חזן לייבעלע וואלדמאן

דא וועל איך אראפברענגען שטיקלעך פון חזן לייבעלע וואלדמאן. לענ"ד האט ער פון די שענסטע שטימעס.
איך וועל אנהייבן מיט א ניגון לכבוד july 4 "איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקע" עס האט געוויסע ענליכקייט צו God bless America
<a class="postlink" href="https://dl.dropbox.com/u/11585487/ich%20dank%20dir%20gut%20for%20america.mp3">https://dl.dropbox.com/u/11585487/ich%2 ... merica.mp3</a>

חזן לייבעלע וואלדמאן פארדינט זיך לכל הדעות א באזונדערע אשכול. לייבעלע איז געבוירען געוארען אין אמעריקע אין 1907, לייבעלע איז פון די איינציגסטע אמעריקאנע געבוירענע חזנים וואס האבען קונה געווען דער יאראפעשער סטייל חזנות מיט א שלימות. לייבעלע איז אוועק אין 1969.

דאכט זיך מיר איך האב אמאל געליינט ערגעץ ווי אז אלטס קינד איז ער נאך אויסגעקליבען געווארען דורך יאסעלע ראזענבלאט צו זינגן אין זיין כאר. לייבעלע איז געווען א איד א שותמ״צ, עס האט פארציילט זיינס א זון אז זיין טאטע האט דערעקט קאמפאזירט אסאך אידישע שטיקלעך כדאי דער אמעריקאנער אידענטום זאל נישט דארפען גיין אין טיאטער צו הערען א אידיש לידעל.

לייבעלע איז בעיקר באקאנט מיט זיינע רייכע קאמפעזיציעס און אידישע לידער א שטייגער ווי דער באקאנטער שטיקעל ״מיין זיידע ע״ה״. אבער לדעתי האט דער אלגעמיינער גאס היבש אינטער געשאצט זיין שטימע, ער האט געהאט זייער א פולע געשמאקע שטימע, ווי אויך האט ער געדרייט אויסנאם שיין און גליטשיג באגלייט מיט זיינע אייגענארטיגע מתיקותדיגע קרעכצען אין די זייט. ביי מיר איז ער דער דריטער אין ראנג נאך יאסעלע און קווארטען, עס איז זייער אינטערעסאנט ווי אזא חזן ווי לייבעלע איז אזוי פארלוירען געווארען צווישען די אלע אנדערע חזנים ווען ער וואלט ווען געדארפט ארויס צושטארצען מיט זיין זעלטען גוטע ווערק.

טאמער איינער קען לייגן די ווערטער פונעם ניגון. יישר כח.

יעדער איד באגרייפט דאס גיט, און פארגעסן טארן מיר דאס ניט,
אין לאנד דא אין דעם, איז אונזער בעסטער היים,
און דערפאר ברודער זאג איך צו דיר,

יעדן מארגן ווען די שטייסט אויף, הייב די הענט צום אייבערשטן ארויף,
און אויכט יעדן טאג און שול, ווען די דאווענסט מיט געפיל,
זאלסטו זינגען אט דעם שיר.

פזמון: איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקא אס גרויסע שיינע לאנד,
איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקא ווי אידן לעבן פריי אן א שאנד

ווייל פרייהייט גלייכהייט דעמאקרעסי הערשט דא
אונטער דער פאן פון רעד ווייט און בלו
איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקא, דאס גרויסע פרייע לאנד.



איך בין אויסגעפארן די וועלט, איך האב אין יעדן לאנד זיך אפגעשטעלט
איך האב געזען ברודער איד, לעבט אין טרערן און בלוט
ווי ער ווערט יעצט געמאטערט געפלאגט

ווען איך האב שוין דערלעבט דאס גרויסע גליק, קיין אמעריקע קומען צוריק
מיט די אויגן פארטרערט, געקושט די ערד
און מיט פרייד האב איך געזאגט,

פזמון: איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקא, דאס גרויסע שיינע לאנד
איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקא, ווי אידן לעבן פריי אן א שאנד

ווייל פרייהייט גלייכהייט דעמאקרעסי הערשט דא,
אונטער דער פאן פון רעד ווייט און בלו
איך דאנק דיר גאט פאר אמעריקא, דאס גרויסע פרייע לאנד

ר' גלות יוד, אפשר זענט איר מזכה די יודן מיט נאך א יודושע ניגון פון לייבעלע וואס איז מענין לענין, די ניגון "ווען די זון וועלן קומען צוריק". כמדומה לי האט לייבעלע געמאכט די צוויי ניגונים אין די זעלבע צייט, און די צייט פון צווייטע וועלט מלחמה, ער האטאס בעיקר געמאכט פאר די יודושע רעקרוטס, ומשפחתם. כעטעס ווען אליין ציגעלינקט, בינעך נישט גוט אין לינקען. סאיז דא א סייט leibelewaldman.blogspot ווידער בינעך נישט זיכער צו כאבדאס גוט נאכגעשריבן, כ'שרייבעס נאך מזכרוני, זיין זון ברענגט דארט אפיר אלטע היסטארישע ארטיקלען, מודעות,announcements, א.א.וו, דארט לינקט ער אויך צו א בוך אן אוטוביאגראפיע פון לייבעלע בעיקר פון זיין יונגע יארן. ערגעץ האביך געליינט, קען זיין אינעם בלאג אליינס, אדער אין דעם בוך, אז די יודושע סאלדאטן פלעגן כסדר בעטן מ'זאל זיי אויפשפילן דעם ליד "ווען די זון וועלן קומען צירוק" ס'אז זייער א עמאציאלע ניגון.

