דער עתיד פון היימישע אידנטום - וואס שאצט איר פאר?

אויב שוין דא אזא אשכול - ביטע צוצייכענען.

אלזא, וואס גייט געשעהן מיט אונז אין די נעקסטע 100 יאר?

לויט ווי די וועלט פארט יעצט, ווערט די מענטשהייט, בעיקר די אינטעלעקטואלע געמיינדע, מער און מער אומגלויביג.
אידישע דענקער ווערן מיט אמאל מער און מער "אפען מיינדעד", און דאס נעמט אריין מסלתה ומשמנה פון אונז היימישע אידן.

ווילאנג גייט אנגיין דער איצטיגע צופלויגענע מצב?

קענען מיר פאראויס שאצן א דראסטיש "טיילונג" צווישן די חכמים און נארנים*?

וואלט נאך א ששת הימים סארט געשעעניש עפעס אפעקטירט ("לטובה") די היימישע סקעפטיקער?

ביטע טיילט מיט אייערע מחשבות... :דמיונות:


*"איך בין א נאר און איך גלייב"

איך וואלט מער געווען אינטערעסירט אין די קומענדיגע 10 יאר.

יעצט מיינע פאר צענט, לדעתי גלייבט 80/90 פראצענט מער נישט אינעם סיסטעם, ממילא דאס איז נישט קיין צוריקהאלט מער, קיין טיילונג וועט נישט זיין ווייל מען קען נישט ארויסווארפן מענטשן פון די אנשי שלומנו ליסטע.

די צוויי איינציגסטע זאכן וואס האלטן נאך דעם עולם אין די ראמען איז: 1) פאמיליע, 2) מוסדות.

יעצט די קאנטראל פון די מוסדות גייט לכאורה קראכן אין די קומענדיגע דריי יאר, פאמיליע גייט בלייבן.

איך בין זייער באזארגט ווי אזוי אונזער עולם וועט אויסזעהן אין אפאר יאר, ווייל צוברעכן א סיסטעם איז גרינג, בויען נעמט אבער יארן, אפילו אויב מען ווערט פטור פונעם שורש הפראבלעם, גייען מיר זיך נישט נארמאליזירן בין יום ובין לילה, סיידן דער עולם וועט לייגן א שטארקע דגוש דערויף, וואס איז שווערער צו ערווארטן נעמענדיג אין באטראכט די מצב אין די אלגעמיינע אמעריקאנע גאס.
גייען מיר באווייזן צו עפענען אייגענע אוניווערזיטעטן? גייען מיר באווייזן אריינצוברענגען מענטשליכקייט, מאניערן , און וויסענשאפט אין אונזערע מוסדות?

איך האלט אז די יסודות אויף וואס די סיסטעם שטייט זענען שוין צופאלן, ממילא איז א פראגע פון צייט ביז די סיסטעם צעפאלט,
גייען זאכן ווערן בעסער? לכאורה נאר פארן חלק ציבור וואס וועט זיך נעמען אין די הענט, די איבעריגע וועלן בלייבן צוחושט און פארבלאנדשעט.

ווי האט יענער געזאגט? יתי ולא אחמיניה, ער זאל קומען אבער איך וויל אים נישט זעהן.

נאך איין הערה , דער עלטערער עולם בלייבט אזוי ווי געווען, די פראגע איז נאר אויף די קומענדיגע דור וואס וואקסט אויף.

איין רבי (איין גרויסע בילדונג מעצענטאט) גייט זיך אויף וועקן און אוועק ווארפן די סיסטעם און טרעפן דעם אנכי און סערווירן וואס ער גלייבט אין אנשטאט צו זיין Monkey Say Monkey Do

אנכי ה'. אז ס'איז דא א אנכי איז דא א השם. אז ס'איז נישט קיין אנכי וואסארא גאט איז דאס? גאט פאר פיש אין א פיש טענק?

און דאס גייט דרייסיג יאר שפעטער זיין די גרעסטע ארגענייזד קהלה.

וואס מיינסטו מיט ששת הימים?

יאסל ראקאווער

איין רבי (איין גרויסע בילדונג מעצענטאט) גייט זיך אויף וועקן און אוועק ווארפן די סיסטעם און טרעפן דעם אנכי און סערווירן וואס ער גלייבט אין אנשטאט צו זיין Monkey Say Monkey Do

אנכי ה'. אז ס'איז דא א אנכי איז דא א השם. אז ס'איז נישט קיין אנכי וואסארא גאט איז דאס? גאט פאר פיש אין א פיש טענק?

און דאס גייט דרייסיג יאר שפעטער זיין די גרעסטע ארגענייזד קהלה.

אבער די נאך גרעסערע עולם גייט בכלל נישט באלאנגען אין ערגעץ

אלעס בלייבט אזויווי ס'איז יעצט, אפשר א טראפקעלע מער לינקס, א טראפקעלע מער רעכטס, אבער אין אלגעמיין איז די סיסטעם פעלזן פעסט מיט הינדערטע טויסנטער וועלכע גלויבן אין דעם.

עס איז דא די צען פופצן פראצענט וואס גלייבן נישט אינעם סיסטעם, רוב פון זיי בלייבן אינעם סיסטעם 'פאר די קונדער' און דאן זענען די קינדער צוריק צו פאַזע א'.

ס'איז נישטטא קיין שום סיבה אז עפעס זאל זיך טוישן, ס'איז דא געלט, קאנטראל, ספיריטשועליטי, און פיל נאך.

יא, איך האלט אויך אז אסאך (אדער אלע?) מענטשן ליידן זיך אפ אינעם סיסטעם (זייער אסאך פארשידענארטיגע פראבלעמען) אבער רוב עולם האלט אז:
1) מ'דארף אזוי טון, ווייל ס'איז די ריכטיגע וועג.

