די מענטשליכע "געשמאקע" זייט בדמותו של רבי אהרן מבעלזא זצ"ל

diff

איש חזון

אגב, די ישראל'ישע באס קאמפעניס האלטן ווי דעי שיטה (אויב ס'טאקע דא אזאנס).

מקור?

בימות החורף בשנת תש"ח (כאשר התחוללה מלחמה בארץ ישראל), עלה הרה"ח ר' משה גראס ז"ל לראשונה מגענף לארה"ק כדי לקבל את פני קדשו של כ"ק מרן מהר"א זי"ע. בשהותו במחיצת הקודש הבחין שמרן זי"ע לובש 'בעקיטשע' משומש ומיושן שאף היו בו טלאים, ועגמה נפשו מאוד על כך בזכרו את הדר תפארת גדולתו של מרן בשבתו על כסא מלכותו בעיר בעלזא בימים כתיקונם, ועתה הגיע המצב עד כדי כך שמרן לובש 'בעקיטשע' קרוע.

הלך איפוא לקנות חתיכת בד של משי על מנת לתפור 'בעקיטשע' חדש עבור מרן זי"ע, והזמין גם חייט שיבוא למעון קדשו של מרן כדי לקחת את המידות כנהוג. כאשר סיפר הדבר למרן וביקש רשות שיבוא החייט לקחת את המידות, נשא מרן זי"ע את עיניו עליו במבט של תמיהה ואמר לו: "איך פארשטיי דיר נישט, יודיש בלוט גיסט זיך אויף די בערג, וועל איך מיך יעצט מאכן מלבושים?"

ליטוואק פון בודאפעסט

יעצט געהערט א מעשה.
דער בעלזער רב האט אמאל גערעדט אז מ׳גייט שוין דאווענען, און נאך דעם זיך פארזוימט אויף עפעס כדרכו בקודש. שלום פויגעל איז נערוועז געווארען, און ער איז אריין מיט די טלית און תפילין, זאגענדיג "מ׳קען שוין גייען דאווענען".
דער בעלזער רב האט איהם גע׳ענטפערט "יא, דעים עצה קען איך אויך"

Sent from my LG-K373 using Tapatalk

סיפר הרה"ח ר' הערשל יערוסלב'ער ז"ל: פעם בא אחד מפליטי השואה שגר בתל אביב אצל כ"ק מרן זי"ע לתפילת מעריב יחד עם בחור אחד שלמד אצלו בעיר קראקא, והתלונן עליו שעזב את הלימוד והלך לעבוד.

הגיב מרן זי"ע ואמר: "א גלייכע זאך", והמשיך: "על מאמר חז"ל ששואלים למעלה את האדם 'קבעת עתים לתורה?' כותבים ראשונים: אז מ'דארף זיך אפרייסן פון די צייט כדי צו לערנען תורה, און חז"ל זאגן: 'טוב תורה עם דרך ארץ'..."

ארי נוהם

---

די צווייטע מעשה איז געדריקט אינעם מחנה חרדי דעם יום טוב פסח עמ' 85, צווישן די זכרונות פון בילגורייער רב וואס האט פארצייכנט מה שראה בבעלזע ושמע מאחיו ר' אהרעלע. די מעשה (אות כ"ח) איז פשוט זיס און ווייזט אז בעלזער רב האט געקענט מאכן א ווערטל:

אין טשערנאביל פלעגט מען זאגן הלל מיט א ברכה, ביים באקן די מצות ערב פסח. ר' אהרעלע האט אים נאכגעזאגט בשם אביו מהרי"ד צוויי טעמים דערצו. 1) ווייל ס'שטייט אין אחרונים אז מ'מעג באשטימען א מנהג צו זאגן הלל מיט א ברכה אויף סיי וועלכע מאורע, אויב רוב שטאט איז מסכים דערצו. 2) ווייל ר' מאטעלע טשערנאבילער ובניו האבן געשפירט די זעלבע קדושה וואס די אידן האבן געשפירט ביים זאגן הלל ביים מקריב זיין דעם קרבן פסח אין ביהמ"ק אין ירושלים, און אז מ'שפירט אזא קדושה קען מען זאגן הלל מיט א ברכה.