כאב זיך יעצט אריינגעגליטשט אין יענעם בלאג, האבעך געזען ווי זיין זון הארווי (כ'קען מעך נישט דערמאנען זיין יודוש נאמען) האט א באזונדערן אפטיילונג פון די צוויי ניגונים. איך אבער האבדאס צום ערשטן מאל דאולאוידעד פון א סייט yidishmusic.jewniverse.info.

דא האט איר זיין לעבן געשיכטע <a class="postlink" href="https://dl.dropbox.com/u/11585487/songdivineautobi00wald.pdf">https://dl.dropbox.com/u/11585487/songd ... 00wald.pdf</a>

צוריק ארויפגעברענגט לכבוד יולי 4 <a class="postlink" href="https://dl.dropboxusercontent.com/u/11585487/Cantor%20Leibele%20Waldman%20-%20Ikh%20Dank%20Dir%20Got%20Far%20Amerike.mp3">https://dl.dropboxusercontent.com/u/115 ... merike.mp3</a>

משה געציל

לייבעלע איז בעיקר באקאנט מיט זיינע רייכע קאמפעזיציעס און אידישע לידער א שטייגער ווי דער באקאנטער שטיקעל ״מיין זיידע ע״ה״. אבער לדעתי האט דער אלגעמיינער גאס היבש אינטער געשאצט זיין שטימע, ער האט געהאט זייער א פולע געשמאקע שטימע, ווי אויך האט ער געדרייט אויסנאם שיין און גליטשיג באגלייט מיט זיינע אייגענארטיגע מתיקותדיגע קרעכצען אין די זייט. ביי מיר איז ער דער דריטער אין ראנג נאך יאסעלע און קווארטען, עס איז זייער אינטערעסאנט ווי אזא חזן ווי לייבעלע איז אזוי פארלוירען געווארען צווישען די אלע אנדערע חזנים ווען ער וואלט ווען געדארפט ארויס צושטארצען מיט זיין זעלטען גוטע ווערק.

דער ליד 'מיין זיידע ע"ה' האט קאמפאזירט דער באקאנטער "אברהם זינגער" ספעציעל פאר לייבעלע, ווי מען זעהט אז עס האט ספעציעלע תנועות פאסיג פאר איהם (פאר ווער ס'פארשטייט)

דא האט איר די ווערטער <a class="postlink" href="http://www.tapuz.co.il/forums2008/articles/article.aspx?forumid=516&aId=28415">http://www.tapuz.co.il/forums2008/artic ... &aId=28415</a>

-----

איך ווייס נישט פארוואס איר זאגט אז "דער אלגעמיינער גאס האט היבש אינטער געשאצט זיין שטימע".
לפי ידיעתי איז ער געווען זייער פאפולער אין זיין צייט. ער פלעגט אסאך ערשיינען אויף די ראדיא - וואס זיין שטימע איז געווען צוגעפאסט דערפאר - און אויף פילמען.

און ער ווערט נאך היינט פאררעכנט צווישן די גרויסע, ביי חובבי חזנות. (כאטש איך וואלט איהם נישט געשטעלט דער דריטער אין ראנג. קאסעוויצקי איז זיכער מער פון איהם)

(פארהאן וואס באצייכענען איהם אלס באריטאן, א זאך וואס נאר געציילטע חזנים - ווי קווארטין און אהרן קאטשקאו - האבן געהאט)

-----

דא איז דער אינהאלטסרייכער בלאג פון וואס קווארטין רעדט <a class="postlink" href="http://leibelewaldman.blogspot.com/">http://leibelewaldman.blogspot.com/</a>

דארט איז דא לייוו דאווענען אום ימים נוראים אין שיקאגא תשל"ו. געוואלדיג שבגעוואלדיג!

ס'איז דא אויך פון איהם א הגדה זאגן לייוו ביי א סדר אין א האטעל (א קאלעקטערס אייטעם)

עס איז דא פון איהם א געוואלדיגע קליפ ווי חזנים גיבן אן אודישן פאר א קאמיטע, ער אליין שפילט אלע דריי חזנים, א פארצייטישער, א דייטש און אן אמעריקאנער וואס לייגט אראפ דעם שטיקל בנוסח דזשעז צו וועלכן די קאמיטע מיטגלידער לאזן זיך ארויס אין א טאנץ...

אפשר ווייסט איינער וואו מען קען עס זעהן?

דא האט איר די צווייטע העלפט
<a class="postlink" href="http://www.youtube.com/watch?v=Ppz9WLVfeD4">http://www.youtube.com/watch?v=Ppz9WLVfeD4</a>

אה, יש"כ, דא איז עס עמבעדעד, ס'איז נאר א שאד אז עס פעהלט דער ערשטער האלב, ער זאגט דארט זייער גוט.

דערמאנט מיר פון איינע פון מיינע פעווערעטס אהרן לעבאדאוו'ס א חזנדל אין שטעטל.

ונבנתה העיר

אה, יש"כ, דא איז עס עמבעדעד, ס'איז נאר א שאד אז עס פעהלט דער ערשטער האלב, ער זאגט דארט זייער גוט.
]

וואס זאגט ער דארט?

האסט געזעהן די ערשטע חלק?


כאב זייער ליעב זיין מענעזשער וואס טאנצט זייער זיס גראד אנהייב ווען ער הייב אן צו זינגען

יא, איך האב אמאל געזעהן דעם ערשטן חלק, דארט שפילט לייבעלע א פארצייטיש'ער חזן און דערנאך א דייטש'ער, אבער די קאמיטע איז נישט צופרידן ביז דער מענעדזשער ברענגט דעם יענקי.