2) אינדרויסן איז פיל ערגער (אזוי מוח וואַשט מען זיי).

3) זיי כאפן אפילו נישט אז עפעס פעלט זיי.

---

ווען איך בין געווען יונג האב איך געמיינט אז אין 2022 וועט שוין נישט זיין קיין מוסלעמענע טעראריסטן, למעשה, איראן איז געבליבן איראן, די מיטל מזרח איז ווייטער בלוטיג, (איך גלייך נישט צו איינס צום צווייטן חלילה.)

די איינצוגע וועג איז אויב עפעס געשעהט, ווי למשל א וועלט מלחמה חלילה. ניין, קואוויד איז נישט גענוג שטארק עפעס צ אפעקטירן, זייער אסאך האבן געהאלטן אז קואוויד וועט אויפשאקלען די געמיינדע, למעשה גארנישט.

פרנס החודש

וואס מיינסטו מיט ששת הימים?

איך שפעקעלור וואס איז דאס "ביאת משיח" וואס מיר קוקן ארויס אויף.

ברוינשטיין

אלעס בלייבט אזויווי ס'איז יעצט, אפשר א טראפקעלע מער לינקס, א טראפקעלע מער רעכטס, אבער אין אלגעמיין איז די סיסטעם פעלזן פעסט מיט הינדערטע טויסנטער וועלכע גלויבן אין דעם.

עס איז דא די צען פופצן פראצענט וואס גלייבן נישט אינעם סיסטעם, רוב פון זיי בלייבן אינעם סיסטעם 'פאר די קונדער' און דאן זענען די קינדער צוריק צו פאַזע א'.

ס'איז נישטטא קיין שום סיבה אז עפעס זאל זיך טוישן, ס'איז דא געלט, קאנטראל, ספיריטשועליטי, און פיל נאך.

יא, איך האלט אויך אז אסאך (אדער אלע?) מענטשן ליידן זיך אפ אינעם סיסטעם (זייער אסאך פארשידענארטיגע פראבלעמען) אבער רוב עולם האלט אז:
1) מ'דארף אזוי טון, ווייל ס'איז די ריכטיגע וועג.

2) אינדרויסן איז פיל ערגער (אזוי מוח וואַשט מען זיי).

3) זיי כאפן אפילו נישט אז עפעס פעלט זיי.

---

ווען איך בין געווען יונג האב איך געמיינט אז אין 2022 וועט שוין נישט זיין קיין מוסלעמענע טעראריסטן, למעשה, איראן איז געבליבן איראן, די מיטל מזרח איז ווייטער בלוטיג, (איך גלייך נישט צו איינס צום צווייטן חלילה.)

די איינצוגע וועג איז אויב עפעס געשעהט, ווי למשל א וועלט מלחמה חלילה. ניין, קואוויד איז נישט גענוג שטארק עפעס צ אפעקטירן, זייער אסאך האבן געהאלטן אז קואוויד וועט אויפשאקלען די געמיינדע, למעשה גארנישט.

נישט גארנישט , די יסודות פון אונזער פעלזן פעסטע גלויבן אינעם סיסטעם איז ערנסט צעשאקלט געווארן, ווארט צו זען ווי אזוי די קאראנע קינדער וואקסן אויף .

פרנס החודש

וואס מיינסטו מיט ששת הימים?

פרנס החודש: יא. אט דאס. ס'הייסט? די ששת ימי אפילה וואס די ציונים האבן אנגעווערטשאפט. התגרות באומות. אויפ'ן געמיינסטן אופן. מיט די פרידליכע עגיפטער. מיט זייער געעהרטן פרעזידענט גאמאל (מלשון גמל) אבדול נאסער. און דער סירישער פרעזידענט, אסאד. זיי זענען ארויס אין א שטארקע מלחמה אקעגן 2 אדער 3 פרידליכע לענדער. און זיי האבן נאך מוסיף געווען חטא על פשע. און איינגענימען דעם..."כותל"... און אנדערע ..."מקומות הקדושים"... אזוי ווי ...קבר רחל"...וואס א יעדער בר דעת ווייסט אז דארט ליגט באגראבן א פארהייליגטער אראבישער שעיך. האבן די ציונים אויסגעטראכט אז דארט ליגט עפעס א פרוי רחל." און זייער אזוי גערופענער ..."כותל"... די חשוב'ע יונעסק"א ארגאניזאציע זאגט אליין אז דאס איז אראבישער אייגנטום וואס די ציונים האבן צוגערויבט פון די פרידליכע אראבערס. פרעגטס הרב קאפלאן. ער וועט אייך דערציילן ווי פרידליך די אראבערס זענען. ווי גוט די אידישע שכנים האבן געלעבט מיט זיי (זכרנו את הדגה אשר נאכל במצרים.) די אראבישע פרויען (גוי'טעס) האבן געבעיביסיט די אידישע קינדער. אויך האבן זיי געלאזט די אידישע שכנים אויפהענגען די וועש אויף זייער שטריק. און די ציונים שר"י עפ"ל ימ"ש זענען געקומען און זיי האבן אלעס צושטערט. זיי האבן גורם געווען אז די פרידליכע אראבישע שכנים זאללן אויסשעכטן זייערע אידישע שכנים אין חברון אין שנת תרפ"ט (געדענקט, הרב קאפלאן?)

אויב האביך אנגערירט א נערוו ביי עמיצן, קען ער געבן א דיסלייק. איך וועל עס אננעמען בתשואות חן.

