אידיש, לשה"ק, אראמיש און יעצט ענגליש! א ווערטערשמיד!

און אין יעדע פון די שפראכן, נוצט ער נישט סתם פשוט'ע ווערטער. ער מאכט עס ארבעטן מיט הויכע ווערטער, און מיט א טיפע זין.

פישל'ע העררינג

יואליש

@הערשי, אידיש, לשה"ק, אראמיש און יעצט ענגליש! א ווערטערשמיד!

און אין יעדע פון די שפראכן, נוצט ער נישט סתם פשוט'ע ווערטער. ער מאכט עס ארבעטן מיט הויכע ווערטער, און מיט א טיפע זין.

איך פארטרויטל זיך.
בלשתי בלשת.

שמעקי געב דיר אכטונג ,עס אינישט קאול אזוי צו האלטן.

פארוואס איז דאס ליצנות?
לכאורה איז אלס אמת.
זעהט אויס ווי דאס איז א חסידישע משכיל.
גאלד די האר אין גייט נישט אויף דעטס.

אפשר זאלען די אסיפות חינוך הרבנים ארויסברענגען די חשיבות אין צדקות פין אינזער נשים צדקניות.
האט מען שוין דאס געטוהן?
אנשטאטס רופט מען זיי רוצחים , עפרא לפיה.

ווייל אנדערע מענער זענען נישט ערצויגען אין ווי בהמות זענען חומד על כל דבר שאינו שלהם?

ווען איך בין א פרוי האב איך מורא איך וואלט נישט עומד בנסיון געוועהן די רדיפות אין שפעטעריי, השם ירחם.