א פרישע גאונ'ישע המצאה: אויטאנאמיע!

קודם א הקדמה קטנה: ליינט נישט דעם ארטיקל בין גברא לגברא, און אויך נישט בחפזון, ליינט עס במתינות מתחלתו ועד סופו, אפילו אנפאנג זעט דער ארטיקל אויס קאמיש איז עס אבער טויט ערנסט, ס'איז 'דברים גדולים נשנו כאן'.

און יעצט צום ענין:
איך וויל אדרעסירן א פרישע הצעה וואס איז ערווענט געווארן אין איינע פון די אידישע אויסגאבעס, א נייע געדאנק ווי אזוי זיך צו ספראווען מיט די גזירות גיוס, הגם די הצעה איז אזוי אבסורד, אז עס פארדינט אפילו נישט קיין אנאליז און אפּ-ענטפער, וויל איך עס יא אדרעסירן, וועגן צוויי סיבות איינס: ווייל סוף כל סוף זענען דא מענטשן וואס קענען דאס נאכזאגן מיט א פשטות אן א בלינק מיט א אויג, צווייטענס, וזה העיקר: דאס וועט זיין א שטיקל הקדמה צום קומענדיגן ארטיקל 'דער אלטערנאטיוו'.


די פרישע הצעה איז נתחדש און געדריקט געווארו אש שחורה על גבי אש לבנה אינעם איינציגן אומאפהענגיגע אידישע ארגאן 'דער איד', אין דעם רעספעקטירטע אפטיילונג 'פון דא און דארט', יענער, א גרויסער חכם, וואס שרייבט מער פון דארט ווי פון דא, רעדט איבער די מעגליכקייטן וואס די חרדישע אידנטום האבן אין באזיס זיך צו ספראווען מיט די גזירת גיוס, צווישן אנדערע דערמאנט ער דארט א פלאן אז חרדישע אידן זאלן פארלאנגען פון מדינת ישראל אויטאנאמיע. און פטור אן עסק.

איר הערט ברידער טייערע, אויטאנאמיע, נישט מער און נישט ווייניגער אויטאנאמיע!!

לאמיר דאס אביסל צו לייגן אויף קליין געלט וואס דאס מיינט אויטאנאמיע, און וואס אזא פארלאנג באדייט, און פארוואס אזא געדאנק איז אזוי לעכערליך און טפשות'דיג אזש עס פאסט ניטאמאל פארן פורים אפטיילונג פון דער איד 'פון דא און דארט' .

אויטאנאמיע מיינט אין אנדערע ווערטער, אז חרדים זאלן האבן אן אייגענע ווירטשאפט, אזא סעמי אייגענע לאנד, אלע הוצאות אלע הכנסות אלע שטייערן גייען צום נייעם געשאפענעם אויטאנאמיע לאנד, און מען זאגט צו מדינת ישראל שלום ולא להתראות.

און דעמאלטס וועט זיין א עולם התיקון!!
אדער אפשר א מדבר שממה.

כדי מ'זאל פארשטיין וואספארא עולם התיקון ס'וועט דעמאלטס זיין, וועלן מיר פרובירן עס מסביר זיין אויף קליין געלט.

שטעלט'ס ענק פאר מדינת ישראל נעמט אן דעם פארשלאג, זיי געבן אהין פאר די חרדים א שטיקל לאנד, אבער נישט אין מדינת ישראל נאר אין א צווייטן קאנטינענט, א שיינעם פרוכטבארן שטח, ערגעץ אינעם אפריקאנעם דזשאנגל, מען צאלט אלע חרדים 'א איין וועג טיקעט' און מ'זאגט זיי 'יוא-אר-אהן-יואר-אוין'. כ'מיין אז א פעדער איז צו ארעם צו באשרייבן ווי אזוי עס וועט דארט אויסזעהן נאך א צוויי דריי יאר.

אין איין ווארט: מיר וועלן נישט אויסזעהן קיין סאך אנדערש ווי די צוריקגעבליבענע אפריקאנע שבטים וואס דרייען זיך דארט, איך רעד פון די שבטים וואס גייען נאך מיט די אור-אלטע צירונג פונעם שטיין עפאכע, דריי רינגלעך אריינגעבויערט אינעם אויבערשטן ליפּ, און צוויי גרויסע עלעפאנט ציינער קינסטלעך אריינגעשטעקט אינעם אויער לאך אלץ אן ערזאץ פון די היינטיגע אויערינגלעך, א אפגעהויבלטע בּאַמבּאָ דורכגעלעכערט פון איין באק צום צווייטן, די מקומות המכוסים זענען באדעקט מיט קליידער געמאכט פון פייגן בלעטער און צווייגעלעך אזוי ווי אדם הראשון הארט נאכן זינדיגען.