לענין פון די פתיחת האשכול: דער עתיד פון היימישן אידנטום זעהט אויס בעז"ה שטארק און גוט. די הונדערטער און טויזנטער בני הישיבות וועללן ווערן ערליכע בעלי בתים. און מגידי שיעור און ראשי ישיבות און דיינים. און ס'וועללן (אי"ה ) אויפקומען צענדליגער ישיבות און אנדערע מוסדות התורה והחינוך. און דאס אידישקייט וועט שטארק בליען, בעז"ה.

שמעתי בשם ר' עזריאל טויבער ז"ל, אידישקייט היינט וואקסט אין די לענג און אין די ברייט, פיל מער ווי אמאל; אבער נישט אזוי טיף ווי אמאל. ודפח"ח.

אמת, מען לערנט, ס'דא מוסדות, ס'דא כוללים, און ס'דא אסאך ערליכע אידן. אבער מען דארף זיין בלינד נישט צו זעהן אז דאס איז אלעס אויבערפלעכליך, נישט טיף! איך רעספעקטיר גאר שטארק אלע אימפראוומענטס אין אידישקייט די לעצטערע יארן, ווי לימוד הדף אין א געוואלד קהלות, אדער דרשו, אדער צב"ש אבות ובנים, די גאנצע אווערנעס בעניני חינוך, וכו' וכו'... אבער לאמיר זיך נישט נארן, די וועלט, און בעיקר די יונגווארג, טראסקעט טיף ליידער, נישטא די אמאליגע שטארקע אמונה, (וויפיל קינדער וואלטן היינט אריינגעטאנצן אין פייער על קידוש ה'?), אפגערעדט פון די אמונה אין סיסטעם, דאס איז מער ווייניגער א פארגאנגענהייט, כאטש מאנכע שפילן נאך פונדרויסן כאילו, איינער גלייבט נאך אין רבי'ס? אלעס פאליטיק....

איך האב נישט קיין רוח הקודש, איך ווייס נישט וואס גייט זיין די קומענדיגע יארן, אבער די וועג ווי אזוי עס גייט יעצט, זיכער נישט. צווישן בחורים וואס זוכן ישיבות יעדע זמן און א לא נתקבל איז ליידער א נארמאלע אינטעגראלע חלק פון לעבן, אפגעפארענע קינדער און בחורים, אווערדאוזד און סועסייד, מענטל אישוס, די שידוכים קריזיס, די צאל גיטין וואס ווערן נתרבה, די מחלוקת'ן, די קארופציע ביי בתי דין, ביז די מגושמ'דיגע און באקוועמע לעבנס שטייגער, און לעצטנס די מאנגל אין מחנכים סיי ביי מענער און סיי ביי די נשים, די מאס חוצפה ביי די יונגווארג, דאס גייט אויסקלאפן זייער שווער איין וועג אדער א צווייטע; אבער פארבלייבן אזוי איז אוממעגליך.

שמעקעדיג האט באקומען די חוש הריח. וואו!


ווען איינער גיט מיר ווען די תגובה און פרעגט מיר ווער איז דאס וואלט איך מן הסתם צווישען הונדרעט אנדערע ניקין נישט געוויסט אז דאס איז דיר. שמעקעדיג איז געהעקט? גיט א סימן אז די ביסט נישט און danger

berlbalaguleh

פרנס החודש

וואס מיינסטו מיט ששת הימים?

פרנס החודש: יא. אט דאס. ס'הייסט? די ששת ימי אפילה וואס די ציונים האבן אנגעווערטשאפט. התגרות באומות. אויפ'ן געמיינסטן אופן. מיט די פרידליכע עגיפטער. מיט זייער געעהרטן פרעזידענט גאמאל (מלשון גמל) אבדול נאסער. און דער סירישער פרעזידענט, אסאד. זיי זענען ארויס אין א שטארקע מלחמה אקעגן 2 אדער 3 פרידליכע לענדער. און זיי האבן נאך מוסיף געווען חטא על פשע. און איינגענימען דעם..."כותל"... און אנדערע ..."מקומות הקדושים"... אזוי ווי ...קבר רחל"...וואס א יעדער בר דעת ווייסט אז דארט ליגט באגראבן א פארהייליגטער אראבישער שעיך. האבן די ציונים אויסגעטראכט אז דארט ליגט עפעס א פרוי רחל." און זייער אזוי גערופענער ..."כותל"... די חשוב'ע יונעסק"א ארגאניזאציע זאגט אליין אז דאס איז אראבישער אייגנטום וואס די ציונים האבן צוגערויבט פון די פרידליכע אראבערס. פרעגטס הרב קאפלאן. ער וועט אייך דערציילן ווי פרידליך די אראבערס זענען. ווי גוט די אידישע שכנים האבן געלעבט מיט זיי (זכרנו את הדגה אשר נאכל במצרים.) די אראבישע פרויען (גוי'טעס) האבן געבעיביסיט די אידישע קינדער. אויך האבן זיי געלאזט די אידישע שכנים אויפהענגען די וועש אויף זייער שטריק. און די ציונים שר"י עפ"ל ימ"ש זענען געקומען און זיי האבן אלעס צושטערט. זיי האבן גורם געווען אז די פרידליכע אראבישע שכנים זאללן אויסשעכטן זייערע אידישע שכנים אין חברון אין שנת תרפ"ט (געדענקט, הרב קאפלאן?)

אויב האביך אנגערירט א נערוו ביי עמיצן, קען ער געבן א דיסלייק. איך וועל עס אננעמען בתשואות חן.

אזויווי די הנהלה האט נאכנישט צוגעשטעלט א דיסלייק קנעפל, האב איך דיך געלייקט און דערנאך פארמעקט

berlbalaguleh

פרנס החודש

וואס מיינסטו מיט ששת הימים?