האט ר' אהרעלע צוגעלייגט דערצו, אז דער צווייטער טעם "טאר מען נישט אויסזאגן פאר די ליטוואקעס"...

[עד כאן מרשימת בילגורייער רב].

הרה"ח ר' יוסלע קארנפעלד - טורנער ז"ל, קרא לעצמו "בזשעסטיקער רב" כדי להשתמט מהצבא הפולני.
פעם כשבא לארץ ישראל הר"ח ר' מאיר יחיאל וואלקענפעלד בנו של הרב מבזשעסטיק ז"ל, ודיברו בבית מרן זי"ע שהוא מגיע, אמר מרן זי"ע בבדיחותא:
"וואס וועט יעצט זיין? זאל דער בזשעסטיקער רב'ס זון רופן דעם בזשעסטיקער רב צו דין תורה צום יפו רב (הרה"ג ר' אברהם מהודר ז"ל), און ער וועט זיי אויסגלייכן..."

ארי נוהם

די פאלגענדע מעשה איז אינטערסאנט נישט נאר צוליב בעלזער רב'ס חלק דערין, נאר אויך צוליב דער בעל העובדא - זיין פלומעניק, דער היינטיגער בעלזער רבי.

ביים "לעקיך און בראנפן" ביים יא"צ פון ר' אהר'לע בעלזער, כ"א אב תשע"ב האט ער דערציילט דאס פאלגענדע (איבערגעדריקט געווארן אין מחנה חרדי, גליון 1749):

דודי זי"ע נהג, כאשר הושיט ידו לשלום לילד לפני גיל הבר מצוה, היה עוטף את ידו במגבת, וכן גם נהג עמי. פעם לאחר ששהיתי בחו"ל בערך כשנה וחזרתי לפני חג הפסח לארץ הקודש, התגעגעתי בגעגועים עזים לדודי זי"ע, הלכתי להתפלל מעריב ולאחר מעריב נכנסת לקבל ברכת שלום.

דודי זי"ע לקח המגבת כהרגלו והחל לכורכה סביב לידיו הק', הייתי אז ילד קטן וחשבתי לעצמי: כבר שנה שלא ראיתי את דודי וכעת נותן לי את היד רק עם מגבת, ופרצתי בבכי.

דודי זי"ע שמע זאת, הזדעזע והסיר את המגבת, נתן לי ידו לשלום ולאחר מכן נטל ידיו.

טמיר

ס'איז קיוט, אבער לדעתי גייט עס אריין אין כלל פון דעם אשכול https://r.tapatalk.com/shareLink?url=http%3A%2F%2Fwww%2Ekaveshtiebel%2Ecom%2Fviewtopic%2Ephp%3Ft%3D15460&share_tid=15460&share_fid=154059&share_type=t

נאכאמאל, ס'איז א זיסע "כאפ", אבער עניבאדי וואלט געקענט אויפקומען מיט דעם, איך זעה נישט קיין שום גדלות אין דעם

שאלתיאל

טמיר

ס'איז קיוט, אבער לדעתי גייט עס אריין אין כלל פון דעם אשכול https://r.tapatalk.com/shareLink?url=http%3A%2F%2Fwww%2Ekaveshtiebel%2Ecom%2Fviewtopic%2Ephp%3Ft%3D15460&share_tid=15460&share_fid=154059&share_type=t

נאכאמאל, ס'איז א זיסע "כאפ", אבער עניבאדי וואלט געקענט אויפקומען מיט דעם, איך זעה נישט קיין שום גדלות אין דעם

איך קוק עס נישט אן אלץ א 'כאפ' אדער א 'טשיקאווע פאנטש' , איך ווער נתפעל פון די תמימות און יראת שמיים אז עס איז געווען אזוי קלאר און זיכער פאר אים אז ווען א טאטע הייסט איז נישטא קיין אנדערע ברירה נאר פאלגען, און עס איז אים נישט איינגעפאלען אז עס פארהאן בכלל אן אנדער אפציע.