קיין הייזער וועלן מיר, חרדים, נישט קענען בויען פשוט ווייל מיר האבן נישט קיין אינזשענירן, און אפילו עס וועט זיך מאכן א בעל תשובה דארט וואס האט אין זיינע עבירות יארן געלערנט אביסל פון די חכמה היוונית, האלטן מיר נאך אויך נאך נישט אין ערגעץ ווייל מיר האבן נישט די מינדעסטע ידיעה ווי אזוי צו פארקנעטן ליים, ווי אזוי אויסהאקן א ציגל, ווי אזוי אויסשעפן אייזן פון דער ערד, צולאזן אייזן, גליען און פארמירן אייזן און שטאנגען, א קיצור מ'קען אויסרעכענען בערך הונדערט פאכן וואס מען דארף אלץ קענען צו קענען פראדוצירן כלים און סחורה אויף צו בויען א פשוטע הויז.

אלזא וועלן מיר גיין וואוינען אין די היילן, מען וועט טרעפן הויכע בערג, אויסזוכן א נקרת צור, זיך באזעצן דארט און לעבן אזוי ווי מען האט געלעבט פאר פיר טויזענט יאר צוריק.

פאנגט זיך אן די שאלה וכי תאמרו מה נאכל?

איז אזוי, פון ירוקת און פירות קען מען פארגעסן ווייל אויף דעם דארף מען אויך קענען מער ווי פופצן מלאכות, ווייל נישט נאר גרינע דאלערס וואקסן נישט אויפן בוים נאר פירות און ירקות וואקסט אויך נישט - אז מען ווייסט נישט ווי אזוי צו פלאנצן, אז מען ווייסט נישט ווי אזוי צו זייען און אקערן וואקסט נישט קיין שושנים נאר חוחים. און אז די עסקנים וועלן ארלעדיגן אן אקער אייזן און א אפאר אקסן איז מען נאך אלץ נישט קיין געהאלפענער ווייל אפילו עס וואקסט שוין, דארף מען וויסן ווי אזוי זיך צו באגיין דערמיט בשעת'ן וואקסן, וועלכע כעמיקאלן צו שפריצן אקעגן ווערים, וועלעכע שלעכטע גראזן אויסצורייסן, און ווי אזוי אוועק צולייגן פון ווינטער אויפן זומער, און די אלע זאכן גייען אריין אין ללמדו אומנות וואס מיר האבן שוין פון לאנג פארלוירן די מסורה אויף דעם צוזאמען מיטן תכלת.

העט מען גיין אויף א פלייש דיעטע, מ'וועט זיך מוזן ארויסלאזן אויפן יאגד און גיין פאנגען חיות, הערשן און זשיראפן, איי פון ווי וועט מען האבן א פייל אין בויגן, א גוטע קשיא, אפשר וועט מען מאכן נעצן פון שטריק, ווי אזוי מאכט מען שטריק? שוין הער אויף משוגע מאכן, אפשר וועט מען כאפן דעם הערש מיט די בלויזע הענט, מוועט עס שעכטן מיטן שוחט אדער מילה מעסער, דאס האבן מיר לרחצה [איינמאל דאס מילה מעסערל וועט אנפאנגען ראסטן ווייס איך נישט וואס מ'וועט דעמאלטס טוען, אפשר וועט מען מהלען מיט א א שארפע שטיין אזוי ווי ציפורה ווען די שלאנג האט איר געוואלט איינשלינגען.

ווי אזוי קאכט מען אפ דעם הערש? קיין כירות קען מען נישט בויען און א תנור אוודאי נישט, ניטאמאל א כופח, ווייל די פני שבת בילדער משניות קומט נישט מיט קיין אינסטראקשענס, בלית ברירה וועט מען עסן בישרא דגמרי, דאס הייסט קוילן-פלייש, אבער דער עולם וועט שוין זיין אזוי הונגעריג אז מען וועט עס אראפשלינגען נאך פאר עס האט צייט צו ווערן כמאכל בן דרוסאי.

מ'קען אינדעם דעם מאריך זיין אזוי לאנג עד שיעלה עמוד השחר, נאר פארוואס מאכן מער קאלעמוטנע אויפן הארץ ווי מען דארף, דער קלוגער כאפט שוין אזוי, און דער נאר... ליינט דאס ממילא נישט.