פרנס החודש: יא. אט דאס. ס'הייסט? די ששת ימי אפילה וואס די ציונים האבן אנגעווערטשאפט. התגרות באומות. אויפ'ן געמיינסטן אופן. מיט די פרידליכע עגיפטער. מיט זייער געעהרטן פרעזידענט גאמאל (מלשון גמל) אבדול נאסער. און דער סירישער פרעזידענט, אסאד. זיי זענען ארויס אין א שטארקע מלחמה אקעגן 2 אדער 3 פרידליכע לענדער. און זיי האבן נאך מוסיף געווען חטא על פשע. און איינגענימען דעם..."כותל"... און אנדערע ..."מקומות הקדושים"... אזוי ווי ...קבר רחל"...וואס א יעדער בר דעת ווייסט אז דארט ליגט באגראבן א פארהייליגטער אראבישער שעיך. האבן די ציונים אויסגעטראכט אז דארט ליגט עפעס א פרוי רחל." און זייער אזוי גערופענער ..."כותל"... די חשוב'ע יונעסק"א ארגאניזאציע זאגט אליין אז דאס איז אראבישער אייגנטום וואס די ציונים האבן צוגערויבט פון די פרידליכע אראבערס. פרעגטס הרב קאפלאן. ער וועט אייך דערציילן ווי פרידליך די אראבערס זענען. ווי גוט די אידישע שכנים האבן געלעבט מיט זיי (זכרנו את הדגה אשר נאכל במצרים.) די אראבישע פרויען (גוי'טעס) האבן געבעיביסיט די אידישע קינדער. אויך האבן זיי געלאזט די אידישע שכנים אויפהענגען די וועש אויף זייער שטריק. און די ציונים שר"י עפ"ל ימ"ש זענען געקומען און זיי האבן אלעס צושטערט. זיי האבן גורם געווען אז די פרידליכע אראבישע שכנים זאללן אויסשעכטן זייערע אידישע שכנים אין חברון אין שנת תרפ"ט (געדענקט, הרב קאפלאן?)

אויב האביך אנגערירט א נערוו ביי עמיצן, קען ער געבן א דיסלייק. איך וועל עס אננעמען בתשואות חן.

בערל, די פרידליכע אראבער וואלט געהאט די געווער אונז צו defenden קעגן סאדאם האסיין אויב וואלט ער געליינט מיין קאמף פון היטלער (אדער צו סאך קאראן על פי דרך הפשט)? וואלט די אראבישע גויטעס געשיקט זייער קינדער אונז protecten פון אכמעדיניזשאד? פארוואס מיינסטו אז ס'וואלט געבליבן א גן עדן?

שמעקעדיג

שמעתי בשם ר' עזריאל טויבער ז"ל, אידישקייט היינט וואקסט אין די לענג און אין די ברייט, פיל מער ווי אמאל; אבער נישט אזוי טיף ווי אמאל. ודפח"ח.

אמת, מען לערנט, ס'דא מוסדות, ס'דא כוללים, און ס'דא אסאך ערליכע אידן. אבער מען דארף זיין בלינד נישט צו זעהן אז דאס איז אלעס אויבערפלעכליך, נישט טיף! איך רעספעקטיר גאר שטארק אלע אימפראוומענטס אין אידישקייט די לעצטערע יארן, ווי לימוד הדף אין א געוואלד קהלות, אדער דרשו, אדער צב"ש אבות ובנים, די גאנצע אווערנעס בעניני חינוך, וכו' וכו'... אבער לאמיר זיך נישט נארן, די וועלט, און בעיקר די יונגווארג, טראסקעט טיף ליידער, נישטא די אמאליגע שטארקע אמונה, (וויפיל קינדער וואלטן היינט אריינגעטאנצן אין פייער על קידוש ה'?), אפגערעדט פון די אמונה אין סיסטעם, דאס איז מער ווייניגער א פארגאנגענהייט, כאטש מאנכע שפילן נאך פונדרויסן כאילו, איינער גלייבט נאך אין רבי'ס? אלעס פאליטיק....

איך האב נישט קיין רוח הקודש, איך ווייס נישט וואס גייט זיין די קומענדיגע יארן, אבער די וועג ווי אזוי עס גייט יעצט, זיכער נישט. צווישן בחורים וואס זוכן ישיבות יעדע זמן און א לא נתקבל איז ליידער א נארמאלע חלק פון לעבן, אפגעפארענע קינדער און בחורים, אווערדאוזד און סועסייד, מענטל אישוס, די שידוכים קריזיס, די צאל גיטין וואס ווערן נתרבה, ביז די מגושמ'דיגע און באקוועמע לעבנס שטייגער, און לעצטנס די מאנגל אין מחנכים סיי ביי מענער און סיי ביי די נשים, די מאס חוצפה ביי די יונגווארג, דאס גייט אויסקלאפן זייער שווער איין וועג אדער א צווייטע; אבער פארבלייבן אזוי איז אוממעגליך.

ס'איז אלעס אמת וואס דו זאגסט, אבער ס'איז א גאר קליינע פראצענט, רובא דרובא חסידישע משפחות אין
וויליאמסבורג
בארא פארק
קרית יואל
מאנסי
לעיקוואד
פארט א סיסטעם ווי קיינמאל בעפאר, ס'איז פון איין זייט אכשר דרא אויף א פארנעם וואס איז נישט געווען פאר הונדערטער אדער טויזענטער יארן, און פון די אנדערע זייט איז פונקט אזוי דא קאפויער, גאר טיף שוואך אבער ס'איז א קליינע פראצענט קעגן די שטארקע פראצענט.

