זייער אינטערעסאנט, ער האט א געזונטער סענס אוו הומאר. איך האב באקומען חשק צו ליינען דעם בוך, אבער קודם וויל איך זיכער מאכן דורך די וואס האבן עס שוין געליינט אז עס ענטהאלט נישט חלילה אומאויסגעהאלטענע מאטריאל ווי אפענע דברי כפירה וכדו'.
דעת תורה
לעיקוואד
קודם האט ער פראבירט מקיים זיין מצוות תפילין כפשוטו, גענומען צעטלעך אויפגעשריבען אויף זיי דאס וואס ער האט פארשטאנען אז מדארף שרייבען (נישט די פרשיות, דאס איז בכלל נישט פשוט פשט), און פשוט צוגעקלעבט בין עיניו ועל ידו. שפעטער איז דאס עם געווען צו שווער האט ער מחליט געווען ער וועט פשוט ארדערן דאס וואס אונז רופען תפילין און שוין. די זעלבע לגבי מזוזה, ער האט פשוט גענומען א פען און ארויפגעשריבען די עשרת הדברות אויף זיין טיר. דאס איז נאר איין משל וואס ווייזט וייטער ווי וייט עס איז די מצוות וואס מיר זענען מקיים ביז דאס וואס שטייט אין פסוק.
אויב עפעס ווייזט עס ווי שטארק מוכרח עס איז צו זאגן אז עס איז דא א מסורה, א תורה שבעל פה וואס איז מיטגעגעבן געווארן ביינעזאם מיטן סקריפט, וואס דאס געט די טולס וויאזוי עס אפצוליינען, ווייל און דעם קוקט מען אויס פונקט ווי דעם חברה'מאן.
די ארטאדאקסישע מחזירי בתשובה נוצן דאס אפט אלס א ראיה פאר די תורה שבע"פ. אבער איך בין נישט אינגאנצן איבערצייגט דערין. בלויז צוליב דעם וואס דו פארשטייסט נישט די תורה וואס איז געשריבן געווארן מיט איבער דריי טויזנט יאר צוריק און נוצט פרעמדע מושגים וואס זענען דעמאלט געווען פארשטענדליך, מיינט נאכנישט אז די צוואנציג כרכים פון תלמוד בבלי וואס איז געשריבן געווארן איבער טויזנט יאר שפעטער דורך מענטשן אין אן אנדער קולטור און אין אן אנדערע צייט איז דער ריכטיגער פירוש דערויף. אויב דאס איז די סיבה צו גלייבן אין תורה שבעל פה, וואלטן מיר ענדערש געדארפט פרעגן פשט ביי ארכעאלאגן און היסטאריקער וואס קענען זיך אויס מיט יענע תקופה.
@יאיר, דו ווילסט זאגן אז עס איז נישט קיין הוכחה אז די תושבע״פ וואס איז קולמינירט אין תלמוד בבלי איז די ריכטיגע, דאס הייסט אז אפשר איז מיטגעקומען א אנדערע מסורה, אדער מיינסטו אז בעצם דריי טויזנט יאר צוריק האט יעדער בעל לשון קודש פארשטאנען וואס טוטפות הייסט, און וועלכע מלאכה איז אסור שבת, מילא מאן יימר אז עס איז בכלל א הכרח צו זאגן אז חוץ די תורה שבכתב איז דא א מסורה בע״פ. דוכט זיך אז די ראיה וואס די מחזירים בתשובה ברענגען איז בעיקר אויף די עצם הכרח.
אגב, וואס זאגן די קריסטן צו דעם ענין? האלטן זיי אז עס איז בכלל נישטא קיין מסורה, אדער אז זיי האבן א אנדערע מסורה?
@יאיר, דו ווילסט זאגן אז עס איז נישט קיין הוכחה אז די תושבע״פ וואס איז קולמינירט אין תלמוד בבלי איז די ריכטיגע, דאס הייסט אז אפשר איז מיטגעקומען א אנדערע מסורה, אדער מיינסטו אז בעצם דריי טויזנט יאר צוריק האט יעדער בעל לשון קודש פארשטאנען וואס טוטפות הייסט, און וועלכע מלאכה איז אסור שבת, מילא מאן יימר אז עס איז בכלל א הכרח צו זאגן אז חוץ די תורה שבכתב איז דא א מסורה בע״פ. דוכט זיך אז די ראיה וואס די מחזירים בתשובה ברענגען איז בעיקר אויף די עצם הכרח.
אגב, וואס זאגן די קריסטן צו דעם ענין? האלטן זיי אז עס איז בכלל נישטא קיין מסורה, אדער אז זיי האבן א אנדערע מסורה?