די נקודה איז אז די שאנסן איבערצולעבן אזא מצב מער ווי פינף יאר איז נענטער צו נול, מענטשן וועלן שטארבן און די מאסן פון הונגער און מחלות און וועם די הונגער און מחלות וועט איבערלאזן וועט די ווינטער-פרעסט און די זומער-היץ צו ענדיגן, ממש אזוי ווי די תוכחה ח"ו היל"ת.

מיט אזא וואוינוג און נערונג, וועט בערך איינס פון פינף קינדער איבערלעבן די מחלות און קרענק וואס בוזשעוועט דארט ווי די ארבה אין מצרים. און די שארית הפליטה וועלן אויך נישט לעקן קיין האניג, ביי די זעקס אין דרייסיג וועט מען שוין נישט האבן קיין איין ציין, אזוי אז פון קייען מצה ביי כורך וועט מען קענען פארגעסן, איינער וואס וועט דערלעבן די פערציג וועט הייסן א זקן ובא בשנים.

אויפן בעסטן אופן וועל די מער פעסט געבויטע, די מיט אן איבערפלוס פון געזונטע גענעס זיך אדאפטירן צום זשאנגעל לעבן, זיי וועלן אויסקוקן ווי נאך איינע פון די צענדליגע שבטים דארט ענליך צו די רויטע בני משה אדער די שווארצע בני גד.


יא יא, אזוי זעהט אויס א קולטור וואס האט ארויס גערופן א מלחמה קעגן וויסענשאפט, א מלחמה קעגן טעכנעלאגיע, א מלחמה קעגן עקאנאמיע, א מלחמה קעגן יעדע זאך וואס מאכט אונזער לאנד, אונזער געזונט, אונזער לעבנס שטייגער אנדערש ווי די אפריקאנע זשאנגעלס.


דאס אז מיר לעבן אויסגעמישט צווישן ציוויליזירטע מענטשן, און א פארגעשריטענע סאסייעטי ברענגט אונז אריין אין א אילוזיע, אז מען קען באמת האבן פון ביידע, מען קען בלייבן מיט אביסל סייענס פון פינף טויזענט יאר צוריק, און מען קען הנאה האבן פון א לעבנס שטייגער פון שנת אלפיים ושלש עשרה. אבער די מציאות קראכט אין פנים, ס'גייט נישט צוזאמען.

די איינציגסטע סיבה פארוואס היינט צוטאגס זעהען מיר אויס אנדערש ווי די אפריקאנע שבטים איז ווייל מיר לעבן צווישן ציוויליזירטע מענטשן, און יא! מיר לעבן מער ווייניגער אויף זייער חשבון.

רבותי, מיר זענען אפריקאנע שבטים וואס דרייען זיך צווישן ציוויליזירטע מענטשן, מיר זענען אומוויסענדע עטיאפיאנער וואס לעבן אויף די גענאדע פון געלערנטע, און אז דאס האט געקענט אנגיין פאר פופציג יאר אדער פאר הונדעטט יאר מיינט נישט אז עס איז א דבר של קיימא, רבותי די צייט וואס מלאכתינו נעשית ע"י אחרים האלט זיך ביים ענדיגן און יפה שעה אחת קודם.

ס'איז דא א פשוטע עקאנאמיע קאנצפעט וואס כמעט יעדע בר בי רב און היי סקול סטודענט פארשטייט דאס, און ביי אונז קען זיין קלוגע אידן מיט לאנגע ווייסע בערד (צו אן בערד) וואס די דאזיגע דבר פשוט גייט זיי נישט אריין אין קאפּ, איך רעד פון קלוגע אידן, ראשי קהילה, עסקנים, קהילה פארטרעטער, עדיטאריעל שרייבער, צייטונג שרייבער וכו',

די קאנצעפט איז וואס טייטש "געלט", געלט טייטש נישט שטרות, געלט טייטש ארבעט, געלט טייטש פראדוקציע, די 'בענזשאמין פרענקלין שטרות' איז סך הכל א שטר מוסכם, א וואלוטע וואס געמיינדעס, לענדער און אינדיווידואלן פארטוישן זייער פראדוקציע, און יעדנ'ס וואלוטע ווענדט זיך און לויט דעם קראפט פון זייער עקאנאמיע.