דעס אז טאג טעגליך איז דא טויזענטער אינגעלייט און פרויען אן טעקסט מעססעזשעס, באמת אפגעזונדערט פון די וועלט, איז עפעס א תמימות וואס איז אמאל נישט געווען, פון די אנדערע זייט זיצן ראשי קהילה ביין אויבענאן ביי די גרעסטע רבי'ס וואס קנאקען אשת איש אן קיין רחמנות און זיי באקומען כבוד מלכים, דאס איז אמאל נישט געווען, און אז צענדליגע אדער הונדערטע באקאנטע חברה מיט געלט קענען קנאקען אשת איש אן קיין סוד אפילו פאר די ארומיגע, און מיט דעם אלעם קענען זיי האבן קינדער אין די מוסדות אפילו זיי פירן גאר שוואכע שטיבער איז אויך אמאל נישט געווען.

וואס און פארוואס זאל/דארף ׳איך׳ שאצן?

אונז זעמיר איצטער די ווירקליכקייט פון דאס וואס תנאים אמוראים וגם קדושי עליון פון די נישט ווייטע פארגאנגענהייט האבן נישט נאר געשאצט נאר מנבא געווען...

איצטער האפמיר אויף ביאת המשיח בקרוב ממש במהרה בימינו.

בְּתוֹךְ עַמִּי

וואס און פארוואס זאל/דארף ׳איך׳ שאצן?

אונז זעמיר איצטער די ווירקליכקייט פון דאס וואס תנאים אמוראים וגם קדושי עליון פון די נישט ווייטע פארגאנגענהייט האבן נישט נאר געשאצט נאר מנבא געווען...

איצטער האפמיר אויף ביאת המשיח בקרוב ממש במהרה בימינו.

די וועג ווי דער חרדישער ציבור פירט זיך, העלפט נישט דווקא אויף צואיילן משיח, איך האב מורא אז דו וועסט נאך דארפן ווארטן היבש לאנג……

moneyminded

פון די אנדערע זייט זיצן ראשי קהילה ביין אויבענאן ביי די גרעסטע רבי'ס וואס קנאקען אשת איש אן קיין רחמנות און זיי באקומען כבוד מלכים, דאס איז אמאל נישט געווען, און אז צענדליגע אדער הונדערטע באקאנטע חברה מיט געלט קענען קנאקען אשת איש אן קיין סוד אפילו פאר די ארומיגע, און מיט דעם אלעם קענען זיי האבן קינדער אין די מוסדות אפילו זיי פירן גאר שוואכע שטיבער איז אויך אמאל נישט געווען.

פארוואס זאגסטו אז דאס איז אמאל נישט געווען?
אפשר גלייך נאכן מלחמה נישט, ווייל די חברה זענען אלע פריי געווארן און נאר די גאר תמימות'דיגע זענען געבליבן ערליך,
אבער פארן קריג איז געווען פינקט אזוי, די אמאליגע ראשי קהילה האבן זיך נאך געקענט פארמעסטן מיט אונזערע היינטיגע עסקנים און ראשי קהילה,
אויב עפעס איז היינט נישטא אזא גרויסע אמעראצעס ווי אמאל

און אגב, היינט קנאקן נישט קיין הונדרעטע באקאנטע חברה אשת איש אהן קיין סוד, איך ווייס נישט אויף וועליכע פלאנעט די לעבסט
חוץ אויב די ריפסט אהן אשת איש זייערע אייגענע ווייבער...

פרנס החודש

די וועג ווי דער חרדישער ציבור פירט זיך, העלפט נישט דווקא אויף צואיילן משיח, איך האב מורא אז דו וועסט נאך דארפן ווארטן היבש לאנג……

חס ושלום, ביאת המשיח איז נישט תלוי נאר אין אונזער התנהגות, ער קען קומען אין א דור שכולו חייב אויך... אדרבה, די אלע סימנים האבן שוין חז"ל פארגעשריבן, בפרט די חוצפה יסגי והאמת נעדרת, אלענפאלס זענען מיר מחוייב צו גלייבן בכל יום שיבא, אפגעזען פון דעם מצב פון כלל ישראל.

שמעון וואלף

berlbalaguleh

פרנס החודש

וואס מיינסטו מיט ששת הימים?

פרנס החודש: יא. אט דאס. ס'הייסט? די ששת ימי אפילה וואס די ציונים האבן אנגעווערטשאפט. התגרות באומות. אויפ'ן געמיינסטן אופן. מיט די פרידליכע עגיפטער. מיט זייער געעהרטן פרעזידענט גאמאל (מלשון גמל) אבדול נאסער. און דער סירישער פרעזידענט, אסאד. זיי זענען ארויס אין א שטארקע מלחמה אקעגן 2 אדער 3 פרידליכע לענדער. און זיי האבן נאך מוסיף געווען חטא על פשע. און איינגענימען דעם..."כותל"... און אנדערע ..."מקומות הקדושים"... אזוי ווי ...קבר רחל"...וואס א יעדער בר דעת ווייסט אז דארט ליגט באגראבן א פארהייליגטער אראבישער שעיך. האבן די ציונים אויסגעטראכט אז דארט ליגט עפעס א פרוי רחל." און זייער אזוי גערופענער ..."כותל"... די חשוב'ע יונעסק"א ארגאניזאציע זאגט אליין אז דאס איז אראבישער אייגנטום וואס די ציונים האבן צוגערויבט פון די פרידליכע אראבערס. פרעגטס הרב קאפלאן. ער וועט אייך דערציילן ווי פרידליך די אראבערס זענען. ווי גוט די אידישע שכנים האבן געלעבט מיט זיי (זכרנו את הדגה אשר נאכל במצרים.) די אראבישע פרויען (גוי'טעס) האבן געבעיביסיט די אידישע קינדער. אויך האבן זיי געלאזט די אידישע שכנים אויפהענגען די וועש אויף זייער שטריק. און די ציונים שר"י עפ"ל ימ"ש זענען געקומען און זיי האבן אלעס צושטערט. זיי האבן גורם געווען אז די פרידליכע אראבישע שכנים זאללן אויסשעכטן זייערע אידישע שכנים אין חברון אין שנת תרפ"ט (געדענקט, הרב קאפלאן?)