ואס הייסט אז זייער ראיה איז אויף די עצם הכרח? אז ווען די תורה איז געשריבן געווארן זענען געווען מענטשן וואס האבן פארשאטנען וואס דארט שטייט? אויף דעם דארף איך נישט דעם מחזיר בתשובה זאל מיר דאס מודיע זיין. ס'איז פשוט אז אפילו ווען א מענטש שרייבט א בוך שרייבט ער עס פאר אנדערע מענטשן וואס וועלן עס קענען ליינען. פאקטיש איז דא א מאן דאמר אין גמרא אז עתידה תורה שתשתכח מישראל, דאס מיינט אז אפילו על פי תורה איז דא אזא מעגליכקייט אז מיר זאלן נישט וויסן ווי אזוי עס צו מקיים זיין. וועגן די קריסטן, זיי האלטן דאך כמעט נישט די מצוות, ממילא קיין פראקטישע פירושים איז כמעט נישט שייך. אויסער געציילטער פעלער ווי למשל הוז"ל וואס מען דינגט זיך אויב ס'איז אסור אדער מותר, (פאקטיש פארשטיי איך נישט וואס איז די שאלה, אפילו אויב ס'איז אסור איז דאס גארנישט מער ווי שעטנז וואס זיי היטן נישט, די זעלבע קשיא איז מיר שווער אויף די קריסטליכע קעגנערשאפט צו געי חתונות). אבער "אגדתא" פירושים האבן זיי פלענטי, ווי למשל אז עקידת יצחק איז מרמז אויף די תלייה פון ישו, אדער אז הנה עלמה הרה גייט ארויף אויף מרים. עס איז אינטערעסאנט אז די פראטעסטאנטן האבן זיך טאקע אפגעטיילט פון די קאטאליקן ווייל זיי האבן גע'טענה'ט אז מען דארף נישט צוקומען צו די קירכע און מען דארף נאר אפטייטשן דעם בייבל ליטעראל און זיך פירן לויט דעם, אבער פאקטיש איז זייער גאנצע אמונה געבויט אויף די קרומע פירושים פון הנה ישכיל עבדי און הנה עלמה הרה ממילא האט עס אינגאנצן נישט קיין פשט.
ס'איז נישט דומה, ווייל תליות בארץ איז א טעכנישע תנאי פארן קיום המצוה, פונקט ווי האבן א בכור א זכר איז תנאי פאר פדיון הבן. משא"כ תכלת גייט אן בזמן הזה, און די סיבה פארוואס מיר זענען עס נישט מקיים איז ווייל ס'איז נשתכח געווארן. יא ס'איז א מציאות אז דער אייבישטער גיט א מצוה אין ס'ווערט נשתכח די פרטים און מ'איז עס נישט מקיים.
לולא דמסתפינא וואלט איך געזאגט אז השתא דאתית להכי, פרוביר צו ענטפערן דיין פראגע אליין מיט דיין "יא." איז דא אזא "מציאות" אז דער אייבישטער גיט א מצוה פון טוטפות, תכלת, אדער מזוזה און מ'האט געוויסט אין יעדער צייט וואס דאס מיינט אבער בעוה"ר איז עס נשכח געווארן מיט די צייט? כ'רעדט פארשטייט זיך טעארעטיש, אזוי ווי דיין פראגע איז געווען.
די עיקר הלכה איז נישט נשתכח געוארן; די פראקטישע חלק איז. מילא אין א געוויסן זין איז עס דומה צו די מצוות התליות בארץ. אבער אפילו אויב נישט, דו ברענגסט זייער גוט ארויס דעם פוינט. עס מוז זיין אז בשעת מעשה האט דער אייבישטער געזאגט פאר די אידן נאך ווערטער אויסער די ווארט טוטפות. דו שרייבסט: "דער אייבישטער גיט א מצוה פון טוטפות, תכלת, אדער מזוזה און מ'האט געוויסט אין יעדער צייט וואס דאס מיינט " דאס איז מיין עיקר נקודה. מען האט נישט געקענט וויסן בשעת מעשה גארנישט אן א בעל פה. צי עס איז נשתכח געווארן די מסורה, איז שוין א פראגע פאר זיך. נישט דאס איז דער דיון. און איך מיין אז מיט דעם ווערט יאירס אומקלארקייט אין מיינע ווערטער אויך קלאר.