אמאליגע צייטן האט יעדע געמיינדע, יעדע לאנד, געמוזט פראדוצירן אלעס אליין, פון אלף ביז תיו, אשל מלא, פון זאקן אנצוטאן ביז פרוכט צו עסן, מיט די יארן איז די וועלט געווארן מער פארגעשריטן האט מען אנגעפאנגען אימפארטירן און עקספארטירן פון איין לאנד צום צווייטן איז די גאנצע וועלט געווארן ווי איין גרויסע אינטערנאציאנאלע געמיינדע, ממילא דארף נישט יעדע לאנד פראדוצירן אלעס אליינס, אבער יעדע לאנד דארף פראדוצירן גענוג סחורה וואס זאל ווערד זיין די שוויות פון אלע זייערע הצטרכות פון אלף ביז תיו, אז נישט זענען זיי אין א דעפעציט!!.

היינט איז שוין אזוי אז יעדע לאנד האט זיך זיין עקספערטיז וואס ער פראדוצירט, אזוי דארף די וועלט געמיינדע אנקומען צו אים, למשל יאפאן פראדוצירט טעכנאלאגיע קאמפיוטערס און קארס, ווידעראום רוסלאנד פראדוצירט וואפן און אויל, די אראבישע גאלף לענדער וואס האבן נישט אסאך צו פארקויפן האבן זיי ברכת ישמעאל וכו', מדינת ישראל איז שטארק אין טעכנעלאגיע אגרי-קולטור וכו' די אונטערשטע שורה איז אבער ווי אויבן דערמאנט אז יעדע לאנד דארף פראדוצירן גענוג סחורה וואס זאל ווערט זיין די שוויות פון אלע זייערע הצטרכות'ן פון אלף ביז תיו, אז נישט זענען זיי אין א דעפעציט.

ולכן דייטשלאנד וואס איז א העכסט געבילדעטע לאנד שטעלט צו פון בי עם דאבעליואס און באש מיקסערס, ביז טעלעפאנס און מערצעדיס, זענען איינס פון די גרעסטע עקאנאמיע וועלטס מאכטן, האיטי מאידך גיסא וואס פארמאגט גארנישט אויסער א מאסע אומגעבילדעטע מענטשן א באנדע אנאלפאבעטן און פארקויפן נישט גארנישט אויסער מאסע ארבעטער וואס זענען גרייט צו קלויבן קאקאו באנדלעך איז זייער עקאנאמיע גוט אין דער ערד, ולכן זענען דא דארט מגיפות לרוב, און מיליאנען קינדער וואלטן שוין לאנג געשטארבן פאר הונגער ווען נישט אמעריקע און די יו ען מישט זיך אריין און דערהאלט זיי ביים לעבן מיט א טעלער רייז און גלזעל וואסער.

יעצט לאמיר צוריק גיין צו אונז חרדים: וואס איז אונזער פראדוקציע אויסער קינדער?

וואס פראדוצירן מיר אויסער קניפן ציצית, וועבן גארטלעך און פלעכטן הבדלה לעכט, גארנישט, און נאכאמאל גארנישט. אין איין ווארט, אונזער פראדוקציע דעקט נישט אונזערע הוצאות. אונזערע הוצאות איז אזוי ווי יעדע ציוויליזירטע פאלק (און אפשר נאך מער) און אונזער פראדוקציע איז עשרת מונים מתחתיו.

די תירוץ מיט וואס די חרדישע ישראלישע פרעסע פארטעמפט די מוחות פון די מאסן, איז אז מיר צאלן די מערסטע מע"מ (שטייער) ווייל מיר קויפן די מערסטע עסן, פאר אונזערע קינדער געבענטשע פאמיליעס, און ווען מען קויפט עסן צאלט מען צען פראצענט מע"מ, ממילא ביישטייערן מיר די מערסטע פאר די מדינה.

רבותי דאס איז א פאלנע קאפ פארדריי. ווייל אויב איז עס אמת הא גופא קשיא, פון ווי נעמען מיר די געלט צו קויפן עסן, נאכאמאל פאר ווער ס'האט נישט פארשטאנען ביז איצט, געלט קען נישט קומען און קומט נישט נאר דורך פראדוקציע וואס עס ווערט איינגעטוישט פאר וואלוטע (געלט) פון וועמענס פראדוקציע קומט אונזער געלט? נישט פון אונזערס ווייל מיר פראדוצירן זילטש.