אויב האביך אנגערירט א נערוו ביי עמיצן, קען ער געבן א דיסלייק. איך וועל עס אננעמען בתשואות חן.

אזויווי די הנהלה האט נאכנישט צוגעשטעלט א דיסלייק קנעפל, האב איך דיך געלייקט און דערנאך פארמעקט

שמעון וואלף: איך האב דיר געגעבן א לייק און איך האב עס נישט פארמעקט. דו מאכסט מיר געפערליך שטארק לאכן מיט דעים סטעיטמענט אז דו האסט מיר געגעבן א לייק און נאכדעים האסטו עס פארמעקט. ס'איז אבער נישט ניכר. דאס דערמאנט מיך די קאמעדישע קאמענט פון איינעם פון אונזערע בארימטע היימישע שפילערס. פעלדמאן אדער אבראמאוויטש.ווען זיין שותף פרעגט איהם וויאזוי האסטו געקענט באהאלטן אז דו ביסט א איד. דו גייסט דאך מיט א ברייטן (געלן) טלית קטן. יא אבער ס'איז פסול'ע ציצית...!

דרך אגב. ס'איז יא דא א דיסלייק (אייקאן/סמיילי) קוק אויף די ליסט פון די סמייליס.

איך גיי נישט שאצן ווייל איך בין נישט אזוי קיל.

עצי שטים

און אגב, היינט קנאקן נישט קיין הונדרעטע באקאנטע חברה אשת איש אהן קיין סוד, איך ווייס נישט אויף וועליכע פלאנעט די לעבסט
חוץ אויב דו ריפסט אהן אשת איש זייערע אייגענע ווייבער...

אין בארא פארק איז א שם דבר פון יעדע שטיקל נגיד וואס גייט מיט אנדערע, געווארן אזא סטייל לעיטלי.

איך האב מורא אז די פותח האשכול לעבט אין א באבל, די סיסטעם פארט א מחיה אז ס'גייט א רויעך, עטליכע אידן זיצן אויף קאווע שטיבל און מ'האקט אויף די סיסטעם און די וועבזייטל חלומ'ט אוועק, בשעת אייוועלט וואס פארטרעט די סיסטעם בומט אוועק, און דארט זיצן דאך די אינגעלייט וואס האבן שוין יא געהעריגע עקסעס צו די אינטערנעט, אפילו די וואס זיצן אויף וואטסעפפ גרופעס און שעלטן די סיסטעם זיצן למעשה אינעם סיסטעם, מ'שטעלט זיך אהער צו קענען טון שידוכים זיך צו קענען משדך זיין מיט א צווייטן וואס שטעלט זיך אהער...

די חרדישע ציבור וואקסט אזוי שנעל צו דעקן די געציילטע וואס לאזן עס איבער, אפילו אויב פון יעדע פאמיליע זאלן צוויי איבערלאזן בלייבסטו מיט נאך אכט וואס זענען נאך דארט, ס'איז לעצטנס מער אין סטייל ביי מענטשן וואס האבן נישט ליב די סיסטעם צו טון וואס מ'וויל אבער די קינדער ווייטער שיקן קיין סאטמאר, העכסטנס האט מען צוויי טעלעפאון'ס און מ'זאגט אן די קינדער זאלן נישט אויסזאגן פאר זייערע חברים אז זיי געווען אין פלארידא פסח, מ'זאגט שוין יארן אז ס'גייט קומען א טויש, און די סיסטעם עסט זיך מער איין ווי א יאר ס'גייט אריבער, סאו מיין אפיניאן איז אז די סיסטעם איז הער טו סטעי פאר כאטש נאך צוואנציג דרייסיג יאר ווייניגסטנס, חוץ ס'וועט קומען גרויסע ערדציטערנישן וואס וועט אויפשאקלען וועלטן, און דאן ביסטו אויך נישט פארזיכערט מיט גארנישט....

איך האב דאס אלעס גענומען אין באטראכט ביים שרייבן מיין תגובה,
זייער שטארקע נקודות איך בין מסכים מיט אלעם וואס די שרייבסט, אוון איך בין זייער צופרידן מיט דעם וואס דו ברענגסט ארויס אזוי קלאר די וויכטיגע נקודות.

כנראה דאס דו האסט פארשטאנען כוונת הפותח אז עס וועט זיין א גרויסע עולם וואס וועט אראפ פון וועג און אלעס וועט צופאלן. דאס איז טאקע אבסורד פארצוזאגן. אויך באטראכסטו ווי אזוי די סיסטעם גייט אן מיט א שטארקייט על אף די לעצטיגע שטרויכלונגען און שוועריגקייטן, מיט דעם אלעם זענען מיר מסכים. נאר ווען מיר רעדן איבער א טויש מיינען מיר דאס די emphasis אויף רעליגיע און קהילה/חסידות וועט פארוואסערט ווערן און צוביסלעך וועט מען זיין מער פארנומען מיט ר' ישעי' בן ר' משה און ביזנעס, און ממילא איש כל הישר בעיניו יעשה דווקא מיט די היימישע פלעיוואר, און די כח פון די רבנים פארשוואונדן. און דאס האלט שוין דווקא יא אינמיטן פאסירן, יעדעס יאר ווערט די פייער אפגעקילט, ותוצאותיו מי ישורנה. איך האלט דווקא נישט אז מען גייט ווערן רעפארמער און האבן פרויען רבנות, נאר עס גייט ווערן א מין מאדערן ארטאדאקסיע מיט א קערעסטיר/ אונגארישע פלעיוואר.