עס איז נאריש צו פראבירען צו מוכיח זיין א פאקט מיט ראיות פון סברות. אויב ווילסטו דווקא קען מען זיך דינגען אויף דיין סברא אויך, אבער איך ברענג ארויס דער מער יסודישער פראבלעם. נניח אפילו אז דו ביסט גערעכט, און עס איז נישט מסתבר, ווערט עס נאכנישט אוממעגליך. סך הכל וועל איך האבען א קשיא, סנישט די ערשטע זאך וואס די אייבישטער טוט וואס איך פארשטיי נישט. א מציאות דארף מען מוכיח זיין מיט מציאותדיגער ראיות, נישט מיט סברות אז עס דארף זיין.
איך מאך קלאר, דער תורה שבעל פה איז אונזער מסורה און ווער עס גלייבט און ואוס מיר האבען מקבל געווען דארף נישט קיין ראיות דערצו, דער מסורה איז זיין שטערקסטער ראיה. פונקט ווי דער תורה שבכתב גלייבט ער נאר מכח דער מסורה. אבער ווער עס גלייבט נישט און מקומט עם מוכיח זיין מיט אזא הוכחה איז דאס קיין הוכחה נישט.
סאיז נישטא כמעט קיין מציאות'דיגע ראיות ביי קיין טעאלאגישע וויכוח.
(איך האב אויך א פירכא אויף דיין טענה אז סאיז נישט די ערשטע זאך וואס דו פארשטייסט נישט דעם אייבערשטן. ווייל די גאנצע זאך אז דו קענסט נישט פארשטיין דעם אייבערשטן איז אויך נאר תורה שבעל פה, אין תורה שבכתב שטייט דאס נישט. חוץ אפשר אז כסיל לא יבין את זאת. סאיז אבער דער דיוק קלאר אז א חכם קען יא פארשטיין. מילא דו קענסט נישט אפווענדן תורה שבעל פה מיט א זאך וואס דו ווייסט נאר פון דארט 😂 ).
די מחזירים בתשובה רעדן, אבוויעסלי, צו אידן וואס גלייבן אין תורה שבכתב, אבער מוטשענען זיך מיט תורה שבע"פ.
גראדע איז נישט מוכרח אז די ווערטער פון א נביא איז מיטגעקומען מיט א פירוש. אבער סך הכל ברענגסטו ארויס אז עס איז נישט קיין הוכחה אויף אמיתת התלמוד בבלי, עס איז אבער יא א הוכחה לאפוקי פון די קראים און צדוקים. דער אמת איז אז דו ביסט דער בעל השמועה אז די מחזירים בתשובה נוצן עס, לאמיר הערן וויאזוי זיי נוצן עס.
איך זע נישט פארוואס דאס איז לאפוקי פון די קראים. אודאי זענען זיי מודה אז דער תורה שבכתב דארף א פירוש, זיי האלטן נאר אז די חכמים האבן פארדרייט פונ'ם פשוט'ן פשט, און בעצם זענען זיי טאקע גערעכט, זייערע פירושים ליגן בעסער אין פסוק, נאר מיר גלייבן אז די פשטים פון די חכמים זענען מקובל מסיני, ממילא שטייט אונזער פשט אודאי העכער. און גלייב מיר, דו ביסט מסביר די (פאלשע) ראיה אסאך בעסער ווי אלע מחזירים בתשובה 🙂.
איך זע נישט פארוואס דאס איז לאפוקי פון די קראים. אודאי זענען זיי מודה אז דער תורה שבכתב דארף א פירוש, זיי האלטן נאר אז די חכמים האבן פארדרייט פונ'ם פשוט'ן פשט, און בעצם זענען זיי טאקע גערעכט, זייערע פירושים ליגן בעסער אין פסוק, נאר מיר גלייבן אז די פשטים פון די חכמים זענען מקובל מסיני, ממילא שטייט אונזער פשט אודאי העכער. און גלייב מיר, דו ביסט מסביר די (פאלשע) ראיה אסאך בעסער ווי אלע מחזירים בתשובה 🙂.
די ווארט איז, אז עס דארף זיין א פירוש מקובל. די בעסטע מוחות וואלטן נישט געקענט אויסקראצן פון זיך אליין א פשט אויף טוטפות. די צדוקים זענען אין דעם זין געווען גרויסע היפאקריטן, ווייל די תפילין אליין האבן זיי געמאכט ווי די חכמים האבן געהייסן, און אפשר אפילו מקפיד געווען אויף רבינו תם'ס, אבער ביי בין עיניך דא זענען זיי סטאק געווארן... דא קענען זיי נישט מסכים זיין.
דו מיינסט א קאמפלימענט פאר מיר, אדער אראפצורייסן די מחזירים בתשובה?...