ווי אזוי באצאלן מיר פאר עסן?
ווי אזוי באצאלן מיר פאר דאקטוירים?
ווי אזוי באצאלן מיר פאר פאליציי און פייער לעשער?
ווי אזוי באצאלן מיר פאר לעקטער און געז?
ווי אזוי באצלן מיר פאר אלע סערוויס פונעם לאנד פאר די ראודס, סייד וואוקס, אינפאסטראקטור באסעס, לופט פעלדער, וכו' וכו', איך רעד שוין נישט פון מיליטער משמר הגבול מוסד און שב"כ.

מיט וועמענס פראדוקציע? נישט מיט אונזערס ווייל מיר פראדוצירן גארנישט.

אויב איר האט נאך קווענקעלנישן און צאנקענישן איבער דאס וואס איר האט נארוואס געלייענט, ליינט דעם קומענדיגן הודעה.

און די חרדישע פרעסע ווערט כסדר פארענטפערט די טענה פון די פרייע אז חרדים ארבעטן נישט און נעמען נישט קיין פאראנווארטלעכקייט, מיט כל מיני לעכערליכע תירוצים, הצד השוה שבהן ס'איז סך הכל פּעפּער ספרעי תירוצים, אזאנס וואס פארבלענד די אויגן פאר א פאר מינוט, ביז מען כאפט ווי דער ספין איז.
כ'וועל אנכאפן דא צוויי וואס איך געדענק יעצט אויפן מינוט, איינס איז פון הרב זמיר כהן בעל מחבר, המהפך און פון די גרויסע בעלי משפיעים און די תשובה מאוומענט, אויך פון די ראשי המדברים אויפן ערוץ הידברות, די צווייטע איז פון הרב משה גרעליק עדיטאר פון משפחה מאגאזין און פון די גרויסע הוגי דעות אין ארץ ישראל.

הרב כהן זאגט אז אכטציג פראצענט חרדים ארבעטן יא זיי זענען מנהלים, משגיחים, מלמדים, מגידי שיעורים, רבנים, דיינים, שוחטים, בודקים, בעלי מכשירים, שמשים, מקווה אידן, בעלי דרשנים, וכו'.

די אפּפרעג אויף זיין ענטפער איז ווי פאלגענד: דאס אלעס איז גוטע סערוויס אבער קיין פראדוקציע איז עס נישט, בכלל איז א סערוויס עקאנעמיע זייער א שוואכע עקאנעמיע, אבער א סערוויס געמיינדע וואס סערווירט נישט פאר א פראדוקציע געמיינדע נאר פאר די אייגענע קהילה איז קיין סערוויס עקאנעמיע אויך נישט, און איין ווארט ס'איז נישט קיין בחינה פון 'אין הקומץ משביע את הארי' ס'בכלל נישטא קיין קומץ. [פאר מער הסברים עיין במשפט הבא].

אויך הרב גרעליק טענה'ט ענדליך, ער לייגט אבער צו א ספין ער טענה'ט אז די חרדים און לומדי תורה זענען נישט ערגער ווי די צייטונגס שרייבער און די מידיע פערזענליכקייטן, זיי די צייטונגס שרייבער געבן אויך גאר נישט צו צו די ישראלישע עקאנאמיע, זיי פראדוצירן גארנישט אויסער ארטיקלן, נאר וואדען יעדע ציוויליזירטע מדינה ברויך צייטונגס שרייבער, הוא הדין, זאגט משה גירעליק. ברויך א אידישע מדינה האבן אויך לומדי תורה ס'איז נאך אזא סערוויס ווי שרייבן צייטונג ארטיקלען.

ווער עס האט געליינט מיין פריערדיגע הודעה ווייסט אליין וואספארא שטותים און הבלים ער רעדט, מיין איינציגע לימוד זכות אויף אים איז אז ער אליין גלייבט נישט וואס ער זאגט, און עפעס אנדערש... מעג ער נישט זאגן.

ואפרש את שיחתי, ס'איז בכלל נישט קיין פארגלייך ? משום שתי סיבות;
קודם כל דא רעדט מען פון א גאנצע פאלק וואס האלט שוין כמעט ביי א מיליאן מענטשן און גייט זיך דאפלען און טריפלען בקרוב ממש, און אזויווי יעדער פארשטייט אז מען קען נישט האבן א מיליאן צו צוויי מיליאן צייטונגס שרייבער, קען מען נישט האבן א מיליאן אדער צוויי מיליאן לומדי תורה, אז מען ציהט אויף א גאנצער פאלק וואס קען נישט גארנישט אויסער מאכן אביסל סערוויס דורך השגחה און לוויית איז מען גוט אויף צרות, בפרט אז דער דאזיגער חלק פאלק גייט בקרוב זיין די רוב אין דער מדינה.