איבער די צווייטע נקודה: יעצט גייט די סיסטעם אן מיט א שטארקייט, ריכטיג, אבער אין די לעצטע דריי יאר זענען זיי דורכגעפאלן מיט געוואונען דעת הקהל, און עס האלט היינט אן ״נאר״ דורך סאציאלע דרוק ווייל מיט די פראפאגאנדע זענען זיי מאסיוו דורכגעפאלן, און אזא סיסטעם קען לאנג נישט אנהאלטן וויבאלד זיי קענען עס נישט פילאזאפיש בארעכטיגן און זיי זענען נישט גענוג שטארק ארויפצוצווינגען זיך אויפן עולם, און ממילא גייט עס מוזן לויזער ווערן.

דאס ווענדט זיך אויב הרב בערל טויבער וועט ארויסגיין פון די פעמילי ביזנעס און באקומען אן עכטן דזשאב. און (איינער פון די) סקולענע רבי'ס וועט ווערן א מגיד שיעור (דער וועלכער קען יא לערנען) אין א גרויסע ישיבה.

זעי איך דא יעצט אין עולם הביצים אז דער איד אימעיל ערלויבט זיך שוין מאדערענע עדס...
זיכער וועט מארגן קומען אן אנטשילדיגונג? אדער גאר הייבן זיי אן צי טאלערעיטן ברייטערע עדס?
ימים ידברו

איך וויל זיך נאך אמאל באדאנקן פאר די חשוב'ע משתתפים אין דעי אשכול.
ליידער בין איך נישט אזוי גוט אין שרייבן ממילא איז מיר געווען שווער זיך ארויסצוברענגן.
איך האב נישט אזוי ווייט מכוון געווען אויף "דער סיסטעם" נאר ליבערשט אויף "דאס אידישע גלויבן".
ס'קען זיין אז איך לעב אין א באבל, אבער איך קלער אז צווישן די קלוגע בתוכינו ווערט די אמונה ווי א יאר שפעטער, מער 'קאלערפול' (לאמיר עס אנרופן אזוי) און ס'איז אינטערסאנט צו שפעקולירן וואס וועט זיין אין פופציג יאר ארום??
פארוואס פעלט אויס צו שפעקולירן? צוויי סיבות;
1) פאר fun.
2) אויב נעמען מיר אהן אז אין פופציג יאר ארום וועלן בהכרח זיין פארשידענע אפיציעלע רעפארמען בתוכינו בענין אמונות ודעות, דאן קענען מיר שוין יעצט אנהייבן לעבן דערמיט!

צ/ק
דער איצטיגער בילד וועט אוודאי נישט אנהאלטן זייער לאנג. זאכן גייען זיך דראסטיש טוישן. לדעתי וועט קומען דער טאג און די עסטאבלישמענט אידישקייט וועט צעפאלן, און אידישקייט וועט איבערגעגעבן ווערן אין די הענט פון דעם 'יחיד', יעדער יחיד וועט דארפן פאר זיך בוחר זיין אויף וועלכן וועג ער וויל שפרייזן און פון וועלכע בורות ער וויל שעפן. דאס זיך שיצן אונטער'ן 'סיסטעם' פארטוך וועט מער נישט זיין קיין אפציע.

פארשטייט זיך אז דאס וועט קאסטן שווערע קרבנות, א סך פון די וועלכע האבן נישט דעם 'רוקן ביין' און קענען בלויז זיין אידן ווען מיין סביבה איז אידיש, וועלן אוועקפאלן פון אידישקייט.

איי, וואס קען מען טון? געוואלד! אידישקייט גייט אונטער!

זארג נישט, דער אויבערשטער פירט זיך זיין וועלט, ער ווייסט וואס ער טוט, אלעס וועט אנקומען צו זיין תיקון. דו אבער, טו וואס דו האסט צוטון, און זיי בוחר פאר דיר אויף וועלכן וועג 'דו' ווילסט 'באמת' גיין.

סבא דבהתא

זעי איך דא יעצט אין עולם הביצים אז דער איד אימעיל ערלויבט זיך שוין מאדערענע עדס...
זיכער וועט מארגן קומען אן אנטשילדיגונג? אדער גאר הייבן זיי אן צי טאלערעיטן ברייטערע עדס?
ימים ידברו

סבא דבהתא: דער איד און עולם הביצים קענען טאלערירן מאדערנע עדס ביי זיך. נישט ביי יענעם. ווען סיי ווער זאלל דאס טון אדער שרייבן, וועט ער ווערן פארדאמט אלס שייגעץ און רעפארמער. און ציוני...!

נתקטנו מוחות הביצים.

לאמיר זאגן

צ/ק
דער איצטיגער בילד וועט אוודאי נישט אנהאלטן זייער לאנג. זאכן גייען זיך דראסטיש טוישן. לדעתי וועט קומען דער טאג און די עסטאבלישמענט אידישקייט וועט צעפאלן, און אידישקייט וועט איבערגעגעבן ווערן אין די הענט פון דעם 'יחיד', יעדער יחיד וועט דארפן פאר זיך בוחר זיין אויף וועלכן וועג ער וויל שפרייזן און פון וועלכע בורות ער וויל שעפן. דאס זיך שיצן אונטער'ן 'סיסטעם' פארטוך וועט מער נישט זיין קיין אפציע.

פארשטייט זיך אז דאס וועט קאסטן שווערע קרבנות, א סך פון די וועלכע האבן נישט דעם 'רוקן ביין' און קענען בלויז זיין אידן ווען מיין סביבה איז אידיש, וועלן אוועקפאלן פון אידישקייט.

איי, וואס קען מען טון? געוואלד! אידישקייט גייט אונטער!

