לאו סוט אויף סאטמאר זאלונים - וועלן ארונים העלפן פייטן קעגן?
עס טוט זיך לעבעדיג אין שטאט. ווי עס קוקט אויס וועט זיין א גרויסע לאו-סוט קעגן די זאלונים מוסדות, אין ליכט פון די וועבערמאן סאמעטוכע. יעצט, אויב וועט די קעיס דורכגיין, וועט סאטמאר מוזן באצאלן מיליאנען, א זאך וואס וועט שטארק שעדיגן סאטמאר, אריינלייגן די מוסדות אין א מצב פון בענקראטסי. עס וועט נעמען א לאנגע צייט צו קומען צו זיך פון דער קלאפ, אויב מען וועט בכלל זיך זען אין דער פריעדיגע מצב ווי מען איז געווען פון פריער.
פארשטייט זיך, אז סאטמאר וועט נישט שווייגן. זיי וועלן נעמען די בעסטע לויערס צו פייטן דעם לאו-סוט און זיכער מאכן אז זיי דארפן גארנישט באצאלן. זיי וועלן זיכער מוזן צוקומען צו דער הילף פונעם ציבור, דורך פאבליק רעלעישנס און ארויפטרייבן געלט פאר לויערס צו קענען פייטן דעם סיסטעם.
די אהרונים פון זייער זייט, האבן יעצט א גאלדענע געלעגנהייט, זיך נוקם צו זיין איינמאל פאר אלעמאל אין זייער בלוט-שונא, זיי אנצולערנען די ביינער ווי עס דארף צו זיין, און פארמאכן די מוסדות פון זייערע שונאים וואס שטייען זיי אין וועג. טאקע יענע וואס האבן גורם געווען אז זייער רבי זאל נישט קענען זיצן אין בית-המדרש פון רביה"ק, און נישט זיין דער אויסשליסליכער רבי און ממלא מקום פון סאטמאר רב'ס בענקל. אצינד האבן זיי די געלעגנהייט צו גיסן אויל אויפן פייער און זיכער מאכן אז זייערע שונאים גייען אריין אין א מעכטיגן באנקראט, וואס איז נאך קיינמאל פריער נישט געווען. אויב זיי וועלן דאס טון, האבן זיי א געלעגנהייט אראפצונעמען פון וועג א שונא וואס שטייט זיי יארן אין וועג, און מער וועלן זיי נישט דארפן הערן און געדענקען פון אזא סטראשע וואס רופט זיך זאלונים. די זאלונים וועלן זיין אין דרערד און זיי וועלן זיין על הגובה.
פון די אנדערע זייט: אזא שריט קען מיינען 'זיך שיסן אין די אייגענע פיס'. איינמאל מען ברעכט דאס דורך, קען דאס יעדן טאג פאסירן מיט זייערע אייגענע מוסדות. די חברה וואס ווילן סוען די זאלונים, מיינען נישט זאלונים און אויך נישט מאלעסטעישן. זיי מיינען אונטערצוברענגען דעם סיסטעם פון אידישקייט אונטער וועלכע די חסידי'שע מוסדות לעבן. דאס מיינט אז עווענטואל וועט מען נישט ארויסלאזן די אהרונים פון דעם פראבלעם, און זיי וועלן זיך אויך מוזן בייגן אדער מלחמה האלטן דערפאר. דעריבער איז פאראן א סברה, אז די אהרונים וועלן דא העלפן די זאלונים מיט די מלחמה, כדאי עס זאל נישט פאסירן מארגן אויף זיי, ווייל די מלחמה מיינט ביידע, נישט נאר סאטמאר זאלונים.
די שאלה איז אצינד: וועלכע שטעלונג גייען די אהרונים נעמען? - גייען זיי אויסנוצן די געלעגנהייט אראפצורוימען זייער נומער 1 שונא פון טיש, אדער וועלן זיי מיטשטיין די מלחמה, העלפן זייערע בלוט-שונאים פאר זייער אייגענע אינטערעסע?
וואס האלט דער עולם?
פארשטייט זיך, אז סאטמאר וועט נישט שווייגן. זיי וועלן נעמען די בעסטע לויערס צו פייטן דעם לאו-סוט און זיכער מאכן אז זיי דארפן גארנישט באצאלן. זיי וועלן זיכער מוזן צוקומען צו דער הילף פונעם ציבור, דורך פאבליק רעלעישנס און ארויפטרייבן געלט פאר לויערס צו קענען פייטן דעם סיסטעם.
די אהרונים פון זייער זייט, האבן יעצט א גאלדענע געלעגנהייט, זיך נוקם צו זיין איינמאל פאר אלעמאל אין זייער בלוט-שונא, זיי אנצולערנען די ביינער ווי עס דארף צו זיין, און פארמאכן די מוסדות פון זייערע שונאים וואס שטייען זיי אין וועג. טאקע יענע וואס האבן גורם געווען אז זייער רבי זאל נישט קענען זיצן אין בית-המדרש פון רביה"ק, און נישט זיין דער אויסשליסליכער רבי און ממלא מקום פון סאטמאר רב'ס בענקל. אצינד האבן זיי די געלעגנהייט צו גיסן אויל אויפן פייער און זיכער מאכן אז זייערע שונאים גייען אריין אין א מעכטיגן באנקראט, וואס איז נאך קיינמאל פריער נישט געווען. אויב זיי וועלן דאס טון, האבן זיי א געלעגנהייט אראפצונעמען פון וועג א שונא וואס שטייט זיי יארן אין וועג, און מער וועלן זיי נישט דארפן הערן און געדענקען פון אזא סטראשע וואס רופט זיך זאלונים. די זאלונים וועלן זיין אין דרערד און זיי וועלן זיין על הגובה.
פון די אנדערע זייט: אזא שריט קען מיינען 'זיך שיסן אין די אייגענע פיס'. איינמאל מען ברעכט דאס דורך, קען דאס יעדן טאג פאסירן מיט זייערע אייגענע מוסדות. די חברה וואס ווילן סוען די זאלונים, מיינען נישט זאלונים און אויך נישט מאלעסטעישן. זיי מיינען אונטערצוברענגען דעם סיסטעם פון אידישקייט אונטער וועלכע די חסידי'שע מוסדות לעבן. דאס מיינט אז עווענטואל וועט מען נישט ארויסלאזן די אהרונים פון דעם פראבלעם, און זיי וועלן זיך אויך מוזן בייגן אדער מלחמה האלטן דערפאר. דעריבער איז פאראן א סברה, אז די אהרונים וועלן דא העלפן די זאלונים מיט די מלחמה, כדאי עס זאל נישט פאסירן מארגן אויף זיי, ווייל די מלחמה מיינט ביידע, נישט נאר סאטמאר זאלונים.
די שאלה איז אצינד: וועלכע שטעלונג גייען די אהרונים נעמען? - גייען זיי אויסנוצן די געלעגנהייט אראפצורוימען זייער נומער 1 שונא פון טיש, אדער וועלן זיי מיטשטיין די מלחמה, העלפן זייערע בלוט-שונאים פאר זייער אייגענע אינטערעסע?
וואס האלט דער עולם?