צווייטנס, [און דאס איז אן ענטפער אויף הרב כהן'ס מהלך אויך] די צייטונגס שרייבער שטעלן צו סערוויס פאר פראדוצירער, זיי שטעלן צו סערוויס פאר ארבעטער וואס ארבעטן אין אגרי קולטור און פראדוצירן פירות און ירקות, זיי שטעלן צו סערוויס פאר ערפינדער וואס ארבעטן אין 'אינטעל' און ערפינדן די לעצטע היי ספּיד פּראסעסערס, זיי שטעלן צו סערוויס פאר סייענטיסטן וואס מאכן די לעצטע דורכברוכן אינעם פעלד פון מעדעצין וכו', וואס און אויסטויש פאר זייער פראדוקציע קויפן זיי א צייטונג, און ווי יעדער פארשטייט אז אין יעדע עקאנאמיע מוז זיין א געוויסע פראצענט סערווירערס פראוויידערס, אבער פארשטייט זיך וואס ווייניגער פון דעם אלץ בעסער פארן עקאנאמיע. משא"כ א מיליאן חרדים שטעלן כמעט גארנישט צו פארן פראדוקציע געמיינדע זיי סערווירן סך הכל אנדערע סערווירער.

אריק האט מעורר געווען 5 נקודות און כ'וועל ראגירן כמיטב יכולתי אויסצוקלארן דעם נושא;
און די ערשטע נקודה זאגט ער: אז אז נישט נאר חרדים נאר אפילו חילוניים וועלן זיך נישט קענען קיין עצה געבן און א אפריקאנע קאנטינענט אליין, ער נעמט למשל א דוגמא פון א טיפישער גוי וואס וואוינט למשל אין די ארבען געגענטער זיין טענה איז אז זיי וועלן זיך נישט קענן קיין עצה געבן אן קיין דרויסנדע הילף.

קען זיין אז דו אלע וואס גייען וואוינען אין די ארבען געגענטער, זענען ווייניגער טויגליך, געלערנט, ווי די פראפסיאנעלן וואס קומן וואוינען אין די גרויסע סיטי'ס, אבער אונטערשטע שורה איז אז און יעדע שטעטל און שטעטעלע און אמעריקע איז דא א שולע, א הויך שולע, און א אוניווערסטעט, און יעדע פארווארפענע דארף לערנט מען, שטודירט מען, און מען פרודצירט, געוויסע געגנטער זענען מער סוסקסעפאול ווי אנדערע [אויב א געוויסע אינדעווידואל שפירט זיך גאר סוקסעספואל גייט ער און סיטי און ער איז דארט מצליח], אבער יעדער איז א טייל פינעם שפיל, און יעדער לייגט צו א פלייצע, דער פונעם אורבן איז אויך א אינטעגראלע חלק פונעם לאנד ווי דער פון די סיטי הגם נישט אויפן זעלבן שטאפל.

נאך מער עס קען נישט זיין קיין אורבענס אויב איז נישט קיין סיטי'ס דאס איז א חלק פון א מדינה, אבער עס מוז זיין פראפארצינאל און אויסגעשטעלט אויף א פראדוקטיוו וועג. די אינטערשטע שורה איז אז ווען מען קוקט אויפן גאנצן בילד איז עס א פראדאקטיוו מדינה און א פראדאקטיוו פאלק ווי יעדער טוט זיין חלק.

די צווייטע פוינט דיינע איז אז מען וועט אואט-סורסן און מען וועט שיקן גוים און עסקנים און אנגרייטן די באדן, אז ווי יעקב אבינו האט געשיקט אנגרייטן גושן.
כ'הער, קודם כל פארוואס זאל דער גוי קומען ארבעטן פאר דיר, מסתמא וויל דו וועסט אים באצאלן, דער פראבלעם אבער איז אז דו האסט נישט קיין געלט, ווייל געלט מיינט פראדוקציע און דו פראדעצירסט גארנישט.