זארג נישט, דער אויבערשטער פירט זיך זיין וועלט, ער ווייסט וואס ער טוט, אלעס וועט אנקומען צו זיין תיקון. דו אבער, טו וואס דו האסט צוטון, און זיי בוחר פאר דיר אויף וועלכן וועג 'דו' ווילסט 'באמת' גיין.

לענ"ד (אויב היסטערי איז א גוטע אינדיקעיטאר אויפן עתיד) די יסודות אמונת היהדות וועט זיכער בלייבן, א סיסטעם וועט נאך אלס זיין נאר סוועט זיך עדשאסטן צום מצב המקום והזמן.

וואס ס'וועט זיך לכאורה טוישן זענען געוויסע פרטים (וואס זענען נישט אפן נגד התורה ווי למשל עוולאשן, אלטקייט פונעם וועלט, וכדו') וואס היינט יעדער וואס הייבט נאר אן מרמז צו זיין אויף דעים איז שוין א גאנצע כופר וועט דעמאלט זיין א לכתחילא.

לדוגמא בשעת קופערניקוס איז ארויסגעקומען מיטן הילא סענטריק שיטה, זענען אסאך ארויסגעקומען אז סאיז כפירה און היינט איז עס שוין א לכתחילא אפי' ביי די אלטרא ארטאדאקסן.

😂 ביז איך האב געכאפט וואס דו מיינסט מיט עולם הביצים.....
אבער איך האב בלויז א נקודה אנצומערקן אז ווען מען רעדט וועגן די סיסטם איז אלס זענען דא מענטשן וואס האקן און שימפן אויפן סיסטעם אבער ווען עס קומט למעשה שטעלן זיי זיך צו צום סיסטעם סיי מיט די חסידישע קולטור ....... סיי מיט חתונה מאכן מיט די הויעכע סטאנדארט מיטן שנארן פון די גאנצע שטאט ...... נישט לאזן די קינדער זיך טרעפן א ליב האביר מיט וועם צו דעיטן נאר מען מאכט ערעינדזט מעריזש ........ און נאכדעם דארף מען האלטן הרחקת אויך אין די ריינע צייטן וכו וכ'ו. און אלעס דרייעט זיך שוויגער און ........ דער זעלבער אינגערמאן וואס האקט אויפן סיסטעם ווען זיין טאכטער ווערט נענטער צו אכצן הערט ער אויס בלויז א לערן בחור וואס דרייט זיך אגאנצן טאג אין ישיבה מיט א שמאטע כאלאט און טאר גארנישט האבן מיט די ציוויליזירטע וועלט א פאון ...... דרייוון.... רחמנא לצלן..... ארבעטן אפגערעדט....... אבער א טאג נאך שבע ברכות אז ער וועט נישט קענען ברענגן פרנסה וועט מען צווינגן געבן א גט מיט אלע אלימות וכ'ו וכ'ו

צקון לחש

איך וויל זיך נאך אמאל באדאנקן פאר די חשוב'ע משתתפים אין דעי אשכול.
ליידער בין איך נישט אזוי גוט אין שרייבן ממילא איז מיר געווען שווער זיך ארויסצוברענגן.
איך האב נישט אזוי ווייט מכוון געווען אויף "דער סיסטעם" נאר ליבערשט אויף "דאס אידישע גלויבן".
ס'קען זיין אז איך לעב אין א באבל, אבער איך קלער אז צווישן די קלוגע בתוכינו ווערט די אמונה ווי א יאר שפעטער, מער 'קאלערפול' (לאמיר עס אנרופן אזוי) און ס'איז אינטערסאנט צו שפעקולירן וואס וועט זיין אין פופציג יאר ארום??
פארוואס פעלט אויס צו שפעקולירן? צוויי סיבות;
1) פאר fun.
2) אויב נעמען מיר אהן אז אין פופציג יאר ארום וועלן בהכרח זיין פארשידענע אפיציעלע רעפארמען בתוכינו בענין אמונות ודעות, דאן קענען מיר שוין יעצט אנהייבן לעבן דערמיט!

די גלויבן גייט זיך לכאורה מער נישט טוישן צו פיל, ווייל עס מאכט מער נישט אויס, דער עולם גלייבט סיי ווי נישט מער.
א גוטע ביישפיל וואס קומט מיר יעצט אין קאפ איז די מעשה פון איד אין לעיקוואד וואס האט געדרייט מיט גאווערמענט געלטער און מ׳האט אים געפאקט. זענען געקומען אלע רבנים און ראשי ישיבות פון לעיקוואד און אונטערגעשריבן אויף א שנאר צעטיל וואס צווישן אנדערע איז דארט געשטאנען ״הצדיק ר׳ —— שהוא נקי מכל חשש עון.״ אין אנדערע ווערטער א גראבע ליגנט.
שטיי איך און איך וואונדער זיך ווי אזוי די רבנים האבן קיין פראבלעם מיט ״מדבר שקר תרחק״ מער ווייניגער גענומען גאנץ פרשת משפטים און ארויסגעווארפן פון פענסטער. קום מיר נישט יעצט זאגן אז די חברה גלייבן אין די תורה, נאר עס פאלט זיי נישט ביי צו רעדאגירן פרשת משפטים ווייל עס פעלט פשוט נישט אויס, פארוואס זאל מען טוישן ווען מען קען זיך פשוט אנפייפן?

פרנס החודש: די חשוב'ע רבנים האבן נישט דאס געמיינט צו זאגן. זיי האבן געמיינט צו זאגן אז ער איז נקי מכל חשש עוון פון האבן א סמארטפאון. אדער אינטערנעט. און זיין ווייב גייט נישט קיין רויטע טורבאן. און די קינדער פארן נישט אויף קיין שייגעץ בייקס...!