ארי נוהם

א שיינע מעשה'לע, געדריקט אין מחנה חרדי גליון #1762 (מלבוש 'בעקיטשע', ג'):

בימות החורף בשנת תש"ח (כאשר התחוללה מלחמה בארץ ישראל), עלה הרה"ח ר' משה גראס ז"ל לראשונה מגענף לארה"ק כדי לקבל את פני קדשו של כ"ק מרן מהר"א זי"ע. בשהותו במחיצת הקודש הבחין שמרן זי"ע לובש 'בעקיטשע' משומש ומיושן שאף היו בו טלאים, ועגמה נפשו מאוד על כך בזכרו את הדר תפארת גדולתו של מרן בשבתו על כסא מלכותו בעיר בעלזא בימים כתיקונם, ועתה הגיע המצב עד כדי כך שמרן לובש 'בעקיטשע' קרוע.

הלך איפוא לקנות חתיכת בד של משי על מנת לתפור 'בעקיטשע' חדש עבור מרן זי"ע, והזמין גם חייט שיבוא למעון קדשו של מרן כדי לקחת את המידות כנהוג. כאשר סיפר הדבר למרן וביקש רשות שיבוא החייט לקחת את המידות, נשא מרן זי"ע את עיניו עליו במבט של תמיהה ואמר לו: "איך פארשטיי דיר נישט, יודיש בלוט גיסט זיך אויף די בערג, וועל איך מיך יעצט מאכן מלבושים?"

berlbalaguleh

מדי דברי: אז מ'רעדט שוין. איך בין נישט געווען אין באכניער געטא. ממילא קען איך נישט זאגן אויב די קאפאוס האבן יא, אדער נישט געדאוונט מיט'ן מנין פון בעלזא'ער רב. און אויב זיי זענען געגאנגען אין זייער יוניפארם. אבער איך האב געליינט אין מחנה החרדי וויאזוי מ'האט אדורכגעשמוגלט די קאר פון בעלזא/בילגוריי'ע רב דורך נאצי דייטשלאנד. אין דייטשלאנד איז דאך, כידוע געווען..."מישלינגען"...בערך א 150,000. דאס זענען געווען מעמבערס פון די נאצי פארטיי פון וועלכע איינס פון די עלטערן האבן געשטאמט פון אידן. זיי זענען געווען מעמבערס לכל דבר. און זיי זענען געווען אויף אפיציעלע פונקציעס. נאר היטלער, ימ"ש און זיינע אנפיהרערס האבן זיי געהאלטן אין או אומזיכער'ן מצב. מ'האט זיי געקענט פארשיקן אין די קאנצענטראציע לאגערן אלס אידן אין סיי וועלכע מינוט. ער האט דאס געטון בכוונה זיי צו האלטן געטריי. אבער די מענטשן (וואוילע אידן.) האבן געוואוסט ווער זיי זענען. און זיי האבן געהאט א פאראייניגונג צווישן זיך. און זיי האבן געהאלפן אדורכפיהרן די קאר איבער דייטשלאנד אומבאמערקט פון די עכטע נאציס...!

berlbalaguleh

אין אונארן איז, כידוע געווען א סאך אידן וועלכע זענען געווען פארשטעלט פאר די אונגארישע נאציס, די נילאש'עס. ס'דא א סאך מעשיות ווי זיי האבן געראטעוועט אידן פון אמת'דיגע סכנות אין די לעצטע מינוט. אויך דערציילט מען אז ס'האטציך געטראפן א..."נאצי"... פון וועמען'ס יוניפארם ס'האט ארויסגעהאנגען די ציצית... 😂 באמת געראטעוועט א סאך אידן...! אבער די מערסטע זענען געווען קלוגע יונגעלייט. וועלכע האבן