נניח אפילו ביזט גערעכט מען וועט זיך מתגבר זיין אויפן כל התחלות קשות פראבלעם, דארט אינעם אפריקאנער דשזאנגעל, איז נישט מיין עיקר פוינט צו מען וועט זיך יא אדער נישט קענען אן עצה געבן מיט אויטאנאמיע, און אויך נישט וואס גענוי אויטאנאמיע מיינט, מיין גאנצע נקודה איז געווען צו שטעלן א פלאטפארמע און מסביר זיין פארוואס מיר זענען נישט קיין פראדאקטיווע פאלק און מיר נעמען נישט קיין אנטייל געהעריג און דעם עקאנאמיע וואס מיר געניסן, און אנדער ווערטער כעת האלטן מיר ביי א מצב ווי קיינער, שיקט נישט קיין עסקנים און ערגעץ, אידן קענען נישט גארנישט, מען פראדוצירט גארנישט און מען איז לעול ולמשא.
אפשר ווען מענדא ראזענבערג וועט אנפאנגען קעיר צו נעמען וועלן מיר בעסער אויסזען ביז דערווייל גראמט ער ביי שבע ברכות.

און דיין דריטע און פערטע נקודה זעה איך אן הסכמה לדברי, [אויף די שאלה פון אוטינאמיע האב איך שוין גענטפערט אז עס איז סך הכל אן אילוסטראציע צו צייגן פארן נישט זעהנדיגן אז מיר האבן נישט קיין אייגענע עקאנאמיע].

דיין פינעפטע נקודה איז אז ווען א חרדי קויפט א דירה און בית שמש האלט ער גאר אויס די מדינה.

איז אזוי קודם כל דאס אז א חרדי קויפט א דירה האלט ער נאך נישט אויס מיט דעם קיין מדינה, למעשה הקשיא במקומה עומדת, מיט וואס באצאלן די איינווינער פון בית שמש און תפרח און אלע אנדערע שטעט און ארץ ישראל, זייערע הייזער?, מיט געלט אוודאי, און לאמיר חזר'ן צו זאמען וואס מיינט געלט ? פראדוקציע ! אויב אזוי זאל מיר שוין איינער ענטפערן ווי עס שטעקט זייער פראדוקציע ????.

די אמת איז א גרויס חלק קומט פון שנאר (אזוי ווי איציק אליין מערקט שוין אן), די חילוק פון א ירושלמ'ער ביז א בני ברק'ער איז אז דער בני ברק'ער שנארט פון די מדינה, און דער ירושלימ'ער שנארט פון די גאנצע וועלט.

יעצט דעת תורה איז מחזק איציק'ס נקודה און ער ברענגט א ראי' לדבריו ער איז עס מדמה צו דאס וואס די ישראלים האבן אלע יארן געשנארט פאר זייער צוועקן, היימישע ליטוואק האט שוין אביסל גענטפערט, און איך וועל צו לייגן, דאס אז מדינת ישראל האט געשנארט ווען זיי זענען דורך חבלי לידה, איז זייער א פארשטענדליכע זאך, ווייל אז איינער וויל זיך שטעלן אויף דער פיס ברויך ער הילף פון א צווייטען, ס'איז א דבר פשוט מאד, און קיינער וואלט נישט געהאט קיין טענות אויף די חרדים אויב מען וויל זיך שטעלן אויף די אייגענע פיס און לכבוד דעם מאכט מען א גרויסע מגבית הצלה, אבער דאס אז מען שטעלט אויס א לייף סטייל צו זיין אנגעוויזן אויף א צווייטן נישט קיין חילוק צו עס איז אידן און חו"ל אדער מדינת ישראל איז א פשע בל יכופר און דאס ברויך א תיקון זאפארט.

דאס וואס מדינת ישראל שנארט נאך היינט איז ניטאמאל א פינף פראצענט פון זייער עקאנאמיע, און דאס אז אמעריקע העלפט זיי מיט געלט פאר מיליטערישע צוועקן, איז אויך א פארשטענדליכע זאך ווייל מדינת ישראל טוט אלעס מה שבידם וואס זיי קענען זיך אליין צו שטעלן אויף די פיס, אבער למעשה האבן זיי אויסגאבן אויפן מיליטערישע פראנט מער ווי זיבן מדינות צוזאמען, און זיי קענען זיך נישט קיין עצה געבן מיט דעם פראבלעם, און נאך עפעס, אפילו לאמיר זאגן אמעריקע וועט שניידן פון זייער הילף, וועט נאך מדינת ישראל נישט אינטערגיין, ווייל זיי האבן א פיינע געזונטע אייגענע עקאנאמיע.

די באטטעם ליין איז איין ווארט, אונזער אויסגאבן איז עשרת מונים העכער ווי אונזער איינקופט און אונזער פראדוקציע ממילא זעמיר און א גרויסע דעפעציט. ווען דו וועסט קענען צעווארפן דעם זאץ וועסטו וויסן אז איך בין מופרך מעיקרא, אז נישט איז אלעס שריר וקים.

בן תמליון זאגט אז אז לבו אומר לו גיב חרדים אן אטאנאמיע אין אפריקע וועט עס זיין די שענסטע אין אפריקאנער קאנטינענט. כו' אין אמעריקע פעלט נישט חרידישע געפירטע פעקטאריס אפילו א פארמאסוטיקל קאמפאני איז דא א היימישע אין זשערסי, א ריזן מעדיקל לאבראטארי אין וויליאמסבורג, פראגראמירער און וואס נישט. גייט קיין מאנרא וועט איר זען יונגעלייט מיט לאנגע פיאות גיסן צעמענט און לייגן דעכער. בקיצור אונזער אפריקאנער שטאט וועט בליען לשם ולתפארת. למעשה וויל דער מדינת ישראל רעגירונג דער חרדי זאל בלייבן א פאראזיט און נישט ווי די אמעריקאנער חרידים.

אבער איך זאג אז אויף אזא ברענעדיגע נושא קען מען זיך נישט פארלאזן אויפן 'לבי אומר לי' מען ברויך גיין מיטן מוח.

בן תמליון טייערע כ'האב באמת נישט געוואלט אריינגיין אין א היזיגע טעמע, כ'האב נישט געוואלט רעדן נישט פון מאנראו און נישט פון ניו סקווער, ס'איז צו היזיג ס'איז א בחינה פון קרובים אל החלל, אבער אז דו לייגסט מיר אריין און א פאזיציע וואס כ'האב נישט קיין ברירה ווערט א בחינה פון כופין אותו עד שיאמר רוצה אני. כ'וועל עס בארירן מיטן שפיץ גאפל (א חוץ אויב דו וועסט מיר מער אריין שלעפן אין דעם געמויזאכטס)

בן תמליון דו ווייסט אפשר וועלעכע ווילעדזש איז די איינציגסטע אין די גאנצע פאראייניגטע שטאטן, וואס מער ווי האלב פון די איינוואונער האבן סעקשן עכט ?

דאכט זיך, אויב מיין זכרון נארט מיר נישט, אז די ענטפער ניו סקווער. און דאס איז שוין נאכדעם וואס די ריכטיגע גרויסע גניבות איז געקומען צו א האלט, און ווער עס געדענקט איז די חילול השם דעמאלטס געווען מסוף עולם ועד סופו, און גלייכצייטיג שיעור אינטער געברענגט סקווער צוזאמען מיטן רבי'ן אינאיינעם.

דו ווייסט אפשר וועלכע ווילעדש האט די העכסטע ראטע פון סאציאלע בענעפיט געניסער און גאנץ אמעריקע -און איך גיי נישט אריין ווי ערליך מען איז עלידשזעבעל פאר די אלע בענעפיטן-, מאנראו!!, און אידיש רופט מען עס 'קרית-יואל'.

און דו ווייסט פארוואס ? ווייל אויב לימודי חול גייט סינאנאם מיט חכמת היוונית, און קאלעדזש איז מטמא במגע ובמשא, איז פארשטייט זיך אליין אז נאכדעם ווען מען חתונה אן קיין פאך און די הענט, און מען נעמט זיך טוען איין זאך וואס מען קען וואס דאס איז האבן קינדער וויפיל ס'גייט, דעמאלטס קומט ארויס דעם כל שאינו מלמדו אומנות כאילו מלמדו לסטות מיט אירע אלע הערליכע קאלירן.

דאס וואס דו ענדיגסט מיט אזא פאטאס אז די ישראלים פייגרן ממש אז די חרדים זאלן בלייבן פאראזיטן, דאס הערט זיך שוין ווי א ווילדע קאנספיראציע.

כ'וועל ענדיגן צום דריטן מאל מיטן זעלבן פראז; די באטטעם ליין איז איין ווארט, כהיום איז אונזער אויסגאבן עשרת מונים העכער ווי אונזער איינקופט און פראדוקציע ממילא זעמיר און א גרויסע דעפעציט און מ'ברויך א תיקון גדול בקרוב ממש. ווען דו וועסט קענען צעווארפן דעם זאץ וועסטו וויסן אז איך בין מופרך מעיקרא, אז נישט איז אלעס שריר וקים.

Wonder why our mosdos are not on the stock market they are one of our biggest buisneses today